Misioni amerikan sapo ka filluar, dhe sa mirë që është kështu!

Nga Ervis Iljazaj

Dje Gjykata Kushtetuese ka rrëzuar kërkesën e Unionit të Gjyqtarëve për të shpallur si antikushtetues disa pjesë të rëndësishme të Reformës në Drejtësi. Një nga këto ankesa kishte të bënte dhe me ligjin e vettingut. Në këtë mënyrë i është hapur rrugë hetimit të pastërtisë së figurës për pjesëtarët e pushtetit gjyqësor, duke filluar që nga vetë anëtarët e gjykatës kushtetuese.

Tashmë vettingu kaloi dhe pengesën e fundit për të hyrë plotësisht në fuqi, duke mos lënë më asnjë alibi për politikën dhe kundërshtarët e Reformës.

Nuk ka asnjë dyshim, që pa mbështetjen dhe “presionin” e Shteteve të Bashkuara, Reforma në Drejtësi nuk do të kishte asnjë shans për t’u aprovuar. Reforma në Drejtësi është tërësisht një investim amerikan dhe personal i Donald Lu. Në këtë kuptim ai nuk do të largohet nga ky vend pa arritur misionin e tij kryesor, atë të reformimit të plotë të drejtësisë shqiptare.

Me vendimin e Gjykatës Kushtetuese, për rrëzimin e ankimimit të unionit të gjyqtarëve, Reforma në Drejtësi ka kaluar të gjitha pengesat, duke i hapur kështu rrugë misionit shqiptar të Donald Lu.

Megjithatë, Reforma në Drejtësi nuk është e vetmja provë që ka një mision amerikan në Shqipëri për sa i përket mbikëqyrjes së disa hallkave kryesore të drejtësisë dhe sigurisë shqiptare.

Dorëheqja e Visho Ajazit, është po ashtu një shenjë e qartë se Amerika kërkon të ketë ndikimin e saj edhe në Shërbimin Informativ Kombëtar Shqiptar. Deri sa ka vajtur ky ndikim nuk mund të thuhet, por askush nuk mund të mendojë se në lëvizjet e ditëve të fundit, nuk ka një presion dhe ndikim amerikan.

Të gjitha këto fakte, na bëjnë të mendojmë se kësaj herë SHBA e ka seriozisht çuarjen e misionit të saj deri në fund në Shqipëri.

Shqipëria përbën një interes të rëndësishëm në lojën gjeopolitike të rajonit që luhet midis fuqive të mëdha ndërkombëtare. Në këtë kuptim, Amerika e sheh atë si një aleat në betejat e saj gjeopolitike. Kështu që, duke parë interesin e madh amerikan në Shqipëri, kurrsesi ajo nuk mund të lejojë që vendi ynë te jetë në dorë të një drejtësie të korruptuar dhe një sigurie të brishtë.

Andaj, investimi i tyre është dhe do të jetë gjithmonë e më shumë në drejtim të pastrimit të hallkave të brishta të shtetit shqiptar, duke futur këtu edhe vetë politikën.

Investimi i saj i madh në shtetin tonë, nuk mund të bëhet duke e lënë territorin në duar të krimit të organizuar apo të një klase politike të korruptuar dhe të lidhur me të. Të gjitha organet e reja të drejtësisë që do të merren më hetimin e politikaneve, janë me një investim të fortë amerikan. Sepse interesat e saj, Amerika nuk mund t’i lërë në dorë të një klase politike dhe drejtësie që deri më tani ka rezultuar lehtësisht e manipulueshme.

Në këtë kuptim, misioni amerikan në Shqipëri, sapo ka filluar. Të përgatitemi që do t’i kemi këtu për shumë kohë, dhe sa mirë që është kështu!

Ndoshta, e gjithë kjo ndërhyrje është e tepruar për “sovranistët” shqiptarë, por në gjeopolitikën ndërkombëtare, Shqipëria e ka të detyruar të zgjedhë aleatët e saj. Andaj, ndërhyrja amerikane në çështjet e brendshme shqiptare është më se e mirëpritur.

Nuk mund të jemi imunë nga ndërvarësia globale, kështu që më mirë nën ndikim amerikan se sa të ndonjë fuqie tjetër. Të paktën, Amerika është një aleat që promovon lirinë dhe të drejtat e njeriut, ndryshe nga shumë superfuqi të tjera botërore.

E vërteta e komunitetit Shqiptar në Amerikë

Endrit Hoxhaj

Sapo shkel në ShBA, këshilla e parë, që dëgjon nga të gjithë shqiptarët është mos u merr me shqiptarët… Shtroj pyetjen: Çfarë ndryshimi ka këtu Komuniteti Shqiptar, nga komunitetet e tjera? Për mendimin tim ka shumë ndryshim, pasi shqiptarët janë diferencues brenda llojit të tyre: verior, jugor, kosovar, shqiptar i Shqipërisë… Plus kësaj, ka rreth 100 shoqata të ndryshme shqiptare dhe pak ose aspak bashkëpunime mes tyre. Shqiptarët kanë arritur të prektin majat e suksesit në shumë fusha të ndryshme si biznes, mjekësi, politikë, art, sport, televizon, administratë, shkëlqejnë nëpër universitete e kudo tjetër… Por veçanërsiht shqiptarët e Amerikës janë shumë të diferencuar brenda llojit të tyre. Janë shumë dorështërnguar me shqiptarët e tjerë që jetojnë në Amerikë. Të shohësh bizneset e shqiptarëve, shumica e puntorëve janë me kombësi dhe rracë tjetër, thua se mes nesh nuk specialistë profesionesh.

Nuk duhet të harrojmë se ka shqiptarë që kërkojnë punë çdo ditë, ndoshta dhe ka edhe nga ata që e kërkojnë me vite një profesion të caktuar dhe kurrë nuk e kanë gjetur. Për këta mjeshtra, dua të them, se arsyeja e mossuksesit të tyre qëndron te mosbashkëpunimi dhe diferencimi mes vetes, mes llojit shqiptar. Personalisht, kam jetuar vetë situata të tilla bashkë me shumë shqiptarë të tjerë, të cilët kanë shkuar në dyert e biznesmenëve apo thjesht menaxherëve shqiptarë dhe ju është mbyllur dera, pavarësisht zanatit, aftësive apo diplomave ekselenete, fituar me meritë në universitetet më prestigjioze Amerikane! Të gjitha janë të faktuara dhe të provuara mes nesh, llojit tonë shqiptar në Shtetet e Bashkuara. Ne, shqiptarët “mbulojmë” veten tek te huajt duke folur fjalë të mira për komunitetin tonë. Ne, në fakt nuk e ndimojmë njëri-tjetrin, përkundër jemi xhelozë, shpërfillës dhe dashakeqës për vetë rracën tonë shqiptare.

Ne jemi ende në gjurmët e thënies së pavdekshme së Konicës “Armiku më i madh për shqiptarët është vetë shqiptari”. Raste përjashtuese mund të ketë në këtë situatë “armiqësore” brenda llojit, por ato janë të pakta kur shqiptari ndihmon shqiptarin… Unë kam edhe dy fjalë brenda këtij këndvështrimi: U them të gjithë shqiptarëve mos harrojnë kurrë se çfarë është bërë me popullin tonë nëpër histori. Sa luftra kemi bërë për flamurin kuq e zi dhe bujarinë e njëri-tjetrit… shembulli i fundit janë vitet e luftës së Kosovës, kur e mbajtëm njëri-tjetrin si jo më mirë… Do dëshiroja shumë të jemi më bashkëpunues mes vetes sonë si komunitet shqiptarësh në Amerikë. Ky, mendoj është shembulli më i mirë për të ndimuar dhe rritur komunitetin shëndetshëm dhe pa inate xhelozie të sëmura. Të mos jemi fanatikë për komunitetet e tjera në Amerikë, por ta shohim suksesin e bashkëpunimit edhe mes vetes.

