Afrimi i Steve Bannon në Ballkan, shqetësues, por jo afatgjatë

Politikanët e djathtë amerikanë dhe ata të Ballkanit po afrohen, por interesat e tyre më shumë i ndajnë sesa i bashkojnë

Nga Eric Gordy

Javët e fundit kanë sjellë një sërë ngjarjes që sugjerojnë kontakt të intensifikuar midis politikanëve nga Ballkani dhe ekstremit të djathtë amerikan.

Ata ndjekin takimet midis ish-strategut ( ndoshta dhe aktualit) të Trump Steve Bannon dhe kryeministres serbe të Bosnjës, Zeljka Cvijanoviç, midis Bannon dhe presidentit të Kosovës Hashim Thaçi dhe midis ministrit të jashtëm serb Ivica Daçiç, dhëndrit të Trump, Jared Kushner, dhe këshilltarit të sigurisë kombëtare të presidentit, John Bolton.

Ngjarje të tilla kanë marrë rëndësi më të madhe duke pasur parasysh sfondin – një ndryshim të dukshëm të papritur në politikën amerikane kundrejt mbështetjes së shkëmbimeve territoriale si pjesë e një zgjidhjeje midis Serbisë dhe Kosovës dhe një plani nga Bannon për të koordinuar një fushatë për etno-nacionalistët që ai i quan “populistë” në të gjithë Europën.

Daçiç deklaroi se, në krahasim me administratat e mëparshme të SHBA-së, presidenca e Trumpit dukej “më e përshtatur ndaj qëndrimeve tona” dhe “demonstron kuptim më të mirë të pikëpamjeve tona”.

A tregon kjo një zhvendosje të madhe në proces e sipër, me një administratë amerikane që shkatërron institucione, e ngritur për të krijuar precedentë të rinj në Ballkan duke kultivuar kërkesat e etno-nacionalistëve me shpresën për të zëvendësuar moderimin europian me vizionin e tij të “populizmit”?

Një sërë faktorësh po kontribuojnë në lulëzimin e kësaj aleance, por ka edhe faktorë kufizues.

Pushteti i personalitetit

Nëse ka një karakteristikë që e dallon sjelljen e Trumpit nga politika ndërkombëtare, është mosbesimi i tij i thellë në shërbimin profesional civil që ai e përshkruan gabimisht si “shtet i thellë”. Ai ka anashkaluar sistematikisht Departamentin e Shtetit, duke e vënë atë nën administrimin e zyrtarëve të papërvojë që kanë mbikëqyrur një eksod masiv të personelit të specializuar.

Në vend të ekspertëve, politika është vendosur në duart e disa individëve të besuar, shumica e të cilëve në Shtëpinë e Bardhë. Ajo që do të thotë kjo në praktikë është se administrata po anashkalon praktikat e vendosura të vendimmarrjes formale dhe profesionale të shoqëruara nga mbikëqyrja publike dhe legjislative dhe po përpiqet t’i zëvendësojë ato me kanale informale të krijimit të politikave.

Njerëzit që ndodhen në këto poste të autoritetit vendimmarrës joformal janë atje në bazë të marrëdhënieve të tyre personale me Trumpin. Ndër ta përfshihen i afërmi i tij Kushner, ideologu Bolton dhe, derisa u detyrua të largohej për shkak se dolën për veprimtarinë e tij të paregjistruar si agjent i huaj, gjenerali në pension Michael Flynn.

Ndërsa anëtarët e këtij grupi përfitojnë nga aksesi i drejtpërdrejtë te presidenti amerikan, ata veprojnë pa këshillën e njerëzve që kanë njohuri me situata me të cilat ata përballen dhe u mungon njohuria, ekspertiza dhe përvoja.

Kjo ka hapur mundësi që shumë qeveri anembanë botës e kanë vendosur veten në një pozitë për të shfrytëzuar. Ideja e tyre e përgjithshme është se dominimi kaotik i politikës amerikane nga njerëz të tillë nuk do të zgjasë shumë dhe ata duhet ta pozicionojnë veten e tyre për të përfituar sa më shumë që është e mundur.

Nuk është habi që shtetet si Serbia dhe Kosova, si dhe Republika Srpska, duhet të përpiqen t’i bashkohen klubiy. Ata janë midis pretenduesve që angazhojnë ndërmjetës për t’iu qasur administratës së Trumpit.

Kush janë ndërmjetësit që gjejnë ata? Në përputhje me një parim të përgjithshëm të hartimit të politikave që është i personalizuar dhe joformal, ata kërkojnë njerëz me lidhje personale me Trumpin.

Një nga marrëveshjet e fundit që njohim ne përfshin një marrëveshje konsulence të nënshkruar midis partisë qeverisëse të presidentit të Republikës Srpska Milorad Dodik dhe një firme këshillimi të panjohur më parë, “Tëin Rocks Global”.

Sipas regjistrimit të FARA (të gjitha firmat amerikane dhe individët që përfaqësojnë partitë ndërkombëtare duhet ta paraqesin këtë informacion sipas Aktit të Regjistrimit të Agjentëve të Huaj dhe të gjitha këto dokumente janë në dispozicion të publikut në https://www.justice.gov/nsd-fara) , SNSD e Dodik përfaqësohet nga “Twin Rocks Global” në marrëdhëniet me qeverinë amerikane, për të cilën “Twin Rocks Global” merr një pagesë mujore prej 10,000 dollarë.

Pikërisht nga këto të dhëna të FARA-s ne gjithashtu dimë se Republika Srpska mbështetet në shërbimet ligjore të firmës ligjore dhe lobuese në Uashington “Picard, Kentz dhe Rowe” për një pagesë mujore që varion nga 90,000 deri në 115,000 dollarë.

“Twin Rocks Global” duket se nuk ka klientë të tjerë ndërkombëtarë përveç SNSD-së, dhe përndryshe nuk ka shumë prani – firma nuk ka faqe interneti, për shembull. Ajo ndan të njëjtin staf (drejtorët Jason Osborne dhe Michael Rubino) dhe adresë (1002 Pennsylvania Avenue) me “Turnberry Solutions”. Adresa është gjithashtu shtëpia në Uashingtone ish-kryetarit të fushatës së Trump, Corey Lewandowski. Osborne dhe Rubino kishin të dy poste të larta në fushatën zgjedhore të Trumpit.

