Ndihma për Kosovën në luftimin e korrupsionit

Kosova është përfituese e një granti prej 49 milionë dollarëve amerikanë, në kuadër të programit Sfidat e Mijëvjeçarit. Përmes tij, synohet të zhvillohet një program për përparim, rritje ekonomike dhe uljen e shkallës së varfërisë. Njëherësh, programi ka si qëllim luftimin e krimit dhe korrupsionit, rritjen e transparencës dhe nxitjen e investimeve

Programi është nënshkruar në shtator, kurse lansimi zyrtarë është bërë të hënën në Prishtinë, në kuadër të konferencës për fondacionin e Mileniumit për Kosovën përmes së cilit zbatohet ai.

Aty ishin të pranishëm kongresisti i njohur amerikan, Eliot Engel dhe Zyrtari kryesor Operues i Korporatës së Sfidës së Mijëvjeçarit (MCC) Jonathan Nash. Të dy zyrtarët amerikanë, kanë folur për Radion Evropa e Lirë, për rëndësinë e këtij programi.

Ata thanë se programi për Kosovën vihet në mbështetje të përpjekjeve të Qeverisë për t’i ulur shpenzimet e energjisë në ekonomitë familjare dhe bizneset, si dhe ka synim rritjen e transparencës dhe llogaridhënies.

Kongresisti Eliot Engel tha për Radion Evropa e Lirë se beteja për përfshirjen e Kosovës në këtë program ishte e gjatë dhe e vështirë, para së gjithash për shkak të qasjes, por edhe për faktin se Kosova nuk është vend anëtar i Kombeve të Bashkuara, prej nga vijnë disa vlerësime.

Ky grant, ka nënvizuar ai, mbështetë Qeverinë, transparencën, luftën kundër korrupsionit dhe gjithçka tjetër me të cilën përballen demokracitë e reja.

“Kjo është mjaft e rëndësishme, ngase këtu po ndërtojmë një shoqëri të lirë. Duam të sigurohemi që ajo të jetë sa më e lirë dhe më e hapur, ku nuk ka korrupsion dhe zhvillime që mund ta dëmtojnë shoqërinë”, ka thënë Eliot Engel.

Ndërkohë, Jonathan Nash si zyrtari kryesor Operues i Korporatës së Sfidës së Mijëvjeçarit tha se po punohet në mbështetjen e reformave dhe lirive ekonomike. Me këtë program, sipas tij, njihet edhe përparimi i Kosovës gjatë këtyre viteve të fundit.

“Programi do të zgjasë katër vjet, por qëllimi ynë është që t’i mbështesim përpjekjet e Qeverisë për vendosjen e mekanizmave, kornizës dhe qasjes së qëndrueshme ndër vite”, tha Nash.

Ai shton se, kur është fjala për energjinë, ideja është që të ofrohet mundësi për sektorin privat si nga Kosova, Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe kompanitë rajonale që të investojnë, çka sipas tij, do të ndikonte edhe në hapjen e vende të reja të punës.

“Një program i besueshëm për qasje në energji ka tre komponentë kryesorë, dhe dy përqendrohen në kërkesat e tregut. Së pari, ne do të punojmë me familjet dhe ndërmarrjet për të inkorporuar teknologjinë e efiçencës së energjisë në mënyrë që të zvogëlohet niveli i humbjeve të energjisë”, tha Nash. Tutje, ai nënvizon se do të punohet edhe me ndërmarrjet, në mënyrë që qytetarët të paguajnë vetëm për energjinë e shpenzuar, duke ndalur formën e shpeshtë të inkasimit përmes paushallit. E treta, nënvizon Nash, do të punohet me Qeverinë për të nxitur bashkëpunimin me sektorin privat.

Engel dhe Nash shprehën besimin se Qeveria e Kosovës do të jetë e angazhuar për zbatimin e këtij programi, si parakusht që ai të jetë i suksesshëm.

Kongresisti Engel ka folur edhe për rëndësinë që ka sundimi i ligjit dhe gjyqësori i pavarur për luftimin e dukurive si krimi i organizuar e korrupsioni.

“Korrupsioni duhet të shpartallohet dhe mendoj që Qeveria dëshiron të veprojë ashtu si duhet. Qeveria jo vetëm që është e kënaqur me këtë program, por ajo dëshiron që Kosova të bëhet pjesë e Bashkimit Evropian, e NATO-s, andaj edhe e kupton që korrupsioni duhet të luftohet, Ky është problemi kryesor dhe për këtë mendoj se ky grant është shumë i rëndësishëm”, ka thënë Eliot Engel.

Ndërkohë, Jonathan Nash, i ka bërë thirrje Qeverisë të rrisë transparencën në mënyrë që edhe partnerët ndërkombëtarë ta mbështesin në reformat e nevojshme.

Sipas tij, sa më e shprehur që të jetë transparenca, aq më e madhe është mundësia për luftimin e krimit dhe korrupsionit.

Programi i Sfidave të Mujëvjeçarit ofron dy lloj grantesh. Bëhet fjalë për grante të mëdha dhe ato më të ulëta, por të cilat kryesisht kanë si qëllim mbështetjen financiare për zhvillim ekonomik dhe ulje të varfërisë. Kosova, nuk është kualifikuar për grantet e larta, andaj ajo është përfituese e granteve më të ulëta nga ky program.

