Presidenti slloven i kundërpërgjigjet Serbisë për Kosovën

Presidenti i Sllovenisë, Borut Pahor sot iu ka përgjigjur kritikave të zyrtarëve të lartë serbë për shkak të deklaratave të tij se Sllovenia do të punojë që t’ia sigurojë njohjen Kosovës nga shtetet anëtare të BE-së të cilat nuk e kanë bërë ende, duke theksuar se Kosova është një nga çështjet kryesore politike në të cilën Sllovenia dhe Serbia kanë pikëpamje të ndryshme

Siç theksohet në një deklaratë për shtyp nga zyra e presidentit slloven, Pahor nuk është i sigurt se presidenti serb, Aleksandar Vuçiq dhe kryeministrja Ana Bërnabiq e kanë kuptuar plotësisht deklaratën e tij për mbështetjen diplomatike të njohjes së Kosovës në mesin e vendeve anëtare, raporton agjencia e lajmeve STA, transmeton lajmi.net.

Pahor ka theksuar se Sllovenia do të përkrahë Kosovën nëse i plotëson disa kushte, duke përfshirë respektimin e marrëveshjes për normalizimin e marrëdhënieve mes Prishtinës dhe Beogradit, duke formuar bashkësinë e komunave serbe dhe ratifikimin e marrëveshjes për kufirin me Malin e Zi.

“Autoritetet serbe duhet të marrin parasysh faktin se Pahor vuri në dukje që Kosova duhet të plotësojë këto kushte në qoftë se e pret ndihmën e Slloveninsë”, thotë zyra e presidentit slloven.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq ka reaguar të hënën ndaj deklaratës së Pahor, pasi ky i fundit deklaroi se do të kërkojë që do t’i bindë vendet anëtare të BE-së të njohin pavarësinë e Kosovës.

Ndërsa kryeministrja serbe, Ana Bërnabiq ka vlerësuar se një deklaratë e tillë nuk është në përputhje me marrëdhëniet e mira dhe miqësore që ka Serbia me Slloveninë.

Presidenti slloven, Borut Pahor i bëri këto deklarata rreth një javë më parë gjatë vizitës së tij në Kosovë.

Beteja për 80 votat e Demarkacionit

Kryesia e Kuvendit të Kosovës ka miratuar propozimin e Qeverisë së Kosovës për seancë të jashtëzakonshme për ratifikimin e Marrëveshjes për shënjimin e vijës kufitare me Malin e Zi. Seanca e jashtëzakonshme është caktuar për të enjten, në orën 11

Në mbledhjen e Kryesisë së Kuvendit nuk kanë marrë pjesë përfaqësuesit e Listës Serbe. Partitë në pushtet, Partia Demokratike e Kosovës, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës dhe Nisma për Kosovë, janë shprehur në favor të ratifikimit të marrëveshjes.

Zenun Pajaziti, deputet i Partisë Demokratike të Kosovës, duke folur për Radion Evropa e Lirë vlerëson se pas nënshkrimit të marrëveshjes ndërmjet dy presidentëve, të Kosovës dhe Malit të Zi, Hashim Thaçi dhe Filip Vujanoviq tashmë është momenti më i volitshëm që Marrëveshja për demarkacionin të ratifikohet në Kuvendin e Kosovës.

“Sidomos, pas arritjes së një marrëveshje apo një pajtimi në mes dy presidentëve, janë shtendosur jo vetëm raportet mes nesh, por janë shtuar gjasat që kjo temë të kalojë dhe të hapen mundësitë pastaj për t’u rishikuar. Besoj që nesër (e enjte), të gjitha partitë politike do të reflektojnë pozitivisht dhe jo vetëm koalicioni (qeverisës) dhe po ashtu komunitetet joshumicë”, theksoi Pajaziti.

Por, partnerja në koalicion qeverisës Lista Serbe, ende nuk e ka bërë të qartë qëndrimin e saj. Zyrtarët e këtij subjekti politik nuk kanë dashur të flasin për atë se cili është qëndrimin eventual i deputetëve të Listës Serbe karshi Marrëveshjes për demarkacion me Malin e Zi.

