Skenari i makthit për Italinë

Ekonomia e katërt e Bashkimit Evropian, dhe një nga gjashtë vendet themeluese, Italia mund të vërë në provë unitetin evropian si kurrë më parë, pikërisht kur Evropa ka nevojë të shtrëngojë radhët dhe bota ka nevojë për një Evropë të fortë dhe të stabilizuar përballë Trumpit dhe Putinit, krizës iraniane, kaosit në Lindjen e Mesme dhe vullnetit të Shtëpisë së Bardhë për të taksuar produktet evropiane, me një fjalë para përshkallëzimit të tensioneve ndërkombëtare

Nga Bernard Guetta

Është një realitet shqetësues. Edhe pse do të jetë gjithësesi presidenti i republikës, që do të veprojë si mburojë, Italia së shpejti do të qeveriset nga dy partitë që kanë kërcënuar se do të fusin daljen nga eurozona, në programin e tyre të përbashkët. Ekonomia e katërt e Bashkimit Evropian, dhe një nga gjashtë vendet themeluese, Italia mund të vërë në provë unitetin evropian si kurrë më parë, pikërisht kur Evropa ka nevojë të shtrëngojë radhët dhe bota ka nevojë për një Evropë të fortë dhe të stabilizuar përballë Trumpit dhe Putinit, krizës iraniane, kaosit në Lindjen e Mesme dhe vullnetit të Shtëpisë së Bardhë për të taksuar produktet evropiane, me një fjalë para përshkallëzimit të tensioneve ndërkombëtare.

Shkaqet e gjendjes aktuale janë dy: shtyrë nga një shumicë qeverish liberiste, Bashkimi Evropian imponoi masa ristrukturimi, që e kanë bërë atë jashtëzakonisht jopopullor. Së dyti, për të shpëtuar nga presioni i të djathtave të reja ekstreme, Evropa e bashkuar nuk deshi të ndajë në mënyrë të njëtrajtshme barrën e refugjatëve që vinin në Itali.

Situata është kaq shqetësuese, saqë në 21 maj kreu i shtetit italian e la pezull vendimin për miratimin e domosdoshëm të përbërjes së qeverisë, sepse njeriu i zgjedhur për të menaxhuar misterin e financave është një armik i shpallur i euros. Po a do të jetë ky koalicion në gjendje të mbijetojë?

Në dukje do të ishte e pamundur, sepse Lega dhe Lëvizja Pesë Yjet e kanë themeluar aleancën e tyre mbi një përzierje programesh absolutisht kontradiktorë. Parti e parë e Italisë falë mbështetjes së zgjedhësve nga jugu më i varfër, Lëvizja Pesë Yjet ka premtuar një të ardhur nënshtetësie, ndërkohë që Lega, më e fortë në veriun e pasur dhe të industrializuar, ka shpallur se dëshiron të ulë taksat dhe t’i bëjë uniforme për të gjithë. Nuk duken pozicione të pajtueshme, e megjithatë koalicioni vendosi që taksat do të shkojnë në 15%, maksimumi 20%, ndërkohë që të ardhurat minimale do të jenë afro 800 Euro në muaj.

Me një mungesë të tillë koherence, nuk duhet të zgjasë më shumë se tre muaj, por përtej faktit që kjo manovër mund t’i japë një impuls rritjes, koalicioni mund të akuzojë botën mbarë për të këqiat e veta, dhe të rrëshkasë drejt një nacionalizmi hakmarrës, që mund ta fundosë euron.

Ç’mund të bëhet për të shmangur këtë skenar? Nuk do të jetë e lehtë, por nëse do të duan ta shmangin shpërthimin nga brenda të Unionit, do të jetë e domosdoshme që Komisioni dhe kryeqytetet evropiane të mos tregojnë menjëherë me gisht nga Roma. Nuk mund të lejohet që kjo qeveri të akuzojë të tjerët për vështirësitë që do të ndeshë pashmangshmërisht, pra u duhet uruar fat dhe duhet pritur që Italia të vijë në vete. / France Inter – Bota.al

EU: Duhet ndryshue ju, jo ne!

Nga:Petrit Musolli

Me e ndjek rrjedhën, ose me u përfshi nga rrjedha?! Janë dy procese që thuejse janë zhvillue paralelisht në raport me vendet e daluna nga blloku lindor e synue kanë Unionin Europian.Vendet, të paktën kulturalisht ma të zhvillueme dhe qartësisht të përcaktueme për të ardhmen e tyne, kanë ndjek rrjedhën e integrimit të shoqnive të tyne me vlerat e parimet e Unionit. Këto shtete natyrshëm janë përba pjesë e nji tanësie që sot reprezenton Unioni.Në anën tjetër, asht nji kategori vendesh, të cilët janë kapun nga vala e rrjedhës dhe, tue mos ndjek natyrshëm procesin integrues, sot janë gjetun në nji kontradiktë të madhe mes idesë së Unionit dhe perceptimit të tyne për Unionin!

Insisitimi i shteteve bartëse të Unionit mos me tolerue ma, thjesht, bashkime fizike të shteteve me Unionin (për cilado arsye), pa ‘reformue’ idenë e tyne, në radhë të parë, çfarë përfaqëson Unioni dhe çfarë përfaqësimesh pranon Unioni, duhet kuptue, ndoshta, si përpjekje e tyne me u rikthye në fundament! Në idenë e Unionit! Ku, ai, s’asht nji hapësinë akomodimi për ‘dezertorë’ të aleancave të caktueme, por, mbi tana, nji shtëpi që i duhet pajtue rregullat e kodin e sjelljes.Ky mundet me qenë, sot, keqkuptimi ma i madh i vendeve të Ballkanit Perëndimor, interpretue si ngurrim të Unionit me u zgjanue tej, rigorozitetin e tij për integrim të natyrshëm me vlerat e parimet dhe jo kuptue, thjesht, si nji akt politik bashkimi fizik.

Ajo që sot Unioni Europian e përsërit në secilin rast: perspektivën europiane, nënkupton gjetjen e frymës së saj mbrenda vendeve të Ballkanit Perëndimor, e jo aplikue për të në Union! Kultivue paraprakisht mbrenda vetës, me u familjarizue me idenë e kuptimin e Unionit! S’ka ma valë që ka me i përfshi vendet e Ballkanit, ato duhet ndjekë rrjedhën, nëse duen me takue n’Union dhe që ajo me qenë nji ngjitje e natyrshme, jo funksionue si trupa të huej. Samiti i fundit në Sofje i Unionit Europian me këto vende të Ballkanit, përpos përkushtimit me ndihmue tregoi edhe vendosmëninë e moslëkundjes nga parimi i tyne esencial, fundamental! Ballkani duhet mësue tejkalue problemet njashtu si vendet që sot kanë prodhue Unionin.

Prandaj, sikurse në Deklaratën e Samitit të Sofjes, gjithnji, Unioni Europian potencon angazhimin e përbashkët të vendeve të Ballkanit Perëndimor me i takue vlerat dhe parimet europiane, si progres drejt të të kuptuemit të funksionimit të Unionit. Mbrenda nji koncepti supranacional, hapi i parë asht trajtimi i konflikteve me burim nacionalist. Nyja kryesore e problemeve të Ballkanit Perëndimor.Maqedonia duket ma afër së zgjidhjes nga kjo nyje, tue pajtue me Greqinë nji kompromis pa cenue, të paktën thelbësisht, identitetet e njana-tjetrës. Tekefundit, Unionit që don me i’u bashkue, përkatësia s’përban ndonji referencë relevante.

Shqipnia, në anën tjetër, sado, kohëve të fundit, asht mundue me u imponue si vend me shqetësime e konteste të ngjashme sikurse kanë vendet tjera të Ballkanit Perëndimor, tue ndërlidhë veten me Kosovën, megjithatë, qartësisht mbetet e kuptueshme se sfida e saj, në raport me integrimin europian ka të bajë, thuejse ekskluzivisht, me funksionimin e mbrendshëm. Shqipnia duhet takue vlerat e shtetit të demafiaizuar, vendosjes së kontrollit të ligjit, decentralizimit të pushtetit, instalimit të sferës civile, kurse mospasjen e mosmarrëveshjeve të natyrave të vendeve tjera të Ballaknit Perëndimor asht dasht shfrytëzue si avantazh, e jo kuptue të kundërtën.Serbia, duhet tejkalue, në radhë të parë, Kosovën.

Pozicionimi në zgjidhjen e kontestit me Kosovën ka me sinjalizue orientimin e saj, për cilat vlera asht përcaktue!Kosova, në anën tjetër, e ka të vështirë me u funskionalizue shtet mbrenda kornizave europiane pa u lirue nga Serbia. Kosova asht i vetmi shtet në Europë që asht projektue (tue qenë shteti ma i ri) simbas parimit bazë të Unionit, të konceptit supranacional. Në të kundërtën, Kosova si e tillë, s’mundet me mbijetue! Prandaj, presioni ma i madh, në përgjithësi i perëndimit, ka ra dhe ka me ra mbi Kosovën në respektimin strikt të politikave integruese të Unionit Europian, sepse, në vetëvete, ato përkufizojnë Kosovën e ideume! Thanë ndryshe, nji Kosovë e pakonsolidume mbrenda kësaj ideje nuk rrezikon, thjesht, perspektivën e saj europiane, por vetë qenien e saj si shtet!

Pa lirimin nga Serbia, ende si prodhuese konstante e nacionalizimit, Kosova ka me u shndërrue në nji arenë betejash nacionaliste të ‘shteteve amë’ dhe, njikohësisht, eksportuese e tyne në vendet e stabilizueme të rajonit. Nëse marrim për shembull serbët e pjesës jugore që përbajnë shumicën e etnitetit serb në Kosovë, ku ndikimi i drejtpërdrejtë i Serbisë asht shumë ma i vogël, ideja e të jetuemit mbrenda nji shteti, ku përkatësia s’asht determinuese, dukshëm asht ma i përqafuem sesa në veri të vendit. Njisoj, dallon perceptimi i shumicës shiptare për ta krahasue me përshtypjen krijueme për serbët e veriut.