Rama në Financial Times: Ju tregoj historinë e vërtetë të drogës dhe krimit

Përmes një shkrimi të botuar në prestigjozen Financial Times, kryeminatori Edi Ram ka folur mbi zhvillimet kryesore në Shqipëri

Unë jam shumë i vetëdijshëm se disa njerëz, nëse përmendni Shqipërinë, mendoni për krimin dhe drogën. Unë jam gjithashtu i vetëdijshëm se për të fshirë atë imazh – thellësisht të padrejta në një vend me njerëz paqësorë dhe paqësorë – do të kërkojë kohë dhe mbi të gjitha veprim. Javën e kaluar kemi mësuar se veprimi ynë po jep fryt.

Ne jemi të detyruar nga policia financiare e Italisë, Guardia di Finanza dhe mbikëqyrja e sofistikuar ajrore që ata përdorin për të vënë në vend plantacione kanabis për forcat e policisë shqiptare. Statistikat janë të qarta.

Një vit më parë fluturimet e tyre identifikuan 2.086 plantacione përgjatë gjatësisë dhe gjerësisë së Shqipërisë. Këtë vit, madje edhe me fluturime të zgjatura dhe me mbikëqyrje të zgjeruar, ka pasur vetëm 88. Të gjithë tani janë shkatërruar nga policia jonë.

Ky është përparim i vërtetë. Për vite me radhë emërtimi i kryeqytetit të kanabisit në Evropë, Shqipëria ka pasur mjaft dhe ne kemi luftuar prapa.

Për një çerek shekulli kanabisi ka shkatërruar jetën shqiptare, ka korruptuar zyrtarët lokalë dhe ka helmuar politikën kombëtare, ndërsa të gjithë gangsterët e pasuruar.

Këtë herë vitin e kaluar, mediat ndërkombëtare ishin të ngërthyera me tituj rreth sasive rekord të sipërfaqes së tokës shqiptare të mbjellë me kanabis.

Ndoshta sepse gazetarët janë tërhequr nga gjysma e zbrazët më shumë se gjysma e plotë, historia e vërtetë kurrë nuk e ka bërë atë të shtypur. Historia e vërtetë ishte se shumat rekord të kanabisit më në fund u identifikuan – dhe u shkatërruan.

Ne në Shqipëri kemi bërë gjithshka që është e mundur për të zhdukur një burim të konsiderueshëm të një problemi në mbarë Evropën.

Por vendet që konsumojnë duhet të hetojnë me forcë autorët dhe të ngrijnë të ardhurat e krimeve të tyre.

Ne do të ndajmë atë që dimë për to dhe provat që kemi kundër tyre me forcat e policisë dhe rregullatorët financiarë në të gjithë Europën në javët dhe muajt e ardhshëm.

Këta janë njerëz të rrezikshëm. Qeveria ime i konsideron ato si një kërcënim të sigurisë kombëtare. Juaji duhet gjithashtu.

Shumë, ndoshta më së shumti, jetojnë diku tjetër në Evropë, duke pretenduar se janë biznesmenë të ligjshëm.

Por mos bëni asnjë gabim. Ata janë kriminelë, bizneset ndërkombëtare të të cilave skllavërojnë njerëzit dhe krijojnë kërdi kudo.

Zgjedhjet lokale rikonfiguruan skenën politike

Rezultatet e zgjedhjeve lokale në Kosovë dëshmuan përcaktimin e qytetarëve, që me votën e tyre të ndikojnë në disa ndryshime të nevojshme në skenën politike, thonë analistët. Sipas tyre, skena politike pas këtyre zgjedhjeve, po i nënshtrohet një lloj rikonfigurimi

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, sipas të dhënave të postuara në faqen zyrtare, ka procesuar 100 për qind të vendvotimeve. Në këto rezultate nuk janë përfshirë votat me kusht, atyre më postë dhepersonave me nevoja të veçanta. Në disa nga 19 komunat ku është mbajtur raundi i dytë i zgjedhjeve për kryetar të komunave në Kosovë, përfshirë këtu qendrat e mëdha si Prishtinën dhe Prizreni, përqindja e kandidatëve është e ngushtë.

Në Prishtinë, kandidati i Lëvizjes Vetëvendosje Shpend Ahmeti ka fituar 50,19, ndërkaq kandidati i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Arban Abrashi ka fituar 49,82. Kandidati i Vetëvendosjes në Prizren, Mytaher Haskuka ka fituar 50,32 për qind ndërkaq kundërkandidati i tij nga Partia Demokratike e Kosovës, Shaqir Totaj ka fituar 49,68 të votave.

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve nuk ka njoftuar për numrin e përgjithshëm të votave me kusht, me postë dhe të personave me nevoja të veçanta. Por, KQZ përmes një njoftimi për media ka bërë të ditur se në Qendrën e Numërimit dhe të Rezultateve është duke vazhduar puna sipas detyrimeve ligjore.