Por, deputeti Pajaziti ka theksuar se kryetari i Kuvendit të Kosovës, Kadri Veseli, njëherësh edhe lider i Partisë Demokratike të Kosovës, po punon me partnerët e koalicionit qeverisës që të tejkalohen pengesat drejt përmbylljes së çështjes së Demarkacionit.

“Kryetari i Kuvendit (Veseli), sot dhe me siguri edhe nesër gjatë ditës, do të ketë takime me të gjithë partnerët. Po ashtu, takime të ngjashme kanë pasur edhe institucionet mbështetëse ndërkombëtare, partnerët ndërkombëtarë. Mendoj që të gjithë po punojnë, si kurrë më parë, në frymën e tejkalimit të kësaj gjendje dhe ecjes përpara”.

Në anën tjetër, partitë opozitare janë të ndara, kundër dhe në favor të ratifikimit të Marrëveshjes për Demarkacionin.

Glauk Konjufca, shef i Grupit Parlamentar të Lëvizjes, ka thënë se deputetët e saj do të votojnë kundër ratifikimit të kësaj marrëveshjeje, për shkak se Marrëveshja për demarkacionin ka mbetur e njëjta që ka qenë, pavarësisht bashkëngjitjes së marrëveshjes së nënshkruar tash së voni, ndërmjet dy presidentëve, Thaçi dhe Vojanoviq.

“Mali i Zi ka obligim -në marrëdhëniet ndërkombëtare dhe në raport me një shtet tjetër, në këtë rast me shtetin e Kosovës – vetëm aq sa përmban teksti i Marrëveshjes së miratuar tashmë në Parlamentin e Malit të Zi. Prandaj, Lëvizja Vetëvendosje, në asnjë mënyrë nuk do ta përkrahë një mashtrim të tillë. Lëvizja Vetëvendosje, kudo që është mundësia, do të shohë dhe t’i përdorë metodat, prej votimit kundër e deri te pamundësimi i kuorumit, duke filluar edhe me mbledhjen e Kryesisë së Kuvendit të Kosovës”.

Në dy takime të ndara të disa deputetëve të Lidhjes Demokratike të Kosovës me ambasadorin amerikan Greg Delawie dhe shefen e Zyrës së Bashkimit Evropian, Natalia Apostolova, kryetari i Grupit Parlamentar të LDK-së, Avdullah Hoti, e ka konfirmuar votën unanime të këtij grupi në favor të ratifikimit të Marrëveshjes për demarkacionin.

Për ratifikimin e Marrëveshjes për demarkacionin me Malin e Zi, nevojiten dy të tretat e votave të tërësishme të deputetëve të Kuvendit, pra, 80 nga 120 sosh.

Lavrov: Rusia s’do të rrijë anash nëse SHBA-të përfshihet në dialogun Beograd – Prishtinë

Ministri rus i Punëve të Jashtme Sergej Lavrov ka thënë sonte se vendi i tij nuk do të rrijë anash nëse SHBA-ja inkuadrohet në dialogun Beograd- Prishtinë dhe nëse merr ftesë nga Serbia që të përfshihet në të

Ai, siç përcjell agjencia serbe e lajmeve Tanjug, ka thënë se BE duhet të ndërmarrë hapa shtesë për ta arsyetuar besimin që e ka marrë në ndërmjetësim të dialogut. Lavrov, i cili po qëndron për një vizitë në Beograd, ka thënë se Rusia nuk po ia kushtëzon Serbisë bashkëpunimin me asnjë shtet në botë.

Kurse Kryem inistri i Serbisë Aleksandar Vuçiq ka deklaruar se Serbia është në rrugën europiane, por ajo do të vazhdojë t’i ndërtojë marrëdhëniet me Fedaratën e Rusisë” citon tnajug të ketë thënë sot kryetari i Serbisë Aleksandar Vuçiq, pas takimit me shefin e diplomacisë ruse, Sergei Lavrov, në Beograd , transmton Koah.net.