A funksionon?

Cvijanoviç, Thaçi dhe Daçiç, të gjithë dukeshin se ishin shumë të kënaqur me rezultatet e takimeve të tyre.

Në kohën që u zhvilluan, ka qenë e mundur të vëzhgohet në Bosnje një intensifikim i retorikës separatiste nga SNSD-ja, si edhe një forcim të aleancës së saj me partinë etnike kroate HDZ-BiH në Bosnjë. Kjo lëvizje është mbështetur nga Daçiç me një gjuhë të habitshme jo diplomatike.

Në të njëjtën kohë ka pasur një ndryshim dhe një ringjallje të shpejtë dhe shumë të përhapur të propozimeve për krijimin e zonave etnikisht homogjene si pjesë e “korrigjimit” të kufirit midis Serbisë dhe Kosovës.

Nëse kjo është deklarata e një pozicioni të ri të Shteteve të Bashkuara mbi rajonin, atëherë kjo është lëvizja e parë e dukshme nga administrata e Trumpit në politikën në Europën Juglindore. Më parë, gjatë kohës së inaugurimit të tij, një grup interesant propozimesh për ripërcaktimin e kufijve për të krijuar bantustane etnikisht të veçanta në rajon u bë në Foreign Affairs nga Timothy Less, ish-zyrtar konsullor i Mbretërisë së Bashkuar në Banja Luka.

Kjo u hodh poshtë nga çdo specialist rajonal në një debat të shkurtër (shikoni letrën e hapur nga specialistët për redaktorin e Foreign Affairs si edhe përgjigjet nga Florian Bieber, Georg Vasilev dhe unë).

Por ndoshta frymëzimi erdhi vetëm tani. Ne kemi parë futjen e çuditshme të Bannon në politikën e rajonit, së bashku me ato që mund të jenë disa nga pasojat. Dhe nevojitet një shpjegim për kritikën e çuditshme të Trumpit ndaj Malit të Zi në një intervistë menjëherë pas takimit të tij katastrofik me Putinin në Helsinki.

Afrimitete zgjedhor dhe disa kufizime

A po afron më shumë prishja e improvizuar e institucioneve që Trump ka premtuar të djathtën ekstreme të Ballkanit me atë amerikane? Mund të ketë pasur disa ndërveprime dhe shprehje përzemërsie nga të dyja palët, por vështirë të shohim një marrëdhënie të mirë.

Ka padyshim disa lidhje që bashkojnë të djathtën amerikane me politikanët europianë të së djathtës, si Viktor Orban i Hungarisë, Matteo Salvini i Italisë dhe një numër figurash brenda dhe jashtë qeverisë në shtete si Britania e Madhe, Austria dhe natyrisht disa nga shtete të Europës Juglindore.

Ata janë veçanërisht të bashkuar nga armiqësia ndaj imigracionit, kundërshtimi ndaj institucioneve të demokracisë dhe një thirrje në tërësi ndaj ndjenjave të epërsisë racore, etnike dhe fetare. I çuar përpara nga pakënaqësia e ardhur nga mungesa e mjeteve ekonomike, ky është “populizmi” për të cilin flasin njerëz si Bannon.

Por dy gjëra të së djathtës europiane, ekstremistët e djathtë amerikanë nuk i kuptojnë. E para është se ndryshe nga e djathta amerikane, e djathta europiane në përgjithësi (me përjashtim të së djathtës ekstreme në Britani) nuk është anti-ndërhyrje shtetërore.

Në vend që ta shohin pushtetin si çmontimin të mirëqenies sociale, të punës dhe mbrojtjes së mjedisit, të djathtët në Europë e shohin atë si instrument që duan ta kontrollojnë. Në këtë aspekt, e djathta ekstreme europiane nuk mund të përshkruhet si konservatore.

E dyta është se e djathta ekstreme ka vështirësi me vizionin e një të djathte të bashkuar globale apo europiane. Themeli ideologjik i shumicës së partive të djathta në Europë siç është nacionalizmi dhe politikat e identitetit i bën ato që të fokusohen te kultivimi i armiqësisë së përbashkët, zgjidhje që ata nuk duan ta braktisin lehtësisht.

Po ashtu, ka dy gjëra që të djathtët e Ballkanit nuk kuptojnë te e djathta amerikane. Së pari, ata nuk zgjedhin mes lëvizjeve nacionaliste dhe zgjedhin të promovojnë njërën ndërsa hedhin poshtë të tjerat.

Ashtu si Vladimir Zhirinovski iu kundërvu mikpritësve të tij në Slloveni, ata kanë si vizion një “nacionalizëm ndërkombëtar” që bashkohet në kundërshtim me kosmopolitanizmin, liberalizmin dhe socializmin dhe që i përshtatet një dominimi nga një fuqi globale. Kur Bannon takohet me politikanë të Serbisë dhe Kosovës, ai i sheh ata si në favor të interesave të tij dhe nuk bën dallime mes tyre.

Gjëja tjetër që të djathtët në Ballkan nuk kuptojnë rreth të djathtëve amerikanë është se ata janë të margjinalizuar, pavarësisht okupimit të tyre kaotik dhe të përkohshëm të Shtëpisë së Bardhë.

Ata eprojnë kundër idesë së përhapur dhe të qëndrueshme për konsensus mes partive politike më të mëdha në SHBA, që nënkupton zgjidhje sipas ligjit të mosmarrëveshjeve dhe nuk ka probleme me aleancën e fortë mes SHBA-së dhe Europës.

Kur ekipi unik që mban pushtetin tani të largohet, presidenti i ardhshëm, pavarësisht se nga cila parti vjen, do të përpiqet të rregullojë marrëdhëniet e dëmtuara.