Krijimi i këtij disponimi në gjithë vendin, së pari, kërkon qartësimin dhe përforcimin e subjektivitetit ndërkombëtar të Kosovës, për me reflektue, mandej, seriozitet përbrenda. Nëse Kosova s’asht e konsolidume ndërkombëtarisht, ekzistenca e saj gjithmonë ka me qenë objekt sulmi, tue nxitë në vazhdimësi dezintegrimin e mbrendshëm të saj. Kjo paqartësi ndërkombëtare ka ndërlidhë fatet e të dyja vendeve, tue i mbajt peng të njana-tjetrës në proceset integruese, krahasue me vendet tjera të Ballkanit Perëndimor.

Kosova ka nevojë të menjihershme me u shkëput nga kjo mavrësi, me u krijue hapësina e ndërtimit të mbrendshëm mbi konditat e parapamë. Kështu, ndoshta, mundet me u kuptue edhe ofensiva e perëndimit me anëtarësue në Organizatën e Kombeve të Bashkueme, sepse, si u tha, vetë ndërtimi i Kosovës mbrenda parametrave të disejnuem, nënkupton standardin e arritun për nji shtet të barabartë të Unionit Europian.

Europa ende e paqartë për strategjinë e integrimit të Shqipërisë

Nga Blendi Lami

Dy koncepte kryesore shfrytëzon sot doktrina mbrojtëse e Bashkimit Europian në lidhje me Ballkanin Perëndimor: sigurinë dhe ruajtjen e status quo-së. Në mungesë të një sigurie relativisht të qëndrueshme, Europa kërkon që në Ballkan, këtë periferi të saj, të ketë një status quo të veçantë. E thënë me fjalë më të thjeshta: të ketë mbikëqyrje aq sa i intereson, duke mos e lejuar që kjo hapësirë të bjerë në ndikimin e fuqive të tjera, pasi një gjë e tillë do të dëmtonte vetë Europën. Status quo është një tampon, përpara se të aktivizohen instrumentet e sigurisë. Në këtë këndvështrim, duket sikur BE vepron deri aty ku shkojnë interesat e saj, dhe nuk lëshon përtej tyre.

Lëshimi do të nënkuptonte në këtë rast një lloj sforcimi – për disa nuk do të ishte sforcim por normalitet – për të inkuadruar vendet e Ballkanit Perëndimor në strukturat e saj. Është një lëshim që BE ngurron ta bëjë – jo nga padija, por nga mungesa e një strategjie të qartë dhe nga përplasjet mes strukturave të BE nga njëra anë dhe disa shteteve anëtare nga ana tjetër. Europa e di fare mirë se vendet e Ballkanit Perëndimor nuk janë në gjendje të arrijnë standardet e kërkuara për të qenë anëtare. Dhe Europa nuk arrin të kuptojë se, për të, prevalon siguria mbi atë çka përfaqësojnë këto vende.

Së pari, Europa nuk mund të vazhdojë të ruajë status quo-në, e cila nuk prodhon stabilitet të qëndrueshëm dhe afatgjatë; status quo-ja është e përkohshme dhe vulnerabël ndaj ndërhyrjes së fuqive të huaja lindore. Sa herë që ka prishje të këtij ekuilibri delikat, Europa humb ndikimin në Ballkan dhe për pasojë rrezikohet gjithë arkitektura europiane e sigurisë.

Së dyti, ajo çka këto vende përfaqësojnë realisht nuk përputhet në shumë aspekte me europianizmin – sipas konceptit të BE – ose gjenden shpesh në situata të brishta, dhe anojnë në kahe të tjera, pavarësisht mbikëqyrjes. Por mbikëqyrja është zakonisht e pamjaftueshme.

Hezitimet e Europës për Ballkanin janë historike. Madje, Europa ka patur dilema të mëdha edhe për përcaktimin e Ballkanit. Ballkani ende nuk pranohej si europian – nga shumë qarqe – në fund të shekullit XIX, kur fuqitë e mëdha të atëhershme akoma nuk kishin marrë vendimet për ndarjet përfundimtare të shteteve, në pritje të shpërbërjes së Perandorisë Otomane. Kështu, europianët “e vërtetë” për Ballkanin shpreheshin me termat “European Turkey”, “Turkey D’Europe”, “Turkey in Europe” (“Turqia Europiane”, “Turqia e Europës”, “Turqia në Europë”). Ballkani u përfshi në planet e europianëve atëherë kur fuqitë europiane filluan të shfaqnin interes për rajonin.

Pas një shekulli e gjysmë, kjo pjesë e Europës ende vazhdon të diskutohet në samite për përshtatshmërinë e saj me Europën. Ka kaluar kohë që kur Ballkani nuk ishte në hartën politike të Europës. Por sot struktura europiane – me strategjinë që po ndjek – duhet ta kuptojë se vendet e Ballkanit Perëndimor nuk mund të bëhen europiane “me buton”, as për dhjetë vjet, e as për më shumë.

Në deklaratën e samitit të Sofjes, zhvilluar para pak ditësh, lexohen terma përgjithësues dhe të vagullt si: angazhim i Ballkanit Perëndimor ndaj vlerave dhe parimeve europiane, mbështetje ndaj perspektivës europiane, forcim i bashkëpunimit në fusha të ndryshme, zbatim i demokracisë dhe ligjshmërisë, vazhdim i stabilitetit rajonal, përmirësim i infrastrukturës, zhvendosje drejt ekonomisë digjitale, forcim i shoqërive miqësore ndaj mjedisit, shtim i perspektivave për të rinjtë, veprime të përbashkëta ndaj sfidave të sigurisë etj. etj.

Me fjalë të tjera, Europa i drejtohet tërthorazi Ballkanit Perëndimor se nuk është i gatshëm për në BE. Ky është mesazhi i dhënë nga samiti i Sofjes.

Pas rekomandimit pa kushte të Komisionit Europian për hapjen e negociatave me Shqipërinë, dolën në pah dilemat e vjetra. A duhet përfshirë Shqipëria në BE?

Me të drejtë, në një kohë kur vihen re influenca në rritje të Rusisë, Turqisë dhe Kinës në rajon, pati alarmim nga kryeministri Rama, i cili e konsideron afrimin me Europën domosdoshmëri, dhe deklaron se “për ne, është çështje për jetë a vdekje, në kuptimin që hapja e negociatave nënkupton se jemi drejt një të ardhmeje dhe shkëputemi më në fund nga e kaluara”.

Nga ana tjetër, presidenti Macron, njëri ndër zërat kundërshtarë apo skeptikë, ka rezerva për BE-në e ardhme, pasi paradoksalisht thotë se “vitet e fundit ka patur dobësim të Europës, si pasojë e zgjerimit”. Është një kontradiktë e plotë me atë çka ka arritur BE në fushën e sigurisë, teksa Rumania e Bullgaria, në lindje, shko këtu Greqinë në jug, për të mos harruar Kroacinë e Slloveninë në qendër, ofrojnë garanci mbrojtëse për Europën.

Komisioneri Hahn është më i butë se Macron, teksa mbështet status quo-në, duke deklaruar se BE duhet të “eksportojë stabilitet” në rajon dhe të shmangë “importin e destabilitetit”. Pra, sërish ka ngurrime. Shumë analistë kanë vënë re se në deklaratën e samitit të Sofjes janë hequr – qëllimisht – fjalët “pranim” dhe “zgjerim”.

Pra, vihet re një largim nga Ballkani, dhe do të vazhdohet me ruajtjen e stutus quo-së, për të cilën europianët druhen dhe janë të paqartë. Ballkanin e ka “bekuar” gjeografia dhe historia për të qenë në Europë – dhe jo pranë Europës. Sipas kritereve aktuale të vendosura nga BE, Ballkani, për shkak të trashëgimisë otomane dhe komuniste, si dhe situatave shpesh kaotike politike, nuk mund të jetë pjesë e Europës në të ardhmen e afërt. Ky lloj Ballkani do të bëhet europian vetëm duke ndjekur një strategji tjetër, jo vonesa tensionuese. Nevojitet zbatimi i një qasjeje imponuese, përmes reformave të rrepta dhe vërshimit të investimeve europiane. Përndryshe, do të jemi pafundësisht në ciklet e përplasjeve të Perëndimit me fuqitë lindore, që ekspansionin në Ballkan e kanë domosdoshmëri ekzistenciale.

Miliarderi Soros, emigrant bamirës apo demagog i majtë?

Nga Jefferson Chase

Miliarderi amerikan me origjinë hungareze, Xhorxh Soros, shihet si shpirti i bamirësisë për disa, ndërsa për të tjerë është një djall i maskuar. Emigranti 87-vjeçar, prej vitesh një miliarder amerikan, është tashmë një nga figurat më të debatueshme në botë. Sorosi lindi në Budapest, me emrin Gijorgi Shvarc, në vitin 1930. Prindërit e tij ishin familje laike e shtresës së mesme, të cilët e ndryshuan emrin në diçka që tingëllonte më pak hebraike, Soros, pas rritjes së anti-semitizmit në Hungari. Kur Gjermania naziste pushtoi Hungarinë, në vitin 1944, familja falsifikoi dokumente të krishterësh dhe u nisën sa më larg të mundeshin nga vdekja e Holokaustit. Babai i Sorosit njihet si personi që u ka shpëtuar jetën shumë hebrenjve të tjerë hungarezë. Në vitin 1947, Sorosi hyri në Shkollën Ekonomike të Londrës, ku studioi me filozofin e njohur austro-britanik, Karl Popper, një mbrojtës i fuqishëm i demokracisë liberale dhe kritik i njohur i sistemeve totalitare e autoritare.