“Supozoj se do të ketë lloje të ndryshme dëshirash e presionesh që këto marrëdhënie të shkojnë në një drejtim tjetër, por Serbia do të jetë në këtë linjë , do të respektojë marrëdhëniet tradicionale dhe do t’i zhvillojë marrëdhëniet më të mira me Federatën e Rusisë”, ka thënë Vuçiq.

Ai në fund ka shtuar se Serbia nuk do të vendosë sanksione ndaja Rusisë teksa ka shfaqur shpresën se BE do të ketë mirëkuptim për këtë.

“Të mbrojmë shqipen”

COD organizoi një tryezë të rrumbullaktë ditën e gjuhës amtare me titull “Sfidat e shqipes sot”, në bibliotekën e Kryeministrisë

Në takim morën pjesë studiues të gjuhës dhe kërkues shkencorë nga të gjitha katedrat e gjuhës së universiteteve shqiptare në Shqipëri, Kosovë e Maqedoni, përkthyes të mirënjohur dhe institucione përgjegjëse.

Gjuhëtari Gjovalin Shkurtaj u shpreh: “Shteti ka mbajtur qëndrim të mefshtë ndaj të shkruarit dhe të folurit të shqipes në zyrat dhe institucionet botuese, në gazetat, revistat dhe fjalën publike”.

Ndërsa profesor Rrahman Paçarizi, nga Universiteti i Prishtinës, u ndal tek shkrimi i emrave të huaj në origjinal: “Unë mendoj që duhet të shkruhen në origjinal, pasi është e drejtë themelore njerëzore për të pasur emrin në origjinal”.

Anila Omari, nga studimet albanologjike, ngriti problemin e një fjalori të gjuhës shqipe: “Një fjalor i madh i shqipes shpjegues është një fjalor ku të përfshihet sa më shumë pasuria leksikore”.

Ndërsa problematikat e shqipes sot, që nga institucionet e deri tek media, ishin në qendër të diskutimit të profesor Edmond Tupes.

“Nëqoftëse një kryeministër thotë “ky është një problem për t’u adresuar”, “to adress a problem”, këtu ka diçka që nuk shkon, sepse do e imitojnë.

Nuk lakohen emrat, madje edhe në shqip. Thuhet “Me pjesëmarrjen e jashtëzakonshme të Margarita Xhepa. Margarita Xhepës thuhet në shqip. Abc, apo Ei Bi Si? Thuhet Si Vi (CV), thuhet Di Vi Di (DVD), apo Em Pi Thri (MP3)”, deklaroi Tupja./Top Channel

A do ta largoi Koalicioni PAN Pacollin nga Qeveria

‘Hisja’ e ndarë ndërmjet subjekteve politike në pushtet në kohën e formimit të qeverisë është bërë “mollë sherri” për Kryeministrin Ramush Haradinaj dhe zëvendëskryministrin Behgjet Pacolli, shkak ky për të cilin janë përpalsur verbalisht gjatë ditës së djeshme

Lajmin e ka bërë të ditur për “Gazeta Blic” një burim i mirëinformuar brenda Qeverisë së Kosovës. Sipas këtij burimi, Haradinaj ka akuzuar Pacollin se ka marrë përgjegjësi institucionale më tepër se sa ka merituar, marrë për bazë fuqinë e partisë së tij brenda Kuvendit të Kosovës, AKR-së.

“Kryeministri Haradinaj është përplasur me zëvendëskryministrin Pacolli, nga i cili ka kërkaur që të heq dorë nga Ministria e Punëve të Brendshme, pasi që forca e tij politike brenda Kuvendit të Kosovës është më e vogël se sa përgjegjësia e caktuar para formimit të qeverisë. Këtë kërkesë Pacolli e ka kundërshtuar, me arsyetimin se kanë arritur marrëveshje për ndarje të përgjegjësive para se të lidhje koalicioni “PANA” – Lista Serbe”, ka thënë burimi i njëjtë.

