Proceset që dëmtuan sistemin shëndetësor në Kosovë

Sistemi shëndetësor në Kosovë, është përballur dhe vazhdon të ballafaqohet me probleme të shumta. Përpos buxhetit të mangët, mungesës së barnave esenciale për pacientët, shërbimet jokualitative mjekësore, kanë qenë edhe aktakuzat dhe proceset gjyqësore ndaj profesionistëve shëndetësorë ato që e kanë ndikuar në gjendjen e përgjithshme dhe humbjen e besimit të qytetarëve në sistemin shëndetësor

Rasti i njohur si “Stenta” apo ai “Medicus”, përbëjnë dy nga zhvillimet kryesore që ndikuan drejtpërsëdrejti në imazhin e shëndetësisë në Kosovë. Rasti “Stenta”, i cili ishte hapur nga Prokuroria e Shtetit, pas një periudhe të gjatë të hetimeve, çoi në dorëheqjen e ish-ministrit Ferid Agani, dhe ngritjen e aktakuzave ndaj 62 personave, përfshirë mjekë, drejtorë e menaxherë të klinikave spitalore në Prishtinë, Gjilan e Prizren.

Ky rast, pra i njohur si “Stenta” vazhdon të jetë në procedurë. Kurse rasti “Medicus” ishte ai që bëri bujë të madhe edhe në arenën ndërkombëtare, pasi që protagonistët akuzoheshin për trafikim me qenie njerëzore, transplante të pa ligjshme të veshkës dhe krim të organizuar.

Ky proces, ishte mbyllur me dënimin ndaj doktorit Lutfi Dervishi me 7 vjet e gjashtë muaj burgim, përderisa të akuzuarit Sokol Hajdini, po nga ky rast, i ishte shqiptuar dënimi me 1 vit burgim.

Akuzave dhe hetimeve nga organet përkatëse, nuk kanë mund t’u shmangen as nivelet politike. Ish-ministri i Shëndetësisë gjatë mandatit të kaluar qeverisës, ishte detyruar të jepte dorëheqje, pikërisht për shkak të hetimeve ndaj tij në lidhje me rastin “Stenta”.

Kurse ish sekretari i përgjithshëm i Ministrisë së Shëndetësisë Ilir Tolaj, akuzohej për shpërdorim të detyrës zyrtare, ndonëse ditë më parë, Tolaj është liruar nga të gjitha akuzat duke u shpallur i pafajshëm nga Gjykata Themelore në Prishtinë.

Gjendja e krijuar në shëndetësi, ndër vite, po trajtohet si një nga prioritetet edhe të qeverisë aktuale të Kosovës, në përpjekjet për ta nxjerrë nga situata aspak e lakmueshme.

Ministri i Shëndetësisë, Uran Ismaili tha për Radion Evropa e Lirë se proceset gjyqësore apo edhe vetëm hetimet ndaj mjekëve dhe përgjegjësve të kësaj fushe, padyshim që ndikon në humbjen e besimit në sistemin publik shëndetësorë.

“Çfarëdo lloj afere që ka involvuar personelin shëndetësorë dhe e ka tejkaluar etikën e mjekut ka ndikuar që ky relacion mes institucionit shëndetësorë dhe pacientit të vështirësohet dhe të humbet besimi apo të degradohet gjithë sistemi shëndetësorë”.

“Por ky është një numër i vogël i personelit shëndetësorë, derisa shumica e mjekëve punojnë shumë dhe japin shërbime të mira. Shumë orë punë kualitative dhe të ndershme të mjekëve e humbin besimin para disa aferave që i bëjnë një numër i caktuar i personave, Po është humbur besimi dhe është e dhimbshme që të humbet besimi i të tjerëve që punojnë ndershëm”, tha Ismaili.

Edhe vetë sindikalistë të punëtorëve brenda Qendrës Klinike Universitare të Kosovës, thonë se hetimet dhe aktakuzat ndaj personelit shëndetësorë ka ndikuar keq dhe reflekton në pamjen e përgjithshme të shëndetësisë në vend.

Xhemajl Selmani, kryetar i sindikatës së punëtorëve në QKUK, ka thënë kohë më parë për Radion Evropa e Lirë se ngritja e aktakuzës ndaj punonjësve shëndetësorë, përpos që ka ndikuar në rrjedhën e punës në gjithë sistemin, ka ndikuar negativisht edhe te qytetarët.

“Aktakuzat ndaj mjekëve kanë ndikuar shumë, duke ditur që Kardiologjia është njëra nga shtyllat kryesore të shëndetësisë. Interesimi për ta denigruar këtë sistem kaq rëndë, vjen nga persona të caktuara për interesa personale , sepse i kanë përfitimet e veta, sidomos me sistemin privat”.

“Uroj që të kthjellen disa struktura të pushtetit që më në fund të heqin nga agjendat e veta të mbrapshta shëndetësinë, sepse aty punohet. Nuk po them që nuk ka parregullsi, por të ndëshkohen individë pa u cenuar tërë sistemi shëndetësor, i cili aktualisht është shumë i dëmtuar”, ka thënë Xhemajli.

Në anën tjetër, ministri Uran Ismaili thotë se kurdo që ndonjë profesionist shëndetësor dyshohet se ka shpërdoruar pozitën zyrtare, do të duhej që ato raste të trajtohen me prioritet për të vërtetuar fajësinë ose pafajësinë e tyre.

“Mendoj që përgjigjet për të akuzuarit duhet të jenë të shpejta dhe duhet të jenë të rrepta që mos të lëmë përsëritje , dhe qytetarët të trajtohen në mënyrën më të ndershme”, tha Ismaili.

Krahas problemeve me ligjin, institucionet publike shëndetësore, për afër dy dekada, po ballafaqohen edhe me probleme tjera, nisur nga mungesa e mjeteve, hapësirës së mjaftueshme për punë, aparaturave të domosdoshme e deri te ikja e stafit mjekësor drejt vendeve të Bashkimit Evropian.

Vëllai i Beg Rizajt, konflikt me Ramush Haradinajn (video)

Në qendrën e Deçanit është zbuluar shtatorja e heroit kombëtar Beg Rizaj. Por, zbulimin e saj nuk e bëri kryeministri i Kosovës, Ramush Haradinaj, edhe pse ishte aty për këtë çështje

Vëllai i Rizajt, Aliu, ka reaguar ashpër. Nuk janë dëgjuar fjalët se çfarë i thoshte, por reagimet e tij të ashpra janë parë teksa nuk e ka lejuar të bëjë zbulimin e shtatores. Ndërkohë, Haradinaj ka shkuar dhe nuk ka reaguar asgjë.

Qosja: Politikanët po bëhen milionerë, qytetarët po varfërohen

Akademiku Rexhep Qosja thotë se në Kuvendin e Kosovës dhe në Qeverinë e Kosovës është shtuar numri i milionerëve politikë që qajnë hallet e të varfërve, kurse në Kosovë po shtohet çdo ditë e më shumë numri i të varfërve

Qosja, përmes një shkrimi të postuar në Facebook, thotë se “në Kuvendin dhe në Qeverinë e Kosovës është shtuar numri i milionerëve politikë, që qajnë e vajtojnë hallet e të varfërve, kurse në Kosovë është shtuar numri i të rinjve e të rejave, që bëjnë çmos për të ikur prej atdheut të vet e për të gjetur shpëtim nga skamja në Evropë, në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, në Kanada, në Australi, në Zelandë të Re, në Turqi, në Japoni apo, madje, edhe në Korenë e Jugut”.

Shkrimi i tij i plotë:

“MILIONERËT POLITIKË DHE TË VARFËRIT

Kosova e Re, shtet i lirë e i pavarur, por me sovranitet ende të gjymtuar, ka mjaft risi. Njëra prej këtyre risive të Kosovës së Re janë edhe milionerët e saj. Në mendjen time është krijuar pamja e dy lloj milionerëve të Kosovës së sotme: pamja e milionerit, të milionuar, domethënë të pasuruar, me djersë, me mund, me aftësi punuese e menaxhuese, në njërën anë, dhe pamja e milionerit të milionuar, të pasuruar turr, vrap, me punë politike, domethënë në sajë të pozitave politike, në të vërtetë duke shfrytëzuar e duke shpërdoruar pozitat politike e shtetërore!

Milionerët e llojit të dytë, të pasuruar në sajë të pozitave politike, janë temë çdo ditë e më e shpeshtë e bisedave, në të vërtetë ende më shpesh e pëshpëritjeve sesa e bisedave të hapëta të qytetarëve.

Dua të them disa fjalë për këtë milionerin tonë politik sjelljeharlisur, të pasuruar në mënyrë tragjikomike, në sajë të posteve politike e shtetërore!

Po i dëgjoj çdo ditë milionerët politikë duke qarë e vajtuar hallet e të varfërve. Vajet e këtyre “humanistëve”, këtyre “shpirtmirëve “ politikë për të varfërit sot janë më të shpeshta dhe më të zëshme se para një viti!