Në atë aspekt është më e arsyeshme të vlerësohet se nëse lind diçka nga dashuria mes dy krahëve të majtë, do të duhet që ajo të ndodhë shpejt dhe ka për të qenë e vështirë të rezistojë. Ky bashkim është vetëm pjesërisht i bekuar nga lidhja ideologjike dhe bashkimi i interesave nuk është i qartë.

Aventura europiane e Bannon nuk ka shumë perspektiva për sukses dhe në SHBA ky eksperiment i çuditshëm me qeverinë nga mafia ka gjasa të mbarojë shpejt. Drama që po shohim të shpaloset tani do të jetë interesante për sa kohë zgjat, por ka për t’i ardhur fundi.

Rrëfimi i rrallë i mbretit Zog: Do civilizoj shqiptarët dhe t’i bëj njerëz, por nuk do t’i nënshtrohemi kurrë dominimit italian

Gazeta franceze, “L’Intransigeant”, ka botuar të shtunën e 13 tetorit 1928, në faqen n°5, një intervistë ekskluzive të Ahmet Zogut, dhënë asokohe medias britanike, Daily Telegraph

Nga Aurenc Bebja*

Përtej qëllimëve të tij për të civilizuar popullin shqiptar, që t’a bëjë atë të pranojë, sa më shumë që të jetë e mundur, zakonet perëndimore, mbreti, shpeshherë i kritikuar për çështjen në vijim, ka shpjeguar arsyet e bashkëpunimit me Italinë.

Intervista me mbretin e ri

Zogu i dërshiron të civilizojë popullin e tij… dhe të ruajë pavarësinë e tij

Londër, 12 tetor (nga korrespondenti ynë me telefon). – Z. Ashmead Bertleet, kontribuesi i mirënjohur i Daily Telegraph, i dërgoi një gazete të Tiranës këtë intervistë interesante që ai kishte zhvilluar me mbretin e ri të Shqipërisë, Zogu I. Monarku gjatë intervistës, ka folur për tema të ndryshme : administratën e brendshme, ushtrinë, financat dhe politikën e jashtme. Në raport me temën e fundit, Zogou I tha :

“Personalisht, unë e vlerësoj mbretin Aleksandër dhe popullin e Jugosllavisë, por mendoj se ata kanë një ide të gabuar për atë që po ndodh në Shqipëri. Do të doja të them diçka më shumë në lidhje me këtë temë që është e përfshirë aq thellësisht në Evropë. Në radhë të parë, më lejoni t’ju them se nuk kemi asnjë aluzion më të vogël agresiv ndaj Jugosllavisë. Dëshira jonë është të kemi marrëdhëniet më të mira me këtë vend.

Në radhë të dytë, ne nuk kemi ndërmend të heqim dorë nga pavarësia jonë në favor të një kombi tjetër. Mund t’ju kujtoj Historinë. Shqipëria është i vetmi vend Ballkanik që gjithmonë ka arritur të ruajë pavarësinë pavarësisht nga pushtimet e shumta. Karakteri i racës shqiptare bazohet në dashurinë e lirisë për t’u vetë drejtuar.

Ne nuk do t’i nënshtrohemi kurrë dominimit italian; njerëzit nuk do ta toleronin atë qoftë dhe për një çast. Por ne duhet të marrim parasysh gjendjen tonë. Ne jemi vërtet shumë vonë krahasuar me pjesën tjetër të Evropës. Populli nuk di as të lexojë dhe as të shkruajë; ka pak ligje të shkruara që zbatohen dhe “hakmarrja” ende mbretëron në shumë pjesë të vendit. Qëllimi im është të civilizoj popullin tim, t’a bëj atë të pranojë sa më shumë që të jetë e mundur, zakonet perëndimore.

Kjo detyrë mund të realizohet vetëm me ndihmën e jashtme. Kjo është arsyeja pse ne kemi miratuar mjetin që na dukej më i përshtatshmi për ne. Mbi të gjitha, kishim nevojë për para dhe kishte vetëm një mënyrë për t’i gjetur : t’i merrnim ato hua nga një vend tjetër. U përpoqëm në Gjenevë dhe dështuam; ne kemi provuar edhe në disa vende të tjera, përfshirë Anglinë, por pa sukses. Pra, Italia na erdhi në ndihmë dhe na dha hua 2 milionë paund në kushte shumë të favorshme për ne.

Këto para përdoren tani për punët publike : rrugët, urat dhe ndërtimin e portit të Durrësit. Pastaj, na nevojitej ndihma e ekspertëve dhe financierëve, oficerëve për të organizuar ushtrinë tonë tokësore dhe detare, inxhinierët, mjekët dhe kështu me radhë. Natyrisht, Italia, e cila na dha paratë, kishte të drejtën e para për të kontrolluar shpenzimin e kësaj shume. Kjo është arsyeja pse ne kemi shumë italianë që punojnë mes nesh, por kjo nuk do të thotë që ne kemi humbur pavarësinë tonë politike. Ne mbetemi një komb dhe zotër në shtëpi; dhe ne nuk do të lejojmë kurrë që të mbizotërohemi apo të shfrytëzohemi në interes të të tjerëve. ” — T. B

“Zëri” publikon një dokument: Ky është raporti për shkëmbimin e territoreve

Gazeta “Zëri” ka arritur ta sigurojë një raport të hartuar nga gjashtë ekspertë serbë dhe të përkrahur nga Fondacioni për Shoqëri të Hapur në Beograd, në të cilin paraqiten skenarët për shkëmbim të territoreve mes Kosovës dhe Serbisë

Ky raport në mënyrë të detajuar flet për efektet ekonomike, demografike e sociale dhe për ide të ndryshme për normalizimin e raporteve në mes të dyja vendeve. Propozohet që Kosova ta marrë vetëm Preshevën, ndërsa Serbia katër komunat veriore të vendit, me ç’rast përmenden përfitimet nga ky skenar prej 2.7 miliardë eurosh për shtetin fqinj.