Lidhur me rastin “Gazeta Blic” ka kontaktuar këshilltarin e Pacollit, Jetlir Zyberaj por ai ka mohuar se ka ndodhur një gjë e tillë. “Unë nuk kam asnjë informacion se ka pasur përplasje ndërmjet z. Haradinaj dhe z. Pacolli”, tha ai, duke shtuar se “koalicioni vazhdon të jetë stabil.”

Megjithatë, Pacolli në orët e mbrëmjes së djeshme ka publikuar një deklaratë në faqen e tij zyrtare në rrjetin shoqëror “Facebook” ku e përshkruan ditën e djeshme si mjaft të lodhshme për të.

Duke aluduar në këtë rast, Pacolli ka thënë se do të ndjehej i lumtur nëse disa njerëz nuk e ngatërrojnë tolerancën e tij me diçka tjetër.

“Kauza ime është më e madhe se sa që dikush mundet ta kuptoj, është në funksion të njerëzëve, shtetit dhe kombit”, ka thënë Pacolli.

Gjatë muajit të fundit ka pasur raportime në media se AKR-së, AKR-së mund t’i merret ndonjë ministri për shkak se numri i ministrave është në disproporcion me numrin e ulësve në Kuvend.

Gazeta Blic merr vesh se kjo çështje në dorë i është lënë Hashim Thaçit, i cili është kumbara i koalicionit.

“Hashim Thaçi është autorizuar që ta përfundoj këtë çështje me AKR-në, gjegjësisht marrjen e një ministrie”, thotë ky burim.

I pari nga koalicioni i cili e ka theksuar këtë nos pajtueshmëri brenda koalicionit është Jakup Krasniqi, nga Nisma për Kosovën, i cili tha se AKR ka marrë më shumë hise në pushtet, se sa që realisht i takon.

AKR aktualisht i ka dy deputetë në Kuvendin e Kosovës, derisa ka katër ministri.

Ndryshe, kohë më parë Pacolli ka kërcënuar qeverinë me dorëheqje nëse nuk ndodh ratifikimi i demarkacionit me Malin e Zi. E këtë kërcënim kryeministri Haradinaj nuk e kishte marrë fare me seriozitet, ai kishte deklaruar se e ka të hapur rrugën që të largohet.

Ambasada amerikane: Rama na zhgënjeu

Reagimi i Ambasadës Amerikane në lidhje me deklaratën e Kryeministrit Edi Rama në Kuvendin e Kosovës me rastin e 10-vjetorit të Pavarësis, ku foli për një President të përbashkët, ka mbërritur tri ditë më vonë

“Ambasada e SHBA mbeti e zhgënjyer nga deklarata e Kryeministrit Rama mbi Shqipërinë dhe Kosovën me rastin e 10-vjetorit të Pavarësisë së Kosovës. Gjuha e shkujdesur që aludon për bashkim është e padobishme dhe dëmton marrëdhëniet e Shqipërisë me vendet fqinje. Ne u bëjmë thirrje udhëheqësve që të jenë fqinjë të mirë dhe të lënë mënjanë gjuhën ndarëse të së shkuarës”, thuhet në deklaratën e ambasadës të shpërndarë përmes dy postimeve në Twitter.

Reagimi i Ambasadës mbërrin një ditë pasi në një intervistë ekskluzive për Top Channel, Kryeministri Edi Rama tha se fjalia është shkëputur nga konteksti.

“Nuk bëra asnjë deklaratë! Një fjali e lirë u shkëput nga konteksti dhe kthye në një program politik. Në fjalën e atij rasti, i lejova vetes që të vrapoj me imagjinatë, se si mund të jetë 20-vjetori i Pavarësisë së Kosovës. Është sport kombëtar, por edhe ndërkombëtar, që shkëputet një fjali nga konteksti dhe pastaj bëhet një histori. Por besoj se askush nuk më ndalon të imagjinoj. Sa i përket pastaj artikulimit, se si kjo mund të ndodhë nga ana legjislative imagjinata ime nuk ka shkuar deri aty”, deklaroi ai për Top Channel.