Popper ka reklamuar edhe parimin e refleksivitetit, që thotë se veprimi i të vëzhguarit e ndryshon objektin nën vëzhgim, një parim që Sorosi e ka përdorur në ekonomi. Sorosi e ndryshoi logjikën tradicionale, atë që çmimet reflektojnë bazën e ekonomisë, duke argumentuar se çmimet janë ato që drejtojnë zhvillimin ekonomik. Në librin e tij, “Sorosi për Sorosin”, në vitin 2005, ai shkruan: “Ideja mbizotëruese është që tregu ka gjithnjë të drejtë. Qëndrimi im është i kundërt. Unë nisem gjithnjë me mendimin që tregjet e kanë gabim. Edhe hamendësimi im është ndonjëherë gabim. E përdor si hipotezë pune”. Sorosi u bë investues gjatë viteve 1960 dhe bëri miliona dollarë me fonde investimi. Gjatë viteve 1990 bëri miliarda duke shitur aksione të huazuara nga sterlina britanike, për të cilën mori nofkën “njeriu që theu bankën e Anglisë”. Sa më shumë rritej pasuria, aq më shumë i shtonte veprimtaritë bamirëse, duke ngjallur po aq debate. Në vitin 2017, vlera e bizneseve të tij arrinte 21 miliardë euro, duke u renditur mes 30 personave më të pasur në botë. Por 80% të asaj shume e ka falur për bamirësi, kryesisht nëpërmjet shoqatave.

Bindjet dhe kundërshtimet

Fondacioni Shoqëria e Hapur është një grup shoqatash bamirëse, aktive në të gjithë botën, që merren me “praktika demokratike”, “të drejtën për t’u informuar dhe të drejtat digjitale”, si dhe “Reformën në Drejtësi dhe vendosjen e rendit ligjor”. Shoqatat e mbështetura prej tij kanë prirjen të pasqyrojnë idetë liberal-demokratike e progresiste të Sorosit, të bazuara në formimin e tij personal. Sorosi ka nisur të mbështesë organizata demokratike në Europën Lindore që para se të binte sistemi komunist. Në vitin 1984 ai nisi të dhurojë makina fotokopjesh, të paguara prej tij, për grupet disidente në Hungari. Që atëherë ka ngritur fondacione e ka dhuruar me qindra miliona dollarë për organizatat pro-demokratike në të gjithë lindjen pas-komuniste. Sorosi ka themeluar edhe Universitetin Qendror Europian, që ka degë në Nju Jork dhe Budapest. “Rreziku politik është shumë i madh, dhe rritja e së djathtës ekstreme, me shovinizëm e ksenofobi, është zhvillim shumë shqetësues”, tha ai për Financial Times në vitin 2009. Fondacionet e Sorosit kanë mbështetur nisma për paqe në Lindjen e Mesme dhe s’është ndonjë adhurues i madh i Izraelit.

Një herë ka thënë për Nju Jorker Magazine: “Nuk e mohoj të drejtën e hebrenjve për të pasur ekzistencën e tyre kombëtare, por nuk dua të bëhem pjesë”. Në të njëjtën kohë ka shkruar: “Jam krenar që jam hebre. Edhe pse duhet ta pranoj që më është dashur pothuajse një jetë që të arrij në këtë pikë”. Vitet e fundit, Soros është angazhuar në shumë çështje të politikës progresive në SHBA. Fondacioni i tij i ka dhuruar fonde organizatës MoveOn, pas sulmeve terroriste të 11 Shtatorit. Në një intervistë të datës 2003 ai ka deklaruar se “Partia e Republikanëve të Amerikës ishte kapur një nga tufë ekstremistësh”. Sorosi ishte gjithashtu kundërshtar i fortë i Brexit. Ai ka dhuruar fonde për shumë grupe që vepronin kundër shkëputjes së Britanisë nga BE-ja. Por në kundërshtim me këtë, në vitin 2013, Sorosi tha që Gjermania duhej ta linte monedhën e përbashkët, Euron, që shtetet anëtare në vështirësi të kishin më shumë fleksibilitet në përpjekjet për t’i shpëtuar borxheve të stërmëdha.

“Miliarderi djallëzor”

Të thuash që këto ide i kanë dhënë Sorosit shumë armiq të fuqishëm, është pak. Pikëpamjet që ka i kanë vënë kundër zemërimin, shpesh shumë helmatisës, të udhëheqësve të së djathtës ekstreme nga e gjithë bota, që nga Viktor Orbani i Hungarisë e deri te Benjamin Netanjahu i Izraelit, si dhe të populistëve të tjerë në SHBA, Britani dhe kudo tjetër. Orbani e vuri Sorosin në qendër të fushatës për t’u rizgjedhur kryeministër i Hungarisë, duke luajtur me stereotipat anti-semitike, dhe duke e akuzuar amerikanin se po përpiqej ta shkatërronte shoqërinë tradicionale hungareze duke mbështetur emigrimin në masë të të huajve në vend. Qeveria e Orbanit ka miratuar ligje kundër veprimtarive të Sorosit në mënyrë të posaçme, duke ia mbyllur dyert organizatës “Shoqëria e Hapur” në Budapest e duke i detyruar të zhvendosen në Berlin. Ministri i Jashtëm izraelit e ka akuzuar Sorosin se përpiqet vazhdimisht të minojë qeveritë e zgjedhura me vota demokratike në Izrael, duke financuar grupe që baltosin shtetin hebre e duke mohuar të drejtën e izraelitëve për t’u vetëmbrojtur. Populistë të djathtë në Amerikë, si drejtuesi i emisioneve mediatike, Glenn Beck, kanë folur për teori komploti të sofistikuara, duke e quajtur Sorosin “truri” që tërheq fijet për të imponuar agjendën progresiste nëpër botë, kundër dëshirës së popujve.

Ndryshim opinionesh

Olga Deutsch, Drejtoresha e NGO Monitor Europe, një grup pro-izraelit në Jerusalem, thotë për DW se Fondacioni Shoqëria e Hapur shkakton debate për faktin sepse është një aktor i fuqishëm në proceset politike të vendeve të ndryshme të botës, dhe shpesh pa transparencë. Por edhe kritikë të Sorosit, si NGO Monitor, e pranojnë se ndaj tij ka armiqësi të pajustifikuar, sidomos në Hungari, e cila ka qenë shqetësuese dhe me elemente anti-semitike. Thuhet gjithashtu që Sorosi ka shumë mbështetës nëpër botë që shërbejnë si shpifës. “Unë e njoh shumë mirë Fondacionin Shoqëria e Hapur dhe ata janë model për transparencën”, thotë Felix Oldenburg, Sekretari i Përgjithshëm i Shoqatës Federale të Fondacioneve në Gjermani. Armiqësinë ndaj Sorosit ai e quan “përçmim i ulët ndaj të pasurve”. Në vitet e fundit, si avokat i vetëshpallur i “shoqërisë së hapur”, Sorosi ka tërhequr vetë vëmendje të madhe, duke i përçarë politikanët e majtë e të djathtë në debatin për mënyrën se si duhet të jetë demokracia e kohëve moderne.

Pse Shkupi dhe Athina këmbëngulin për emër sllav

Nga: Shaban Murati

Rezultati i bisedimeve të gjata natën e 16 majit dhe ditën e 17 majit midis kryeministrit maqedonas ZoranZaev dhe kryeministrit grek Aleksis Cipras, që u takuan … në Sofje në kuadër të samitit BE-Ballkani Perëndimor, ishte njoftimi se dy kryeministrat gjetën gjuhën e përbashkët për emrin e ri të shtetit të quajtur ndërkombëtarisht FYROM. Gazeta greke “Kathimerini” njoftonte në 18 maj se burime qeveritare në Shkup bëjnë të ditur se kryeministri Zoran Zaev i ka propozuar homologut grek emrin kompozitë “Republika e Maqedonisë së Ilindenit” gjatë bisedimeve me të në kryeqytetin bullgar. Emrin e mësipërm po e lakojnë si gjetje të re të gjitha mediat maqedonase dhe greke. Portali grek “Protothema” shkruante në 18 maj se qeveria e FYROM-it ka propozuar emrin “Republika e Maqedonisë së Ilindenit” dhe pala greke e ka pritur propozimin me një dritë pozitive. Të dy kryeministrat njoftuan se do të takojnë presidentët dhe do të mbledhin liderët e partive politike për të paraqitur propozimin e ri.

Duket se të dy kryeministrat duhet të kenë arritur një shkallë të lartë dakordimi dhe me sa duket janë në prag të deklarimit publik të zgjidhjes, përderisa Cipras deklaroi se pret zgjidhjen deri muajin tjetër, përpara samitit të qershorit të BE. Kurse kryeministri maqedonas ishte më entuziast, sepse deklaroi se “diskutuam zgjidhjen kreative që pala maqedonase ka paraqitur në fazën e fundit të bisedimeve. Nga sot miqësia midis Maqedonisë dhe Greqisë është më e fuqishme”.

Dalja e kryeministrit të Maqedonisë me këtë prononcim entuziast publik në konferencë shtypi tregon se jo vetëm mund të jetë arritur një marrëveshje midis dy kryeministrave, por edhe se të dy ata kanë gjetur një interes të përbashkët edhe dypalësh, edhe rajonal. Kënaqësia diplomatike në të dy kryeqytetet buron nga fakti se të dy kryeministrat janë bashkuar në idenë që FYROM të pagëzohet me një emër sllav dhe konkretisht “Republika e Maqedonisë së Ilindenit”. Është një emër fetar sllav “Shën Ilija”, që merr referencën nga një kryengritje e popullsisë sllave në vitin 1903 kundër perandorisë osmane dhe që zgjati disa ditë. Dita e Ilindenit përfaqëson një ngjarje historike, të cilën e cilësojnë të veten dhe e festojnë edhe Bullgaria, edhe Maqedonia, ndonëse në atë kohë nuk ekzistonte një entitet politik me emrin “Maqedoni”, të cilin e shpiku Serbia. Kaq ngushtësisht është i lidhur emri Ilinden me historinë e Bullgarisë dhe të Maqedonisë, sa që zëvendëskryeministri dhe ministër i Mbrojtjes i Bullgarisë Krasimir Karakaçanov deklaroi në 18 maj lidhur me emrin e ri se “Ne nuk na pengon ky emër. Në 1 gusht të vitit të kaluar nënshkruam Traktatin Bullgari-Maqedoni, që na obligon të festojmë së bashku festat e përbashkëta. Ilinden është dita e kryengritjes më të madhe. Nëse dy vendet bien dakord për emrin “Maqedonia e Ilindenit” për ne nuk ka asnjë problem”.