Sipas KQZ-së, pas përfundimit të të gjitha procedurave, Qendra e Numërimit dhe Rezultateve do të paraqesë në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve një raport të detajuar lidhur me numrin e votave me kusht; votave të personave me nevoja të veçanta; dhe votave përmes postës.

“Në QNR është duke u punuar me kapacitete të plota dhe KQZ-ja është e përkushtuar që brenda pak ditësh të fillojë me numërimin e këtyre votave për të proceduar më tej drejt shpalljes së Rezultateve Përfundimtare të raundit të dytë të Zgjedhjeve për Kryetar Komune dhe nga rivotimi për Kryetar të Komunës së Parteshit”.

“Komisioni Qendror i Zgjedhjeve me qëllim të transparencës do të njoftojë me kohë mediat dhe vëzhguesit për fillimin e numërimit të votave me kusht; votave të personave me nevoja të veçanta dhe votave përmes postës – në mënyrë që të mund ta përcjellin nga afër këtë proces”, thuhet në njoftimin për media të KQZ-së.

Ndërkohë analistë të çështjeve politike në Kosovë vlerësojnë se në këto zgjedhje qytetarët dëshmuan se kërkojnë ndryshime dhe qeverisje më të mirë. Analisti i çështjeve politike Artan Muhaxheri thotë për Radion Evropa e Lirë se në këtë proces zgjedhor u dëshmua që elektorati në Kosovë është më i avancuar sesa partitë politike. “Tani të kemi disa faktorë që janë të rëndësishëm në nivelin lokal për dallim nga herët e kaluar ku kryesisht kanë qenë dy parti të e mëdha që kanë qenë dominante”.

“Në mënyrë të qartë elektorati ndëshkojë kandidatët dhe iu dha një mesazh partive politike që në të ardhmen duhet të kenë kujdes sa iu përket kandidatëve, fushatave zgjedhore si dhe premtimeve të cilat duhet të jenë më të përafruar me nevojat e qytetarëve dhe jo me vendimmarrje e grupeve të ngushta brenda strukturave partiake”, thotë Muhaxhiri.

Analisti i çështjeve politike Imer Mushkolaj, në një prononcim për Radion Evropa e Lirë vlerëson se zgjedhjet lokale të këtij viti sjellën rikonfigurim të skenën politike të Kosovës dhe po ashtu një qasje të re të votuesve ndaj përgjegjësisë që kanë për votën që e hedhin në kutin e votimit.

“Tani nuk mund të flasim për fuqi politike të partive të caktuar, ashtu siç pretendonin se i kishin, kam parasysh këtu Partinë Demokratike të Kosovës e cila ka humbur më së shumti në këto zgjedhje, por njëkohësisht nuk mund të flasim as për një situatë që qytetarët doemos duhet të votojnë për një parti të caktuar politike pa e vlerësuar mbase në mënyrë të duhur votën e tyre”, vlerëson.

Rezultati shumë i ngushtë në disa komuna, në veçanti në komunat e mëdha të vendit, shton Mushkolaj tregon për vetëdijen e qytetarëve karshi votës dhe përgjegjësisë që kanë për të ardhmen e tyre në komunat ku ata jetojnë. Zgjedhjet lokale të këtij vitim sipas Mushkolajt, u treguan të ashpra me partitë politike në kuptimin se nuk iu lanë komoditetin që ato pretendonin se e kishin.

“Në këto zgjedhje më së shumti ka fituar Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës e cila ka arritur të rikthej disa nga komuna e rëndësishme që i ka humbur në vitin 2013. Po ashtu, Lidhja Demokratike e Kosovës arriti të ruajë një konsolidim të ruaj një siguri të pasjes së qeverisjes në komunat në Kosovë. Lëvizja Vetëvendosje pavarësisht se mori numër të vogël të komunave, fitorja në Prizren është e madhe për të dhe humbje e madh për PDK-në”, thotë Mushkolaj.

Ndërkohë, të drejtën për të votuar e shfrytëzuar 517,360 nga 1 milion e 353 mijë e 613 qytetarë me të drejtë vote. Raundi i dytë i zgjedhjeve për kryetar të komunave nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve dhe nga koalicioni i organizatave joqeveritare ‘Demokracia në Veprim’, është vlerësuar i qetë dhe pa ndonjë parregullsi, që do të cenonte integritetin e zgjedhjeve.

Prokurori i Shtetit përmes një komunikatë për media ka bërë të dituar se në tërë territorin e Republikës së Kosovës janë raportuar 23 raste lidhur me procesin zgjedhor që është zhvilluar sot.

“Pas marrjes së informatave dhe pas verifikimit të tyre nga prokurorët në tërë territorin e Republikës së Kosovës, rezulton se nga 23 raste të raportuara, janë intervistuar 7 persona, 6 prej tyre janë liruar pasi që nuk ka pasur elemente të ndonjë vepre penale që lidhen me procesin zgjedhor”, thuhet në njoftimin për media të Prokurorit të Shtetit.

Ambasadori i Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Greg Delaëie, e ka cilësuar raundin e dytë të zgjedhjeve lokale si demokratike. “Zgjedhje të zakonshme me parregullsi të vogla janë shenjë e mirë për demokracinë në rritje të Kosovës. Mirëpresim bashkëpunimin me zyrtarët e zgjedhur, me qëllim që të bëjmë progres në Kosovë”, ka shkruar në Tëitter ambasadori Delawie.