Serbia dhe Kosova mund të arrijnë marrëveshje për shkëmbimin e territoreve, ku Kosova mund ta marrë vetëm komunën e Preshevës, pa Bujanocin dhe pa Medvegjën, përderisa katër komunat veriore (Leposaviqi, Zveçani, Zubin Potoku dhe Mitrovica Veriore) do t’i bashkëngjiteshin shtetit fqinj.

Kështu rekomandojnë gjashtë ekspertë serbë nëpërmjet një raporti me titull: “Efektet ekonomike, demografike e sociale dhe skenarët e ndryshëm për normalizimin e raporteve midis Beogradit dhe Prishtinës”, i botuar në prill të vitit 2018 dhe i përkrahur nga Fondacioni për Shoqëri të Hapur në Beograd, të cilin ka arritur ta sigurojë gazeta “Zëri”.

Raporti prej 90 faqesh i përgatitur nga autorët: Miladin Kovaçeviq, Dushan Gavrlioviq, Dragan Popoviq, Milena B. Stevoviq, Liljana Sekuliq dhe Katarina Stançiq, të cilin e posedon “Zëri”, i shtjellon në mënyrë të detajuar dy skenarë për normalizimin e marrëdhënieve: normalizimi i raporteve midis Beogradit dhe Prishtinës, ku përfshihen edhe skenari për shkëmbimin e territoreve, edhe skenari pa shkëmbim të territoreve, por me zbatim të Marrëveshjes së Brukselit të vitit 2013 dhe skenari i Status Quo-s, i cili nënkupton mosnormalizimin e raporteve në mes të dyja vendeve.

Ditë më parë politikanët shqiptarë në Luginë të Preshevës kanë alarmuar se presidenti Hashim Thaçi, i cili po flet haptas për bashkëngjitjen e Luginës së Preshevës, nuk guxon të arrijë marrëveshje parciale për Luginën, e cila nënkupton mundësinë që Presheva t’i bashkëngjitet Kosovës ashtu siç rekomandon raporti, ndërsa Bujanoci dhe Medvegja t’i mbeten Serbisë, pasi që, sipas tij, kjo do të shkaktonte tragjedi humanitare.

Presidenti serb, Aleksandër Vuçiq, dhe zëvendëskryeministri, Ivica Daçiq, po flasin hapur për zgjidhjen e çështjes së kufijve mes shqiptarëve dhe serbëve.

Mirëpo, ka qenë kancelarja gjermane Angela Merkel, e cila gjatë një takimi ditë më parë me kryetarin e Këshillit të Ministrave të Bosnjës dhe Hercegovinës, Denis Zvizdiq, ka deklaruar se nuk ka ndryshim të kufijve në Ballkan.

Mitrovica vs. Presheva

Jo larg por dhjetë vjet më parë, në një ditë të ftohtë dimri, mijëra vetë mbushnin sheshet e Prishtinës dhe të gjitha qyteteve kosovare duke festuar të ekzaltuar për shpalljen e pavarësisë së një cope Shqipërie të persekutuar për gati një shekull nën një aparteid serb krejt tipik në llojit e vet

Nga Redi SHEHU

Avulli që dilte nga gojët e shqyera prej gëzimi të atyre turmave njerëzore, jepte përshtypjen e një makierie gjigande njerëzore prej avulli e vënë në lëvizje nga një shkak i jashtëzakonshëm.

Asokohe sheshet ishin mbushur me ngjyrën kuq e zi të flamurit kombëtar shqiptar dhe as që mendohej e as që imagjinohej që pak vite më vonë, një copëz blu me një hartë të verdhë administrative të Kosovë, do të përbënte atë flamurin anemik politik të saj, i cili do të shërbente si alibia e korrektesës dhe ndershmërisë së politikanëve kosovarë në raport me atë që ata fort pëlqejnë ta përmendin: dhuruesit e pavarësisë së Kosovës!

Prej asaj dite të ftohtë, shumë gjëra kanë ndodhur dhe pranvera kosovare, në kuptimin politik, po ngelet gjithmonë e më shumë një stinë me pak lule të çelura. E përmbledhur në pak fjalë, ajo që ka ndodhur me bisedimet, apo negociatat që politika kosovare ka bërë në Bruksel me serbët, apo edhe me vetë Bashkimin Evropian, ka qenë të pranuarit me plot gojë të të negociuarit të persekutimit, vuajtjes dhe aparteidit me shkaktarin e saj. Në përgjithësi, zakonisht, bisedimet janë një proçes i cili angazhon dy palë të cilat negociojnë asetet e veta për të arritur në një marrëveshje dypalëshe. Kosova ka qenë prezent në këto bisedime duke vënë në tryezë asetin e vetëm që kishte, atë të të qënurit viktimë e padrejtësisë dhe vrasjeve historike ndaj saj. Ky aset për shkak se gëzon atribute morale të njohura ndërkombëtarisht, është i panegociueshëm. Nuk mundet askush të negociojë mbi gjakun, pronën, territorin apo edhe moralin e një kombi. Këto janë vlera të pacenueshme dhe të panegociueshme nga askush.

Gabimi me politikën kosovare, ishte pikërisht ky, që lejoi dhe pranoi të vinte në tryezën e pazareve politike ndërkombëtare asetin e panegociueshëm të saj. Që me pranimin e fusnotës e deri tek marrëveshjet diskriminuese ndaj saj, politika kosovare i ka hequr statusin moral të pacenueshmërisë dhe paprekshmërisë së vlerave të veta morale kombëtare.

Nëse Kosova nuk do të pranonte të ulej në negociata të cilat preknin sadopak këtë aset, ajo sot do të ishte më e avancuar në bisedime të cilat do të mbronin më shumë interesin e saj si shtet i ri dhe modern.