Nuk e kuptoj plotësisht arsyen e këtij “njerëzillëku” të tyre! Në Kuvendin e Kosovës dhe në Qeverinë e Kosovës është shtuar numri i milionerëve politikë që qajnë hallet e të varfërve, kurse në Kosovë po shtohet çdo ditë e më shumë numri i të varfërve.

Në Kuvendin dhe në Qeverinë e Kosovës është shtuar numri i milionerëve politikë, që qajnë e vajtojnë hallet e të varfërve, kurse në Kosovë është shtuar numri i të rinjve e të rejave, që bëjnë çmos për të ikur prej atdheut të vet e për të gjetur shpëtim nga skamja në Evropë, në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, në Kanada, në Australi, në Zelandë të Re, në Turqi, në Japoni apo, madje, edhe në Korenë e Jugut.

Çfarë cinizmi tragjikomik përmban ai vajtim i milionerëve politikë e shtetërorë!

Milionerët tonë politikë, të pasuruar, krijuesit e fjalëve të reja do të mund të thoshin edhe të milionuar, në sajë të pozitave politike, që u janë dhuruar gjatë votimeve vendore a të përgjithshme, kur e kur edhe vendore dhe të përgjithshme, po i vajtojnë hallet e shtuara të të varfërve jo vetëm shpesh, jo vetëm me shumëkënd, por edhe shumëkund: në mbledhje partiake, në mbledhje jopartiake, në takime e konferenca të ndryshme, në biseda me gazetarët e televizioneve e të gazetave, me vendorë e të huaj, e, sidomos, në kuvendet komunale dhe në Kuvendin e Kosovës, por numri i të varfërve po shtohet me gjithë sasinë e madhe të lotëve të milionerëve!

Çfarë ironie përmban kjo shumësi tragjikomike lotësh!

Milionerët tanë politikë po ua qajnë hallet jo vetëm të varfërve të rinj po edhe të varfërve të vjetër, kurse vaji i tyre për varfërinë e të vjetërve e të vjetrave është më i lotpaktë. E kuptueshme: e dinë se s’do të vajtojnë gjatë për varfërinë e tyre!

Milionerët tanë politikë kohëve të fundit po qajnë hallin jo vetëm të të varfërve të të gjitha moshave, po edhe të të varfërve të të gjitha gjinive – të gjinisë mashkullore e të gjinisë femërore

Sa i gjithanshëm na është bërë “njerëzillëku” i milionerëve tanë politikë!

Milionerët tanë politikë po qajnë e vajtojnë hallet e të varfërve të të gjitha gjinive dhe të të gjitha moshave më së shpeshti duke qëruar hesape politike e partiake me kundërshtarët qoftë kur janë në opozitë, qoftë kur janë në pozitë! Dhe këta të opozitës na mësojnë se numri i të varfërve është shtuar, kurse vetë varfëria është thelluar prejse kjo, pozita, e ka marrë pushtetin, ndërsa këta të pozitës na mësojnë se numri i të varfërve është shtuar e varfëria në përgjithësi është thelluar në kohën kur kjo, opozita e tashme, ishte në pushtet!

Sa mirë e njohin, “historinë” e këtyre ditëve dhe sa shumë e duan të drejtën milionerët tanë politikë të pasuruar në mënyrë komike për ta, por gjithnjë tragjikomike për shtetin e Kosovës!

Milionerët tanë politikë, të milionuar në sajë të pozitave politike e shtetërore, që kishin dhe që vazhdojnë të kenë, po qajnë hallet e të varfërve të të gjitha gjinive e të të gjitha moshave, kurse, pa shikuar djathtas a majtas, po punësojnë të vetët: familjarët e vet, shokët e vet, miqtë e vet, puthadorësit dhe puthakëmbësit e vet pa marrë parasysh sa e meritojnë atë punësim ata!

Çfarë “njerëzillëku” duçe-ist përmbajnë vajtimet e milionerëve tanë politikë për të varfërit!

Milionerët tanë politikë po e vajtojnë gjendjen e të varfërve të Kosovës, kurse pasuritë e luajtshme dhe të paluajtshme të familjarëve, të të afërmëve dhe të miqve të tyre po shtohen gjithnjë e më shumë dhe po shtohen në sajë të posteve dhe marifeteve të milionerëve tanë politikë!

Sa demokratike është politika familjare dhe farefisnore e milionerëve tanë politikë!

Milionerët tanë politikë vazhdojnë të qajnë hallet e të varfërve tanë, numri i të cilëve sado vjen e shtohet, kurse privilegjet e ndryshme, të shumëllojshme e të gjithkohshme të milionerëve po ashtu po shtohen dhe po shtohen në përpjesëtim të drejtë me shtimin e numrit të të varfërve!

Sa shumë i duan të drejtat e punëtorëve dhe sa shumë e duan shtetin social këta milionerët tanë politikë e shtetërorë!

Milionerët tanë politikë po qajnë zëshëm, gjithnjë e më zëshëm, hallet e të varfërve tanë, kurse shkëlqesitë e tyre dhe lartmadhëritë e tyre janë gjithnjë e më të shkëlqesishme dhe më të lartmadhërishme jo vetëm në Kosovë, jo vetëm në Kosovë e në Shqipëri, jo vetëm në Kosovë e në Maqedoni, jo vetëm në Kosovë e në Luginë të Preshevës, jo vetëm në Kosovë e në Mal të Zi, por edhe në një varg shtetesh të Bashkimit Evropian dhe në Shtetet e Bashkuara të Amerikës!

Sa tragjikomikisht përshtypjebërës është ky vajtim i milionerëve tanë politikë për të varfërit!

Milionerët tanë politikë, të milionuar në sajë të pozitave politike të cilat u janë dhuruar prej votuesve e ndonjëherë janë përvetësuar pa votime, po e qajnë hallin e të varfërve në njërën anë, kurse në anën tjetër po u shtohen punët e llojeve të ndryshme jo vetëm partiake, politike e shtetërore, por edhe arsimore, shkencore, turistike, me shkuarje e ardhje të shpeshta, kombëtare e ndërkombëtare, që u sjellin rroga, honorare, mëditje, çmime, përfitime ditore e gjatëkohore, që s’harrohen!

Sa tragjikomike, ironike, cinike, më shumë tragjike sesa komike, është demagogjia e milionerëve tanë politikë!

Deri kur të varfërit e Kosovës do të durojnë lotët e krokodilta të milionerëve politikë për gjendjen e tyre të mjeruar; deri kur do të durojnë lotët e krokodilta të milionerëve politikë të cilët postet politike e shtetërore i kanë përdorur e shpërdorur e kriminalizuar për t’u bërë vrap me miliona, me toka të reja, me shtëpi e pallate, me nga tri, katër, pesë banesa, me restorante, me pompa të benzinës, me vila ne bjeshkë e në bregdet, me lokale afariste, me vetura të shtrenjta, e me prona të tjera të ndryshme ende të paemërtuara! Nuk e di! Por, e di se shpejt, më shpejt se ç’ e mendoja, po bëhemi shoqëri politike në të cilën asgjë nuk është e turpshme përpos që të jesh i varfër, i varfër, dhe për shkak të varfërisë, i shpërfillur dhe i nënçmuar prej milionerëve politikë të pasuruar, të shumëmilionuar, në sajë të pozitave politike e shtetërore zhvatëse!

E interesi i qytetarëve të Kosovës, i të gjithë shqiptarëve, kudo qofshin ata, është që Kosova sa më parë të bëhet shtet demokratik, pa autoritarizmin që e mundon shumë sot, shtet demokratik me administratë publike të papartisuar, me gjyqësor vërtet të pavarur, që, përpos të tjerash, i mbron firmat private prej reketimeve e shantazhimeve nga njerëzit e pushtetit, që, përpos të tjerash, mbron statusin e pambrojtur të punëtorëve në këto firma, që me vendimet e veta komprometon lotët e rrejshëm të milionerëve politikë për të varfërit, që merr masa ligjore ndaj të zhyturve në konflikt interesi, që merr masa ndaj abuzuesve të tenderëve. E të tjera.

Është interes i qytetarëve të Kosovës, i shqiptarëve kudo qofshin ata, që edhe Kosova, si vendet vërtet demokratike, të ketë Ligj për prejardhjen e pasurisë, në sajë të të cilit do të hulumtohet sidomos pasuria e funksionarëve të lartë shtetërorë, duke përfshirë këtu, natyrisht, edhe kryetarin dhe kryeministrin. Dhe, si shtet me korrupsion pandemik, si e kanë theksuar sa e sa herë autoritetet e BE-së, të ketë edhe prokurorin e pavarur, i cili do të hulumtojë prejardhjen e asaj pasurie të funksionarëve të lartë, të “peshqve të mëdhenj” si i quajnë të varfërit dhe ndërkombëtarët oligarkët politikë të pasuruar, të milionuar, me poste të larta politike e shtetërore duke rjepur Kosovën!