Pra, një datë, që është e përbashkët për historinë e dy shteteve sllave, Bullgarisë dhe Maqedonisë, del si propozim për emër i shtetit të deritashëm FYROM. Pra, kemi një emër ekskluzivisht, tipikisht dhe emocionalisht sllav dhe është e qartë se Shkupi me këtë qëllim ia ka paraqitur si propozim Athinës. Nuk është e rastit që deri në takimin e Sofjes propozimi më i pranuar nga të dy palët ishte emri sllav “Gorna Makedonija”. Pas tij, del në plan të parë prapë një emër sllav “Maqedonia e Ilindenit”. Tendenca diplomatike e të dy qeverive është e qartë për sllavizimin publik të shtetit të Shkupit. Athina e ka pranuar me dëshirë këtë propozim të Shkupit, sepse jo vetëm justifikon veten për pengesën 25 vjeçare që i ka bërë emrit të shtetit fqinj të veriut, por edhe sepse Greqia fiton një pozicion dhe epërsi diplomatike me këtë hap të ri. Suksesi grek është se Athina pagëzon ligjërisht shtetin fqinj me një emër sllav dhe e bën atë shtet të jetë në borxh politik dhe diplomatik ndaj Greqisë. Greqia ndihmon të hipotekohet në listën e anëtarëve të OKB përkatësia e këtij shteti si pronë vetëm sllave. Ky është edhe çelësi i intrigës diplomatike dypalëshe dhe shpjegimi i faktit përse Shkupi dhe Athina këmbëngulin për emrin sllav të shtetit të FYROM-it.

Për klasën politike maqedonase është e kuptueshme se emri “Republika e Maqedonisë së Ilindenit” e lidh jo vetëm përkatësinë, por edhe me një ngjarje të veçantë historike, e cila ka të bëjë vetëm me historinë dhe me popullsinë sllave. Maqedonia merr me këtë emër tapinë sllave dhe kjo mund të cilësohet fitore nacionaliste e kryeministrit Zaev në planin diplomatik dhe në planin e brendshëm politik dhe ndëretnik. Emri sllav sanksionon shtetin njënacional maqedonas dhe populli shqiptar fshihet nga barazia e pjesëmarrjes dhe e vendimmarrjes së shtetit. Ndaj në mediat greke dhe maqedonase është theksuar ditët e fundit se opozita nacionaliste maqedonase VMRO-DPMNE mund ta pranojë këtë propozim.

Greqia, duke pranuar emrin tipikisht sllav të këtij shteti, me një gur vret tre zogj. Së pari, fiton epërsi dhe pozicion paternalist mbi Maqedoninë, së cilës i dhuron një tapi shumë të vlefshme për Shkupin, por që Athinës nuk i kushton asgjë. Së dyti, merr me të mirë dhe ndërmerr një gjest miqësie ndaj Bullgarisë, së cilës i përfshin një ngjarje historike në emrin e shtetit të Shkupit. Dihet se Bullgaria kishte shprehur zyrtarisht kundërshtimin e saj ndaj çdo emri gjeografik të Maqedonisë. Së treti, Athina godet dhe dobëson faktorin shqiptar në Maqedoni, të cilit i heq të drejtën e ligjshme të pronësisë së shtetit afër gjysmës së popullsisë nëpërmjet emrit historik sllav. Greqia fiton, gjithashtu, një pozitë më të fortë diplomatike në bisedimet e saj në zhvillim e sipër me Shqipërinë, sepse zgjidhja me Maqedoninë i jep Athinës një kartë të re presioni mbi Tiranën.

Emri i ri sllav “Republika e Maqedonisë së Ilindenit” është në kundërshtim me karakterin demokratik të një shteti multinacional, multifetar dhe multikulturor. Ai neglizhon praninë, të drejtat dhe interesat e popullit shqiptar në Maqedoni. Nuk ka ende informacion se cili është qëndrimi i partive politike shqiptare, në qeveri ose jo, lidhur me emrin e ri sllav. Është e papranueshme që faktori shqiptar të përjashtohet nga procesi i vendimmarrjes shtetërore lidhur me çështjen e emrit. Mendimi im është se partitë politike shqiptare dhe faktori shqiptar nuk duhet ta pranojnë as në qeveri dhe as në parlament një emër sllav të shtetit, që u sanksionon atyre statusin e qiraxhiut apo të qytetarit të kategorisë së dytë. Faktori shqiptar nuk duhet të hutohet nga disa opinione naive, sipas të cilave Ilindeni u takon edhe shqiptarëve, meqë në kryengritjen e asaj kohe ka pasur edhe disa shqiptarë pjesëmarrës. Ilindeni është histori dhe festë bullgare dhe maqedonase. Nuk ka qenë dhe nuk mund të bëhet artificialisht histori shqiptare.

Nuk ka asnjë informacion se cili është qëndrimi zyrtar i Tiranës, e cila nuk mund të vazhdojë me indiferencën ndaj çështjes së emrit sllav të shtetit, i cili cenon direkt interesat jetike të popullit shqiptar në Maqedoni. Tirana nuk mund të përdorë si alibi të heshtjes së saj tezën se rëndësi ka zgjidhja e emrit, sepse hyn Maqedonia në BE dhe në NATO, pavarësisht se po hyn si shtet i maqedonasve. Në datën 26 mars 2018 në analizën botuar në këtë gazetë, me titull “Emri sllav i Maqedonisë-tapi për pronësinë maqedonase”, kam shkruar: “Shqipëria duhet të shprehet me forcë kundër çdo emri sllav të Maqedonisë. Është e pakuptueshme përse diplomacia shqiptare gjatë gjithë këtyre dekadave nuk është prononcuar kurrë se për çfarë emri është dakord ajo”. Secili shtet duhet të shohë interesin e tij shtetëror dhe kombëtar dhe ky interes shtetëror e kombëtar kërkon që shteti dhe diplomacia shqiptare duhet të jenë në veprim të vazhdueshëm për të kundërshtuar tendencën e sllavizimit të shtetit fqinj dhe të nëpërkëmbjes së të drejtave të popullit shqiptar në Maqedoni.

Cubat e Luftës rrezik për Kosovën, Brukseli i thotë jo Haradinajt?

Nga Ragip Guraziu

Qeveria e Kosovës duhet të punojë fort për mirëqenien e qytetarëve të vet dhe jo për Brukselin dhe një anshmërinë e tyre. Kur qytetarët e Kosovës do të jetojnë në rrethana të përaferta me ato të qytetarëve të Evropës, vizat dhe demarkacioni nuk do të paraqesin problem për t’u bërë Kosova anëtare e BE-së.

Qeveria e Kosovës duhet të punojë fort për mirëqenien e qytetarëve të vet dhe jo për Brukselin dhe një anshmërinë e tyre. Kur qytetarët e Kosovës do të jetojnë në rrethana të përaferta me ato të qytetarëve të Evropës, vizatë dhe demarkacioni nuk do të paraqesin problem për t’u bërë Kosova anëtare e BE-së.

Brukseli i thotë jo Haradinajt?

Ramush Haradinaj dhe Federica Mogherini, vitin e kaluar thanë së bashku në takim se;” Demarkacioni mbetet kusht për liberalizimin e vizave. Tani kjo punë e demarkacionit, që ishte kusht edhe për ndërkombëtarët, u krye. Ndryshe, zyrtarët e Brukselit në vazhdimësi kanë insistuar se demarkacioni është kusht i padiskutueshëm, pra ky kusht u kry çka tani?!”.

U tha edhe kjo se, Bashkimi Evropian nuk do ta marrë fare në konsideratë kërkesën e Qeverisë Haradinaj që të hiqet demarkacionin si kusht në mënyrë që Kosova të ketë liberalizimin e vizave.

Kështu thonë përfaqësues të partive politike dhe njohës të integrimeve evropiane para se miratohet demarkacioni me Malin e Zi.

Zyrtarë nga Qeveria e Kosovës kishin bërë të ditur se kryeministri, Ramush Haradinaj do t’i kërkojë Brukselit që të hiqet demarkacioni si kusht për liberalizimin e vizave.

Nga ana tjetër, vetë kryeministri Haradinaj ka qenë në një darkë pune në Bruksel, ku kishte takuar edhe përfaqësuesen për politika të Jashtme të BE-së, Federica Mogerni.

Por, ai nuk kishte dhënë ndonjë deklaratë për media se a ka qenë temë e bisedimeve me Mogherinin tërheqja e kriterit të demarkacionit.

Duke e vrejtur se Brukseli gjithnjë i thoshte jo Haradinajt, ishin të interesuar mediumet kosovare që të deklarohet vetë kryeministri për këtë çështje, por e pamundur mbeti kjo dhe demarkacioni kaloi, punët mbeten që nga e para, sepse po na kërkohet ajo që ishte kërkuar vite me radhë. Brukseli ( Evropa ) i dinë të gjitha si është situata në Kosovë, i kanë informatorët e tyre të cilët informojnë në detaje si është gjendja, kush e ka kapur shtetin, si funksionon qeveria, krimet, korrupcioni, hajnia, klientilizmi e servilizmi, mentaliteti i popullit, ……mirëpo Evropës nuk i bëhet vonë, populli po i voton këta cuba populli është fajtor, ata vetë po e izolojnë vetveten, janë të pa pjekur të pa përgatitur për demokraci, pra e paqin vetën n’qaf, le t’i bajnë pasojat, le të vuajnë ….. Evropë s’ka , deri sa ne të mbushemi mend se kush e meriton me udhëheqë me Kosovën.

