Trump, Rusia dhe Traktati i armëve

Kremlini shprehu shqetësim të hënën në lidhje me zotimin e Presidentit të SHBA, Donald Trump për t’u tërhequr nga një marrëveshje kyçe për armët nga koha e Luftës së Ftohtë me Rusinë, duke thënë se prishja e marrëveshjes do ta bënte botën një vend më të rrezikshëm

Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitri Peskov u tha gazetarëve se Rusia nuk e ka shkelur traktatin e quajtur INF dhe nëse Shtetet e Bashkuara vazhdojnë të zhvillojnë raketa të reja atëherë Rusia do të detyrohet të përgjigjet në të njëjtën mënyrë.

Zëdhënësi Peskov tha se zyrtarët rusë duan të marrin më shumë informacion në lidhje me planet e SHBA-së lidhur me Traktatin e Armëve Bërthamore me rreze të mesme gjatë bisedimeve këtë javë me Këshilltarin e Sigurisë Kombëtare John Bolton.

Presidenti Trump ka akuzuar Rusinë për ndërtimin dhe testimin e raketave që shkelin traktatin e vitit 1987.

Marrëveshja ndalon Shtetet e Bashkuara dhe Rusinë për ndërtimin, provat dhe depozititin e raketave bërthamore me rreze prej 500 km deri në 5.000 km.

Ish-presidenti sovjetik Mikhail Gorbaçov e nënshkroi marrëveshjen me ish-presidentin amerikan Ronald Reagan në Shtëpinë e Bardhë në vitin 1987.

“A nuk e kuptojnë në Uashington se ku mund të çojë kjo?” citon agjencia e lajmeve Interfax ish-presidentin Gorbaçov. “Dëshira e Uashingtonit për të ndryshuar këtë politikë nuk mund të mbështetet. Jo vetëm Rusia, por të gjithë ata që e çmojnë botën, veçanërisht një botë pa armë bërthamore, duhet ta deklarojnë këtë.”

Zëvendësministri i Jashtëm rus Sergei Ryabkov tha për agjencinë e lajmeve Tass se masa e SHBA-së do të ishte “një hap shumë i rrezikshëm”.

Pa e specifikuar se si Rusia e ka shkelur traktatin, presidenti Trump tha të shtunën se Moska nuk do të shpëtojë nga pasojat.

“Rusia ka shkelur marrëveshjen, e ka shkelur atë për shumë vite dhe ne nuk do t’a lejojmë të shkelë një marrëveshje bërthamore. Ata të bëjnë armë dhe ne jo”, tha presidenti Trump.

Zyrtarë amerikanë që nga nga koha e administratës Obamës kanë akuzuar Rusinë për vendosjen e qëllimshme të një rakete detare me bazë në tokë për të paraqitur një kërcënim për NATO-n.

Rusia ka mohuar shkeljen e marrëveshjes së dhe thotë se sistemet amerikane të mbrojtjes nga raketat përbëjnë shkelje.

Në Uashington thonë se shumë nga këto sisteme parashikohen në marrëveshjen INF për t’u mbrojtur nga një brezi të ri armësh në një botë që përballet me sfida të reja të sigurisë globale.

“Ne do të na duhet të zhvillojmë armë të tilla, sepse nëse Rusia e Kina i zhvillon, dhe ne jemi duke respektuar marrëveshjen, kjo është e papranueshme” tha presidenti Trump.

Kina nuk është pjesë e marrëveshjes INF

Beatrice Fihn, drejtoreshë ekzekutive e Fushatës Ndërkombëtare për Heqjen e Armëve Bërthamore – koalicioni që fitoi Çmimin Nobel të Paqes 2017 – tha se “duke deklaruar se do të largohet nga Traktati INF, presidenti Trump ka treguar se është një njeri i prishjes që nuk ka aftësi për të ndërtuar siguri reale, por duke hedhur në erë traktatet bërthamore, ai po e çon SHBA-në në një garë të re e të shushtueshme të armëve bërthamore”.