Po ashtu, krerët e institucioneve të Kosovës kanë përgëzuar qytetarët për një proces të qetë dhe demokratik. Zgjedhjet në Kosovë janë vëzhguar nga më shumë se 12 mijë vëzhgues nga partitë politike, organizatat joqeveritare, nga Bashkimi Evropian si dhe ambasadat e akredituara në Prishtinë.

Engel: SHBA të përfshihet në dialogun Kosovë-Serbi

Kongresmeni amerikan, Eliot Engel ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara të Amerikës duhet të përfshihen në dialogun me Serbinë, ani pse është çështje e Bashkimit Evropian. Ai tha se Kosova nuk është në Kombet e Bashkuara për shkak të telasheve që i vijnë Kosovës nga Serbia dhe nga Rusia

Kongresmeni amerikan këto komente i ka bërë në lansimin e fondacionit Sfidat e Mileniumit në Kosovë, fondacion ky prej 49 milionë dollarëve, i cili do t’i implementojë projektet e agjensionit federal amerikan MCC në Kosovë.

“Jam goxha i zhgënjyer me qëndrimin e Qeverisë serbe ndaj Kosovës. E dini se Kosova ende nuk është në Kombet e Bashkuara për shkak të telasheve nga Serbia dhe nga Rusia, Kosova po përpiqet të hyjë në agjenci të ndryshme si Interpoli për shembull dhe sërish Serbia e ka bllokuar hyrjen e Kosovës. Po ashtu, edhe në UNESCO, Kosova ka humbur për tri vota”, tha ai.

Ai shtoi se është takuar me Vuçiqin dhe me Daçiqin dhe se është i bindur se përmes dialogut me SHBA-të mund të arrijnë këto, sepse sipas tij nuk është fer që Kosova të bllokohet në rrugëtimin e saj drejt këtij qëllimi.

Ndërsa, kryeministri i Kosovës, Ramush Haradinaj, tha se me fillimin e këtij projekti po e konfirmojnë një kapitull të ri të marrëdhënies mes Kosovës dhe Amerikës.

Shefi i Qeverisë tha se programi i MCC-së fokusohet në dy fusha, e para që është energjetika dhe e dyta qeverisja transparente.

KQZ tregon se kur do të fillojë numërimi i votave me kusht dhe me postë

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka njoftuar se pas përmbylljes së suksesshme të procesit të votimit, në Qendrën e Numërimit dhe të Rezultateve është duke vazhduar puna sipas detyrimeve ligjore

“Në Qendrën e Numërimit dhe të Rezultateve është duke u pranuar materiali i ndjeshëm zgjedhor nga të gjitha komunat, sipas procedurave të parapara. Deri më tani, materiali i ndjeshëm zgjedhor është pranuar nga pjesa më e madhe e këtyre komunave”, thuhet në njoftimin e KQZ-së.

Më tej në njoftim theksohet se pas pranimit të materialit të ndjeshëm zgjedhor, sipas procedurave, është duke u bërë edhe skanimi i Listës Përfundimtare të Votuesve e cila është përdorur në Vendvotime si dhe do të bëhet skanimi i Formularëve të Rezultateve të krijuara në Vendvotim.

“Pas kësaj, sikurse në të kaluarën, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve do të publikojë në web-faqe kopjet e skanuara të këtyre formularëve, me qëllim që kandidatët dhe qytetarët të mund të shohin rezultatin e secilit Vendvotim.

Pas përfundimit të të gjitha procedurave, Qendra e Numërimit dhe Rezultateve do të paraqesë në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve një raport të detajuar lidhur me numrin e votave me kusht; votave të personave me nevoja të veçanta; dhe votave përmes postës.

Në QNR është duke u punuar me kapacitete të plota dhe KQZ-ja është e përkushtuar që brenda pak ditësh të fillojë me numërimin e këtyre votave për të proceduar më tej drejt shpalljes së Rezultateve Përfundimtare të raundit të dytë të Zgjedhjeve për Kryetar Komune dhe nga rivotimi për Kryetar të Komunës së Parteshit”, thuhet më tej në njoftim.

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve me qëllim të transparencës do të njoftojë me kohë mediat dhe vëzhguesit për fillimin e numërimit të votave me kusht; votave të personave me nevoja të veçanta dhe votave përmes postës – në mënyrë që të mund ta përcjellin nga afër këtë proces.

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve falënderon edhe një herë qytetarët e Republikës së Kosovës për pjesëmarrjen e tyre në procesin zgjedhor si dhe subjektet politike e kandidatët e tyre për procesin e djeshëm zgjedhor.

Dështimi i formimit të Qeverisë – Fundi i epokës së Merkelit

Bisedimet për formimi e koalicionit qeveritar në Gjermani kanë dështuar, duke e lënë Angela Merkel përballë sfidës më të madhe në 12 vitet e saj si kancelare e shtetit

Demokratët e Lirë (FDP) u tërhoqën pas katër javë bisedimesh me partinë e Merkelit, bllokun CDU/CSU dhe Partinë e të Gjelbërve, situatë kjo që mund të çojë vendin në zgjedhje të reja.