Të krijojmë Unionin e Biznesit Shqiptaro-Amerikan dhe shtojmë bashkëpunimet largpamëse me biznesmenët shqiptarë. Të ndimojmë njëri-tjetrin, deri sa jemi dëshmitarë të epokës se shqiptarët ja dalin në profesionet e tyre dhe e nderojnë emrin shqiptar! Gjithë bizneset të punojnë dhe mbështesin njëri-tjetrin. Të rrisim ekonominë e komunitetit tonë shqiptar. Të bashkohemi edhe në jetën reale ashtu siç solidarizohemi në rrjetet sociale për gëzimet dhe fatkeqësitë e globit…

Serbia, syri i Rusisë në Ballkan

Nga Florion Metohu

Është fakt tashme që Rusia i ëahtë rikthyer garës për influencë në rajonin e Ballkanit, që për hirë të së vërtetës ka qënë historikisht zonë e interesit të saj, për shkak edhe të lidhjeve etno – kulturore me popujt sllav të Ballkanit. Sigurisht, nuk janë më sekret as investimet e mëdha që kompanitë ruse po bëjnë në rajon, sidomos në fushën e energjitikës. Por ndryshe nga kompanitë e tjera, që udhëhiqen ekskluzivisht nga arsye ekonomike, kompanitë ruse janë në radhë të parë zgjatime të aparatit shtetëror, të drejtuara nga njerëz të besuar të Kremlinit dhe në funksion të arritjeve të qëllimeve politike. Këtij dimensioni ekonomiko – politik, kohët e fundit, po i shtohet edhe një elementi ushtarak, shumë i rrezikshëm për stabilitetin e rajonit të Ballkanit.

Në mars të këtij viti, gjatë një vizite në Moskë, ministri i mbrojtjes së Sërbis, deklaroi se Presidenti rus Putin, kishte aprovuar dhurimin e 6 avionëve luftarak MiG – 29, 30 tankeve T-72 dhe 30 autoblindave model BRDM – 2, për vëndin e tij. Sërbia do të paguante vetëm për riparimin dhe modernizimin e këtyre pajisjeve.

Kostoja e parashikuar do të ishte rreth 180 – 230 milion euro. Gjatë muajit tetor u bë dhe dorëzimi i avionëve MiG – 29. Serbia parashikon, gjithashtu, të blej nga Bjellorusia sistemin antiajror rus S-300, një nga sistemet më të sofistikuara në qarkullin si dhe avion të tjerë MiG – 29. Marrëveshja do të firmoset nga Presidenti serb Vuçiç, gjatë vizitës së tij në nëntor në Minsk. Duke njohur raportin e vasalitietit që Rusia ka me Bjellorusin dhe nevojsës së lejes nga ana e Moskës për rieksportimin e armatimeve të saj, nuk ka asnjë dyshim që kjo marrëveshje është bërë me bekimin e Kremlinit.

Këto lëvizje justifikohen si përmbushje e marrëveshjes 15 vjeçare të bashkëpunimit në fushën e mbrojtjes, të nënshkruar midis dy vëndeve, në nëntor të 2013. Kjo marrëveshje parashikon trajnime, shkëmbim personeli, stërvitje të përbashkëta, shitje armatimi dhe shkëmbim informacioni. Dokumenti u përshkrua si një marrëveshje korniz, i cili i hapte rrugën diskutimeve të mëtejshme në fushat e sipërpërmendura.

Në të vërtetë, “dhuratat” vijnë si shpërblim për nënshkrimin në tetor të 2009, të marrëveshjes për ngritjen e një Qëndre rajonale humanitare të emergjencave, në qytetin juglindor sërb të Nishit, të administruar nga të dy vëndet. Marrëveshja u nënshkrua nga Minstri i atëhershëm i Brëndshëm sërb Ivica Daçiç, aktualisht kryeministër i vëndit dhe Ministri rus të Situatave Emergjente Sergei Shoigu, aktualisht Ministër i Mbrojtjes. Të dy firmatarët, në konferencën për shtyp deklaruan se do të jetë një pikë referimi për emergjencat civile për të gjithë Europën Juglindore. Kjo qëndër u përurua në 17 tetor të 2011.

Me gjithë qëllimin e mirë të deklaruara nga të dyja palët, kush ka familjaritet me Ministrinë ruse të Situatave Emergjente, e di mirë që ajo është një ministri shumë e rëndësishme në atë vend. Sergei Shoigu i cili, përpara se të bëhej ministër i mbrojtjes në 2012, e ka drejtuar këtë ministri që prej 1994, është anëtar i Këshillit të Sigurisë Ruse – një organ këshillues për Presidentin rus mbi çështjet e sigurisë kombëtare – dhe i ka rrënjët te shërbimi informati ushtarak, i njohur më mirë si GRU, një nga shërbimet më të fuqishme dhe të errëta në Rusi. Ministria e Situatave Emergjente është pikërisht një prej degëve të GRU-s dhe produkt i rritjes së aktiviteteve të saj.

Kjo ministri nuk merret vetëm me emergjenca natyrale. Ajo merret gjithashtu edhe me shtypjen e aktiviteteve militante ne rajonin e kaukazit dhe komandon të ashtu quajtura trupat ruse të mbrojtjes civile – praktikisht ministria ka forcat e saj paramilitare dhe një kapacitet te konsiderueshëm transportimi ajror.

Vetë qyteti i Nishit është një zgjedhje domethënëse për një qëndër emergjencash, sepse ka qënë një nyje shumë e rëndësishme ushtarake për Jugosllavinë dhe më pas Sërbinë. Ndodhet në një pikë kyçe transporti veri – jug të Europës Juglindore, ka një aeroport të madh dhe është baza e Batalionit 63 të Paratrupave ose ndryshe, forcat speciale të ushtrisë sërbe, që nga shumë ekspert konsiderohen si më të mirët e të gjithë rajonit.

Me gjithë deklaratat e Rusisë dhe Sërbise se qëllimi i kësaj qëndre është humanitar dhe nuk po ndërtohet asnje bazë ushtarake ruse në rajon, shumë ekspert perëndimor janë të mendimit se kjo bazë është përgjigja e Kremlinit ndaj zgjerimit të NATO-s në Ballkan dhe se mund të përdoret për të përgjuar bazat amerikane në rajon si ajo që ndodhet në Kosovë apo baza e përuruar rishtaz në Rumani e cila është pjesë e programit anti – raketor amerikan.

Rajoni i Ballkanit preket shpesh nga emergjenca natyrore si zjarre apo përmbytje dhe një ndihmë më shumë nuk do të ishte keq. Gjithsesi, të gjitha shtetet fqinjë të Sërbisë janë ose anëtare të NATO-s ose të BE-s ose në process për tu bër anëtar dhe vështir se mund t’ju duhet një qëndër logjistike rajonale të drejtuar nga Moska dhe Beogradi. Kështu që, nëse merr në konsiderat lidhjet e GRU-s dhe eksperiencën e Ministrisë së Situatave Emergjente me transportin ajror dhe logjistikën që lidhet me të, mund të arrish në përfundimin se Rusia po ngre një qëndër logjistike që, në rast nevoje, mund të shndërrohet shumë shpejt në një bazë ushtarake.