Është interes i qytetarëve të Kosovës, i shqiptarëve kudo qofshin ata, që Kosova të bëhet shtet demokratik e sovran, në të cilin nuk do të ketë poltronizëm politik e shtetëror me pasoja kombëtare: shtet në të cilin nuk do t’u bëhet e mundshme atyre që po derdhin lotë të rrejshëm për të varfërit sot, që me poltronizmin e dëshmuar në vazhdimësi, dhe duke flijuar interesa kombëtare, të përfitojnë përkrahje ndërkombëtare për të vazhduar karrierën e tyre pushtetore tragjikomike eksploatuese!

Deri atëherë intelektualët që kanë mendjen për mendim të pavarur do të duhej të jenë me të varfërit e të varfër, të varfër për të cilët nuk vajtojnë milionerët politikë!

Ashtu intelektualët do të varfëroheshin materialisht, por do të ngriteshin shpirtërisht dhe moralisht!

Dhe, këtë ngritje shpirtërore e morale do ta shquanin e do ta dëshmonin edhe më shumë po të shkruanin romane, drama, monodrama me personazhe milionerë politikë e të varfër, përmes të cilëve do të paraqiteshin gjithë kundërshtitë tragjikomike në Kosovë sot.

Edhe milionerët politikë edhe të varfërit e Kosovës e dinë, besoj, se romane, drama, monodrama e vepra të tjera mos sot nesër për ta do të shkruhen”, ka shkruar Qosja.

Dështimi i BE-së në dialogun Kosovë-Serbi dhe arsyet e hezitimit të SHBA-së

Përfshirja e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në dialogun Kosovë-Serbi është diskutuar dhe më herët, derisa këtë e duan edhe 50 për qind e qytetarëve të Kosovës, sipas një sondazhi të bërë nga Instituti Demokratik i Kosovës

Derisa, për përfshirjen e mundshme të SHBA-së në dialog, nga Serbia ka pasur deklarata se nëse ndodh kjo, ata do të kërkojnë përfshirjen e Rusisë dhe Kinës në dialog. Por, a duhet të jetë SHBA pjesë e dialogut dhe cili është ndikimi që mund të ketë nëse në dialog përfshihen edhe Rusia dhe Kina, si vende mike të Serbisë?

SHBA të bëhet pjesë e dialogut

Hulumtuesja nga KDI, Violeta Haxholli, në një prononcim për gazetën “Bota sot”, thotë se SHBA duhet të përfshihet në dialogun Kosovë-Serbi, derisa shton se Serbisë i konvenon që dialogu të udhëhiqet nga BE për shkak se është neutrale ndaj statusit të Kosovës.

“Duhet të ketë përfshirje të SHBA-së në dialogun Kosovë – Serbi pasi që deri më tani BE-ja ka luajtur vetëm rolin e lehtësuesit të dialogut duke refuzuar të marrë anë edhe atëherë kur një gjë e tillë ka qenë e nevojshme. Serbisë natyrisht se i konvenon që BE të vazhdojë të udhëheq këtë proces pasi që BE është neutrale ndaj statusit të Kosovës për shkak të 5 shteteve anëtare që nuk e njohin Kosovën. E njëjta gjë në këtë rast nuk është me SHBA-në, e cila është aleate dhe përkrahëse e fuqishme e Kosovës”, është shprehur ajo.

Haxholli ka treguar se sipas një sondazhi të KDI-së, 50 për qind e qytetarëve janë shprehur se në dialog duhet të përfshihet SHBA-ja. “Që SHBA të përfshihet në dialog është edhe kërkesë e qytetarëve të Kosovës, të cilët në një sondazh të organizuar nga KDI, 50% e tyre janë shprehur se dialogu nuk duhet të vazhdojë pa përfshirje direkte të SHBA-ve në këtë proces”, shpjegon ajo për “Bota sot”.

Ndërsa, sa i përket mundësisë që në dialog të përfshihen Rusia dhe Kina si kërkesa nga Rusia, ajo thotë se kjo mund ta ndodh nëse në dialog është edhe çështja e anëtarësimit të Kosovës në OKB.

“Sa i përket përfshirjes së Rusisë dhe Kinës kjo ka gjasa të ndodhë nëse pjesë e dialogut do të jetë edhe çështja e anëtarësimit të Kosovës në OKB. Duke qenë se anëtarësimi i Kosovës varet edhe nga vendimi i këtyre dy shteteve atëherë me siguri se do të ketë një marrëveshje paraprake mes SHBA-së, Rusisë dhe Kinës rreth kësaj çështjeje”, është shprehur Haxholli.

Lidhur me ndikim që mund të ketë përfshirja e këtyre dy shteteve mike të Serbisë në dialog, ajo vlerëson se ato më shumë do të kenë qëllim që të shtyejnë kërkesat e tyre shtetërore në raport me SHBA-në.
“Se a do të ketë ndikim negativ përfshirja e Rusisë dhe Kinës për Kosovën, mendoj se këto dy shtete si qëllim primar do të kenë shtyrjen e kërkesave të tyre shtetërore në raport me SHBA-në, më shumë se sa që do të përpiqen në favor të Serbisë ose në dëm të Kosovës”, ka deklaruar hulumtuesja nga KDI, Violeta Haxholli.

Bytyçi: SHBA nuk do të jetë pjesë e dialogut

Kurse, profesori ndërkombëtar, Enver Bytyçi, në një prononcim për gazetën “Bota sot”, ka thënë se Kosova e dëshiron SHBA-në në dialog dhe Serbia kërkon Rusinë, por që SHBA nuk do të jetë pjesë e dialogut.

“Çështja e pjesëmarrjes në dialogun midis Prishtinës dhe Beogradit ka qenë gjithnjë një temë e preferuar për diskutim në Kosovë dhe në Serbi. Sipas orekseve është trajtuar dhe si e tillë ka pasur ndikim në opinion. Ndërsa Kosova e ka dëshiruar dhe e dëshiron një gjë të tillë, që SHBA-të të bëhen pjesë e këtij dialogu, Serbia ka vënë kushtin, sipas të cilit, “Nëse SHBA-të bëhen pjesë e këtij dialogu, atëherë edhe Rusia duhet ta ketë këtë të drejtë”. Kësisoj shihet se vihet një paralelizëm midis SHBA-ve dhe Rusisë. Por SHBA-të nuk duan që të bëhen pjesë e dialogut. Ato e ndihmojnë Prishtinën me ekspertizë dhe këshilla, por nuk kanë dëshirë të bëhen palë”, thotë ai. Sipas Bytyçit, ka disa arsye pse SHBA heziton që të jetë pjesë e dialogut, që si arsye të parë ai e sheh mosbesimin që ka SHBA në këtë dialog.

Arsyet e mospërfshirjes së SHBA-së në dialog

“Për mendimin tim ky hezitim i Uashingtonit për të qenë pjesë e dialogut Prishtinë-Beograd ka disa arsye. Së pari, administrata e sotme e SHBA-ve nuk ka besim në këtë dialog. E vërteta është se edhe vetë Kosova, madje edhe Serbia nuk janë të bindur në rezultatet pozitive të këtij dialogu. Besimin për sukses e venit përçarja në radhët e vendeve të BE-së. Sidomos Spanja është kundërshtuese po aq sa Serbia në pohimin e realitetit të ri në Kosovë. Kjo dëshmon se BE është në konflikt me vetveten, me shtetet me peshë anëtare të saj. Janë pesë shtete, të cilat nuk e kanë njohur Kosovën. Këto pesë shtete ruajnë të drejtën e vetos në çdo rast sa i përket kulaçit që mund t’i afrohet palëve, në rastin konkret Kosovës. Prandaj dhe rezultati i bisedimeve është i dyshimtë, i kompromentuar”, shprehet profesori.

Arsye tjetër sipas tij është se SHBA nuk i beson BE-së

“Së dyti, SHBA-të nuk kanë besim te vetë Bashkimi Evropian. Thirrja që bëri Trump në samitin e G7-ës për të pranuar rikthimin e Rusisë në këtë grup vendesh më të fuqishme të botës është një paralajmërim për Evropën. Unë e lexoj këtë qëndrim të amerikanëve si pajtim me dëshirën ruse për t’u rikthyer te bashkekzistenca, rivaliteti dhe vendimmarrja e përbashkët me Rusinë, ashtu siç bëhej para vitit 1990. Kjo do të thotë shpërfillje e Evropës, ky mund të jetë një sinjal paralajmërues: “Diskutoni ju, dialogoni, por vendimet nuk i merrni ju” Nuk e di se ka apo jo këtë kuptim edhe deklarata e ambasadorit amerikan në Beograd, kur thoshte se janë Kosova dhe Serbia ato që në fund duhet të marrin vendimet. D.m.th, edhe pse BE merr pjesë në dialog, asaj sipas kësaj deklarate i hiqet e drejta të marrë vendime”, vlerëson ai.