Kosova bën përparim të lehtë në luftën kundër korrupsionit

Organizata ndërkombëtare Transparency International publikoi të mërkurën Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit për vitin 2017, i cili tregon prani të madhe të kësaj dukurie në më shumë se dy të tretat e vendeve ku janë bërë matjet

Transparency International tha se vendet me mbrojtjen më të vogël për shtypin dhe organizatat joqeveritare, kanë prirje të kenë normat më të këqija të korrupsionit. “Derisa frenimi i valës së korrupsionit kërkon kohë, në gjashtë vjetët e fundit shumë vende kanë bërë pak ose aspak përparim”, vlerësoi Transparency International.

Indeksi, i cili radhit 180 vende dhe territore në bazë të nivelit të perceptuar të korrupsionit në sektorin publik, përdor një shkallë prej zero pikësh deri në 100, ku zero tregon për një vend shumë të korruptuar, ndërsa 100 një vend shumë të pastër.

Në këtë indeks, Kosova sivjet radhitet e 85-ta, me 39 pikë, që do të thotë se ka bërë përparim të lehtë në luftën kundër korrupsionit, krahasuar me vitin paraprak kur ka qenë në vendin e 95-të me 36 pikë.

Drejtori i Agjencisë kosovare Kundër Korrupsionit, Shaip Havolli, hedh topin tek institucionet e zbatimit të ligjit, në veçanti prokuroria, gjykatat dhe policia, duke thënë se ato duhet të jenë më aktive në këtë luftë.

“Agjencia Kundër Korrupsionit, gjatë gjithë vitit 2017, konform mandatit të saj, ka ndërmarrë veprime konkrete sa i përket luftimit dhe parandalimit të korrupsionit. Shumë raste i ka dërguar në prokuroritë përkatëse, me kallëzime penale. Po ashtu në fushën e konfliktit të interesit ka bërë shumë vendime, në çështjet e prokurimit, në çështjet e deklarimit të pasurisë”, thotë Havolli, por shton se asnjë aktakuzë e ngritur nga prokuroria, nuk ka përfunduar me aktgjykim të prerë.

Lufta kundër korrupsionit dhe rezultatet konkrete në këtë drejtim janë pjesë e kushteve të Bashkimit Evropian për liberalizimin e vizave për Kosovën.

Në raportin për Kosovën për vitin 2016, BE-ja ka thënë se “korrupsioni mbetet mbizotërues në shumë fusha dhe vazhdon të jetë problem shumë serioz”.

Berat Thaçi, analist i politikave në Institutin për Studime të Avancuara GAP, thotë se arsyeja për perceptimin e lartë të korrupsionit në Kosovë është se disa institucione, përfshirë Këshillin Gjyqësor dhe agjencitë e detyruara për mbrojtjen e konkurrencës dhe ligjshmërinë e kontratave publike, në shumë raste kanë dështuar.

“Gjatë punës sonë në Institutin GAP kemi pasur rastin të analizojmë kontrata shumë të dyshimta dhe këtu ka pasur një dështim të një vargu institucionesh, jo vetëm të gjyqësorit, por edhe të agjencive të pavarura, që duhet të marrin një qëndrim lidhur me kontratat që i nënshkruan qeveria”, thotë Thaçi për Radion Evropa e Lirë.

Në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit, që publikoi organizata Transparency International, Shqipëria ka shënuar përkeqësim, duke zbritur në pozitën numër 91, nga 83 sa ka qenë vitin paraprak.

Në të njëjtën pozitë radhitet edhe Bosnje e Hercegovina, e cila vitin e kaluar ka qenë e 83-ta.

Rënien më të madhe nga vendet e rajonit e ka pësuar Maqedonia – nga pozita 90 në pozitën 107, ndërsa Serbia ka rënë nga pozita 72 në pozitën 77.

Mali i Zi, ndërkaq, ka mbetur në vendin e 64-të, njësoj si edhe një vit më parë.

Në aspektin global, Zelanda e Re, Danimarka dhe Finlanda janë vendet më të pastra sa i përket korrupsionit, ndërsa në fund të listës radhiten Somalia, Sudani Jugor dhe Siria.