Përforcimi i kësaj ideje bëhet akoma edhe më i madh nga lajmi i ditëve të fundit. Pas dorëzimit të avionëve luftarak nga ana e Rusisë këtë muaj, në datën 17 tetor, zyra e Presidentit serb Vuçiç tha se përfaqësuesi i Moskës në Serbi, ambasadori Alexander Chepurin, i kishte kërkuar atij që statusi i stafit rus në Qëndre Rajonale Humanitare të Emergjencave të zgjidhej sa më shpejtë të ishte e mundur. Praktikisht, i kërkohet Serbisë që t’ju japi statusin diplomatik. Kjo do të thotë vetëm një gjë: Moska kërkon imunitetin që të fal ky status për “Zjarrëfikësit” e qëndërs humanitare të emergjencave civile. “Zjarrëfikësve” u duhet vetëm në një rast imuniteti… kur ata janë vetë piromanët.

Pasaportat e presidentit

Nga Sinan Kastrati

Ende pa u terë ngjyra e stylografit të një shkrimi për një ngjarje, të djeshme apo të pardjeshme, gjithnjë ”ngjarje taze e tema të ditës”, del tjetra edhe më e zezë.

Sot është dita e parë e punës që akrepat e orës janë kthyer prapa për një orë. Në kohën kur ishte gjallë xhaxhi Enver, thuhej se ushtarët në Shqipëri nuk këthehen mbrapa pa fitore e as kamionët nuk shkojnë pas, veç përpara. Ndoshta. Dhe ne mendonim se jemi më të mirët. Kudo të parët dhe veç përpara shkojmë.


E Zezë?

Mu kujtua një ngjarje që kur isha i vogël tregohej shpesh nëpër ndeja. Edhe pse ishte ”llaf grave” dhe flitej për gra, ai tregohej më shumë nga burrat dhe nëpër oda. Njëherë kur ish pas shkue një vajzë nuse, shkojnë, qysh ish adeti, vajzat dhe gratë tjera të mahalles e të katundit me e pa nusen.Vajzat shkonin edhe ditëve të tjera me e kqyë nusen a ka pru qejz, qysh pa fshin, me ju marrë dorën deri sa hike ”nusja n`magje”. Gratë plaka, si më me pervojë që ishin, i ruanin yzerhanet (WC-të), e vendet tjera të mëshefta që mos të shkoj ndonjë grua shtrigë e shpirtekeqe me ”ba sehire”, me e lidh naj pe t`zi ”nen” e me i la syte me …. Sh ne yzerhane e me e gjet naj sen nusen e dhanrrin naten e parë të martesës.

Por kur hyni nusja në oborrin e shtëpisë së dhëndërrrit, ajo kishte qenë e zezë, zeshkane po pak si tepër zezë, për çka ne at katund paskan pasur qef, sidomos gratë, vjehhrat e kunatat që rejat, nuset me i pas veçte bardha si bora, me hundeë të drejtë, gojë të vogël e qafë të gatë. Harrova, kur zbriste nusja nga Kali ose Kerri i nusës, që zakonisht vinte me kerr me buaj, kie ose kuaj dhe i mbuluar me qilima Vjerri ose kunati e zbriste nusen nga kerri e vajzat e këndonin, si motrat për vëlla. E bajshin vëllain trim, e me dy diplloma të fakultetit, në këngë. E tash, do të ishte me i këndua që dhen¨derri të bëhtet deputet, misnister e president. Dikush duhej patjetër me ia ruajt kamt e nusës e ndonjë hallë ia jipte një fëmije-djalë e nusja e merrte ngryke dhe ia falte nji pale qorapa ose meste, për me lind djem. Po këto ishin veç adete. Tash dasmat po bëhen edhe më të mëdha e pas asni adet të tyne herëve dhe mire boll. Nganiherë pe bajmë dasmësn pas dy e tri vjetëve e po festojnë me fëmi.

Vajzat nga dëshira që ta shohin sa më mirë nusen, veç sa se kishin shkelur të ngratën e ajo, në vend se me e ul kryet e mi mshel sytë e me m`shel gojën, i kishte ba sytë kokër e veshët cigare.

Një nga vajzat i thotë shoqes që e kish më afër: – U po e zezë te koka nusja! Nusja nuk duhej të fliste por kur e dëgjon at qikën se çka I tha, ajoi ia kthen “ngadalë”: -Ani të zezat që i kam brenda se …. !

Kur vinte nusja, adet ka qenë që dikush prej kunatave, motravet të dhëndërrit t’i rrinin në krah dhe ”e mësonin” nusën se si duhet me ndejt dhe kurrsesi mos me folur, mos me qesh, etj.

Tash këto ambasadoret tona, deputetët tanë e ministrat edhe pse kanë me dhjetëra e më shumë roje e policë, me e pa uniforma, m`duket mua se nuk e kanë asnjë ”mentor” e as mentar se kur duhët e çka (s)duhët me folur.

Gjatë javës së shkuar i thashë vehtes: dua me pushua do ditë e nuk dua me shkruajt së pakut do ditë sidomos tash kur kapërcei edhe fushata zgjedhore po ku mos me shkruajt e mas me folur kur sheh gjithë ajo që po na sillet rreth nesh Allahile? – Rruza shpinës të kërset mas me fol.

Ah, tash prap mu kujtua Abedin Aga i Dragabili. Ai fliste shumë e hiç nuk ia qillonte. Pleqt e Dragabilit i thonin:- Abedin, mas fol bre kur t`vin jabangji napër dasma e deka. Po ai nuk nalej. Niherë i kishin pas thân pleqt, ata ma kryesor: që kur ta qesim ni cigare duhan t`maqinës e t`hom ”mirë e ki Abedin Aga”, ti nalu, dije qi e ki tepru.

Dhe kështu ndodhi. Ai folte pakë më rralë por me ni t`pame qi ish dekë dikush shkojnë shumë njerëz, sidomos katuni i Maralisë dhe i Mirushës, t`sakatojshin me mesele. Ata e din qi Abedin Aga flete s`din mu nal dhe e ngucshin e dikur, pleqt e Dragabilit i qitshin cigare e thojshin : Mirë e ki Aedin Aga e ai dikur shpërtheu e iu tha:- Mirë kâm e s`nalna hiç dhe iu tregoi edhe miqëve jabangji për ato që i kishin thân pleqt e katunit

Presidenti ynë, të na rrojë sa malet, prapë nuk ndalet. Tash i donë pasaportat e Shqipërisë, Ushtrinë e Kosovës dhe si me maje të guhës flet edhe ”kufinin” me Malin e Zi dhe e thumbon ngapakë Ramushin.

Edhe këto llafe janë ba bozë. S`ka liberalizim të vizave, s`ka ushtri dhe s`ka pasaporta të Shqipërisë. Tash duhët të flasin vesh më vesh Hashimi e Ramushi se të dytë me yrysh I kanë marrë punët.

Këto ia kanë thënë ndërkombëtarët troç Hashimit e tash Ramushit se nuk ka viza pa e hequr hajninë e pa e qit gurin e mexhës me Crna Gorën e sa për Listën serbe, ata e kanë në dorë Ramushin. Hashimi, sikurse Fatmir Sejdiut, Behxhet Pacollit, Jakup Krasniqit e Isa Mustafës, iu la “kapilin n`dorë”, tash don me e djeg edhe Ramushin. Edhe Ramushi, s`e ka gajle, “kryeministër u ba” e sa rrin aty, nuk ka kurrfarë rëndësie.

S`ka ushtri pa e ndryshua kushtetutën e kushtetuten, pa serbët Hashimi e Ramushi, veçluajnë K… me popull. Ani edhe Anita “kërkoj” nga kryeministri, “liberalizim vizash”, llafe se jo mahi.

Ama tash na ka dal edhe puna e stadiumit të Kosovës seeee!

Ku me u ndërtua ai?

Kadri Veseli tha se stadiumi i Kosovës do të ndërtohet ne Gllogofc (Drenas) e Veton tha se edhe Teatri i Operës dhe Baletit, të ndërohet në Skënderaj.