Kreu i FDP-së, Christian Lindner, u shpreh se mosbesimi në mes të palëve ishte shkaku i dështimit të bisedimeve.

Lindner tha se “është më mirë të mos qeveriset fare sesa të qeveriset keq”, derisa theksoi se gjatë bisedimeve, palët nuk kishin vizion të përbashkët për të modernizuar vendin.

Merkel në anën tjetër shprehu keqardhje për përmbysjen e këtyre bisedimeve duke thënë se ishin shumë afër marrëveshjes.

“Ne besuam se ishin në rrugë të mirë, ku do të ishte e mundshme arritja e një marrëveshjeje”, u tha Merkel gazetarëve në Berlin.

“Kjo është një ditë e reflektimit të thellë se si do të ecim përpara në Gjermani…si kancelare e vendit, do të bëjë gjithçka për t’u siguruar që ky vend do të drejtohet si duhet në javët e vështira që po vijnë”, tha Merkel.

Ende mbetet e paqartë se si do të rrjedhin gjërat në të ardhmen, Merkel tha se do ta njoftojë formalisht presidentin gjerman Frank-Walter Steinmeier, për dështimin e bisedimeve, i cili ka kompetencat për të thirrur zgjedhje të reja në vend.

Nëse këto zhvillime do të çojnë vendin në zgjedhje të reja, disa liderë gjermanë kanë shprehur shqetësimet e tyre se votimet mund të krijojnë hapësirë për partinë e djathtë AfD, e cila në zgjedhjet e kaluara mori 13 për qind të votave.

AfD njihet si partia kundër evropiane, e cila fitoi 94 ulëse në Parlamentin gjerman me qëndrimet e tyre kundër imigracionit dhe kundër islamit.

Për Gjermaninë e pasluftës, kjo situatë po konsiderohet si kriza më e thellë politike që mund t’i japë fund epokës së Merkelit, e cila në zgjedhjet e shtatorit shënoi rënie të konsiderueshme.

Sipas BBC, nëse vendi shkon në zgjedhje, nuk është e sigurt nëse partia e Merkelit, do ia besojë asaj udhëheqësinë.

Politikat liberale të Merkelit lejuan 1.2 milion refugjatë të hyjnë në Gjermani, që nga viti 2015-të. Kjo sipas analistëve është shkaku i rezultatit jo të mirë për partinë e kancelares, dhe rrjedhimisht bëri që votuesit të pozicionohen pranë partisë së qendrës së djathtë AfD.

Dështimi për të formuar Qeverinë në ekonominë më të madhe në Evropë, mund të ndikojë reformat në eurozonë e deri te marrëdhëniet me Britaninë pas largimit të saj nga Bashkimi Evropian.

Derisa Merkel po luftonte për një mandat të katërt, ajo theksoi performancën ekonomike të vendit gjithnjë në rritje që nga viti 2010 dhe numra rekord të uljes së papunësisë, që sipas saj ndikuan që ajo që fitojë besimin e votuesve.

Megjithatë, ekonomistët e kanë akuzuar atë , duke sugjeruar se Merkel duhet ta rishikojë sistemin e taksave dhe ta punojë që ky sistem të jetë më i pranueshëm dhe shtytës i investimeve në infrastrukturën dixhitale.

Shqiptarët duan vetëm shtëpi, i bëjnë lekët llaç e tulla, Europa teknologji e shpikje

Që shqiptarët janë të dhënë pas ndërtimeve, kjo është e dukshme në çdo cep të vendit. Nga zonat urbane tek bregdeti, një sipërfaqe e madhe toke është betonizuar pas viteve ’90, nisur dhe nga nevojat e mëdha për strehim pas tranzicionit ekonomik. Pas një faze maturimi, ndërtimi ka rifilluar me ritme të vrullshme muajt e fundit, kryesisht në kryeqytet dhe bregdet

Të dhënat zyrtare të INSTAT tregojnë se ndërtimi, sidomos ai i banesave zënë pjesën e luanit të investimeve të brendshme, që është më e larta në rajon dhe Europë. Sipas INSTAT treguesi i formimit bruto të kapitalit fiks (investimet e brendshme materiale dhe jo materiale) përbëhet në 75% nga ndërtimi, 17% nga pajisjet dhe 8% nga të tjera (transport, bujqësi e kërkime minerare). Brenda ndërtimit, gati 60% shkon për banesa. Të dhënat e fundit i përkasin vitit 2015, por nuk ka ndonjë ndryshim të madh në krahasim me 10 vjet më parë, kur ndërtimi zinte 80% të invesimeve të brendshme në ekonomi.

Formimi bruto i kapitalit fiks është pjesë e shpenzimeve të prodhimit të brendshëm bruto dhe tregon se sa nga vlera e shtuar në ekonomi investohet sesa konsumohet. Shqipëria i bën pjesën më të madhe të parave llaç e tulla, një investim që mund të ndikojë në afatin e shkurtër në rritjen e qarkullimit të parave dhe hapjen e vendeve të reja të punës, por që në afat të gjatë nuk i jep vlerë të shtuar ekonomisë, teksa nuk ndikon në rritjen e produktivitetit dhe konkurrueshmërisë (Shqipëria vijon të mbetet një ndër shtetet me të ardhurat më të ulëta për frymë në rajon dhe Europë).