Tani, aq bajate janë bërë të luajturit me gjërat e panegociueshme dhe të pacenueshme, sa ajo harta e verdhë e territorit të Kosovës në një sfond blu të flamurit politik kosovar, duket se nuk do ta ketë jetën e gjatë. E ku është është problemi? – mund të thotë dikush. Ne jemi akoma në botën e eksperimentit dhe epruvetës politike, ndaj çdo gjë është e lejuar. Pas dhjetë vitesh ekzaltime popullore dhe lëpirje të pështira të elitave politike kosovare, rezultatet të çojnë drejt një pesimizmi i cili sa vjen e bëhet më progresiv lidhur me atë se çfarë do të ndodhë me Kosovën. Sot pas dhjetë vitesh, në një hipnozë pavarësie, diskutohet nëse do të ndahet Kosova apo jo. Dikush me një entuziazëm adoleshentësh bërtet se mund të marrim Luginën e Preshevës në këmbim të Mitrovicës së Veriut ! Uaaauuu! Po paprekshmëria dhe pacenueshmëria? Po statusi moral i të qënuri meritor për të gëzuar atë që të është privuar? Ku vajtën? Kush i harroi?

Vjen një pikë dhe gjërat pas shumë absurditetesh kalojnë në statusin e tyre qesharak. Kishte jo pak por më shumë se dhjetë vite që na thuhej se për të bërë gjënë e natyrshme, bashkimin me Shqipërinë, ishte jo vetëm e parealizueshme por edhe e pamendueshme. Kjo, se na zemërohen aleatët. Sot, pas gjithë kësaj periudhe, përballesh me një mundësi e cila për çudi duket krejt e lehtë: lëshimi i Mitrovicës së Veriut dhe këmbimi me Luginën e Preshevës. Pra, nëse harta anon nga bashkimi dhe zgjerimi i faktorit gjithshqiptar, kjo është e pamendueshme, por ama nëse anon nga tkurrja dhe deformimi kjo na qënka diçka krejt e lehtë. Në situatën në të cilën ndodhet sot Kosova, është më e lehtë qërimi nga harta i Mitrovicës së veriut se sa shtimi me Luginën e Preshevës. Ky është një hesap i lehtë për t’u bërë.

Deklaratat e Presidentit te Kosovës Thaçi, nuk duket se janë origjinale të vetat, sepse është pak e çuditshme që nga një sjellje politike tërësisht vasaliteti, të kalohet në një deklaratë të tillë pa mendimin dhe aprovimin e partnerëve. Gjtihashtu, z. Thaçi duhet të na sqarojë se çfarë do të thotë se nuk do të ketë ndarje të Kosovës por do të këtë shtim të territorit të saj me Luginën e Preshevës. Nëse me këtë i referohet një dëshire të paparë serbe për integrim në BE saqë të jenë në gjendje të na e falin Preshevën, kjo as që nuk futet në kategorinë “arsyetim normal”. Nëse me këtë do të na tregojë se do bashkohet me Shqipërinë dhe me Preshevën në të njëjtën kohë, kjo do të ishte një aventurë që Evropa dhe historia moderne e saj na ka mësuar se është në limitet e fantazisë. Atëhere, çfarë do të thotë “nuk do humbim territore po do marrim Preshevën” dhe këtë me referendum popullor?

Çështja e Mitrovicës së veriut së pari nuk është “çështje”; së dyti nuk ka asnjë lidhje paralelizuese me Luginën e Preshevës. Këto janë çështje të ndara. E vetmja gjë që i bashkon është se futen brenda kategorisë “çështje shqiptare”. Nëse duam që të zgjidhim çështjen shqiptare duke sakrifikuar një çështje shqiptare, kjo nuk ka të bëjë me ndonjë zgjidhje por me pazare tipike historike ndërkombëtare në kurriz tonin.

Gjëja tjetër që të lë me gojë hapur, është përshkrimi në tërë këtë histori të Serbisë e cila me tabaka në dorë është e gatshme të na japë Luginën e Pershevës. Serbia edhe kur e pati humbur luftën në kulmin e disfatës pati bërë me dije se kurrë nuk do të heqë dorë nga Kosova; imagjinoni tani se çfarë do të bënte me Luginën e Preshevës. Por, edhe nëse do të ndodhte një shkëmbim i tillë, kjo do të legjitimonte çdo përpjekje shqiptare pastaj për të bashkuar kufirin artificial shtetëror me atë natyral kombëtar, dhe kështu, Ballkani do të duhej të kthehej në një qendër gjigante tregtare ku aktiviteti kryesor i saj do të ishte “real estate” me këmbim pronash. A do të ishte e gatshme BE për një gjë të tillë?

Kurti: Vitin e kaluar, mërgata jonë i ka sjellë 760 milionë euro në Kosovë

“Sot prej orës 10 të paradites deri në orën 6 të mbrëmjës, këtu bashkë me aktivistët e tjerë, deputetë e anëtarë të tjerë të Kryesisë, unë si kryetar i Lëvizjes do t’i mirëpres bashkatëdhetarët tanë të cilët kanë ardhur për pushime në vendlindje. Po e bëjmë një atmosferë të relaksuar, për shkak se ata janë për pushime e jo për punë këtu

Dhe, kjo është shprehje edhe e interesimit tonë për mërgatën, por edhe e mirënjohjes dhe falënderimit që kemi për ta, për kontributin e tyre, për rolin e tyre vendimtar, qoftë në luftën çlirimtare, në mbijetesën gjatë okupimit, por edhe sot në këtë gjendje të vështirë sociale në të cilën ndodhet populli ynë.

Në vitin e kaluar, mërgata jonë i ka sjellë zyrtarisht 760 milionë euro në Kosovë nëpërmjet atyre që quhen remitanca, familjarëve, miqve dhe dashamirëve që kanë, në kanalet financiare, pa i llogaritur këtu veturat që i sjellin e nuk i marrin me vete, paratë e gatshme që i sjellin me vete, financimin që u bëjnë edhe dasmave edhe muajve të mjaltit edhe pushimeve verore… E po i mbledhe të gjitha këto, bëjnë më shumë se 1 miliard, në një vend si puna e Kosovës ku buxheti nuk është as 2 miliardë. Pra, ne duam që ky kontribut i mërgatës të dihet e të njihet më shumë, por në të njëjtën kohë duam që kjo të ndryshojë në të ardhmen, me një qeverisje të re, ku mërgata do të jetë faktor edhe i zhvillimit ekonomik e jo vetëm i mbijetesës sociale.