Çka është edhe më “e keqe”, Vlora nga Amerika paska reaguar, sikurse për “Rastin Sekiraqa” kundër Vetonit.

“Shkrimtari dhe publicisti, Surroi duke ironizuar me stadiumin, kishte shkruar në Facebook që Opera e Kosovës duhet të jetë në qytetin tjetër të Drenicës, në Skenderaj, cka ka nxitur reagime te shumta ne opinionin publik”.

Më e zhurmshja paska qenë Arbana Xharra, për habinë e të gjithëve, ajo është bërë avokate e Drenicës. Përpara kanë thane të moçmit “Dy atllarë nuk lidhen me ni mullarë” e tash kanë dale në lamë dhe Atkijat (Atkija iu kanë thënë pelave pelivane).

Duke kërkuar shpirtin e humbur…

Nga Bejtush Isufi

Të humbur jo qiejve, por këtu në tokën tonë mëmë… duke kërkuar engjëllin që ec kësaj tokë të rënduar me mëkatin e madh të vetëknaqësisë, vetëmashtrimit, vetërrënimit, vetëshkatrrimit, vetëizolimit, të dyshimit në të kaluarën, të dyshimit në të sotmen… të dyshimit në vetvete dhe të dyshimit në gjithçka dhe në secilin…

Fantazma e dyshimit lodron e shfrenuar si kuajt e verdhë…e ne matemi me hijen e mëngjesit ani pse nuk arrijmë as të belbëzojmë dhe na dridhen këmbët ende pa e nisur hapin e parë…

…Njihe vetëveten thoshte Sokrati dhe shekujt pastaj rrodhën rrëke, e unë sot më duhet ende të rropatem në çdo sekondë që ti jap një përgjegjje të vetme dhe të përhershme vetëvetes, por duket se është një punë që nuk bëhet… a mund ta gjejnë përgjigjen ata që nuk janë duke e kërkuar fare?

…Dhe sa herë që mendoj për dorën e të Gjithëfuqishmit më kujtohet fjala e të Madhit… se këtë detyrë e ka “deleguar” te ne… prej se na e dërgoi mendjen për të na dhënë gjithë mundin e të kuptuarit, por mos dhashtë Zoti që nga përtesa, të kemi harruar ta përdorim këtë “ mjet” të fundit të shpëtimit…

…Kanë ardhur do kohë të liga këndej pari, ku veç kënga e qyqesh dëgjohet…

…Dhe se mos është hera e parë që na këndojnë qyqet, e nuk e njohim zërin e tyre, mund të thotë secili prej nesh? Pse nuk i shohim fushave dhe bjeshkëve tona petritin, gjinkallat, bylbylat dhe zogjtë tjerë?
…………………………………………………………………………………………………
Nuk di pse po e pres se aty pas këndit të parë të rrugës do takoj hijen e atyre që na patën lënë një tjetër amanet …

Sikur të kisha një përgjigje, një shpjegim për këtë buzëmbrëmje të shpresës shqiptare…

Shqiptarët e rrezikshëm për Jugosllavinë

Baki Ymeri

Diaspora është kapital i gjallë ndaj me diasporën duhet të punohet më shumë. Një nga ata që punon më shumë për diasporën dhe Kosovën tonë, është zt. Faridin Tafallari, autor i librit me të njëjtin titull të reçensionit. Ka momente kur autori shkruan si me qenë poet: bukuri, ndjeshmëri, delikatesë, mall, thjeshtësi e shumë elemente tjera që prozën e tij e bëjnë të qartë, të ndjeshme dhe të kapshme. Para nesh kemi një vepër e rrallë vlerash të veçanta me mendime kritike, artikuj, letërkëmbim, raporte, Proces Verbale, fotografi… Korpusi i librit: 370 faqe me gjithë albumin, respektivisht fototekën, nga të cilat 340 me shkronja të ngjeshura.

Autori na e kënaq shpirtin me mendimin e kristaltë për adhurimin e dikurshëm ndaj Adem Demaçit dhe ligësitë e tij të kohëve të fundit, një “njeri” me surrat të ftohtë që derdh lotë krokodili për “sivëllezërit” e tij turq e serbë! Rudi Berisha i kushton një libër këtij shqiptari të tharrët dhe e blokuam në faqet e Facebokut. Baci Adem nuk është më bac por injorant, matrapaz dhe koprac! Asgjë nuk ka bërë për bashkimin kombëtar, siç shprehet Faridin Tafallari në shtatë faqet e kësaj vepre: „Pas daljes nga burgu, Adem Demaçi kurrë nuk punoi për bashkimin kombëtar shqiptar”, artikull i botuar për herë të parë në shkurt të vitit 2009. Ky është Adem Demaçi i konfederatës „Ballkania”, një projekt pansllavist që për fat të mirë nuk u realizua.

„E prisnim me padurim lirimin e tij, duke menduar e ëndërruar se, ai do të vazhdonte ëndrrën tonë të madhe e do të na printe drejt Bashkimit Mbarëkombëtar me Shqipërinë amë! Zhgënjimi im, që në kontaktin e parë me Adem Demaçin. Të gjithë ne, veprimtarët patriotë e atdhetarë, ishim të bindur se me daljen nga burgu, baca Adem do të punonte dhe do të vazhdonte me vetmohim luftën për Bashkimin Mbarëkombëtar Shqiptar!?! Por ai as u angazhua për një gjë të tillë! Ne mendonim, në atë kohë se ai do t’i bashkonte organizatat në një, për të arritur drejt qëllimit final, qëllim për të cilin u vranë Jusuf e Bardhosh Gërvalla dhe Kadri Zeka!”. Dhe më tej, vazhdon autori:

„Mbas përfundimit të takimit, baca Adem i kërkoi Muratit paratë, markat gjermane që kishin paguar bashkatdhetarët e tij për të hyrë në sallë e të dëgjonin fjalimin e tij! Dhe këto marka që i kërkonte me paturpësinë më të madhe, ai, Adem Demaçi, „heroi ynë”, do t’i ndante me Ana Schreiber!? Tepër të befasuar dolëm nga salla, ndërsa në kokën time, mendimet filluan të më ngatërrohen e të më shkapërderdhen me njëra tjetrën… Në qenien time filloi të më mundonte një revoltë të cilën përpiqesha ta zbusja, duke bërë një dialog të heshtur dhe shpesh herë të ashpër me veten, ku dëshiroja me zemër të ishte një ndjesi kalimtare dhe të mos më kthehej në zhgënjim, të më mbetej figura e bacës, figura e një heroi të vërtetë!?! Por përsëri zhgënjim!Disa kohë më vonë u bë promovimi i librit të tij ”Vetmohimi”. Ademi doli para masës së njerëzve me librin në dorë, duke cituar fjalë nga libri në gjuhën serbe: ”tako…vako…vako…tako”. Kështu e ashtu, vetëm serbisht. Askujt në sallë nuk i interesonin fjalët serbisht, askujt, ku aty kishte të rinj, gra e fëmijë, që nuk e dinin gjuhën serbe.”