Nga ana tjetër, zyrtarë të Brukselit në çdo vizitë zyrtare që kanë bërë në Prishtinë, janë shprehur qartë se pa luftimin e korrupsionit dhe miratimin e demarkacionit, vendi nuk të ketë liberalizim të vizave.

Nga kjo kuptohet se tentimi i kryeministrit për të bërë kompromise me zyrtarët e BE-së, është e destinuar që të dështojë që në fillim. Kjo për faktin se shteti që pretendon të integrohet në këtë organizatë politike duhet t’i plotësojë kushtet e saj, e jo e kundërta.

Politika fajtore, për shkallën e lartë të korrupsionit në Kosovë

Bazuar në raportet që masin perceptimet e qytetarëve, Kosova vlerësohet me nivelin më të lartë të korrupsionit në rajon. Dhe arsye e gjithë kësaj, besohet të jetë vetë politika dhe ndërhyrja e politikës në gjyqësor.

Disa herë është thënë se institucionet e Kosovës po krijojnë agjenci dhe mekanizma për luftimin e korrupsionit, e deri te Këshilli i Presidencial, por kotë se koti dhe kjo po bëhet vetëm sa për t’u ikur përgjegjësive të tyre për luftuar korrupsionin.

Me mija e mija here është thënë se nëse seriozisht duhet të luftohet korrupsioni, prokuroria e shtetit, në radhë të parë, duhet të bëjë sanksionimin e zyrtarëve të lartë dhe zyrtarëve publik, të cilët janë të përfshirë në afera korruptive.

Por në praktikë nuk është duke ndodhur asgjë. Këtë e kemi edhe me Agjencinë Kundër Korrupsionit, së cilës i mungon baza ligjore, pasi nuk ka bazë ligjore që të bëjë hetime më të thella, përveç atyre preliminare. Pastaj, të gjithë e dimë se ka edhe mungesë të kapaciteteve financiare dhe humane.

Raporti i fundit i Transparency International, i cili mbështetet në perceptimet e qytetarëve për korrupsionin, e nxjerrë Kosovën në një shkallë të lartë të korrupsionit, krahasuar me vendet e tjera të rajonit.

Ndërkohë, në këtë konferencë është thënë se një trend i ngjashëm i krijimit të iniciativave dhe institucioneve të reja për luftimin e korrupsionit ndiqet në shumë vende ish-socialiste të Ballkanit, por që nuk kanë dëshmuar të jenë efektive në praktikë.

Ajo që me të vërtetë kërkohet është që shumë akterë të punojnë së bashkë për të luftuar këtë dukuri, ngase është e pamundshme që një institucion i vetëm ta bëjë këtë. Nevojitet një përkushtim dhe bashkëpunim i shumë institucioneve.

Ku gaboi Kosova…

Republika e Kosovës dhe ajo e Serbisë, si dy shtete të cilat kishin dalë prej një lufte, e cila solli viktima të shumta në mesin e shqiptarëve të Kosovës, kishin shumë tema të cilat ende po mbeteshin të pazgjidhura për shkak të së kaluarës. Për të gjitha ato tema duhej që të bisedohej me një ndërmjetësues, i cili do të ishte përfaqësues i Bashkimit Evropian.

Përfaqësuesi i cili do të ndërmjetësonte këto bisedime do të ishte nga BE-ja, për arsyen e vetme se marrëdhëniet mes këtyre dy shteteve, do të ishin faktori kryesor në rrugën e tyre drejtë integrimeve në Bashkimin Evropian.

Por, për të biseduar për tema të rëndësishme të së kaluarës, fillimisht shteti serb duhej që të kërkonte falje për krimet e bëra gjatë luftës, për dokumentet kadastrale të vjedhura, për fondin pensional dhe për shumë krime të tjera të cilat ndodhën gjatë periudhës së luftës dhe okupimit serb. Dëmi i shkaktuar nga shteti serb ishte aq i madh saqë ishte absurde të mos kërkohej dëmshpërblim.

Mbi të gjitha, më një shtet i cili ka vrarë, dhunuar e masakruar shqiptarë të Kosovës, nuk mund të bisedohej pa kushte. Një dialog me Serbinë, nuk do të kishte kuptim duke e harruar të kaluarën, kinse nuk ka ndodhur asgjë. Krimet serbe nuk duhej dhe nuk duhet asnjëherë që të amnistohen. Andaj gabimi në nismë i këtyre bisedimeve ishte se shteti i Kosovës, pranoi që të i futej bisedimeve pa asnjë kusht të vetëm.

Fillimisht bisedimet e tilla ndërmjet dy shteteve, u planifikuan të jenë vetëm teknike kurrsesi politike. Bile akuzave të shumta të Vetëvendosjes, kryeministri i atëhershëm Hashim Thaçi, i përgjigjej me fjalët se bisedimet Kosovë-Serbi janë vetëm teknike dhe si të tilla do të mbeten. Kjo për faktin se sipas tij asnjëherë nuk do të diskutohet për çështjet të cilat cenojnë integritetin e shtetit të Kosovës.

”Qeveria e Kosovës duhet të punojë fort për mirëqenjën e qytetarëve të vet dhe jo për Brukselin dhe një anshmërinë e tyre.Kur qytetarët e Kosovës do të jetojnë në rrethana të përaferta me ato të qytetarëve të Evropës,vizatë dhe demarkacioni nuk do të paraqesin problem për t’u bërë Kosova anëtare e BE-së”, kështu po mendon dikush…

Ramush Haradinaj dhe Federica Mogherini, vitin e kaluar thanë së bashku në takim se;” Demarkacioni mbetet kusht për liberalizimin e vizave. Tani kjo punë e demarkacionit,që ishte kusht edhe për ndërkombëtarët, u krye. Ndryshe, zyrtarët e Brukselit në vazhdimësi kanë insistuar se demarkacioni është kusht i padiskutueshëm,pra ky kusht u kry çka tani?!

‘’Andaj, akuzat që i dëgjojmë dhe lexojmë, në veçanti përmes rrjeteve sociale, se ata janë” hajna”, ata janë” vrasës”, ata janë “uzurpatorë”, ata janë “falsifikatorë”, ata janë ”dhunues”, ata janë e keqja dhe e zeza e këtij vendi, e që të shumtën e rasteve, quhen edhe -ata “të malit”, apo cuba që aludohet, për ish- komandantë të UÇK-së, janë dukuri dhe fenomene që çdo ditë e më tepër, po gjejnë hapësirë jo vetëm në medie, por edhe në bisedat e kuloareve dhe atë në rrethe, nga më të ndryshmet!

Dhe, vërtetë, se a janë “hajna”,a janë “uzurpatorë”,a janë “falsifikatorë”, a janë “zhvatës”,”dhunues”…disa komandantë dhe disa udhëheqës të UÇK-së, nuk ka dilema fare, dhe me siguri ka edhe të tillë dhe fatkeqësisht, është shumë keq, dhe shumë e dëmshme, në radhë të parë, për vetë UÇK-në, por, gjithsesi, një njollë shumë e keqe, edhe për ne, si popull e shtet, megjithatë, një gjë duhet ta kemi të qartë dhe të pajtohemi,e pranuam apo jo, se pa këta, “hajna”,pa këta “uzurpatorë”, pa këta “zhvatës”,pa këta “falsifikatorë”, pa këta “dhunues” , pa këta të malit dhe cuba…ne, kurrën e kurrës,nuk do te ishim ata që jemi sot, në radhë të parë, nuk do te ishim të lirë, nuk do të flisnim lirshëm, nuk do të gumzhonte sheshi “Nëna Tereze”, e shumë sheshe tjera nga fëmijë, të rinjë, qifte e të moshuar, gjithnjë duke frymuar shqip, pa frikë se një regjim fashist, siç ishte ai i Serbisë së Milloshit, do të na torturojë dhe dhunojë, vetëm pse jemi shqiptarë, flasim shqip, mendojmë shqip, jetojmë shqip por nuk i pengojmë të tjerët të jetojnë ashtu si ndjehen dhe ashtu si duan. Thuaja askush nuk është i kënaqur me zhvillimet dhe proceset që në kanë përcjellë gjatë këtij 20 vjeçari në Kosovën e pasluftës dhe kuptohet përgjegjësinë më të madhe për këto dështime e bartin liderët, pa dallime partiake e politike, në veçanti këta”të malit -cubat”, me theks te posaçëm, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Ramush Haradinaj,etj..

Disa që rruan mjekrra, me disa që edhe shkuan deri në kufi me Maqedoninë me uniformë te policisë serbe, me disa që rehatinë e gjetën në kampet e Stankovecit, Kukësit e jashtë Kosovës, me enëlarës të Londrës që erdhën në Kosovë pas përfundimit të luftës, pa dhënë as kontributin simbolik për vendin, me 5 peni në xhep kurse tash u bënë pronarë të banesave dhe pallateve dhe me llogari të stërmbushur me 200 e më shumë mijëra euro,me disa që gjatë luftës u mëshehën në “gropa kompirash”, policia dhe ushtria me tërë aparatin shtetërorë serbë,këmbëkryq, do te ishte ende në Kosovë dhe vështir se do të mund të mbijetonim gjatë!