Në veçanti, ne po i dëgjojmë bashkatdhetarët tanë për vështirësitë që ata i kanë, e në mesin e tyre unë do të kisha theksuar dy sosh. E para, është shkolla shqipe: ata janë shumë të brengosur për rënien e cilësisë së shkollës shqipe dhe këtu edhe Kosova edhe Shqipëria duhet të bashkëpunojnë e të bëjnë shumë më tepër sesa që po bëjnë. Duhet t’i përzgjedhim arsimtarët më të mirë që i kemi të gjuhës shqipe e t’i çojmë në Gjermani, në Zvicër, në Skandinavi, në Britani e në ShBA. Sepse, është i mundur integrimi pa asimilim. Kjo shkon nëpërmjet mësimit të mirë të gjuhës shqipe për fëmijët e bashkatdhetarëve.

Dhe, e dyta, është votimi i cili ka aq shumë pengesa e vështirësi burokratike e administrative. Merreni me mend, në fushatën e zgjedhjeve të vitit të kaluar që ishte prej 1 qershorit deri me 9 apo 10 qershor, për zgjedhjet e 11 qershorit, mërgata jonë është dashur të votojë para se të fillojë fushata! Afatin e kanë pasur deri në fund të muajit maj. Pra, ata kanë votuar në terr, në njëfarë mënyre. Sepse, rregullat e mbrapshta janë të tilla që nuk i lejojnë ata të presin përfundimin e fushatës dhe më pas të votojnë. Ne i kemi ambasadat dhe konsullatat tona, i kemi në Gjermani e në Zvicër, ku nuk lejohet që të votojë mërgata jonë. Kosova ekziston si shtet edhe në Gjermani, në ambasada e konsullata. Mirëpo, në Kosovën që ekziston ne Gjermani, qytetari i Kosovës që jeton atje është i privuar nga e drejta themelore, demokratike e kushtetuese, siç është ajo e votimit të lirë.” – /Deklarimi i kryetarit Albin Kurti për media gjatë aktivitetit të sotëm.

“Përkufizimi” – fjala magjike e Vuçiqit

Argumentimi i preferuar i Vuçiqit është se Serbia ose duhet tani t’i përcaktojë kufijtë me shqiptarët, ose shqiptarët përmes natalitetit dhe blerjes së tokave brenda disa dekadash do të mbërrijnë deri në Vranje dhe Nish

Presidenti i Serbisë Vuçiq foli për herë të parë për mundësinë e “përkufizimit” me shqitparët. Në Beograd nuk e kanë të qartë se ç’do të thotë kjo në të vërtetë. Shumë e kundërshtojnë idenë. Flitet edhe për referendum.

Bota e gazetave bulevardeske në Serbi ishte në rregull deri në fillimin të javës së kaluar. Lajme për thashethemet e prominentëve, pak nxitje dhe urrejtje ndaj shqiptarëve të Kosovës, pak ndaj kroatëve dhe opozitës në Serbi – business as usual. Por të enjten e kaluar gjërat ndryshuan: Presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiq – të cilin shumëkush e konsideron edhe kryeredaktor të të gjitha mediave të rëndësishme – përdori për herë të parë fjalën mgajike “përkufizim” me shqiptarët. Ishte kjo hera e parë që autokrati serb hedh në lojë edhe mundësinë e njohjes së asaj që në Serbi quhet “provinca jugore e Serbisë”.

Ndonëse fjala “përkufizim“ nuk është shpjeguar deri në fund, shumëkush beson se e di se çfarë mendon Vuçiqi. Serbia do të duhej të merrte pjesën veriore të Kosovës, të banuar pothuajsve vetëm nga serbët, ndoshta si shkëmbim me komunat e banuara me shumicë shqiptare në Preshevë dhe Bujanoc. Makineria mediatike e afërt me regjimin e Vuçiqit tani është në dilemë: Si t’ua shpjegojë serbëve se kjo është një zgjidhje e mirë?!

Argumentimi i preferuar i Vuçiqit është se Serbia ose duhet tani t’i përcaktojë kufijtë me shqiptarët, ose shqiptarët përmes natalitetit dhe blerjes së tokave brenda disa dekadash do të mbërrijnë deri në Vranje dhe Nish.

Gazeta bulevardeske „Srpski telegraf” (Telefrafi serb) ka botuar në fundjavë madje edhe një lajm bombastik: Vuçiqi do të japë dorëheqjen, sepse populli i tij, opozita dhe Kisha serbe nuk kanë mirëkuptim për idenë e tij për zgjidhjen e çështjes së Kosovës. Melodrama mbetet pra stili i qeverisjes së Vuçiqit!

Tema më e (pa)rëndësishme

„Kosova nuk është ndonjë temë jetike në Serbi, por qeveria dhe opozita janë duke e shndërruar këtë në një temë të rëndësishme për jetën”, thotë për Deutsche Wellen, shkrimtar i njohur serb Filip David. „Ata kaherë e kanë shpjeguar se humbja e Kosovës do të thotë humbje e të gjithave. Të gjithë e dinë se kjo është vetëm një lojë retorike, por askush nuk do ta pranojë hapur.”

Sondazhet e fundit i japin të drejtë Davidit. Të pyetur se cilat janë problemet më të rëndësishme në Serbi, të anketuarit thonë se ato janë ekonomia, papunësia, varfëria dhe korrupsioni në radhë të parë. Kosova përmendet ndër problemet më të vogla vetëm nga një përqindje e vogël. Por kjo është ende një temë emocionale, e cila përdoret shpesh nga mediat për të botuar tituj në faqet kryesore.

Në sondazhin e Institute for European Affairs, të bërë në mars të këtij viti, vetëm 45% e serbëve besonin se Kosova nuk është humbur. E megjithatë 81% e të anketuarve refuzojnë njohjen e Kosovës, madje as në rast se ky është kusht për anëtarësim në BE. Shumica (56 %) janë edhe kundër ndarjes së Kosovës.