Dhe si arsye të tretë, Bytyçi thotë se është se besueshmëria e këtyre bisedimeve është komprementuar nga paaftësia e shefes për Siguri dhe Politikë të Jashtme të BE-së, Federika Mogherini.

“Së treti, besueshmëria e këtyre bisedimeve dhe dialogut është komprementuar nga paaftësia e shefes për Siguri dhe Politikë të Jashtme të BE-së, Federika Mogherini. Ajo nuk ka dëshmuar as dhjetë për qind të autoritetit dhe aftësive diplomatike të Baroneshës Eshton. Nëse keni vënë re procesin e zhvilluar nënë Mogherinin, atëherë do të shihni se të gjitha ngërçet, problematikat, konfliktet e kanë burimin në marrëveshjet e nënshkruara nën kujdestarinë e saj. Për këtë arsye mund të besohet se procesi i dialogut është i dështuar, ende pa nis”, shprehet ai.

Dialogu i dështuar

Profesori Enver Bytyçi vlerëson se në fund janë SHBA dhe Rusia ato që vendosin për Kosovën dhe Serbinë dhe jo BE-ja dhe që Rusia dëshiron që pas dështimit të dialogut, të bëhet ajo që e zgjidhë atë.

“Në fund të fundit janë SHBA-të dhe Rusia ato që do të vendosin për Kosovën dhe Serbinë. Nuk është e nuk do të jetë Bashkimi Europian. Kjo sepse këto dy Fuqi të Mëdha janë pjesë e Këshillit të Sigurimit. Nga pikëpamja gjeopolitike unë besoj se dialogu do të dështojë edhe se Rusia dëshiron që pas dështimit ajo të bëhet pjesë e zgjidhjes, por duke përdorur si karem Krimenë, Osetinë e Jugut dhe Abkhazinë. Kosova ka shërbyer gjithmonë si kasus i Kremlinit për ndërhyrjet e veta në këto tri rajone. Kështu që është dhënë me kohë mesazhi, sipas të cilit “Lëshoni ju në këto tri rajone, të bëj unë lëshimin për Kosovën””, ka vlerësuar ai.

Sipas tij, SHBA prandaj nuk do të që të jetë pjesë e dialogut sepse e konsiderojnë të dështuar dialogun. “Në këtë rast Uashingtoni dhe Moska llogarisin dështimin e dialogut me kujdestarinë e Bashkimit Evropian të Mogherinit. Prandaj dhe SHBA-të nuk duan të jenë pjesë e këtij dialogu, të cilin nuk e besojnë si fer dhe e konsiderojnë të dështuar. Të udhëheqë Mogherini një dialog kaq serioz e të besosh se ai do të ketë sukses, duhet të jesh miop. Pa llogarit këtu problemet e brendshme të vetë BE-së, sidomos në raportet me Kosovën”, ka përfunduar profesori Enver Bytyçi për “Bota sot”.

BE, synimi i Kosovës

Ndërsa, njohësi i çështjeve politike në vend, Skënder Zogaj, duke folur për “Bota sot” për këtë çështje, vlerëson se roli i BE-së në dialog është i rëndësishëm pasi Kosova synon anëtarësimin në BE, por që e vlefshme është edhe përfshirja e SHBA-së në këtë dialog.

“Roli i BE-së në dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë është i pazëvendësueshëm sepse, synimi i Kosovës është integrimi në BE! Prandaj roli kryesor i përket BE-së, mirëpo, dihet se garantuesi kryesor i lirisë dhe i pavarësisë së Kosovës është SHBA, prandaj përfshirja amerikane në dialog është e natyrshme dhe besoj e vlefshme jo vetëm për Kosovën por edhe për Serbinë e cila është deklaruar pro integrimit në BE dhe këtë synim nuk mund ta arrij pa miratimin e SHBA-ve”, është shprehur ai.

Kurse, në lidhje me mundësinë e përfshirjes së Kinës dhe Rusisë në dialog, sipas Zogajt nëse ndodh nuk mund të ketë ndikim negativ, madje prania e tyre e shton solemnitetit të përurimit të Kosovës.

“Sa i përket deklaratave serbe për përfshirjen e Rusisë dhe Kinës, janë dëshirë normale e serbëve, e cila edhe nëse realizohet, nuk mendoj se mund të kenë ndikim negativ, sepse, çështja e dialogut tashmë ka arritur te “prerja e shiritit” për pranimin e pavarësisë së Kosovës që Serbia nuk ka qare pa e bë, me ose pa Rusinë e Kinën! Bibe-bile prania e tyre në aktin final e shton solemnitetin e përurimit të Kosovës”, ka deklaruar Skënder Zogaj për “Bota sot”.

Të huajt “zbulojnë” parajsën në Shqipëri

Dikur Shqipëria ishte e preferuar vetëm nga kinezët, sot dominojnë italianët, por nuk mungojnë as indianët e filipinasit. Çdo vit ka mbi 3 mijë kërkesa nga të huajt për t’u pajisur me leje pune, ndërsa gjithsej janë 13 mijë të huaj të pajisur me leje qëndrimi. Ka disa arsye se përse tregu shqiptar i punës josh të huajt, siç është kërkesa ende e lartë për profesionistë, për njerëz të kualifikuar në profesione të vjetra, në sektorët që janë nën zhvillimin e vrullshëm të teknologjisë, por edhe kostoja e ulët e jetës (krahasuar me vendet e origjinës), duke mos harruar edhe një taksim më të favorshëm për bizneset e huaja

Nga Deada Hyka

Luigi Triggiani e ka “zbuluar” Shqipërinë në ditët e para të marsit të vitit 1991, si shumë qytetarë të Barit, kur anijet e para të mëdha zbarkuan në Bari dhe Brindisi, me shumë shqiptarë në to. “Në ato vite, kam njohur shumë njerëz, disa prej të cilëve kanë mbetur miqtë e mi përjetë”- thotë Luigi, i cili prej 20 vitesh ka aktivitet në Tiranë dhe është Drejtor i Unioncamere Puglia-Tirana Branch.

Sipas tij, Shqipëria është një ndër dashuritë e tij të para, nga e cila nuk mund të ndahet. Libri i tij “Albania, Latto B” si një manual biznesi për investime në këtë vend, u përpoq që t’i jepte Shqipërisë dinjitet, mes paragjykimesh të shumta.

Si Luigii ka edhe shumë të huaj të tjerë, që kanë zgjedhur këtë vend për të bërë biznes, për t’u punësuar në kompani vendase apo ndërkombëtare apo për të qenë të vetëpunësuar në sektorë të ndryshëm. Sipas të dhënave zyrtare të Ministrisë së Brendshme, në Shqipëri janë aktualisht 13 mijë të huaj, të pajisur me leje qëndrimi.

Statistikat zyrtare nga Shërbimi Kombëtar i Punësimit tregojnë se çdo vit në Shqipëri, të paktën në tre vitet e fundit janë dhënë mbi 3 mijë leje pune të reja. Sipas të dhënave të vitit 2016, u dhanë 3,326 leje për të huaj, ndërsa në 2017-n, numri i lejeve zbriti në 3,122.

Nga kinezët te italianët

Dikur Shqipërinë e preferonin kinezët, të cilët “zaptuan” tregtinë me pakicë dhe krijuan dhe një zonë në kryeqytet që quhej rëndom tregu kinez. Në vitin 2009, sipas të dhënave të Shërbimit Kombëtar të Punësimit, dominonin shtetasit kinezë në fushën e tregtisë. Në vitin 2010 dominuan shtetasit turk, kryesisht në ndërtim.

Në vitin 2013 dominuan shtetasit kanadez në industrinë e naftës dhe shtetasit e Kosovës në vepra industriale kryesisht hidrocentraleve. Në vitin 2013 ka sërish një rritje të numrit të turqve duke shkuar në 40% të totalit të lejeve, kryesisht në ndërtimin e veprave industriale kryesisht hidrocentraleve.

Ndërsa në vitin 2016, nga 3,326 leje pune që u dhanë në total, kryesojnë italianët, me 711 leje pune, ose 21% të totalit, të ndjekur nga turqit, me 657 leje, ose 20%. Kinezët janë në vend të tretë, me 197 leje, të ndjekur nga shtetasit nga Kosova, me 195 leje.

Pjesa më e madhe e të huajve, të cilët preferojnë të vijnë në Shqipëri, janë nga shtetet fqinje, me të cilët historia na ka lidhur gjithmonë. Ky është një fenomen që ekspertët shpesh përpiqen ta quajnë “emigracion” i ndërsjellë, për disa janë efekte të globalizimit e për të tjerë janë efekte krize.
Gjeografia e të huajve që punojnë në Shqipëri është zgjeruar dukshëm. Nuk mungojnë as indianët, që po tërhiqen nga zhvillimi i bizneseve që kërkojnë teknologji informacioni, apo filipinasit që preferohen si punonjëse shtëpie apo për kujdesin ndaj fëmijëve.