Për ilustrim po japim përmbajtjen e veprës respektive: Kur nis e shkruan, Shkrimet e mia në portalin e dashur, mëse atdhetar, “ALBANIAPRESS”, Letra drejtuar Kancelares Merkel, Fletë- rrufe: Armiqtë dhe tradhëtarët të dënohen pa mëshirë, Politika antishqiptare serbe kurr nuk ka ndryshuar, Të shkruajmë të vërtetën, ashtu siç ka qenë në realitet, në, biri i popullit tim të shumëvuajtur denoncoj!, Çfarë tha Jusuf Gërvalla për Kosovën, Shqipërinë dhe trojet shqiptare, në ditën e Flamurit, 28 Nëntorin e vitit 1981, Përsëri u ndie forca e Flamurit Kombëtar Shqiptar, Populli nuk ta fal kurrë tradhëtinë!, Medet për këta ndërkombëtarët, Serbia ka punuar shumë që, edhe pas pavarësisë të bëjë ligjin në Republikën e Kosovës, Dhëmbja për shokun tim të paharruar, Ladin, Nuk ka hater e miqësi, kur është në pyetje atdheu!Atdheu mbi gjithçka!, Është korrektësi, kur thua të vërtetën, por jo nga Stambolli e Adapazari, Udbashët e djeshëm janë dhe sot, mesa duket do të jenë edhe nesër, Ku jemi…kah po shkojmë!, Hyri me besë shqiptari e doli me pabesinë e tinëzarit shkja, Ibrahim Kelmendi ka ndikim në vrasjen eJusuf dhe Bardhosh Gërvallës e Kadri Zekës!?, Kemi besuar tek UÇK-ja..

Po shkojmë më tej: Sa turp i madh është me veprimet e këtyre pushtetarëve tanë, Liderët tanë si këtej dhe matanë kufirit vetëm“amin-amin” dinë me thanë!, Rrej, rrej…se diç do mbetet, Dhëmbja për Bacën Abdyl, Për trimat Jusuf e Bardhosh Gërvalla dhe Kadri Zeka ka vetëm përjetësi, Albin Kurti kurrë nuk mund të dënohet, ai i përket popullit të tij, Dialog me Ty o Kosova ime!, Politikanët tanë kurrë të mos harrojnë se, vjen një ditë, Fajtorë e përgjegjës jemi vetë, Kur vendi drejtohet nga njerëz të papërgjegjshëm, Ish-titistët edhe sot veprojnë, Këto përçudnime,që po ndodhin për çdo ditë me Kosovën tonë shqiptare, Deri kur ne, shqiptarët, duhet të ”heshtim”, Lidhja shqiptare e Prizrenit, kuvendi i krenarisë shqiptare, Kur të rritet mendja, zoti ta then qafën!, E po kush tjetër di të pëllasë e të bëjnë si majmunë, pos asaj pjelle serbe, Shkjaosllaviste dhe grekomane, Kur humbet fija e lëmshit, vështirë se mund të gjëndet, Askush s’mund ta zëvëndësonte dhe as mund ta zëvëndësojë J. Gërvallën, Duhet thënë kudo dhe shkruar përherë vetëm e vërteta, Pokujt i “zure” rrugënTi, o i bekuari Flamuri ynë Kombëtar, I nderuar zt. Dell, me shumë zell shkove në ”Fer(r)”!,Na doli edhe ky farë Dick Marty!, Fjala jote e mençur o Jusuf Gërvalla!,Për Shqipërinë dhe shqiptarinë vajton zemra e mërgimtarit, Ku ka më krenari se, të kesh qenë shok e bashkëveprimtar ideali me Jusuf Gërvallën.

Ja edhe disa tituj nga përmbajtja: O zv.kryeministër i Shqipërisë Amë! A e di se ç’do të thotë “komb e shqiptari, Jam shqiptar e bir shqiptari denbabaden, Push(ta)tetarët tanë, nga çdo anë ia kanë kthy shpinën Bashkimit Mbarëkombëtar, Miku ynë or miku Dell, Lum si na e lum si ti, rrej çdo ditë moj qeveri!, A e dini se cilët janë ata që po i trimërojnë fqinjët, armiqtë tanë?, Kur Jusuf Gërvalla shkruante ”Bashkimi bën fuqinë”, Shqiptarët e “rrezikshëm për Serbinë-Jugosllavinë, Shqiptarët e dinë mirë se, deri ku shtrihen kufijtë e Shqipërisë Natyrale, O shqiptari! Gëzuar festën e madhe, Ditën e Flamurit,28 Nëntorin!, Përshëndetje bashkatdhetarëve tanë në Dardanën kreshnike, PërJusuf e Bardhosh Gërvallën dhe Kadri Zekën, Aferim të qoftë or kryeministri ynë Hashim!Të lumtë VV, Të “thyejmë heshtjen”, heshtje që është thyer tash e tri dekada, Ku është ky shteti ynë? Ku është kjo qeveria jonë?, Duke parë dhe dëgjuar “Pa (me )rrotulla”, 100 vjetori i pavarësisë së Shqipërisë po afrohet. Ç’kanë serbët që tmerrohen!, Përse ne shqiptarët duhet të hymë në Europë të ndarë?, Të lumtë Ty o Albin Kurti dhe të gjithë trimave të tu të VV!, ”Shqiptarisht” ju përshëndes o bashkëkombasit e mi!, O Adem Jashari, o Komandanti ynë!, Kjo shkina Serbi!, Edhe pse nuk e besoj të ndodhë tradhëtia!,

Pasuritë e Lokes Kosovë janë për bijtë e saj të vërtetë, për ata që i lindi kjo tokë, O populli im! Hapi sytë fort, dili para të keqes se ke sakrifikuar shumë për liri e pavarësi!, Tradhëtia është tradhëti, ka po të njëjtin surrat! Zt.Reeker, a mund të quhesh ti palaço, kur mbron të drejtat e popullit tënd amerikan?, Spiunët dhe tradhëtarët shqipfolës helm e kaluar helmit!, Është koha që, populli të dëshmojë vullnetin e tij për një Kosovë të vërtetë shqiptare!, Kështu ndodh,kur të”humb gomari në oborr”, Të përshëndes shqiptarisht o Edi Rama!, Kujdes o populli im…!, Zotërinj deputetë kujdes, mos luani me detyrën tuaj!, Zonja Jacobson, e nderuara ambasadore!, Në 70-vjetorin e ditëlindjes tënde o Jusuf Gërvalla!, O populli im, ti je ai që kur qe(n)veritarët e “humbin gomarin në oborr”, duhet tu tregosh vendin!, Pa e futë “Zajednicën” brenda në zemren e Kosovës, nuk po ecka përpara Kosova!, Falë syçelësisë së VV-jes dhe “kokëfortësisë”së opozitës!, Zotërinj ambasadorë, shqiptarët e Kosovës janë zot në tokën e tyre!, Të mos vajtojmë për çerdhet e kriminelëve pro serb!, Me opozitën e me popull nuk mund të “hahesh”me inat!, Fuqishëm e ngre zërin tim, për tradhëtinë nuk ka mëshirë e as falje, Eh oj Kosova ime ende mundohen me të futë “thika” në asht!, Për shokun tim bashkëveprimtar, të paharruarin Selim Koci, As qeveritarët, as pushtetarët dhe as parlamentarët tanë!

Pason një rubrikë e re me titullin Shtypi-Gazeta me tituj si: Eshrat e martieve të kthehen në Vendlindje,Të qëndrojm deri në fitoren e plotë, Tre pishtarët e lirise kan siguruar përjetsin me veprën e tyre atdhetare, Lule të freskta mbi varret e martirëve,Të pengohet asimilimi i shqiptarëve në megrim, Tre përqindëshi mbi të gjitha, Uniteti politik e ushtarak armë e fortë, Për një organizim me baza kombëtare, Krasniqi kërcnohet me atentat në mes të Tiranës, Libri i Faridin Tafallarit mirëpritet në hapësirën shqipëtare, Një gërshetim dhembje e gërshetës një jetë, Uniteti ynë është shpëtim i kombit, Bashkëatdhetarët, Për fondin e qeverisë së Kosovës 41.500 DM, Jusufi nuk i bëri asnjë propozim I. Kelmendit për anëtarësim në lëvizjen e tij, Mungesa e Jusufit ndjehet edhe sot jo vetëm në megrim, Jusuf Gërvalla e parandjente luftën donte bashkimin e trojeve shqiptare, Intervistë me Faridin Tafallarin bashkëveprimtari i Jusuf Gërvallës, Pjesërisht në liri ende pa pavarësi, U themelua fondacioni „Jusuf Gërvalla“, Intervistë me F.T. me 30 dhjetor 2015, Kur mbi të gjitha është çështja kombëtare, U themelua nëndega e shoqatës „Miqtë e TMK-së“ për Bavari, Klubi që ruan të gjitha kujtimet për dëshmorët e kombit, Vepra e tyre duhet të na ndërgjeqësojë për të vepruar, Kosova mund të jetë e lirë vetëm kur të lirohen të gjithë burgosurit politikë, Dy atentatet me pasoja të rënda për lëvizjen tonë kombëtare, Struzha një fshat shqiptar që rrezikon të zhduket.