Opozita po përpiqet të përfitojë nga kjo situatë. Së fundi është krijuar edhe një “Aleancë për Serbinë”, e cila ka mbledhur rreth vete parti të djathta dhe të majta, qytetare dhe nacionaliste. Një nga udhëheqësit e saj është ish-ministri i Jashtëm dhe kryesuesi i Asamblesë së Përgjithshme të OKB, Vuk Jeremiq, i cili aktualisht po udhëton nëpër Serbi dhe po kërkon mbështetje në kundërshtimin e marrëveshjes për normalizimin e raporteve mes Prishtinës dhe Beogradit.

Sikur të mos kishte asgjë tjetër për të kritikuar në shtetin e Vuçiqit – si për shembull gjendjen në media, drejtësi, keqpërdorimet në ekonomi apo përzierjen e regjimit me mafian. “Opozita ndoshta do t’ia dalë ta rrëzojë qeverinë në çështjen e Kosovës. Por gjendja në Serbi nuk do të përmirësohet me kaq”, thotë politologu Milan Nikoliq, në bisedë me DW.

Shpresat tek SHBA

Por aktualisht nuk është e qartë se si do të realizohet ideja për “përkufizim” dhe nëse një gjë e tillë është realiste. Mediat serbe spekulojnë mbi mundësinë që adminsitrata e Trumpit nuk e konsideron më si tabu ndryshimin e kufijve në Ballkan. Debatet i ka nxitur një deklaratë e ambasadorit amerikan në Beograd, Kyle Scott, i cili javën e kaluar tha, se liderët në Beograd dhe Prishtinë duhet të jenë “të guximshëm, fleksibël dhe kreativ”.

Në Evropë thuhet se ndryshimi i kufijve do të hapte Kutinë e Pandorës. Por ministri i Jashtëm Ivica Daçiq është kundër këtyre zërave: „Ata i kanë ndryshuar kufijtë tanë, e tani thonë se kufijtë nuk mund të ndryshohen. Si s’keni turp?!”

Kundër ndarjes së Kosovës janë jo vetëm qarqet nacionaliste dhe opozita në Serbi. Edhe blloku liberal dhe organizatat joqeveritare janë deklaruar kundër. “Skenari i tanishëm të kujton paralojën e luftërave në ish-Jugosllavi, kur shumëkush kërkonte krijimin e shteteve mbi bazat etnike. Ndaj kemi frikë se kjo mund të ndodhë sërish – pra që sërish të kemi shkëmbime të dhunshme të territoreve dhe zhvendosje të popullatës”, thotë Jelena Krstiq, në bisedë me DW.

Një debat i nxehtë është hapur edhe për mundësinë e ndryshimit të Kushtetutës në Serbi, sepse Vuçiqi do të detyrohet një ditë që këtë çështje ta nxjerrë në referendum. Por vet Vuçiqi me dëshirë e thotë se akoma jemi shumë larg zgjidhes së çështjes së Kosovës, sepse “shqiptarët e Kosovës nuk janë të gatshëm për kompromis”. „Për tango nevojiten dy persona”, thotë ai shpesh. / Deutsche Welle

Thaçi po “izolohet” edhe nga miqtë ndërkombëtarë (video)

Kërkesa e Presidentit për bashkimin e Luginës së Preshevës me Kosovën, që ai po e quan korrigjim të kufirit, ka hasur në kundërshtim të madh. Faktori politik në vend, po e kundërshton prekjen e kufijve, ndërsa Thaçi po “izolohet” me këtë ide edhe nga miqtë ndërkombëtarë

Kryeministri Ramush Haradianaj, njëherësh kryetar i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës për mundësinë e prekjes së kufijve, ka thënë se do të nënkuptonte luftë. “Ndarja për mua është luftë, unë këtë e them pa hezitim dhe është rrezik me fol për ndarje…”, deklaronte Haradinaj në RTV Dukagjini.

Edhe kryeparlamentari Kadri Veseli, u deshtë kohë të pozicionohet për këtë çështje. “Sovraniteti dhe integriteti i shtetit për neve janë të pacenueshme. Çdo deklaratë tjetër, çdo qëllim tjetër, më tepër është lojë për me nxitë pasiguri, frikë dhe paqartësi, që më së paku i bën dobi Kosovës dhe qytetarëve të saj”, ka deklaruar Veseli.

Ndërsa kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, thotë se problemi i Luginës, nuk rregullohet me logjikën e korrigjimit të kufijve. “Korrigjimi i kufirit është çështje minore. Nuk rregullohet problemi i Kosovës Lindore me logjikën e demarkacionit të korrigjimit të kufijve”, kishte deklaruar Kurti.

Gjithashtu edhe kryetari i Lidhjes Demokratike, Isa Mustafa është shprehur se deklaratat për korrigjim kufijsh janë retorikë shterpe dhe e rrezikshme.

“Njëri premton se e marrim Luginën e Preshevës dhe nuk japim asgjë, e tjetri se korrigjimi i kufijve shkakton luftë, por të gjithë qeverisin bashkërisht, së bashku i ndajnë rolet, së bashku paraqiten në Bruksel dhe bashkërisht mundohen të mashtrojnë opinionin. Nuk i besohet as njërit e as tjetrit. Në Ballkan nuk ridefinohen kufijtë mbi baza etnike – as me referendum të njëanshëm dhe as me konferenca për shtyp”, ka shkruar ai.

Shefi i grupit parlamentar të Nismë Socialdemokrate, Bilall Sherifi deklaratat e shefit të shtetit i quan të rrezikshme dhe nuk përkojnë më interesat e Kosovës. Por, Presidenti Thaçi nuk po përkrahet as në arenën ndërkombëtare. Kancelarja gjermane, Angela Merkel thotë se kufijtë nuk preken.