Po, këta “te malit -cubat”, kanë bërë shumë gabime, madje edhe të pafalshme, por, kur po na flasin, për shtetndërtimin, moralin politik e kombetar, disa që me tërë qenien dhe gjenetikisht me gjysh e katragjysh, i shërbyen Ish- Jugosllavisë dhe Serbisë, e që pikërisht kur disave nga këta, “te malit – cubat “, pas qershorit 99, ua qorroi zoti sytë dhe mendjen dhe u orientuan vetëm pas pasurimit, disa rrahagjoksa të sotëm, edhe me ndihmën e këtyre të “malit -cubat”u futën brenda dhe i akomoduan në pozita shumë të larta nëpër Institucionet e Kosoves, pastaj, disa të tjerë, bënë miliona e miliona, falë pikërisht, këtyre”të malit m- cubave”, atëherë, nuk është për t’u habitur, që edhe kritikat më të shumta, më të rënda, më akuzuese dhe më të paskrupullta, po vijnë, nga këto kategori dhe këta persona, që kërkojnë vetëm mjegull, tym e amulli, dhe ,që kanë bërë pasuri milioneshe, po gjatë këtij 20 vjeçari, qoftë me tregti, por edhe me medie, me licenca të falura nga UNMIK-u por edhe para te pista, nga fonde te dyshimta madje edhe nga Serbia që e konsiderojnë si nënë të tyre politike dhe kombëtare.

Pse vjen puna në këtë derexhe, siç thotë populli, dhe përmes sheshit të Prishtinës,por edhe shesheve tjera të Kosovës, pa fije marre e turpi, pa kurrfarë frike, madje me kokën lartë sikur të ishin çlirimtarë vetë, sillen e mbështillen edhe persona që ishin të veshur nën petkun e UDB-se, Kos-it,ata që diferencuan e dënuan shqiptarë vetëm pse kërkonin të drejtat e tyre, ndërsa, disa nga ish- komandantat e UÇK-së, ose janë në burgje, disa ikin nga turma, disa kanë ikur jashtë shtetit, të shumtën e rasteve, për keqpërdorim fondesh, zhvatje, hajni,uzurpime, …veprime që korespondojnë me deklaratën e Adem Demacit, Bacës së Madh që u duhej vetëm kur ishin në rrezik, i cili menjëherë pas përfundimit të luftës, në një takim ne hotelin Grand, ku ishin shumica e komandantëve të UÇK-së u pati thënë se:” Do të vjen një kohë që ju që keni mbetur të gjallë do t’ua keni lakmi atyre që kanë rënë për liri “ dhe gjithashtu se ; “ do të vjen një kohë që nuk do të mbetet kush pa u koritë….”.

Vërtet këta “te malit – cubat” kanë faje dhe kanë bërë gabime, por pa ta, me disa që tash po qajnë me “lot krokodili”,e që na defilonin atë kohë me mburrje me xhipa me tabela BG, e që tash i kanë kthye ne TR ( madje turpërisht e kanë fituar shtetësinë shqiptare kur përmbajtjen e kanë 100% jugosllave ), gjithnjë në emër te kombit, shtetit, do ishim ende fatosa të Titos dhe kumbarë të Millosheviqit dhe do ta dëgjonim Llepa Brenën dhe Cecën e Arkanit. Duket se këta nostalgjikë duan rikthimin e atyre kohëve dhe për këtë arsye duhet të eliminohen “këta të malit – cubat”, prandaj ju ofrojnë shërbime të gjithëve që u ndihmojnë në realizimin e këtij qëllimi e sidomos ndërkombëtarëve të cilëve për 24 orë u ofrojnë shërbime orale, verbale, logjistike dhe materiale! Aq për horrat, sa nuk na mbuluan morrat! Hauzuar këtë pjesën e fundit nga kolegu im z.g.

/Autori është gazetar-analist i pavarur

Gjysëmshekulli nga Maji i Parisit dhe Pranvera e Pragës

Nga Albin Kurti

Viti 1968 ka hyrë në histori si viti i protestave të studentëve dhe grevave të punëtorëve në shumë vende të botës, në luftë kundër pabarazive shoqërore, me kërkesa direkte për liri individuale e për rritje të kujdesit social, kundër pushteteve autoritare të lindjes e të perëndimit, kundër luftërave agresore e kolonizuese.

Fryma e ‘68 ndoshta më së miri përmblidhet tek fjalët e Sartre-it i cili i kundërvihej qoftë gaulle-istëve ashtu edhe stalinistëve duke argumentuar se synimi i lumturisë së nesërme nuk mund të mbërrihet përmes durimit të padrejtësive e shtypjes, shfrytëzimit e mjerimit të sotmë. Moti e dimë se edhe premtimi i kapitalizmit autoritar e korporativ, edhe premtimi i socializmit të centralizuar sovjetik, nuk dolën të ishin parajsa që premtohej, andaj edhe Sartre-i në thelb pati të drejtë. Asnjë premtim e plan, sado joshës për të ardhmen, nuk mund të heshtë dhe të justifikojë padrejtësitë e së tashmes. Për padrejtësitë e sotme duhet protestuar sot.

Në perëndim viti 1968 u shënua sidomos nga ngjarjet në Francë, në atë që mbahet mend si “Maji ‘68”, ku miliona studentë e punëtorë, të përkrahur nga intelektualë të shquar, dolën në demonstrata të zhgënjyer nga koalicioni i Partisë Komuniste me konservatorët e De Gaulle-it.

Siç dihet, studentët kërkonin luftimin e diskriminimit klasor dhe heqjen e kontrollit burokratik e politik nga universiteti; punëtorët kërkonin rritje page e mbrojtje sociale; liberalët kërkonin liri individuale dhe luftim ndaj diskriminimeve seksuale e gjinore; dhe, intelektualët, të cilët nuk ndenjën të paanshëm, denoncuan shtypjen policore e dolën edhe vetë në protesta duke i dhënë një kuptim politik rolit të tyre shoqëror.

Protestat e demonstratat, grevat e okupimet e fabrikave dhe universiteteve u bënë të papërballueshme, duke e detyruar presidentin Charles De Gaulle që ta braktisë vendin fshehurazi e të kërkojë mbështetjen e ushtrisë për të vendosur kontrollin. Megjithatë, sado autoritar, De Gaulle-i nuk pranoi kurrë që të arrestonte Sartre-in i cili qe vendosur në ballë të protestave. “Nuk arrestohet Voltaire-i” i kishte thënë De Gaulle-i ministrit të brendshëm që kërkonte arrestimin e filozofit, në një gjest që duket i pamundur për udhëheqësit tanë të sotmë.

Në fund kërkesat e protestuesve u plotësuan, policia u tërhoq nga universitetet, studentët u liruan nga përndjekja, punëtorët morën një rritje të pagës minimale me 25% dhe rritje të pagës mesatare me 10%. Liritë individuale dhe barazia e identiteteve gjinore nisi të bëhej gjithnjë e më e pranueshme në publik, e kështu u hodhën themelet e forta të socialdemokracive evropiane, në planin ndërkombëtar të dedikuara kundër kolonializmit dhe imperializmit.

Sigurisht, arritjet nuk ishin të përjetshme, pasi në fund të viteve të ’70-ta neoliberalizmi filloi t’i rrëzojë arritjet politike e sociale të socialdemokracisë, duke ruajtur vetëm idenë e lirive individuale e personale dhe barazive formale gjinore. Paradoksalisht, me shkatërrimin e shkollave e të punësimit prej reformave neoliberale, sot gjendemi në një periudhë të ringjalljes së tradicionalizmave shtypës e të punëdhënësve gjithnjë e më shfrytëzues.

Nuk duhet harruar se momenti emancipues e përparimtar liberal i 1968 erdhi si pasojë e investimit serioz në universitete e në punësim, në Evropën perëndimore të pasluftës së dytë. Papunësia dhe shndërrimi i universitetit në treg diplomash prodhon veç mendje të mbyllura dhe njerëz që kanë frikë prej tjetrit.

Në lindje po ashtu pati protesta e lëvizje në shumë vende në vitin 1968, ndër to edhe Kosova, ku në protestat e 1968 për herë të parë u shqiptua parulla “Kosova Republikë!”, por ku kërkesat kryesore ishin për Vetëvendosje, Universitet dhe Flamur.

Në shkallë globale, ‘68 e bllokut lindor u shënua më së shumti nga ajo që njihet si “Pranvera e Pragës”. Pas vdekjes së Stalinit vendet e Traktatit të Varshavës hynë në procese që u quajtën “destalinizim”, gjatë viteve ‘50 e ‘60. Në Çekosllovaki këto reforma u prinë nga Antonin Novotny. Megjithatë destalinizimi nuk prodhoi demokratizimin dhe liritë e kërkuara prej njerëzve.

Në fillim të vitit 1968 Novotny u zëvendësua prej Alexander Dub?ek-ut, një ish-luftëtari antifashist, i cili nisi reforma të vërteta me synim realizimin e asaj që ai e quajti “Socializëm me fytyrë njerëzore”. Ndër ndryshimet e para që realizoi, ishte eleminimi i secilës formë të censurës, në mars ’68. Më pas ai vazhdoi reformat për të instaluar lirinë e shtypit, lirinë e fjalës, lirinë e lëvizjes, si dhe liberalizimin e prodhimit dhe tregtimit të mallrave e përmirësim të kushteve ekonomike të punëtorëve. Ndër synimet e tij ishte edhe avancimi gradual drejt pluralizmit, si edhe federalizimi i Çekosllovakisë në dy republika të barabarta për të dy kombet, atë çek dhe atë sllovak.

Ndryshimet në Çekosllovaki ngjallën shpresë në shumë prej popujve të vendeve të lindjes, por njëkohësisht ngjallën frikë në qendrën e perandorisë sovjetike. Me urdhër të Leonid Brezhnev-it, në gusht ’68 ushtritë e Paktit të Varshavës e pushtuan Çekosllovakinë, duke i dhënë fund Pranverës së Pragës. Brezhnev-i është farkëtari i konceptit të sovranitetit të kufizuar për vendet e Traktait të Varshavës.