Paralajmërimi i Beogradit: Asnjë presje nuk ndryshohet nga Marrëveshja për Asociacionin

Prishtina dëshiron t’u ikë detyrimeve nga Marrëveshja e Brukselit, shkruan sot “Novosti”. Sipas kësaj gazete ajo do të provojë të ndryshojë Marrëveshjen e nënshkruar për Asociacionin e Komunave Serbe (AKS), transmeton Koha.net

Për Serbinë është e papranueshme të ndryshojë qoftë edhe një presje e Marrëveshjes për Asociacionin e Komunave Serbe dhe lëre më të bëhet një projekt i ri i këtij dokumenti, ashtu siç paralajmëron Prishtina. Beogradi do të kërkojë nga Brukseli, si garant i marrëveshjeve të arritura me shqiptarët e Kosovës, që më në fund të zhbllokohet formimi i AKS-së.

Gazeta citon shefin e delegacionit të Kosovës për dialogun midis Beogradit e Prishtinës, të ketë thënë se në dialogun e pritshëm teknik, i cili është caktuar të mbahet në selinë e BE-së në datat 26 e 27 shkurt, do të paraqesë një projekt të ri të Marrëveshjes për AKS-në, i cili duhet të jetë në përputhje me vendimin e Gjykatës Kushtetuese të Kosovës. Kjo Gjykatë thekson se pjesë të Marrëveshjes që kanë të bëjnë me autorizimet e parapara për Asociacionin nuk janë në përputhje me Kushtetutën.

Nga Zyra për Kosovën në Qeverinë e Serbisë porositin se marrëveshjet e arritura nuk mund të ndryshohen ashtu siç i do qejfi dikujt, transmeton Koha.net. Theksohet se edhe palës serbe shumë çka nuk i pëlqen nga ato për të cilat janë arritur marrëveshje, por i realizon detyrimet e marra.

“Novosti” shkruan se u.d. i drejtorit të Zyrës për Kosovën në Qeverinë e Serbisë, Marko Gjuriq do tp kandidojë si temë kryesore formimin e Asociacionit, fillimin e zbatimit të asaj marrëveshjeje. Po ashtu do të insistojë edhe për hetimin e vrasjes së liderit serb të Kosovës, Oliver Ivanoviqit.

Kryesia merr vendim pa Listën Srpska, seanca për demarkacionin nesër në ora 11:00

Deputeti i Vetëvendosjes, Glauk Konjufca, ka konfirmuar se Kryesia e Kuvendit ka çuar te deputetët projektligjin për demarkacionin me Malin e Zi. Ai ka thënë se kjo seancë do të mbahet me kërkesë të kryeministrit Ramush Haradinaj

Në seancën e nesërme prej orës 11:00 do të shqyrtohet projektligji për demarkacionin me Malin e Zi, bashkë me deklaratën e fundit të arritur mes kryetarëve të shteteve, të cilën Konjufca e ka quajtur “bisht”.

Konjufca ka thënë se e vetmja e mirë që ka ndodhur në këtë mbledhje ka qenë se është konfirmuar se në seancë është dërguar edhe raporti i Komisionit Bulliqi.

Shefi i Grupit Parlamentar të PDK-së, Memli Krasniqi, ka thënë se ka konsensus të gjerë për procesin e demarkacionit dhe kjo, sipas tij, falë deklaratës së presidentit Hashim Thaçi dhe atij të Malit të Zi, Filip Vujanoviq.

Ai ka shtuar se PDK mbetet pro votimit për demarkacionin, ndërsa ka shprehur shqetësim për qëndrimin e LDK-së.

“Shqetësuese mbetet për mendimin tim, qëndrimi i LDK-së. Në komisionin për Punë të Jashtme ku do të duhej të votohej rekomandimi i projektligjit, përfaqësuesit e kësaj partie nuk kanë votuar fare dhe s’di se di duhet ta kuptojmë, por shpresojmë që pavarësisht pozicionit opozitar të votojnë për kalimin e kësaj çështjeje të rëndësishme për qytetarët”, ka thënë ai.