Tirana strehon më shumë

Kryeqyteti shqiptar, Tirana, është “streha” e preferuar e të huajve që zgjedhin të krijojnë një jetë të re në vendin tonë apo të nxitur nga lehtësia për biznes.

Statistikat e 2016-s të Shërbimit Kombëtar të Punësimit (SHKP) tregojnë se tre janë rajonet me numrin më të madh të shtetasve të huaj – Tirana, Durrësi dhe Fieri.

Një vit më parë, qarku i tretë që strehonte më tepër të huaj ishte Lezha. Nëse i referohemi në mënyrë më të detajuar të dhënave të vitit 2016, sipas të njëjtit burim, Tirana me 1,447 shtetas të huaj aplikues zinte vendin e parë sa i përket shtrirjes gjeografike, ndër të cilët 1213 janë të pajisur me leje pune apo vërtetim punësimi. Përkatësisht 495 janë të pajisur me leje pune, 492 me vërtetim për punësim dhe 226 si të vetëpunësuar.

E ndjekur nga Durrësi, me 281 shtetas të huaj, nga të cilët 131 leje pune dhe 150 vërtetim deklarimi për punësim. Në vendin e tretë, sipas të dhënave të SHKP-së, renditet Fieri me 175 shtetas të huaj, nga të cilët 75 leje pune dhe 100 vërtetim – deklarimi për punësim.

Pjesa tjetër e të dhënave u takojnë rajoneve të tjera të vendit. Sipas raportit, dominojnë punëmarrësit, që punojnë në sipërmarrjet private me pronësi të huaj. Sektorë të veçantë të ekonomisë preferojnë të marrin punonjës të huaj për kategori pune të ndryshme. Një pjesë i preferon për nivelin e aftësive të munguara të punonjësve shqiptarë, kryesisht në fushën e industrisë nxjerrëse dhe energjetikës, ndërsa pjesa tjetër për krahun më të lirë të punës.

Si është të punosh në Shqipëri?

Padyshim, ka sfida. Megjithatë, për disa nga të huajt që jetojnë e punojnë në Shqipëri prej më shumë se 5 viteve, Shqipëria ofron mundësi.

Për Yigit Arman, përfaqësues i AYEN Energy në Shqipëri, të jetuarit dhe punuarit në këtë vend, ka lehtësi. “Nga aspekti ekonomik, pasi kemi ardhur nga Turqia, kemi parë lehtësi në këtë drejtim. Në Shqipëri mendoj se është një jetese e përshtatshme. Një ndër gjërat që ndikojnë në këtë drejtim, është trafiku më i lehtë se sa në Stamboll, që do të thotë nuk humbasim kohë për takime apo të ngjashme. Kjo, duke marrë në konsideratë se për punën time, si inxhinier ndërtimi, gjithmonë më duhet të lëviz jashtë qendrës së qyteteve. Që kur nisa të punoj këtu, u ndjeva mirë dhe është si një shtëpi e dytë për mua.”- thotë ai.

Për Luigi Triggiani, drejtues i “Union Camere Puglia” Shqipëria ka ndryshuar shumë 10 vitet e fundit, si dhe mundësitë janë rritur në aspektin e biznesit. Megjithatë, sipas tij, vështirësitë e ditëve të sotme janë të ndryshme nga ato që ishin dikur.

“Sot shumë italianë të gjeneratës së fundit, sipërmarrës të vegjël , arritën në Shqipëri pa një plan konkret, por pothuajse vetëm për shkak se shqiptarët flasin italisht. Kjo ka sjellë konfuzion. Kanë mbetur ende disa vështirësi, edhe nëse është bërë shumë në këtë vend: drejtësia, mbi të gjitha, ka nevojë për një reformë të rëndësishme.”- shton z. Triggiani.

Fotografja profesioniste Alla Simacheva, duke punuar në studion e saj fotografike kuptoi që tregu i shërbimit fotografik, sidomos shërbimit artistik, vlerësohet shumë pak në vendin tonë dhe të gjithë klientët kanë përshtypjet e gabuara.

“Kjo ndodh për shkak se nuk ekzistojnë kriteret e qarta dhe transparente për fushën tonë. Shpeshherë mendohet që suksesi në realizimin e setit fotografik varet vetëm nga pajisjet të cilat disponon një fotograf dhe jo nga përvoja, aftësitë dhe profesionalizmi i vetë fotografit. Vetëm së fundmi kanë filluar fotografët të mblidhen në një komunitet dhe të ndryshojnë për mirë situatën. Kjo më bëri të ndryshoja fokusin dhe të ktheja punën time online dhe tani jam e kënaqur duke punuar për tregun e jashtëm dhe duke vazhduar jetesën në Tiranë.”- thotë znj. Simacheva.

Turizmi në ‘spektrin’ e të huajve

Yigit Arman thotë se Shqipëria ka një klimë të këndshme dhe natyrë të gjelbëruar. “Ka një strukturë natyrore që ende është e mbrojtur. Ka bukuri të shumta natyrore, si deti, ashtu edhe kodrat, malet etj. Shqipëria ka një pozicion interesant, është e lehtë që të udhëtohet për pak orë në shtetet fqinje; kjo gjë na ka pëlqyer gjithashtu.

Në këtë aspekt dua të bëj edhe një vërejtje: mundësitë natyrore janë të shumta, por investimi në infrastrukturë dhe investime në zona turistike lë për të dëshiruar. Edhe shërbimi nuk është në nivele të mira, sepse investimi para së gjithash, duhet bërë me njerëz të ditur dhe njerëz profesionistë.”- thotë z. Arman. Ai shton se Shqipërisë i mungojnë resortet me pesë yje, infrastruktura të tilla që të ofrojnë një shërbim gjithëpërfshirës në një vend, shërbime të tilla cilësore si kudo në botë.

Teksa kërkonte që t’i largohej rutinës dhe një jetë formale, një pune të ‘mërzitshme’ sipas tij nga mbledhjet e takimet, Tobi Gessler, zvicerian, erdhi në Shqipëri që të përmbushte një pasion të tijin: turizmi rural. Ai drejton, si një guidë profesioniste, një agjenci për cciklizmin në mal, që sipas tij, ofron adrenalinë dhe kënaqësi në relievin aq të bukur të Shqipërisë. Tobi thotë për ‘Monitor” që Shqipëria ka potenciale të mëdha në fushën e turizmit, por që ‘kërcënohet’ nga turizmi masiv i pakontrolluar dhe shkatërrimi i mëtejshëm i bregdetit.

Për Alla Simacheva, një ruse-japoneze që prej 12 vitesh jeton në Shqipëri, vendi ynë është shumë i bukur dhe ofron mundësi ende në sektorin e turizmit, ku sipas saj, duhet punuar më tepër. Ndaj, dhe pamjet më të bukura të Tiranës dhe më gjerë, gjenden në lupën profesionale të fotografes, e cila promovon ‘ngjyra e Shqipërisë”.

Menaxheri aktual i TAP Albania, Karl Roberts , thotë se turizmi është sektori me rritje të menjëhershme në këtë vend. Karl ka vendosur të jetojë më familjen në vendin tonë, edhe pas përfundimit të projektit në 2019, ndaj dhe ka blerë së fundmi, edhe një banesë në kryeqytet, “Shqipëria ka shumë më shumë për të ofruar për sa i përket zhvillimit të turizmit, duke përfshirë edhe turizmin industrial. Gjithashtu, mendoj se Shqipëria ka mundësi të mira të tërheqë disa industri prodhuese falë vendndodhjes gjeografike, aksesit në det dhe burimeve njerëzore.”- thotë më tej ai.

Ligji

Ligji “Për disa ndryshime dhe shtesa në ligjin nr.108/2013, “Për të huajt”, i rishikuar, pati në fokus rregullimin e legjislacionit lidhur me punësimin e të huajve në vendin tonë. Sipas ndryshimeve të bëra, u rregullua leja e punës për “Të transferuarit brenda ndërmarrjes”, sipas së cilës korporatat shumëkombëshe mund të lëvizin punëtorët e tyre të transferuar, me kualifikim të lartë.

Leja e punës do të jetë e vlefshme për një maksimum prej 5 vjetësh në rastin e menaxherëve dhe specialistëve dhe 1 vit për praktikantët. Ligji specifikon edhe rregullat për të huajt që mund të ofrojnë shërbime në Shqipëri, të cilët pajisen me një leje pune për “shërbime kontraktuese”, për një periudhë totale jo më shumë se 1 vit.