Si “Pranvera e Pragës” ashtu edhe “Maji ‘68 i Parisit” ishin ngjarje të organizuara e të çuara përpara nga bashkëpunimi i studentëve dhe punëtorëve, por ato u mbështetën masivisht edhe nga njerëz të kulturës e të shkencës, duke prodhuar kështu rolin e intelektualit të angazhuar, figurë kyç për një shoqëri të demokracisë e të barazisë. Vetëdjegia e studentit Jan Palach kundër pushtimit sovjetik të Çekosllovakisë nuk mbeti akt i vetmuar proteste, ai u pasua me disidencën e Milan Kundera-s, Pavel Kohout-it, Ivan Klima-s, Jan Neme?-it, Jan Prochazka-s e shumë intelektualëve të shquar çekosllovakë. Ndërsa në Paris Jean Paul Sartre, Michel Foucault, Gilles Deleuze etj. i kundërviheshin autoritarizmit të De Gaulle-it pa u ndarë prej studentëve e punëtorëve protestues.

Shpallja e universitetit dhe e fabrikës si vend politik, është shpallja e hyrjes në skenë të atyre që më parë ishin të përjashtuar. Kjo solli trazim të status-quosë, dhe përbën ngjarjen e vërtetë të vitit 1968. Protestat e demonstratat prodhuan avancim të shtetit të mirëqenies sociale në Evropën perëndimore, me përmirësim të kushteve ekonomike për punëtorët dhe me rritje të mbështetjes për universitetet. Ndërsa në Evropën lindore, ku u shtypën shumë më egërsisht, ngjarjet e 1968 prodhuan themelet e ndryshimeve që do të ndodhnin dy dekada më vonë, e që fillojnë me rënien e murit të Berlinit.

“Nyja” e Kosovës dhe tragjedia preshevare

Nga Nehat Hyseni

Ky vit, sa duket, është shpallur nga BE si vit i zgjidhjes definitive të çështjes së “normalizimit” të marrëdhënieve midis Kosovës dhe Serbisë, apo “nyjes” kosovare.

Ndërkaq, klasa aktuale e politikbërjes kosovare, e ngulfatur deri në fyt në krim, korrupsion e keqqeverisje, garon pamëshirshëm në “prognozime” se kur do të fitohet liberalizimi vizave, thuase ky është qëllimi final dhe se paraqet realizim të të gjitha brengave të kosovarëve, paçka se Kosova është i vetmi shtet europian, popullata e të cilit është e mbyllur si në kafaz, pa të drejtë lëvizjeje të lirë, falë keqqeverisjes ekstreme dhe perfomansës mafioze të elitës politike të saj.
Apetitet për pushtet në Kosovën e pasluftës janë rritur në mënyrë dramatike. Klasa e politikbërjes kosovare është verbuar tmerrësisht për pushtet, madje duke i shkelur të gjitha parimet dhe vlerat demokratike e morale të shoqërisë.

Ndërkaq, etika apo morali i shqiptarve në shërbiminn ndaj publikut apo popullit, është më i ulëti në Europë.

Për faqe të zezë!

Këtu, kryeministri aktual nuk heziton që si detyrë të parë “patriotike”, t’ia rrisë, madje edhe t’ia dyfishoj rrogën vetes dhe tarafit të tij mafioz, të inkuadruar në administratën shtetërore, duke i avancuar e shtyrë në “fotele” fundërrinat e shoqërisë kosovare.

Në këto rethana të zymta gjëndet sot Republika e Kosovës, madje edhe me Qeveri të pakicës, para detyrave të mëdha për zgjidhjen e “nyjes kosovare”, dmth problemit të normalizimit të marëdhënieve më Serbinë dhe përgatitjeve për hapjen e negociatave për inkuadrimin në BE, si dhe pranimin në OKB.

Duhet theksuar se Serbia në krye me Presidentin Aleksandar Vuçiq është jashtëzakonisht mirë e përgatitur për këto procese, si për nga legjimiteti i pushtetit aktual, poashtu edhe nga performansa e tij në planin kombëtar dhe ndërkombëtar.

Pozita e Serbisë ndaj Republikës së Kosovës është aq dominuese dhe përcaktuese, sa që mazhorancën qeverisëse aktuale të Qeverisë Haradinaj e ka “kapur për hunde” dhe e dirigjon nga Beogradi, sipas interesave dhe tekave të saja antishqiptare e antikosovare.

Gjithashtu, Serbia ka arritur suksese të mëdha edhe në dirigjimin dhe orientimin e politikbërjes preshevare, dmth të shqiptarve në Serbi, duke i vendosur vasalët e saj muxhahedin e antishqiptar në qeverisjen lokale.

Jeta shoqërore e politike aktuale në Preshevë është paralizuar plotësisht. I vetmi aktivitet i shqiptarve të kësaj pjese të gjegrafisë tonë kombëtare, janë aktivitetet fetare.
Para pak ditësh, në Preshevë u promovua gjenerata e parë e maturanteve të Medresesë, si dhe u paralajmërua “solemnisht” se në tetor të këtij viti në Preshevë do të hapet edhe Fakulteti i Studimeve Islame, si degë e Fakultetit përkatës të Novi Pazarit.

Salla e Shtëpisë së Kulturës në Preshevë, ku u mbajtë ky manifestim ishte e stërmbushur me të rinjë e të reja, pothuajse të gjitha të mbuluara me “hixhabë”, që krijonte një atmosferë të ngjajshme me atë që e shohim përmes ekraneve televizive dhe internetit, në Afganistan, Iran apo në ndonjë vend tjetër islamik, por kurrësesi nuk përkonte me një pamje europiane, të cilën ne si shqiptar në Ballkanin Perëndimor ia kemi caktur vetes si detyrë dhe synim të cilin pretendojmë që ta realizojmë.

Në këtë tubim, Myftiu Dudiq nga Novi Pazari, në fjalimin e tij patetik, që e kishin lënë në fund me kërkesën e tij, iu drejtua auditorit të pranishëm në shqip e boshnjakisht se “Luginën e Preshevës nuk pretendojmë që ta boshnjakizojmë, por sigurisht se do ta islamizojmë”!

Pasuan duartrokitjet frenetike dhe askush nga publiku nuk replikoi ndaj këtyre ideve të zymta e të rrezikëshme për ardhmërinë dhe perspektivën emancipuese e europiane të kësaj pjese të Shqiptarisë.

Instalimi i vasalëve të Serbisë në pushtetin lokal dhe islamizimi dhe radikalizimi islamik i Luginës së Preshevës është përgatitur gjatë kohë nga Serbia me veprimet e saja të errëta në diasporën shqiptare në vendet e zhvilluara europerëndimore, në Zvicër, Belgjikë, Francë e sidomos në Gjermani, nëpërmes të të ashtuquajturave “organizata humanitare”, të cilat janë hapur si “këpurdhat pas shiut” në Preshevë Bujanoc e Medvegjë, si misionarë serbo-rusë, më bekimin e Qeverisë së Serbisë dhe me “kryemisionarin” Shqiprim Arifi dhe aleatin e tij Sami Salihun me bashkëpunëtorë.

Në zyrat e këtyre “organizatave humanitare” zhvillohen lirisht dhe të papenguar, madje edhe të përkrahur e të stimuluar nga pushteti i Serbisë në aktivitetet e tyre shumë të dyshimta dhe të dëmshme e vdekjeprurëse për të ardhmen dhe fatin e shqiptarve në Luginë të Preshevës, me fonde e financa marramendëse, origjina e të cilëve nuk dihet dhe mbahet si sekret i madh.

Të koordinuar edhe me bllokimin dhe paralizimin e funksionimit normal të Kuvendit Komunal të Preshevës, në krye me Shqiprim Arifin dhe Sami Salihun, skenari i misionarëve serbo-rus ka parapërgatitur skenarin antishqiptar të kolonizimit të Luginës së Preshevës me serbë të ikur nga lufta në Kroaci, Bosne dhe nga Kosova, ku kanë kryer krime të rënda, si dhe me refugjatë nga Afganistani, Siria, etj.

Pra, shqiptarve të Luginës së Preshevës po i kanoset rreziku real dhe shumë serioz për spastrim etnik, mbase i përmasave edhe më të mëdha se të shpërnguljeve dhe ekzodit masiv të vitit 1912 dhe pas luftërave ballkanike dhe atyre të vitit 1999. Kësaj radhe edhe me ndihmën e pushtetit lokal dhe pasivitetit tragjik të Republikës së Kosovës, të zhytur në krim e Korruption, si dhe Qeverisë së Shqipërisë të ngulfatur nga krimi e droga.

Poqese nuk këndellet dhe nuk ndryshojnë rethanat e politikbërjes në Kosovë e Shqipëri, Serbia do ta realizoj pretendimin e saj për ndarjen e Kosovës dhe do të realizoj gjithashtu edhe fatin tragjik të pozitës së shqiptarve në Luginë të Preshevës.

Toka e Shenjtë – beteja e përjetshme

Forcat e shtetit amë nuk kanë fare aftësi për të kryer atë që në gjuhën ushtarake thuhet “Betejë me intensitet të lartë”. Po, ne kemi forca speciale të afta (vetëm me armë dore, pushka e pistoleta), por kjo nuk ndihmon në luftën e madhe

***
Shqipëria në NATO është sigurim relativ e jo i sigurt.

Neni 5 i traktatit themeltar të NATO-s thotë: “Palët Kontraktuese marrin përsipër të trajtojnë sulmin ndaj njërit prej anëtarëve si një sulm ndaj të gjithëve”. Por, një studim amerikan zbuloi se vetëm qytetarët e Amerikës dhe të Kanadasë ndjehen të detyruar ndaj aleancës së NATO-s.

***
Politikanët tanë antikombëtar shkatërrojnë mbrojtjen e Shqipërisë. Mbrojtja kundër një kërcënimi real, jo atij imagjinar.

Historia ushtarake rrallë dështon në një pikë kryesore: Mbrojtja e një vendi bazohet në përvojat e fundit të luftës, dhe dështon keq kur një sulmues vepron nga doktrina të panjohura.