Sa i përket mungesës së Listës Serbe në Kryesi të Kuvendit dhe abstenimit që ky projektligj të shkojë në Kuvend, Krasniqi ka thënë se “sikur të ishte konsensusi i plotë shqiptar, nuk do të ishte me rëndësi vota e Listës Serbe”.

Integrimi i Ballkanit në BE mund të sjellë krizë në rajon

Lufta e Dytë Botërore ka mbaruar, por Lufta e Parë Botërore nuk ka përfunduar ende”. Këto ishin fjalët e një zyrtari të lartë turk që kam takuar kohët e fundit në Ankara. Ai po fliste për Lindjen e Mesme, por ishte një koment të cilin mund ta kisha dëgjuar edhe në Moskë, në Kiev ose në Ballkan, lidhur me gjendjen në Kontinentin Evropian

Një vend në të cilën nuk mund ta dëgjoja këtë gjë do të ishte Brukseli. Kjo për shkak se Bashkimi Evropian është ende i papërgatitur për të jetuar në një botë ku gjeopolitika është kthyer pas, në të cilën qeveritë, si dhe shumica e njerëzve të thjeshtë, janë të fiksuar pas kufijve dhe territoreve dhe tentojnë ta përcaktojnë suksesin më shumë nëpërmjet krenarisë kombëtare sesa rritjes ekonomike.

Kjo është ajo që po ndodh sot në Ballkanin Perëndimor, ku aftësia e BE-së për të menduar dhe për të vepruar si një lojtar gjeopolitik është duke u vënë në provë. Më herët gjatë këtij muaji, BE prezantoi strategjinë e saj të re të Ballkanit Perëndimor. Qëllimi i saj i deklaruar është të inkurajojë reformat në Serbi, Mal i Zi, Bosnje-Hercegovinë, Kosovë, Maqedoni dhe Shqipëri, duke rinovuar perspektivën e anëtarësimit. Institucionet e Brukselit, të cilat e gjejnë veten në mes të një rritjeje populiste që ndikojnë në shumicën e vendeve të BE, tashmë duket se kanë guximin të shpallin përsëri se premtimi i anëtarësimit nuk është një mrekulli e vogël.

Kur bie fjala për anëtarësimin në BE, dallimi mes pesimistëve dhe optimistëve është se optimistët besojnë se Turqia do të hyjë në BE gjatë presidencës së Shqipërisë, ndërsa pesimistët besojnë se Shqipëria do të hyjë në BE gjatë presidencës së Turqisë. Që do të thotë: Kurrë.

Brukseli ka të drejtë të bëjë të qartë se statusi quo është i paqëndrueshëm. Por pa ndonjë informacion shtesë, ky njoftim rrezikon të prodhojë paqëndrueshmëri në rajon. Ajo që BE duhet të ketë më shumë frikë, është një përsëritje e skenarit ukrainas, në të cilin mbështetja e qeverisë për aspiratat evropiane shkakton një reagim të ashpër nga kundërshtarët e zgjerimit, në vend që të mbledhë qeveritë evropiane rreth projektit.

Shumë faktorë e kanë sjellë Ballkanin përsëri “në front”, si përshembull kriza e refugjatëve, e cila tronditi thellë rajonin. Tani ka një shans në rritje për një integrim më të madh, pas një periudhë në të cilën BE u bë e njohur si një organizatë që jepte pak para dhe që kishte shumë kërkesa.

Një zhvillim inkurajues, edhe pse nuk është vënë shumë re, ka qenë ratifikimi i fundit i një traktati miqësie mes Bullgarisë dhe Maqedonisë, dy vende, marrëdhëniet e të cilëve kanë qenë prej kohësh të tensionuara, kryesisht mbi çështjet e pakicave. Duke arritur këtë gjë, ata kanë sinjalizuar se ka ardhur koha për të gjetur zgjidhje për disa probleme të rajonit.