Ligji “Për të huajt” bazuar në legjislacionin europian, rregullon edhe nocionin e “punonjësve stinorë”, aktivitetin që ushtrohet për profesione të rregulluara, të personit të huaj do t’i duhet të plotësojë kushtet e përcaktuara në përputhje me të drejtën kombëtare të ushtrimit të profesioneve të rregulluara. /monitor/

Propozimi i ri për Ballkanin Perëndimor

Në një koment për Ballkanin Perëndimor, dy eurodeputetët Hannes Swoboda dhe Maria Eleni Koppa shprehin fuqimisht mbështetjen e tyre për integrimin e këtij rajoni në Bashkimin Europian, duke thënë se hapi i rëndësishëm dhe i guximshëm duhet të hidhet nga vetë Unioni i pari

Duke e quajtur mjaft të rëndësishme strategjinë për Ballkanin Perëndimor të prezantuar në shkurt, dy eurodeputetët thonë se nga Samiti i Selanikut në 2003 deri sot e vetmja gjë e rëndësishme që është bërë për këtë rajon është regjimi pa viza.

“Megjithatë, BE duhet të bëjë lëvizje më të guximshme në këtë rrugë. Ne besojmë fuqishëm se është koha për të bërë më shumë. Kemi nevoje për ide të reja që mund të plotësojnë dhe ri-forcojnë strategjinë, duke ofruar një impuls të ri për integrimin e rajonit në strukturat e BE. Armiku ynë më i fortë në rajon është zhgënjimi i njerëzve për shkak të proceseve të komplikuara dhe afateve të gjata, gjë që përfundimisht mund të çojë në një ndjenjë të dorëheqjes nga ana e vendeve në rajon”, shprehen ata.

Swoboda dhe Koppa kanë një propozim me tre hapa si një kornizë për një afrim të vendeve të Ballkanit Perëndimor me BE-në.

E para është krijimi i një komiteti sigurie mes BE dhe Ballkanit Perëndimor. “Ajo që nevojitet është një kuadër efikas bashkëpunimi institucional për çështjet e sigurisë në formën e një komuniteti të sigurisë BE-Ballkan. Kjo përfundimisht duhet të çojë në një komiteti të sigurisë”.

Hapi i dytë sipas dy eurodeputetëve është pjesëmarrja në fondet strukturore, që aktualisht janë vetëm për vendet e BE-së. “Masa e parë do të ishte të kthehej Procesi i Berlinit në një proces të BE-së, një proces komunitar i Bashkimit dhe ta integrojë atë në strategjinë e para-pranimit, me një rol të veçantë për Komisionin Evropian. Kjo do të ishte një qasje që kërkon të adresojë çështjet ekonomike në vendet e Ballkanit Perëndimor dhe mund të jetë një nxitës i bashkëpunimit ekonomik rajonal, rritjes dhe qëndrueshmërisë. Fondet strukturore – aktualisht të rezervuara vetëm për shtetet anëtare – duhet të hapen për vendet kandidate në këtë kuadër”, thonë ata.

“Hapja e negociatave duhet të jetë parakushti bazë, por pjesëmarrja në fondet strukturore duhet të jetë gjithashtu e kushtëzuar nga progres i prekshëm në fushën e sundimit të ligjit dhe fusha të tjera specifike, si bashkëpunimi i ngushtë rajonal”, thuhet më tej në propozimin e tyre.

Hapi i tretë i propozimit të tyre është statusi i vëzhguesit në mbledhjet e Këshillit. “Pas mbylljes së kapitujve 23 dhe 24, vendet kandidate mund të marrin statusin e vëzhguesit në mbledhjet formale dhe informale të Këshillit, veçanërisht në fushat e drejtësisë, çështjeve të brendshme, politikës së jashtme, të mbrojtjes, energjisë dhe politikës sociale”, propozojnë Swoboda dhe Koppa.

Ata janë të mendimit se procedurat e gjata të deritanishme krijojnë një zhgënjim pasi sipas tyre, nuk ofrojnë asnjë perspektivë reale apo rezultate të prekshme.

Top Channel

Krizë qeveritare në Berlin

Grindjet e CDU dhe CSU për politikën e azilit janë përshkallëzuar. A pritet të shpërbëhet Unioni? A i ka ardhur fundi koalicionit të madh? Apo do ketë kompromise? Një vështrim mbi çështjet më të rëndësishme

Çfarë duan CDU dhe CSU?

Partia kristiandemokrate gjermane CDU dhe ajo kristiansociale CSU, dy parti simotra konservatore janë duke diskutuar ashpër për politikën e azilit dhe atë të refugjatëve. Dhe janë duke e bërë këtë prej disa vitesh. Në vitin 2015 kancelarja gjermane Angela Merkel (CDU) mori vendimin spektakolar për të pranuar refugjatët që ishin bllokuar në Hungari. Të ardhur nga Siria, Iraku, vendet afrikane. Në fakt atyre do u ishte dashur të qëndronin në Hungari, sepse kështu parashohin rekomandimet e BE-së. Azil njerëzit duhet të kërkojnë në vendin e parë të BE-së, ku kanë shkelur. Por që prej refugjatëve të Hungarisë ky rekomandim nuk është zbatuar në Gjermani.

Merkel vazhdon si më parë me politikën zemërgjerë kurse CSU është krejtësisht kundër. Tek refugjatët e shumtë ata shohin mbingarkesë për njerëzit në Gjermani. Kjo grindje ka prishur marrëdhëniet midis të dy partive. Në vjeshtë zhvillohen në Bavari zgjedhjet e landit dhe CSU do që të fitojë kundër populistëve të djathtë të “Alternativës për Gjermaninë” (AfD), e cila është duke u forcuar gjithnjë e më shumë. CSU kërkon të mbajë shumicën, siç e ka aktualisht, duke patur kurs të qartë në politikën e azilit.

Përse ka shpërthyer kriza pikërisht tani?

Në qeverinë e re, CSU ka ministrin e Brendshëm. Horst Seehofer quhet ai. Seehofer ka prezantuar tani një plan që është kthyer në mollë sherri për CSU dhe CDU. Sipas planit të tij, azilkërkuesit nuk duhet të hyjnë në Gjermani nëse kanë qenë më parë në një vend tjetër të BE-së. Se si duhet bërë kjo, ka mbetur pa përgjigje.

Parimisht duhet vetëm të zgjerohet më shumë kontrolli në kufirin me Austrinë, gjë që nuk është duke u bërë aktualisht. Por, pasojat e planit të Seehoferit nuk i sheh njeri aktualisht. Vendimtare është se Seehofer do t’ i verë në jetë planet e tij edhe pa aprovimin e kancelares, e cila është shefja e tij. Merkel nuk mund ta lejojë këtë. Sepse në çështjet e rëndësishme politike fjalën e ka kryetarja e qeverisë. Fjala magjike për këtë është: kompetenca për të dhënë direktiva.

Ekziston mundësia të prishet koalicioni?

Shumë gjëra janë tani të imagjinueshme. Merkel nuk mund të pengojë Seehoferin direkt për të vënë në zbatim planet e tij, sepse siguria e kufijve është kompetencë e tij. Por ajo mund ta shkarkojë atë nga detyra. Por të gjithë vëzhguesit janë të bindur se kjo do sillte fundin e qeverisë, sepse CSU do largohej nga koalicioni. Merkel mund të shtrojë në parlament çështjen e votëbesimit, që të detyrojë koalicionin që të ndjekë kursin e saj dhe jo të Seehoferit. Nëse ajo humbet votëbesimin atëherë do të duhen zgjedhje të reja. Merkel vetë përpiqet të fitojë kohë. Ajo kërkon që të zhvillohet një herë takimi i nivelit të lartë të BE-së, i cili do merret me çështjet e azilit. Atje ajo do përpiqet të gjejë një zgjidhje me të gjitha vendet e BE-së. Por ka shumë pak mundësi që t’ ia dalë mbanë. Ditën e premte pati zëra nga CSU që dhanë sinjale se Merkeli mund ta marrë këtë afat 14 ditor.

Po shpërbëhet koalicioni midis CDU dhe CSU?

Ekzistojnë edhe skenarë të tjerë më pak të mundshëm. Përshembull CDU dhe CSU kanë një fraksion të përbashkët në parlament, Bundestag, dhe ekzistojnë zëra që thonë se ky bashkim mund të ndahet për shkak të grindjeve. Për klimën politike kjo do ishte keq për konservatorët, por praktikisht kjo nuk do kishte si pasojë prishjen e koalicionit. Disa politikanë të CDU të zemëruar me CSU thonë hapur që nëse është kështu atëherë në të ardhmen CDU do përfaqësohet vetë edhe në Bavari, do krijojë vetë atje grupe lokale të partisë dhe të shfaqet si të thuash si konkurente e CSU-së. Kjo do të ishte shumë e rrezikshme për CSU, pushteti i të cilës është në Bavari faktori më i rëndësishëm politik.

CSU Innenminister Horst Seehofer – Familiennachzug (Imago/J. Heinrich)
A mund të ketë edhe një kompromis?