Europa i përdor paratë krejt ndryshe në krahasim me Shqipërinë. Sipas të dhënave të Eurostat, që i përkasin vitit 2016, investimet e brendshme shkojnë 48% për ndërtim. Pjesa tjetër përdoret në investime në teknologji e shpikje, që rrisin produktivitetin, përkatësisht 31% në pajisje dhe 17% në pronësi intelektuale (shiko grafikun).

Sipas të dhënave të përpunuara nga Monitor nga institutet statistikore të rajonit, edhe në Maqedoni, ndërtimi merr rreth 63% të investimeve, ndërsa pajisjet e makineritë rreth 30%, sa dyfishi i Shqipërisë. Maqedonia është një hap përpara Shqipërisë si për teknologjinë e informacionit ashtu dhe për industrinë, teksa është një prodhues i pjesëve të makinave, si psh katalizatorë nga Johnson Doel, një kompani që kishte të ardhura prej 1.2 miliardë eurosh në 2016-n, tre herë më shumë se sipërmarrja më e madhe në Shqipëri.

Në Mal të Zi dhe Serbi, ndërtimi zë rreth gjysmën e investimeve të brendshme, ndërsa pajisjet e makineritë zënë përkatësisht 37% n Mal të Zi dhe 48% në Serbi.

Kanalizimi i fondeve të lira kryesisht në banesa ka bërë që vendi ynë të ketë peshën më të lartë të ndërtimit në prodhimin e brendshëm bruto në Europë. Me gati 11% të PBB-së, ndërtimi qëndron gati 3 pikë përqindje më lart nga ndjekësi më i afërt, që është Maqedonia. Mali i Zi, Serbia dhe Bosnja kanë qenë më të frenuar në zhvillimin e këtij sektori, që zë mesatarisht 4-6% të PBB-së. Në vendet e Bashkimit Europian, ndërtimi, i maturuar prej vitesh, zë rreth 5.3% të PBB-së.

Formimi i bruto kapitalit fiks (FBKF), përbëhet nga investimet e prodhuesve vendas dhe blerjet minus shitjet, të aseteve fikse gjatë një periudhe të caktuar. Ajo gjithashtu përfshin shtesa të caktuara për vlerën e aseteve jo-prodhuese të realizuara nga aktiviteti prodhues apo njësitë institucionale. Asetet fikse janë asete të prekshme apo të paprekshme të përdorura në prodhim për më shumë se një vit (INSTAT).

/Monitor

Në pritje të numërimit të votave me kusht

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve sipas të dhënave të postuara në faqen zyrtare, ka procesuara 100 për qind të vendvotimeve. Në këto rezultate nuk janë përfshirë votat me kusht, atyre më post dhe personave me nevoja të veçanta

Në disa nga 19 komunat ku është mbajtur raundi i dytë i zgjedhjeve për kryetar të komunave në Kosovë, përfshirë këtu qendrat e mëdha si Prishtinën dhe Prizreni, përqindja e kandidatëve është e ngushtë.
Në Prishtinë, kandidati i Lëvizjes Vetëvendosje Shpend Ahmeti ka fituar 50,19 ndërkaq, kandidati i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Arban Abrashi ka fituar 49,82. Ndërkaq, kandidati i Vetëvendosjes në Prizren Mytaher Haskuka ka fituar 50,32 për qind ndërkaq kundërkandidati i tij nga Partia Demokratike e Kosovës, Shaqir Totaj ka fituar 49,68 të votave.

Numërimi i votave më kusht ende nuk është bërë e ditur se kur do të bëhet nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve. Ndërkohë, të drejtën për të votuar e shfrytëzuar 517,360 nga 1 milion e 353 mijë e 613 qytetarë me të drejtë vote.

Raundi i dytë i zgjedhjeve për kryetar të komunave nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve dhe nga koalicioni i organizatave joqeveritare ‘Demokracia në Veprim’, është vlerësuar i qetë dhe pa ndonjë parregullsi, që do të cenonte integritetin e zgjedhjeve.

Prokurori i Shtetit përmes një komunikatë për media ka bërë të dituar se në tërë territorin e Republikës së Kosovës janë raportuar 23 raste lidhur me procesin zgjedhor që është zhvilluar dje.

“Pas marrjes së informatave dhe pas verifikimit të tyre nga prokurorët në tërë territorin e Republikës së Kosovës, rezulton se nga 23 raste të raportuara, janë intervistuar 7 persona, 6 prej tyre janë liruar pasi që nuk ka pasur elemente të ndonjë vepre penale që lidhen me procesin zgjedhor”, thuhet në njoftimin për media të Prokurorit të Shtetit.

Ambasadori i Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Greg Delawie, e ka cilësuar raundin e dytë të zgjedhjeve lokale si demokratike. “Zgjedhje të zakonshme me parregullsi të vogla janë shenjë e mirë për demokracinë në rritje të Kosovës. Mirëpresim bashkëpunimin me zyrtarët e zgjedhur, me qëllim që të bëjmë progres në Kosovë”, ka shkruar në Twitter ambasadori Delawie.