Por që BE të ketë sukses në ambicien e saj për të transformuar rajonin, ajo duhet të jetë e vetëdijshme për ndryshimet gjeopolitike të rëndësishme që kanë ndodhur. Në vitin 2003, kur BE-ja premtoi anëtarësimin e parë, dukej se kishte pak dyshime nëse e ardhmja e rajonit do të ishte evropiane. Rusia po e shihte Ballkanin kryesisht si një zonë tranziti për eksportet e saj të energjisë në tregjet e Evropës Perëndimore. Ambicia e Moskës më pas ishte të ruante një shkallë të ndikimit sesa të konkuronte me Brukselin.

Pesëmbëdhjetë vjet më parë, Turqia ishte entuziaste për shanset e saj për të hyrë në BE. Si rezultat, ajo i përshtati politikat e Ballkanit në mënyrë që të tregonte vlerën e vet strategjike në Europë. Në atë kohë, askush nuk foli për Kinën në Ballkan.

Sot, konkurrenca gjeopolitike është e përhapur. Kina do të bëhet investitori i huaj numër një në Serbi këtë vit. Planet për të ndërtuar një hekurudhë me shpejtësi të madhe në mes të portit grek të Pireut dhe Budapestit, nëpërmjet Beogradit janë me vlerë të madhe për Kinën, ndërkohë që po pozicionon rrugën e saj tregtare “një rrip, një rrugë” midis Azisë dhe Evropës. Kinezët shpresojnë se Ballkani Perëndimor përfundimisht do të integrohet në tregun e përbashkët evropian, megjithëse Kina nuk po bën përpjekje që projektet e saj të infrastrukturës të pajtohen më rregullat e BE.

Kjo ngre shumë pyetje. A duhet që BE të fillojë t’i shtyjë vendet e Ballkanit perëndimor të miratojnë rregullat e sigurimit tani ose më vonë? Dhe a është BE gati të ofrojë kompensim nëse këto shtete përfundojnë me humbjen e investimeve kineze si pasojë e integrimit në BE? Qasja e Rusisë ka ndryshuar gjithashtu. Brukseli nuk ka nevojë të ketë një spiun në Kremlin që të dijë se Moska do të bëjë gjithçka që mundet për të penguar hyrjen e Maqedonisë në NATO – jo për shkak të rëndësisë së saj strategjike, por për vlerën e saj simbolike.

Dhe politikëbërësit evropianë duhet të jenë të vetëdijshëm se nëse mosmarrëveshja afatgjatë midis Greqisë dhe Maqedonisë, (mbi emrin e kësaj të fundit) nuk zgjidhet para takimit të ardhshëm të BE në Ballkanin Perëndimor në Maj, atëherë kjo do të thotë një humbje e dyfishtë: ambiciet e Maqedonisë do të jenë trazuar dhe përpjekjet e Brukselit për t’u marrë seriozisht në rajon do të dështojnë.

Rajoni i Ballkanit është vendi ku Rusia mund të punojë për të destabilizuar BE-në me kosto shumë të ulët politike për vete, si në aspektin monetar ashtu edhe në rrezikimin e një konfrontimi me SHBA. Pra, varet nga diplomacia evropiane të bindë Moskën se tensionet në rritje nuk do të ishin në interesin e saj më të mirë. A është BE gati për këtë?

Pastaj është edhe Turqia, një vend, marrëdhëniet e të cilit me BE-në qëndrojnë në një nivel historik. Është ende e paqartë se si presidenti i saj, Rexhep Taip Erdogan do të luajë gurët e tij në Ballkanin Perëndimor. Ndërsa Ankaraja është duke u përpjekur të ndërtojë ndikimin e saj në mesin e komuniteteve myslimane në Ballkan, Moska po shfrytëzon levën e vet mbi të krishterët ortodoksë. A mundet që Rusia dhe Turqia të bashkërendojnë politikat e tyre, ashtu siç kanë tentuar të bëjnë në Siri?

Nëse BE-ja tregohet e ngadaltë për t’u zgjuar ndaj këtyre realiteteve të reja gjeopolitike, strategjia e saj për Ballkanin Perëndimor do të pësojë disfatë.

Burimi: The Guardian