Në orët e ardhshme dhe me siguri edhe në fundjavë, Wolfgang Schäuble, president i Bundestagut dhe politikan i CDU-së, do të bëjë ndërmjetësimin midis palëve. Ai është shumë i aftë për këtë. Besnik kundrejt kancelares, ai është një konservator i bindur që shpesh ka theksuar se e sheh për të rrezikshme politikën e Merkelit për refugjatët. Deri në vjeshtë të 2017-ës, ai ka qenë ministër i respektuar Finance në Gjermani. Por edhe ai nuk mund ta zgjidhë i vetëm konfliktin.

Çfarë bën Partia Socialdemokrate?

Por ekziston edhe një parti tjetër në qeveri, Partia Socialdemokrate. Çfarë po bën ajo? Ajo nuk është përzier në konflikt, rri mënjanë dhe bën thirrje për t’ u përmbajtur duke i vëzhguar ngjarjet e indinjuar. Sepse ajo ka frikë nga zgjedhjet e reja. Në sondazhe ajo ka pasur rreth 16 përqind mbështetje, katër përqind më pak se në zgjedhjet parlamentare të vjeshtës së kaluar./DW

Elita evropiane nuk e kupton fuqinë e patriotizmit amerikan

Ata nuk e kuptojnë se Trump përfaqëson Shtetet e Bashkuara që shpëtuan Evropën nga dy fatkeqësi (Luftën e Parë dhe Luftën e Dytë Botërore). Ata simpatizojnë dhe identifikohen me Obamën, i cili tërhoqi një vijë të kuqe në Siri dhe kur pastaj Assad e kaloi atë me armë kimike, Obama ndryshoi mendjen dhe u largua. Atje dhe atëherë Obama e humbi aftësinë e frenimit të SHBA-së dhe mullahët në Teheran e kuptuan se paralajmërimi ”Të gjitha opsionet janë në tryezë” ishin vetëm fjalë boshe

Nga Aurel Dasareti, USA

Rezistenca ndaj Trump shkon shumë mbrapa. Liberalët e Shteteve të Bashkuara e përbuzën Ronald Reagan-in (1911–2004) dhe elita evropiane besonte se ishte veprim i sofistikuar. Ata u dashuruan me elitat në Bregun Perëndimor dhe Bregun Lindor të SHBA-së, dhe pjesa tjetër nuk ishte interesante për ta. Kështu, ata humbën atë që preku Amerikën e Mesme. Qysh në takimin e parë të mediave me presidentin e sapo-zgjedhur, Trump tha se kurrë nuk do ta lejojë Korenë e Veriut të kërcënojë qytetet amerikane. Trump mendon kështu. Ju nuk mund të luani me Trump. Është kjo Amerikë që mund ta shpëtojë Evropën për herë të tretë, por elita majtiste evropiane ende po këmbëngul në fundosjen e vetvetes. 

Kur Donald Trump e bëri të mundshëm kontaktin me Kim Jong Un (Koreja Veriore) dhe arriti që samiti të jetë i suksesshëm, mendova se shtypi kësaj radhe duhej ta njohë suksesin e tij. Në konferencën për shtyp (pas samitit), Trump kishte kontroll të plotë. Ai shkëlqeu. Suksesi ishte i pakthyeshëm, i pakundërshtueshëm. Menduam ne. U deshën disa orë. Mediat kishin nevojë për kohë për të mbledhur dhe përgatitur një kundërsulm. Si të prishësh një sukses? Pastaj erdhën rrenat e tyre: Trump kishte dhënë shumë, ndër të tjerat, anulimin e ushtrimeve ushtarake, dhe e përdorën atë si një gur për të shkatërruar “godinën” e Trump-it. Ata arritën ta kthenin suksesin në avantazhin e Kim. Ishte ai që “kishte fituar”. Trump kishte dhënë diçka pa marrë asgjë. Gjoja se ai ishte ngjitur për një diktator dhe poshtëruar flamurin. Ky lajm fals ishte një pjesë e artit.

Për fat të mirë, ka gazetarë (të mirëfilltë) në Shtetet e Bashkuara që kanë ruajtur kuptimin. Kanë diçka që të tjerëve u mungon: Kujtesa. Ka vetëm pak muaj më parë që gazetarët e njëjtë liberalë e akuzuan Trumpin për nisjen e një lufte bërthamore. Ata e kritikuan retorikën e tij si lojë me shkrepëse. Ata e marrin fjalë për fjalë retorikën  Trumpit, kur u përshtatet atyre. Por kur presidenti Trump arrin rezultate, gjejnë një interpretim krejtësisht të ndryshëm: “nuk ishte një sukses, por një dështim”! Ata duken sovran, larg nga faktet: se nuk ka pasur lëshim raketash në gjysmën e një viti, që Koreja e Veriut e shkatërroi malin ku u zhvilluan testimet bërthamore, se ata i dorëzuan tre të burgosur amerikanë etj. 

Në të njëjtën kohë, liberalët kanë “harruar” plotësisht krahasimin e dukshëm: Marrëveshja e Obamës me Iranin. Si ishte gjendja me amerikanët në burgjet iraniane? Obama dërgoi në Iran një aeroplan plot me dollarë në para të gatshme për lirimin e pengjeve. Ne nuk kemi dëgjuar asgjë për të drejtat e njeriut në Iran. Por kur bëhet fjalë për Korenë e Veriut, gazetarët amerikanë kërkojnë paketën e plotë: Pasi Trump nuk e ka bindur Kim Jong Un për të premtuar përmirësime në të gjitha fushat, ai ka dështuar.
Njerëzit normalë e kuptojnë propagandën e tyre për atë që është: Liberalët e SHBA janë bërë antiamerikan. Ata kanë lëvizur larg dhe më larg. Ka diçka që i ka rrënjët shumë mbrapa në kohë. Rezistenca ndaj Ronald Reaganit ishte njësoj armiqësore. 

Evropa liberale kurrë nuk e kuptoi Amerikën e Reagan-it. E “humbën” fijen për SHBA-në konservatore. Evropa mendonte se ishte zhdukur. Kur u zgjodh Obama, hareja dhe gëzimi i liberalëve evropian ishte sikur Revolucioni Francez kishte arritur në SHBA: BE dhe SHBA së bashku duheshe të hynin në një të ardhme të re. Në të njëjtën kohë, Evropa po hynte në eksperimentin e tretë të tij social: muri i Berlinit kishte rënë. Socializmi u diskreditua. Evropa kishte nevojë për diçka të re për të besuar. Projekti i ri ishte antinacional. Anti-nacional do të fshehte që Gjermania është bërë fuqia kryesore e Evropës. Gjermania ka një faqe ku mund të “ekzagjerojë”. Merkel ishte “kapur” dhe do të tregonte se Gjermania mund të ishte e kundërta e Rajhut të Tretë.

SHBA është një komb i kufirit, ky shpirt pionier nuk e ka lënë Amerikën. Evropianët besonin se Obama ishte simbol i një kufiri të ri që do të kalonte: shoqëria multi-kulturore. Evropianët nuk e kuptuan sa polarizuese ishte politika e Obamas. Ky është mentaliteti i njëjtë që përshkon Evropën, por është edhe më i keq, sepse kundër-forcat janë më të dobëta.

Islami i importuar e vë dorën e ngathët në Evropë, dhe ua humbë aftësinë për të menduar, madje edhe vetë britanikëve ua ngatërron mendjen. Evropianët janë ata që me të vërtetë duhet të përqafojnë Trump. Trump është shansi i Evropës. Në vend të kësaj, majtistët evropian sillen si lopët që në çaste paniku vrapojnë dhe hyjnë në flakët e stallës që digjet. Këta janë zyrtarët dhe gazetarët e njëjtë, që kur godet terrori islamik nuk shqetësohen aspak për shoqërinë, prandaj në vend të kundërveprojnë, pa kokëçarje u kërkojnë qytetarëve vendas: «Mbani qetësinë dhe vazhdoni».

Se ana e majtë në Evropë është antiamerikane nuk është asgjë e re. Nëse do të kishin sukses me synimet e tyre, do të ishte fundi i Evropës. Atëherë majtistët dhe Islami i importuar (vehabizmi) do të fitonin. Demografia e shteteve kombëtare evropiane do të ndryshonte plotësisht. Evropa (përfshirë Shqipërinë që dëshiron ta shndërron vendin në Kamp “Refugjatësh”), do të trashëgoheshe nga ardhacakët e paftuar afrikan/arabik/aziatik që shtohen shumë dhe shpesh. Por sukseset e Trump janë një fitore për të gjithë njerëzit e arsyeshëm.

Politika e Trump në Singapor ishte e drejtë. Dëgjohet në një masë më të vogël, nga mediat liberale. Njerëzit dëgjojnë histerinë në raportet e medias. Njerëzve nuk u pëlqen histeria. Ata mendojnë se mjafton me çmenduri. Majtistët vuajnë nga imagjinata e detyruar.

/Autori është ekspert i shkencave ushtarake-psikologjike ([email protected])

Pse nuk hetohet SHIK-u dhe shërbimet tjera?