Shqiptarët, populli ku askush nuk pyet dhe të gjithë përgjigjen

Klementin Mile

Problemi më i madh i një shoqërie është paaftësia për të ngritur pyetje. Problemet e tjera – ekonomike, juridike, politike, edukative, fetare, morale – janë dytësore në raport me të. Në fakt, këto probleme të tjera përshkallëzohen pikërisht prej kësaj paaftësie. Me këtë nuk kam parasysh ato fjalitë që mbarojnë me shenjën e pikëpyetjes, pasi ato nuk janë domosdoshmërisht pyetje.

Shkrimtari italian, Italo Calvino, ka shkruar për një lloj kodi që, sipas tij, do të orientonte mijëvjeçarin e ri. Ky kod është dallimi ndërmjet legerezza dhe pesantezza, pra ndërmjet lehtësisë dhe rëndësisë. Në kuptimin kohor, e lehta është diçka e paqëndrueshme, e ikshme, variable; ndërkohë që e rënda është e qëndrueshme, rezistuese, konstante. Në kuptimin faktik e lehta shfaqet si e papërcaktuar, si ekuivoke; ndërkohë që e rënda si e përcaktuar dhe univoke.

Referuar pyetjeve dhe përgjigjeve, mund të thuhet se pyetjet karakterizohen nga rëndësia, ndërsa përgjigjet nga lehtësia. Pyetja, që të jetë vërtet e tillë, duhet të jetë singulare, e qëndrueshme në kohë dhe e përcaktuar qartë. Nga ana tjetër, përgjigjja nuk mund të jetë veçse partikulare, e prandaj e ikshme dhe ekuivoke.

Por, a nuk është paradoksale të thuash se në Shqipëri të gjithë japin përgjigje dhe askush nuk shtron pyetje? Si mund të emërtohet ‘përgjigje’ një gjë që nuk i përgjigjet pyetjes? E, nëse nuk i përgjigjet pyetjes, për cilën gjë është përgjigje?

Megjithatë, fakti që jemi përballë një paradoksi nuk duhet të na shqetësojë, madje tregon se kemi kapur intuitën e duhur. Siç shkruan filozofi danez Kierkegaard: “Mendimtari pa paradoks është si dashnori pa ndjenjë”.

Në Shqipëri nuk ka pyetje, sepse nuk ka një shqetësim të mirëfilltë dhe të qëndrueshëm për gjërat që diskutohen. Sot diskutohet për këtë çështje, nesër për një tjetër dhe pasnesër janë harruar të dyja, pasi vëmendja është zhvendosur te një çështje e tretë. Mbase nuk është e rastësishme që batutën e famshme ‘çudia më e madhe tri ditë zgjat’ e gjejmë në një film shqiptar.

Aristoteli, në librin e tij për retorikën, fokusohet te konceptet ethos, logos dhe pathos. Ethos i referohet karakterit të njeriut, qëllimeve të tij të mira, qenies etike. Logos ka të bëjë me argumentin, arsyen, me aftësinë për të menduar si duhet. Pathos i referohet emocionit, pasionit për diçka. Pyetja duhet t’i ketë të tria këto, edhe ethos, edhe logos, edhe pathos. Të jesh i aftë të pyesësh do të thotë të shqetësohesh realisht për gjënë që po pyet, do të thotë që e gjithë qenia jote po angazhohet etikisht për të kuptuar vlerën e ngjarjes apo fenomenit në fjalë. Të jesh i aftë të pyesësh do të thotë të mendosh, të konceptosh dhe çelësh premisën e një argumenti të mundshëm. Të jesh i aftë të pyesësh do të thotë të konsumohesh emocionalisht prej pyetjes, e jo të mbetesh indiferent sikundër ndodh kur “pyesim” ‘sa bëjnë 2 + 2?’.

Prandaj, nuk arrijmë të pyesim, sepse kemi ngritur një shoqëri pa etikë, pa mendim dhe pa pasion. Këto janë elementet që e bëjnë pyetjen të rëndësishme, e bëjnë të rëndojë; janë elementet që na mbërthenin pas pyetjes, duke u përpjekur për t’i dhënë përgjigje sikur nga kjo të varej fati i jetës sonë. Dhe, në fakt, fati i jetës sonë varet nga aftësia ose paaftësia për të ngritur pyetje.

Por, ne jemi të aftë vetëm të japim përgjigje. Sigurisht, me lehtësinë tipike dhe shkathtësinë instrumentale që nuk ka asnjë lidhje me ethos, logos dhe pathos. Lehtësia e përgjigjeve tona dëshmon çorientimin shoqëror dhe individual të shqiptarëve; dëshmon ekzistencën e një shoqërie që kujton se mund të zhvillohet pa moral, pa mendim dhe pa pasion.

Në fillim të viteve ‘90 shqiptarët i shprehën aspiratat e tyre me parullën ‘e duam Shqipërinë si gjithë Evropa!’. Por, siç u dëshmua, kjo ishte vetëm dëshirë, jo pasion. Më shumë se çerek shekulli më pas, Shqipëria, e paaftë të pyesë dhe instrumentalisht e aftë të përgjigjet, është filozofikisht po aq larg Evropës sa atëherë.

Komisioni i ri për demarkacionin, “amniston” kauzën për pushtet

Nga: Nijazi Idrizi

Kryeministri Haradinaj me të marrë mandatin e qeverisjes së vendit, me të drejtë, me prioritet e formoi komisionin e ri për rishikimin e Marrëveshjes së demarkacionit të kufirit me Malin e Zi (të firmosur nga vartësi i kryeministrit Isa Mustafa, ministri i punëve të jashtme Hashim Thaçi, pas 15 takimeve të dy komisioneve larg syve të opinionit). Aty u përfshinë të gjithë kundërshtarët e zëshëm të marrëveshjes, pa dallime politike (Bulliqaj, Gruda, Berisha, Basholli, Isufi). Ky vendim është pritur nga opinioni publik, pas aktit të konfrontimit dhe goditjes me harta të kryetarit të komisionit të parë, Murat Meha.

Njohësit e mirë të kësaj fushe, formimin e komisionit të ri me këtë përbërje, e konsiderojnë si punë joserioze. Kjo për faktin se argumentet dhe provat e anëtarëve të tij tashmë janë të njohura për të gjithë dhe si të tilla, ato pos që do të vazhdojnë ta mbajnë opinionin të ndarë në dysh, nuk do të prodhojnë ndonjë rezultat, jo pse s’duan, por nuk kanë mundësi të bëjnë diçka më shumë. Po të ishte motivi serioz, për ta zgjidhur këtë problem, Kryeministri Haradinaj do të duhej të shpallte konkurs për ekspertizë ndërkombëtare, e cila e kombinuar me vendoren do të mund të ofronte ndonjë argument të ri si propozim për zgjidhje të re.