Po ashtu, krerët e institucioneve të Kosovës kanë përgëzuar qytetarët për një proces të qetë dhe demokratik. Zgjedhjet në Kosovë janë vëzhguar nga më shumë se 12 mijë vëzhgues nga partitë politike, organizatat joqeveritare, nga Bashkimi Evropian si dhe ambasadat e akredituara në Prishtinë.

Në bazë të rezultateve preliminare të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve (të cilat mund të ndryshojnë pas publikimit të rezultateve përfundimtare), partitë politike kanë fituar:

Lidhja Demokratike e Kosovës ka fituar në 8 komuna

Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës në 7 komuna

Partia Demokratike e Kosovës në 5 komuna

Lëvizja Vetëvendosje në 3 komuna

Nisma për Kosovën në një 1 komunë

Aleanca Kosova e Re në një 1 komunë

Kandidatët e pavarur në 2 komuna

Nga komunitetet jo shumicë:

Lista Serbë në 10 komuna

Partia Demokratike Turke e Kosovës në 1 komunë

Engel: Kosova është vend stabilizues në Ballkan

Kryeministri i Kosovës Ramush Haradinaj, i ka dorëzuar simbolikisht pllakën e argjendtë që ka të bëjë me një vulë të vendosur nga Posta e Kosovës me të cilën posta dhe qeveria e nderon kongresmenin amerikan Eliot Engel për angazhimin e tij për Kosovën

“Engel ka qenë mbështetës i Kosovës ndër vite. Angazhimi i Engel për Kosovën është i madh”, tha Haradinaj në mbledhjen solemne të Qeverisë e cila është mbajtur në nderim të vizitës së kongresmenit Engel në Kosovë.

Gjatë kësaj mbledhje, Haradinaj ka informuar komgresmenin Engel se vetëm gjatë dy muajve të parë të qeverisjes në kuadër të agjendës qeveria ka marrë 120 vendime.

“Jemi në fazën e forcimit të rendit dhe ligjit të zhvillimit ekonomik duke synuar ngjalljen ekonomike. Ajo që e karakterizon këtë qeveri është një punë e përafërt me ambasadën e SHBA-së, me qëllim të vazhdimit të forcimit të marrëdhënieve.

Ndërsa kongresmeni amerikan Eliot Engel ka siguruar se shteti i tij do të vazhdojnë të mbështesë Kosovën, duke thënë se ky vend po shënon gjithnjë e më shumë progres.

“Kryeministër mund të llogarisni në mua se gjithmonë do ta keni mbështetjen time. Nuk do të ndalemi përderisa të gjithë ta kuptojnë se Kosova është një vend stabilizues në Ballkan dhe një mik i SHBA-ve”, tha Engel.

Ai ka vlerësuar lart procesin e votimit gjatë ditës së djeshme.

Haradinaj nga ana tjetër ka kërkuar mbështetje nga SHBA-të rreth liberalizmit të vizave, procesit të dialogut me Serbinë si dhe njohjen e Kosovës.

A ishin lajmet e rreme ruse ato që nxitën ngjarjet në Kataloni

Qeveria spanjolle ka akuzuar Rusinë për përhapjen e dezinformatave rreth krizës në Katalonjës. Ajo frikësohet se një ndërhyrje e tillë e jashtme mund të ketë kontribuar në ndarjet sociale. Rusia mohon pretendimet, duke i hedhur poshtë si “histeri”. Pretendime të tilla janë tallur edhe nga vetë katalonasit

Nga Ellis Palmer

Ekipi i kontrollit të fakteve të BE-së – East Stratcom Task Force – ka nxjerrë në pah shembuj të “dezinformimit” nga mediat e mbështetura nga Rusia rreth situatës së Katalonjës. Spanja shpalli votimin e pavarësisë katalane në tetor si të paligjshëm dhe hodhi poshtë udhëheqësit separatistë të rajonit.

Ish-ministrat katalanas po presin gjyqin me akuzat për rebelim dhe kryengritje. Udhëheqësi separatist Carles Puigdemont dhe disa aleatë janë në Belgjikë, në mërgim të vetëshpallur. Pretendimet për përpjekjen e ndërhyrjes së rusëve përputhen me pretendimet më të gjëra rreth përfshirjes së dyshuar të Rusisë në politikën perëndimore. Ka shqetësime në Shtetet e Bashkuara se mediat sociale janë manipuluar nga grupet ruse gjatë zgjedhjeve presidenciale të vitit 2016.

Kryeministrja e Mbretërisë së Bashkuar Theresa May ka akuzuar Moskën për ndërhyrje në zgjedhje dhe kryerjen e spiunazhit kibernetik. Një zëdhënës i Kremlinit për Presidentin Vladimir Putin, tha se pretendimet spanjolle ishin “të pabaza”. Ata ishin “një vazhdimësi e një histerie të njëjtë që tani po ndodh në Shtetet e Bashkuara dhe një numër vendesh të tjera”. A kërkoi Rusia që të përfshihej në referendumin katalanas nëpërmjet “lajmeve të rreme”?