Lëvizja Vetëvendosje është subjekti i parë politik që ka kërkuar të bëhet themelimi i një Komisioni hetimor Parlamentar për veprimtarinë e Shërbimit Informativ të Kosovës (SHIK). Një kërkesë e tillë ishte bërë shumë herë në legjislaturat e Kuvendit të Kosovës, mirëpo asnjëherë nuk u realizua

Deri më tani nuk është përkrahur një nismë e tillë as nga grupet Parlamentare por as nga shoqëria civile.
Është jetike që qytetarët e Kosovës të kenë përgjigje rreth vrasjeve politike që janë bërë gjatë periudhës së pas-luftës. Secili hetim i mundshëm jo vetëm ndaj SHIK-ut, por edhe ndaj secilës organizatë që ka dyshime për të do të ishte e mirëpritur, por kjo që ndodh nga disa deputet të caktuar mendoj se është paska e tepërt politizimi.

Flitet dhe është shkruar shumë se SHIK-u mund të jetë i involvuar në vrasjet me motive politike, por është tërësisht e papranueshme, është terrorizuese ndaj qytetarëve që tani të bëhet politikë me gjakun e atyre viktimave politike të vrarë pasluftës dhe të thuhet në publik se ky është i dyshimtë, ose ai është i dyshimtë, pra secili që ka prova duhet të shkoj në Prokurori dhe mund ta padis qoftë në atë vendore apo në atë ndërkombëtare.

Siç dihet kryeparlamentari i Kosovës, Kadri Veseli, ishte shef i Shërbimit Informativ të Kosovës, SHIK. Organizatë kjo për të cilën flitet se është e zhytur në krime të ndryshme gjatë veprimtarisë së sajë disa vjeçare. Misioni i saj ka qenë mbrojtja e interesave të Kosovës dhe qytetarëve të saj, por dyshimi për një organizatë kriminale është mjaft i madh.

Analisti politik Faik Krasniqi thotë se, hetimi ndaj SHIK-ut është dashur të fillojë shumë më herët, edhe pse kjo duket e vështirë të ndodhë pasi SHIK-u ka futur njerëzit e saj në drejtësi. “LDK-ja ka qenë gjithmonë në pushtet dhe askush nuk e ka penguar që ta bëjë një komision në Kuvend për hetimin e kësaj organizate. Madje, Vetëvendosje patë kërkuar shumë herë një hetim të tillë, por që nuk gjeti përkrahjen e LDK-së”, thotë Krasniqi për gazetën “Bota sot”.

Ai pohon se, ngritja e këtij komisioni në Kuvend do të ndodh vetëm atëherë kur PDK-ja do të jetë në opozitë. “Njëkohësisht do të ishte mirë të hetohet kjo organizatë, në mënyrë që të pastrohet dhe opinioni ta di se kush kanë qenë pjesëtarët e saj dhe çfarë veprimtari ka bërë. Por duhet të hetohen edhe shërbimet e tjera ilegale që kanë shërbyer për partitë e tjera, si ”Shërbimi i Atdheut” që ka qenë shërbim i LDK-së”, potencon Krasniqi.

Ndërsa, analisti tjetër politik Leon Duhanaj thekson se kjo puna e SHIK-ut, është bërë tashmë sikur tregimi për nusen ktyneherë kur kanë jetuar në shtëpinë e madhe me shumë anëtarë. “Pa marrë parasysh çfarë ka ndodhë ndonjë lëshim në shpi, pa marrë parasysh nga kush, çdoherë fajin ia kanë lënë nuses”.

Ai thotë se, është e vërtetë që ka pasë SHIK, por nuk është ënde e çartë se krejtë kush ka punuar për të, qoftë në mënyrë të drejtëpërdrejtë apo edhe jo të drejtëpërdrejtë. “Pos kësaj, nuk kemi informacione, mbi informacionet që ka mbledhur kjo organizatë. Kush janë njerëzit që mund të jenë të shantazhueshëm, apo që mund të kenë pengesa me zbulimin e informatave të grumbulluara”, shton Duhanaj.

“Pra, ne kemi shumë çarqe individ apo parti, që publikisht vazhdimisht therrasin në hetimin e SHIK-ut por që nuk shkojnë përtej deklaratave. Pastaj e kemi edhe fenomenin tjetër, atë të alibisë dhe, zhvendosjes së vëmendjes së opinionit publik, duke akuzuar SHIK-un për çdo gjë, veç hajt. Ose siç njihet vitëve të fundit fraza e “Klanit Pronto””, thekson ai.

“Vërtetë duhet të zbardhen aktivitetët e SHIK-ut, ashtu siç duhet të hapën të gjitha dosjet tjera. Por, kujt i konvenojnë e kujt i pengojnë këto informacione, vërtetë është enigmë e madhe. Kjo vlenë posaçërisht për klasën politike të këtyre tri dekadave”, përfundon Leon Duhanaj.

Një dekadë e Kushtetutës së shkelur nga politikanë e gjyqtarë

Për një dekadë nga hyrja në fuqi, kushtetuta e vendit është shkelur nga zyrtarë të lartë shtetërorë. Akti më i lartë juridik është shkelur nga dy ish-presidentë të Kosovës, Fatmir Sejdiu dhe Behgjet Pacolli

Gjykata Kushtetuese kishte konstatuar se Fatmir Sejdiu kishte shkelur seriozisht Kushtetutën me mbajtjen e njëkohshme të postit të presidentit të Republikës dhe të kryetarit të LDK-së. Kushtetuesja po ashtu ka rrëzuar edhe zgjedhjen e Behgjet Pacollit si president, pasi kishte konstatuar se votimi për të në postin e presidentit ishte antikushtetues. Por jo vetëm politika kishte shkelur aktin më të lartë juridik në vend. Kjo ishte bërë edhe nga vetë sistemi i drejtësisë.

Këshilli Gjyqësor i Kosovës vetëm brenda vitit të kaluar dy herë ka rënë ndesh me Kushtetutën e vendit, në procesin e përzgjedhjes së kryetarit të Gjykatës Supreme dhe të Apelit të Kosovës. Gjykata Kushtetuese e Kosovës kishte gjetur se shkelje të Kushtetutës kishte bërë edhe Këshillin Prokurorial i Kosovës gjatë përzgjedhjes së kryeprokurorit për çka e kishte urdhëruar dy herë që të përsërisë procedurën e zgjedhjes për Kryeprokurorin e Shtetit.

Aktualisht Kushtetuesja nuk ka kuorum pasi dy gjyqtarët ndërkombëtar. Almiro Rodrigues dhe Snezhana Botusharova, kanë përfunduar mandatin dhe rrjedhimisht kjo gjykatë nuk do të jetë në gjendje të nxjerrë asnjë vendim. E dhjetë ditë pas tyre, fundin e mandatit të tyre në Kushtetuese e kanë edhe zëvendëskryetari Ivan Çukaloviq dhe Altay Suroy.

Kuvendi ka dështuar dy herë të zgjedh gjyqtarët shqiptarë për këtë gjykatë për shkak të ndikimeve politike, derisa nga komuniteti serb ka zgjedhur Radomir Llabanin. Llabani ende nuk është dekretuar nga presidenti Hashim Thaçi, pas raportimeve për përfshirje në aktivitetet kriminale. Sidoqoftë, vendimi i fundit i Kushtetueses, ka bërë që kryeministrit i Kosovës të jetë më i paguari në Ballkan.

Më 11 qershor, Gjykata Kushtetuese vendosi në favor të kryeministrit Haradinaj për pagat. Kushtetuesja e ka quajtur të pabazuar kërkesën e deputetëve të Vetëvendosjes për shqyrtim, pasi konstatoi se çështjet e ngritura në kërkesën e tyre nuk bien në juridiksionin e saj. Sidoqoftë, Kushtetuesja i tërheq vërejtjen Qeverisë që vendimet e saj duhet të jenë në përputhje me buxhetin 2018.

Por ky vendim u pa si konflikt interesi pasi me automatizëm janë rritur edhe pagat e gjyqtarëve duke i përfshirë edhe ata të Gjykatës Kushtetuese. Dy muaj pas Kosova kishte shpallur shtetësinë, me 9 prill deputetet do ta ratifikonin Kushtetutën e cila hyri në fuqi më 15 qershor të vitit 2008.

Baza e saj kryesor u morë nga plani i ish-presidentit finlandez Martti Ahtisaari, duke i dhënë kështu të drejta specifike grupeve minoritare dhe një ambient më të sigurt për të gjithë qytetarët e Kosovës.

Pikërisht ky fakt e ka lënë Kosovën pa ushtri, pasi për të ndryshuar mandatin e Forcës së Sigurisë së Kosovës, kushtetuta përcakton se duhet 2/3 e votave të minoritetit serb. 9 Prilli është zyrtarisht festë shtetërore në Kosovë.