Argumentet e reja janë kusht për kontestimin e marrëveshjes dhe rinegocimi i çështjes do të ishte fare i sigurt, duke pasur parasysh edhe deklaratat e kreut të shtetit të Malit të Zi të cilët kanë deklaruar se nuk duan tokë të Kosovës.

Ka dyshime se komisioni i ri me këtë përbërje, u krijua me qëllim që të njëjtit të shpallen jo profesionist, të papërgjegjshëm dhe manipulatorë të lidershipit të disa partive politike, dhe të akuzohen se pikërisht këta janë nxitësit e kundërshtimit të marrëveshjes, duke i nxitur disa parti që atë kundërshtim ta shndërrojnë në kauzë dhe për pasoj vendin ta lënë pa liberalizim të vizave.

Këtë akt mund ta përshpejtojë deklarata e fundit e Bulliqajt dhe Isufajt të cilët dolën me idenë që ta hedhin këtë problem në Kuvend të Kosovës, me alternativa madje edhe për metodologjitë që mund të përdorën, (për të cilat ata nuk kanë as dije bazike), flet për një “tërheqje taktike” të tyre dhe i hap rrugën dyshimit për profesionalizëm.

Në një situatë të tillë, rrugë tjetër nuk ka: ose qeveria duhet të jap dorëheqje ose komisioni duhet të shkarkohet (ose dorëhiqet). Nuk ka dyshim se në një alternativë të tillë, do të ndodhë kjo e dyta!
Pas kësaj, qeveria me Kryeministrin (e zhveshur nga kauza), pritet t’iu kërkojnë falje qytetarëve për vonesën e vizave dhe bashkë me LDK-në do ta votojnë në Kuvend pa asnjë ndryshim.

Të gjitha dështimet e qeverisë së Edi Ramës, sipas Fondacionit politik gjerman

Fondacioni «Konrad Adenauer», i cili është i afërt me partinë e kancelares gjermane Angela Merkel, kritikon mungesën e rezultateve të qeverisë shqiptare në luftimin e korrupsionit. Fondacioni shprehet po ashtu i habitur se si shqiptarët i durojnë zyrtarët e korruptuar. Përballë kësaj situate shumë ekspertë nuk janë të bindur nëse Shqipëria do të llojë vitin e ardhshëm negociatat për anëtarësim në BE

Nga Enver Robelli

Ndërsa kryeministri i Shqipërisë Edi Rama përpiqet të argëtojë opinionin duke ofenduar gazetarët me fjalë të rënda, Fondacioni politik «Konrad Adenauer», i cili është i afërt me partinë e kancelares gjermane Angela Merkel, ka publikuar të premten një analizë mbi performansën e qeverisë së Tiranës.

Analiza përmban kritika të ashpra ndaj kabinetit të Edi Ramës për shkak të rezultateve të mangëta në betejën për ta bërë Shqipërinë shtet funksion. Kjo është edhe arsyeja që Shqipëria ende po pret llimin e negociatave për anëtarësim në Bashkimin Europian, ndonëse që në vitin 2014 BE i kishte dhënë Shqipërisë statusin e vendit kandidat. Që nga atëherë Tirana po pret llimin e negociatave për anëtarësim dhe kryeministri Rama po tregohet gjithnjë e më nervoz në biseda me gazetarë perëndimorë për gjoja arrogancën e BE-së.

Në përgjigjet e Ramës krijohet përshtypja sikur ai mendon se BE duhet të negociojë për t’u anëtarësuar në Shqipëri dhe jo e kundërta. Qeveria e Ramës po pret Raportin e Progresit që do të publikohet në mars dhe po shpreson se BE do të hap portat për të lluar negociatat për anëtarësim. Por, sipas Fondacionit politik «Konrad Adenauer» gjasat që kjo të ndodhë me të vërtetë nuk janë të sigurta.

Një rol të rëndësishëm në marrjen e vendimit për fillimin e negociatave do ta ketë sidomos parlamenti gjerman. Në vjeshtë të vitit 2016 grupi parlamentar i partive CDU dhe CSU dërgoi një mision në Tiranë për mbledhjen e fakteve. Misioni arriti në përfundim se Shqipëria nuk ka ecur aq shumë përpara sa i përket plotësimit të pesë kritereve kyçe për llimin e negociatave dhe pritjeve të tjera sa i përket reformës zgjedhore dhe dekriminalizimit.

Reforma e drejtësisë është miratuar në korrik, por procesi i ashtuquajtur i Vettingut ende nuk ka filluar së zbatuari. Fondacioni gjerman thekson se para ose pas publikimit të Raportit të Progresit të BE-së pritet që grupi parlamentar i CDU-së dhe CSU-së të dërgojë në Shqipëri një mision të ri për mbledhjen e fakteve. Mbetet të shihet nëse të arriturat e deritanishme në Shqipëri, të cilat Fondacioni i quan modeste, do t’u mjaftojnë vendeve anëtare të BE-së për të filluar negociatat me BE-në.

Në analizën e Fondacionit kritikohet punësimi i zyrtarëve të thjeshtë shtetërorë nën ndikimin e qeverisë. Mes viteve 2013-2016 ndikimi politik i qeverisë së koalicionit kryesisht është heshtur.

Ndonëse në marrëveshjen e 18 majit she i Partisë Socialiste Edi Rama dhe kryetari Partisë Demokratike Lulzim Basha u pajtuan t’i japin fund punësimeve politike, pas zgjedhjeve parlamentare Rama, sipas Fondacionit gjerman, e quajti reformën e paralajmëruar si të papërshtatshme. «Qeveria e re edhe më tutje i ka emëruar pa konkurs zyrtarët më të lartë nëpër ministri dhe drejtorët e administratës publike», theksohet në analizë.

Reforma në drejtësi, e cila është paralajmëruar se do ta pastrojë gjyqësinë, sipas ekspertëve praktikisht është bllokuar. Komisionet për verikimin e prokurorëve dhe gjyqtarëve nuk janë ende të gatshme për të lluar punën. «Një agjenci e veçantë, e cila është themeluar për luftimin e krimit të organizuar, ende nuk është funksionale dhe aktive. Prokuroria disa herë ka dështuar të llojë hetime të rëndësishme mbi zyrtarët e lartë të korruptuar», thuhet në analizën e Fondacionit gjerman. As verikimi i pasurisë së dyshimtë të zyrtarëve të lartë nuk ka sjellë rezultatet e pritura.

«Një pjesë e madhe e zyrtarëve dhe politikanëve, të cilët dyshohen për korrupsion, ndërkohë sërish janë kthyer në funksionet e rëndësishme politike. Shumë njerëz këtë e shohin si shenjë të qartë se elitat politike tani për tani fare nuk tregojnë vullnet për t’i ndjekur personat nën dyshimin për korrupsion».

Në analizën e Fondacionit gjerman përmendet edhe kontrabanda me drogë. «Qeveria ka pranuar zyrtarisht se situata ka dalë nga kontrolli dhe mbjellja e kanabisit në vitin e kaluar arriti nivelin më të lartë në 27 vitet e fundit. Të ardhurat e maes së drogës janë rritur pa masë përkundër përpjekjes së policisë për rezistencë. Ekspertët llogarisin se pjesa më e madhe e timeve të krimit të organizuar investohen në zyrtarë të lartë të korruptuar, para së gjithash në zyrtarë të policisë, në mënyrë që të gjenerohen më shumë time, për të ndikuar e zgjedhjet parlamentare dhe për të kontrolluar shumë ndërmarrje private.