“Çështja e parë është integriteti territorial i të gjitha shteteve të Ballkanit Perëndimor. Kjo është një gjë e shenjtë dhe këtë duhet ta përsërisim gjithnjë, sepse gjithnjë ka përpjekje për të diskutuar mbi kufijtë. Këtë ne nuk mund ta bëjmë. Ekziston një perspektivë evropiane për të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor”, ka thënë ajo. /RTV Dukagjini/Telegrafi/

Ambasadori O’Connell: Kufijtë shkruhen me fjalë por ndryshohen me plumba

Ambasadori i Britanisë së Madhe në Kosovë, Ruari O’connell në një intervistë dhënë për Frotnal Live në T7 ka deklaruar që qeveria e Britanisë është kategorikisht kundër idesë së presidentit Thaçi për ndarje të territorit

Madje ka deklaruar që kjo mund të sjelltë edhe precedent të tjerë në Ballkan. “Kufijtë shkruhen me fjalë, por ndërrohen me plumba”, tha ai. Ai ka thënë se nuk e kupton ku është dallimi mes korrigjimit, apo shkëmbimit të territorit.

O’connell ka thënë se trajtimi i shqiptarëve të Preshevës nga qeveria e Serbisë duhet të jetë i barabartë me qytetarët e tjerë që janë atje. Madje ai ka thënë se shqiptarët duhet të pranojnë faktin që Lugina tashmë nuk është pjesë e tyre.

Ai ka deklaruar se normalizim mes Kosovës dhe Serbisë për momentin nuk ka por që dialogu final, marrëveshja finale duhet patjetër të sjell një gjë të tillë.

Britaniku për T7 ka folur edhe për dukurinë e shpëlarjes së parasë në Kosovë, ku ka thënë se shumë politikanë mund të jenë të përzier në këtë çështje. Ai ka bërë thirrje që çdo rast të raportohet.

Ai ka folur edhe për dhunën në familje, konkretisht për vrasjen e Valbona Markut dhe vajzës së saj, për të cilën ka thënë trajtimi i grave dhe vajzave në Kosovë nuk është në pozitën e mirë. Ai ka thënë se gratë në Kosovë vazhdojnë të stigmatizohen.

Mediat serbe ‘lufta’ Merkel-Trump për Kosovën: Gjermania nuk pranon t’i japë Rusisë Republikën Srbska

Ka shpërthyer një përplasje diplomatike mes Gjermanisë dhe SHBA-së për çështjen e ndarjes së kufijve në Ballkan. E përditshmja e Beogradit Vecernije Novosti bën të ditur se Merkel i ka thënë Donald Trump se ajo nuk do ta lejojë që Rusia të marrë Republika Srpska-n, si çmim për të ndryshuar kufirin mes Kosovës dhe Serbisë

E përditshmja serbe bën të ditur se Gjermania ka vulosur veton e saj dhe nuk do të lejojë në asnjë rast që “korigjimi kufijve” të bëhet realitet.

Sipas Novostit, Moska është e gatshme të mbështesë Srpska-n në Bosnje për të shpallur pavarësinë, në kontekstin e bisedimeve mbi një zgjidhje përfundimtare për Kosovën.

“Zyrtarët evropianë janë të shqetësuar nga qasja e administratës Trump për të larë duart, pasi situata mund të rrezikojë destabilizimin.

Kryeqytetet e mëdha të Evropës kanë kundërshtuar çdo propozim që luan me kufijtë në Ballkanin Perëndimor, nga frika se veprime të tilla do të prishin ekuilibrin delikat të rajonit. Por, Donald Trump duket se ka miratuar një qasje më ambivalente”, thekson Vecernije Novosti.

Duke cituar dy burime diplomatike, artikulli thotë se sipas një plani të “mbështetur jozyrtarisht nga Serbia,” pjesa veriore me popullatë serbe do të jepet për provincën jugore të Serbisë në këmbim të atyre trojeve aty që kanë popullsisë etnike shqiptare.

Një ditë më parë, Merkel deklaroi se nuk mund të ketë ndryshime kufijsh në vendet e Ballkanit Perëndimor.
Ajo këto komente i ka bërë pas takimit me kryeministrin e Bosnjës, Denis Zvizdiç, me të cilin ka diskutuar për zhvillimet në rajon.

“Ne u pajtuam mbi tri çështje, të cilat janë mbi të gjitha të tjerat: çështja e parë është integriteti territorial i të gjitha shteteve të Ballkanit Perëndimor. Kjo është një gjë e shenjtë dhe këtë duhet ta përsërisim gjithherë, sepse ka gjithmonë përpjekje për të diskutuar mbi kufijtë. Këtë ne nuk mund ta bëjmë. Nga kjo varet edhe ardhmëria evropiane e të gjitha shteteve të Ballkanit Perëndimor. Dhe Bosnjë e Hercegovina aspiron statusin e vendit kandidat për anëtarësim”, tha Merkel.

Trump forconë ushtrinë amerikane si kurrë më parë

Presidenti Donald Trump nënshkroi të hënën një ligj për shpenzimet e mbrojtjes vjetore me vlerë 716 miliardë dollarë, që do të shërbejnë për modernizimin dhe forcimin e forcave të armatosura amerikane

Trump e bëri nënshkrimin e projektligjit në një ceremoni në bazën ushtarake amerikane të Fort Drum, 400 kilometra në veriperëndim të New Yorkut, në praninë e mijëra trupave amerikane.

“Ky ligj është investimi më i rëndësishëm në ushtrinë tonë, për luftëtarët tanë, në historinë moderne”, deklaroi Trump.

“Falë tij, ne do të zëvendësojmë tanket dhe avionët e vjetëruar, me një arsenal të ri, më të sofistikuar dhe me një teknologji më shkatërruese se deri më tani”, theksoi Trump.

Ligji lejon për blerjen e 77 avionëve të rinj F-35, një aeroplanmbajtëse dhe anije të tjera luftarake, si dhe modernizimin e arsenalit bërthamor, tha Shtëpia e Bardhë.

Kjo lëvizje e kreut të Shtëpisë së Bardhë shërben dhe si një mesazh kërcënues në një klimë luftë, ku një pjesë e botës, atyre që diktojnë zhvillime globale, janë pozicionuar kundër frymës Trump.