Problemet në jetë shpesh janë një sfidë, por është e rëndësishme që ne të guxojmë t`i marrim ato si një qëndrim i guximshëm dhe mos t`i lejojmë të tjerët të përpiqen t`i zgjidhin ato për ne.

Shqipëria sot ka një forcë ushtarake që është vetëm një shaka e keqe!

Forcat e armatosura të vitit 2018 nuk kanë shumë për të shqetësuar përgjegjësit për t`u marrë me të. Dhe, gjithnjë e më shumë njerëz kanë filluar të kuptojnë se sa e keqe është situata. Por kjo nuk vlen për politikanët tanë, ata kanë një pamje joserioze të situatës serioze të sotme.

Vlen të përmendet se kjo politikë e papërgjegjshme ka ardhur fillimisht në vitet e 90-ta nga qeveria e Berishës, ndryshime të mëdha dhe shkurtime në forcat e armatosura. Idealet ushtarake janë bërë subjekt i talljes. Në Shqipëri, askush tjetër, nëse ka ndonjë zgjedhje, nuk dëshiron t’i shërbejë ushtrisë. Vetëm njerëzit pa një perspektivë shkojnë në ushtri.

Tani mbrojtja (ushtria) duhet të forcohet, fqinjët duhet të jenë të vetëdijshëm se Shqipëria i merr seriozisht forcat e saj ushtarake. Ndërkaq, Kosova patjetër, menjëherë të formoje ushtrinë.

Unë jam plotësisht i vetëdijshëm se “kohërat kanë ndryshuar”, se fotografia e kërcënimit ka qenë e ndryshme shumë vite sesa, për shembull, 30 vjet më parë. Por, pas dekadave, situata në 2018 është përsëri e paqartë. Kur them shumë ndryshe, mendoj për pjesën tjetër të Evropës, e jo për Shqipërinë, situata e së cilës përherë ka qenë dhe është e paqartë për shkak se jemi të rrethuar me armiq grabitqar shekullor. Fqinjët tanë agresiv dhe babai i tyre i madh i Karpateve, sot kanë ushtri të blinduara shtetërore, me një Putin që tregon muskujt.

Ne kemi një ushtri në Shqipëri që është gati për përpjekje (aksion) vetëm pjesë të vitit dhe vetëm në disa kilometra të territorit, që nuk janë të lëvizshme ose kanë mbrojtje ajrore. Numri i ushtarëve është aq i vogël dhe armët aq të lehta sa që nuk i plotëson normat për ta mbrojtur një lagje të katundit. Ne kemi një ushtri që nuk ka para për t’u dhënë ushtarëve pajisje të mjaftueshme, apo komandantë të arsimuar që mund t’i udhëheqin ata.

Nuk është vetëm aftësia ushtarake e vendit që dobësohet, por edhe komunitetet lokale, sidomos në kufirin e vendit. Në të gjitha njësitë ushtarake duhet të ketë edhe punonjës civilë dhe kur janë qindra pozicione civile që zhduken – me fjalë të tjera; ata bëhen të papunë.

Shqipëria duhet gjithashtu të ketë një forcë lokale (Mbrojtje territoriale), me cilësi të madhe për luftë të armatosur, me detyrën e mbikëqyrjes dhe pranisë në të gjithë territorin.

Duhet një kohë shumë e shkurtër për të shembur, por një kohë shumë e gjatë për të ndërtuar një mbrojtje të sigurt dhe të fortë. Unë do të argumentoja se Ushtria e Shqipërisë, nga një aspekt, ende duhet të kishte qenë atje ku ishte para “demokratizimit”, plotësisht operative dhe e gatshme për shërbim për Vendin. Politikanët tanë të korruptuar këshillohen mes tyre të shpenzojnë miliarda për veten (jo vetëm nga lekët e kanabisit), por kjo nuk vlen kur bëhet fjalë për mbrojtjen e kufijve dhe interesave të Shqipërisë.

***
Gratë në ushtri dobësojnë aftësinë luftuese të Vendit. Është thjesht qesharake me zhvillime të tilla politike, dhe unë me të vërtetë pyes veten nëse femra në krye të Ministrisë së Mbrojtjes ka diçka për të bërë në fushën ushtarake, duke e ditur se ajo nuk është oficer karriere dhe nuk ka asnjë njohje ose përvojë ushtarake.

Është një nga pikat e mia që ju të shpëtoheni nga amatorët më të pastër në pozicione të tilla, amatorë me ndikim të madh dhe pushet.

Që ne duam gratë në kryen e mprehtë të ushtrisë është në rregull, por pastaj gjithashtu duhet të pranojmë se aftësia luftuese bie.

Kërkohen burra të fortë për të qëlluar armikun në një mbështetje të gjatë prej disa orësh ose disa ditësh, pa pushim. Prandaj, aftësia luftarake e një departamenti luftarak do të bjerë, nëse do të rekrutonte gra të trajnuara mirë në kurriz të burrave të trajnuar mirë.

Unë jam për gratë në Forcat e Armatosura, por ka kosto dramatike nëse hyjnë në seksionet më të mprehta luftarake.

Në tërësi, është pothuajse e pamundur të gjesh gra në vijën e parë të fronit në ndonjë shoqëri, në ndonjë epokë kohore. Mendoj se ka arsye të mira për këtë.

Djemtë mesatarisht janë më të fortë dhe më të shpejtë, prandaj ekzistojnë arsye ushtarake se ka kaq pak gra në seksionet luftarake, parë historikisht.

Ultra feminizmi ka ardhur deri tani aq larg sa që vetëm një zyrtar në uniformë guxon të deklarojë publikisht se ushtarët specialë meshkuj janë më të fortë se gratë, gjegjësisht, më të përshtatshëm për luftë në vijën e parë të fronit.

Nga përvoja personale kam edhe një argument kundër grave në njësitë luftarake të vijës së parë të frontit. Burrat përballojnë keq kur gratë lëndohen ose vriten. Burrat mund të durojnë për të parë burra të tjerë të qëllohen për vdekje, por morali i burrave bie shumë shpejt kur shohin gra të mbushura dhe copëtuara nga predhat e armëve.

***
Ushtari ideal. Ne kemi nevojë për një ushtar i cili të paktën është i barabartë me ushtarin më të mirë të armiqve, i bindur për domosdoshmërinë e detyrës së tij. Ai duhet të pësojë një trajnim të rëndë për t’i bërë ballë mizorisë së fushëbetejës. Ai duhet të jetë i vetëdijshëm për përgjegjësinë e tij dhe se vetëdija duhet të vijë nga zhvillimi i lirë i personalitetit të tij. Dhe në fund, ai duhet të jetë i dëgjueshëm, të zbatoj urdhrin.

Ushtria shqiptare duhet të ketë në nivelin superior: Atdhedashurinë, gatishmërinë e tyre ushtarake, guximin dhe miqësinë.

/Aurel Dasareti, USA, ekspert i shkencave ushtarake-psikologjike ([email protected])

A po ikën Kapiteni Lu pa e kapur Moby Dickun e korrupsionit?

Nga Naum Mara

Metafora e “peshqve të mëdhenj” e përdorur nga ambasadori amerikan Donald Lu dhe obsesioni i tij me “të mëdhenjtë“, të sjell në mendje të famshmin Kapiten Ahab dhe përpjekjet e tij stërmëdha për të zënë balenën vrastare.

“Lundrimit” të parë të ambasadorit Lu në Shqipëri po i vjen fundi dhe balenën e bardhë të korrupsionit shqiptar ka arritur ta shquajë në horizont, por nuk i është afruar dot. Mbase edhe pse i mungonin edhe baleniera, edhe marinarët, edhe fushnjat.

Donald Lu u mundua të krijonte nga hiçi balenierën e quajtur “Reforma në Drejtësi” dhe me vështirësi, me hartime dhe prishje projektesh arriti të bëjë diçka. Ndoshta baleniera nuk është e shpuar dhe do jetë në gjendje të dalë në det të hapur, por proçesi i ndërtimit është tejet i ngadalshëm. Nuk është çudi, që e ngadalshme do jetë edhe vetë anija e gjuetisë.

Deri tani është arritur vetëm skartimi i disa pjesëve të prishura dhe asgjë më tepër. Inercia e sistemit të vjetër dhe ngadalësia e procesit të Vettingut, i kanë bërë shqiptarët të jenë pesimistë për kapjen e “peshqve dhe gjitarëve të detit”.

Në këtë proces të vështirë, vërtet që Donald Lu nuk humbi një këmbë si Kapiteni Ahab, por u përfol nga qarqe të caktuara të vendit dhe të huaja, si diplomat i njëanshëm, si diplomat që tejkalon me impenjimet dhe ndërhyrjet statusin e tij. Javën e fundit është folur me keqdashësi edhe se ky ishte fundi i karrierës së tij diplomatike, që është më shumë se humbja e një këmbe apo një syri.

Po pse është kaq e vështirë të kapet Moby Dick-u shqiptar i korrupsionit?

Ndoshta Donald Lu gaboi kur u mbështet më shumë te fuqia politike, që është në mazhorancë dhe ka të ngjarë të jetë koka e Moby Dick-ut?

Mbase e gënjejnë gjithë marinarët që ka rrotull dhe ju beson?

Nuk janë pyetje që kanë një përgjigje të thjeshtë. Edhe me vendosmërinë dhe durimin e tij, Donald Lu nuk mund të bëjë mrekullira.

Në romanin e Herman Melville “Moby-Dick”, kapiteni Ahab përgatit një ekspeditë tjetër për tu hakmarrë përfundimisht ndaj balenës vrasëse, që i mori këmbën. Me pasion, përkushtim, kujdes për hollësitë kryen një udhëtim të guximshëm.

A do kthehet Kapiteni Lu për balenën e korrupsionit shqiptar pas disa vitesh?

Ka të ngjarë, që kjo të jetë thuajse e pamundur.

Ndoshta më mire, se edhe fundi i Ahab-it ishte tragjik.