Është hera e parë që nga viti 2005 që krimi i organizuar dominon diskursin publik në Shqipëri». Në analizë nënvizohet se socialistët kanë refuzuar dy herë t’ia heqin imunitetin ish-ministrit të Brendshëm Saimir Tahiri për t’ua mundësuar organeve të rendit që ta arrestojnë këtë socialist të dyshuar për lidhje me një bandë të drogës që vepronte në Shqipëri dhe në Itali. Sa i përket dekriminalizimit në analizë thuhet se janë arritur disa rezultate. Si shembull përmendet se në mandatin e kaluar tre deputetë u detyruan të dorëzojnë mandatet, po ashtu kryetari i qytetit të Kavajës u hoq nga posti – «ai ishte një nga simbolet kryesore të inltrimit të krimit në politikën dhe administratën shqiptare».

Fondacioni gjerman kritikon zvarritjen e procesit të dekriminalizimit. «Është e habitshme që popullsia e pranon me aq lehtësi që partitë politike nuk i largojnë nga radhët e tyre zyrtarët e korruptuar». «Mbetet të shihet nëse në muajt e ardhshëm ndodhin gjëra vendimtare, në mënyrë që të vërehet përparim i dukshëm në kriteret kyçe dhe pritjet. (…) Qytetaret dhe qytetarët e Shqipërisë e shohin të ardhmen e vendit të tyre në BE. Gjerman ndan këtë vizion dhe e përkrah Shqipërinë në rrugën e saj. Por, çelësi për të ardhmen europiane të vendit gjendet në Shqipëri».

Ambicia e Google për të marrë drejtimin e qyteteve

Nga Jathan Sadowski – Lektor në Delft University of Technology, Hollandë

Alphabet, kompania nënë e Google, nuk vuan nga mungesa e ambicies. Filialet e saj po trajtojnë çështje që variojnë që nga automjetet autonome te shtëpitë inteligjente, inteligjenca artificiale te bioteknologjia për zgjatjen e jetës. Kështu që nuk ka pse të jetë surprizë që Alphabet ka vendosur të planifikojë, ndërtojë dhe drejtojë një qytet – ose një pjesë të një qyteti. Supriza këtu është se një qytet i madh po i jep me gëzim Alphabet një lagje të nivelit të parë, të cilën kompania mund ta konsiderojë të vetën.

Projekti i njoftuar javën e kaluar është një bashkëpunim mes Sidewalk Labs, një filial i Alphabet i orientuar drejt teknologjisë urbane, dhe Torontos. Sidewalk Labs do të ketë të drejtë që të rizhvillojë vijën bregdetare të qytetit, një zonë të quajtur Quayside. Sipas raportimeve, kjo nismë përfshin më shumë se 30 ha të hapësirës rezidenciale, asaj për zyra dhe hapësirës tregëtare, bashkë me një seli qendrore të Google Canada, në një zonë që do të jetë test për kombinimin e teknologjisë dhe urbanizimit.

Me marrjen e këtij distrikti, Alphabet do të ketë në posedim “laboratorin e tij urban të gjallë” ku mund të eksperimentojë me sisteme të reja inteligjente dhe teknika planifikuese. Mund të studiojë sesi këto sisteme dhe teknika funksionojnë në botën reale dhe sesi njerëzit afektohen prej tyre. Laboratorët urbanë Sidewalk Labs, pasi filiali është angahzuar në rizhvillimin e Hudson Yards në New York.

Por nëse zhvillimi i Torontos shkon siç është planifikuar, do të jetë një ndër shembujt më të mëdhenj të një projetki për një qytet me shërbime në bazë hi tech(smart city) në Amerikën e Veriut. Që është: një vend i ndërtuar mbi bazë teknologjish automatike në rrjet. Në këtë nismë luhet një gjë e madhe – jo vetëm për Toronton dhe Alphabet por për qytetet në mbarë botën. Me një projekt të nivelit të lartë si ky, marrëveshjet dhe dhe termat e aplikuar në këtë rast, mund të bëhen model për raste të tjera në qytete të tjera në botë.

Kryebashkiakët dhe drejtuesit e kompanive teknologjike i ngrenë në qiell laboratorët urabnë si zona të një inovacioni transformues dhe rritjeje ekonomike. Gjithësesi, ky model i krijimit të së ardhmes sonë urbane është gjithashtu një mënyrë tinzare që koorporatat e vetëqeverisura, të etura për pushtet të marrin më shumë kontroll – mbi njerëzit, vendet, politikat.

Eric Schmidt tha me rastin e njoftimit të projektit: “Zanafilla e mendimit për Sidewalk Labs erdhi nga themeluesit e Google, entuziastë të idesë se çfarë gjërash mund të bëhen nëse dikush do të na jepte ne një qytet dhe do të na ngarkonte me drejtimin e tij”.

Thjesht dhe vetëm ambicia, nuk është mëkat, por dëshira si këto duhet të nxisin dyshime dhe jo festime. Në një erë të konkurencës intensive mes qyteteve për burime, shumë prej tyre janë përqendruar në ruajtjen e një rritjeje ekonomike konstante, të ardhurave të mëdha dhe në partneritetin publik-privat. Kjo ka shndërruar drejtuesit e qyteteve që harxhojnë përherë e më shumë energji duke u vardisur ndaj sektorit të teknologjisë, mjedis investimesh dhe inovacioni.

Ata joshin kompanitë duke ofruar përfitime si rregullore më të zbutura dhe taksa më të ulëta. Ata krijojnë “ekosisteme të inovacionit”, si forume programuesish, inkubatorë apo hapësira bashkëpunimi, synimi i të cilave është tërheqja e programistëve dhe kapitalistëve me iniciativë. Distriktet digjitale, si ai që po zhvillohet nga Sidewalk Labs, janë version i një niveli tjetër i këtyre karremeve që përdoren aktualisht.

Pse të mjaftohesh me çlirim nga taksat apo kampet e kodimit kur mund të pretendosh një lagje të tërë? Vetë qyteti është kthyer në një tjetër platformë në të cilën Silicon Valley mund të ndërtojë dhe testojë teknologjitë e reja ndërkohë që nxjerr më shumë përfitime dhe rrit ndikimin e vet. Është e lehtë për drejtuesit e qyteteve që të hiqen mënjanë dhe t’u hapin rrugën teknokratëve dhe korporatave që të marrin kontrollin sikur këta të jenë alkimistët që mund të shndërrojnë problemet sociale dhe ato të stanjacionit ekonomik në progres dhe rritje.

Por qytetet nuk janë makina që mund të opimiziohen, as nuk janë laboratorët e tyre ku mund të bëhen eksperimente. Qytetet nuk janë platforma me përdorues, njësoj sikundër nuk janë biznese me aksionerë. Qytetet janë vende me njerëz të vërtetë që kanë të drejtë të refuzojnë të jetojnë me çfarëdo “zgjedhje të zgjuar” që një inxhinier apo drejtues ekzekutiv vendos të vërë në zbatim. Këto partneritete nuk mund të jenë një mënyrë që përdoret nga qeveritë e qyteteve që të heqin dorë nga përgjegjësia ndaj qytetarëve duke dorëzuar(pjesë) qytetin korporatave. Askush nuk e ka zgjedhur Alphabet apo Uber, apo ndonjë kompani tjetër me synimet drejt privatizimit të qeverisjes së qytetit.

Kur Sidewalk Labs u zgjodh për zhvillimin e Quayside, Schmidt reagoi: “Tani është radha jonë”. Një thirrje entuziaste për të dhe ogurzezë për ne.

Nuk ka dyshim se laboratorët urbanë mund të ndihmojnë në projektimin e teknologjive të fuqishme dhe të dobishme. Por ndërtimi i të ardhmes urbane mbi hi tech nuk mundet gjithashtu që të shtrojë rrugën për miliardertë e kompanive teknologjike për përmbushjen e ëndrrave të tyre për të sunduar mbi qytetet. Nëse kjo ndodh, atëhëre kjo nuk është e ardhmja ku do të donim të jetonim.

Burimi: The Guardian