‘Llogari Zombie’

Prof Javier Lesaca të Universitetit George Washington në Shtetet e Bashkuara analizoi më shumë se pesë milionë mesazhe të përbashkëta të mediave sociale nga platformat e lajmeve të mbështetura nga Kremlini, si RT dhe Sputnik midis 29 shtatorit dhe 5 tetorit.

Ai tha se kërkimet e tij e kishin çuar në “zbulimin e një ushtrie të tërë të llogarive mumje që janë të koordinuara në mënyrë të përkryer”. Nga llogaritë e studiuara, 30% ishin anonime dhe të përkushtuar për përhapjen e përmbajtjeve nga ato organizata të lajmeve. Vetëm 3% ishin profile reale. Studimi thotë se RT dhe Sputnik morën pjesë në një “strategji të vazhdueshme të përçarjes” mbi Kataloninë.

Titujt përdorën gjuhën emocionale për të ndikuar lexuesit, duke u fokusuar në dhunën e policisë spanjolle kundër atyre që kërkonin të votonin në referendumin “e paligjshëm” të Katalonjës. Nënkryetari i socialistëve në Parlamentin Evropian, Viktor Bostinaru, gjithashtu thotë se rusët mund të kenë ndërhyrë në politikën katalanase. “Disa nga ata që qëndronin pas fushatave të caktuara në internet kishin qenë në Rusi”, tha Bostinaru.

Zëdhënësi i Kremlinit Dimitri Peskov u kundërpërgjigj, duke thënë se “autoritetet spanjolle, NATO dhe gazetat nuk paraqitën një argument të vetëm të vlefshëm për t’i mbështetur këto pretendime”. Disa katalanas pro pavarësisë kanë vënë në dukje në mediat sociale se vështirë se kishin nevojë që Rusia t’u mbështeste ankesat e tyre. Një skicë sarkastike tregon ndikimin e “hakerëve rusë” në ngjarjet të Katalonjës që shkojnë mbrapa disa shekujsh …

‘Lufta e informacionit’

Një studim i Institutit Mbretëror Elcano, një institut me qendër në Madrid, tha se lajmet nga produksionet pro-Kremlinit ishin pjesë e “luftës së informacionit rus” në Katalunjë”, që thuhet që “kishte mbështetjen e qeverisë ruse”.

Megjithatë, Klaus-Jurgen Nagel, një ekspert për nacionalizmin në Universitetin Pompeu Fabra në Barcelonë, nuk u pajtua. Ai tha se roli i Rusisë ishte “ekzagjeruar nga ata që duan të tregojnë se miqtë e vetëm që kanë separatistët janë sistemet e dyshimta demokratike, si Rusia, Venezuela dhe Kuba”.

Francesc Pallarés, një profesor i shkencave politike në të njëjtën universitet katalanas, i tha BBC-së se raportimi rus në Kataloni ishte pjesë e rivalitetit më të gjerë midis Rusisë dhe Perëndimit.

“Mediat ruse ofrojnë një perspektivë të Katalonjës, bazuar në interesat e tyre gjeopolitike, të cilat mund të jenë në kundërshtim me interesat perëndimore”, tha z. Pallarés. “Ne jemi në një ‘luftë informacioni’ bazuar në zgjedhjen dhe paraqitjen e informacionit si në Perëndim ashtu edhe në Rusi për të krijuar opinion të favorshëm për interesat dominues”.

Spanja ka një histori të gjatë ndërhyrjesh nga jashtë

Gjatë Luftës Civile Spanjolle në vitet 1930, Rusia Sovjetike mbështeti republikanët e majtë – të cilët donin autonomi më të madhe katalane – ndërsa nacionalistët u mbështetën nga Gjermania naziste dhe Italia fashiste. Pra, nuk do të ishte befasi që Rusia, duke e parë veten si një fuqi globale, të ndikojë në opinionin publik spanjoll tani.

Kontrolli i fakteve të lajmeve ruse për Kataloninë

Disa degë të lajmeve ruse kanë botuar lajme mbi Katalonjën që Stratcom Task Force e BE-së etiketojnë si të rreme. Gazeta ruse PolitExpert shkroi një artikull se si deklarata e pavarësisë katalanase dhe konflikti në Ukrainë ishin pjesë e një plani nga “fuqitë globale” të paidentifikuara për të përgatitur terrenin për një luftë në Evropë.

Kontrolluesit e fakteve të BE-së e përshkruan atë si një “teori komploti”. Versioni spanjoll i faqes së internetit të mbështetur nga Kremlini, Sputnik tha se Ishujt Balearikë kishin kërkuar gjithashtu një votë për pavarësinë nga Spanja. Kjo nuk është e vërtetë dhe raporti përmend një dokument nga një anëtar i pakicës i koalicionit qeverisës atje.

Kanali i lajmeve ruse Vesti deklaroi gabimisht se spanjishtja po mësohej si gjuhë e huaj në shkollat ​​e Katalonjës. Megjithatë, kurrikula e themeluar nga qeveria katalane për arsimin e mesëm bën dallimin midis gjuhëve katalane, spanjolle dhe ato të huaja./BBC – Lexo.al/e.e