Dmitry Oreshkin, një analist politik i pavarur rus i tha Associated Press, “Ne po shkojmë ngadalë në situatën e Luftës së Ftohtë, siç ishte në fund të Bashkimit Sovjetik, me pasoja mjaft të ngjashme, por tani mund të jetë më keq për shkak se presidenti Putin i përket një brezi që nuk ka parë luftë, këta njerëz nuk janë aq shumë të frikësuar për një luftë siç ishin në epokën e Brezhnevit, për shembull. Ata mendojnë se nëse e kërcënojnë Perëndimin siç duhet, Perëndimi do të friksohet”, thotë analisti i pavarur Oreshkin.(VOA)

“Djemtë e babës”, një sistem i drejtësisë që i nënshtrohet politikës

Ka raste që në Kosovë, njerëzit që bien ndesh me ligjin, amnistohen nga pushteti i baballarëve. Dy djemtë e Adem Grabovcit, Ngadhnjimi dhe Guximi, patën guxim ta sulmojnë një zyrtar policor në mesnatën e 14 shkurtit të viti 2013

Veturën e njërit prej djemve të Grabovcit, e kishte ndalë një patrullë policie për tejkalim shpejtësie, ndërsa e gjithë kjo kishte përfunduar me sulm ndaj pjesëtarit të policisë, deri në alivanosje, nga dy djemtë e asokohe shefit të Grupit Parlamentar të PDK-së, Adem Grabovci.

Ky rast shkaktoi reagime të mëdha në opinionin publik. Pas dy viteve në proces gjyqësor, vëllezërit Grabovci dënohen nga Gjykata Themelore në Prishtinë me një gjobë simbolike, prej 3 mijë eurosh për secilin nga vëllezërit. Falë pushtetit të të atit, shkeljes së ligjit po i shpëton edhe Shpëtim Maxhuni, djali i shefit të Agjencisë Kosovare të Inteligjencës (AKI).

Prokuroria Themelore në Prishtinë bëri të ditur se është ngritur kallëzim penal për posedim të narkotikëve dhe armëmbajtjes pa leje, për djalin e Shpend Maxhunit. Në anën tjetër Policia e Kosovës përmes një sqarimi ka thënë se as arma e as lëndët narkotike, të gjetura nga policia në veturë, nuk janë të djalit të Shpend Maxhunit.

Krejt kjo ndodhi në fshatin Zllatar të Prishtinës, ku në të njëjtën veturë ku gjendej Shpëtim Maxhuni bashkë me dy të tjerë, janë gjetur një revole e tipit “Zastava” me një karikator fishekë, një thikë dhe marihuanë.

Betim Musliu nga Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD), tha se “të fortit” janë të amnistuar nga sistemi i drejtësisë.

“Ne si IKD monitorojmë sistematikisht të gjitha rastet në sistemin gjyqësor të Kosovës, dhe bazuar në gjetjet e vazhdueshme sistematike rezulton se “të fortit”, në këtë rast politikanët dhe zyrtarët e lartë shtetëror janë ata që amnistohen në tersi nga sistemi i drejtësisë. Kjo amnisti nuk i përfshinë vetëm politikanët dhe zyrtarët por edhe familjarët e tyre”.

Musliu përmend rastet me fëmijët e dy zyrtarëve të lartë, që sipas tij sistemi i drejtësisë po bën fiskultura për t’i amnistuar ata.

“Në këtë rast, del që shembull djemtë e Adem Grabovcit pothuajse për mënyrën e njëjtë të kryerjes së veprës penale janë dënuar me dënime simbolike, ndërsa qytetarët tjerë për vepra të njëjta janë dënuar shumë më ashpër. Njëjtë po ndodh edhe me rastin e dyshuar të djalit të Shpend Maxhunit, dëshmon për 1 milion fiskultura që bën sistemi i drejtësisë për t’i amnistuar në çfarëdo forme, apo për t’i bërë të paprekshëm politikanët dhe familjarët e tyre”, deklaroi Musliu.

Florent Spahija nga Instituti Demokratik i Kosovës thotë se kur kemi të bëjmë me fëmijët e pushtetarëve, organet e Drejtësisë po tregohen të buta me ta.

“Në përgjithësi kur kemi të bëjmë me raste të profilit të lartë, ose prindërit e të cilëve janë në pozita të larta shtetërore, atëherë edhe gjykatat por edhe prokuroria tregohen të butë ndaj tyre. E para është rasti me fëmijët e ish-deputetit Adem Grabovci, ku gjykata është treguar shumë e butë në dënimin e tyre, kanë qenë dënime shumë të lehta për ta”, deklaroi Spahija nga KDI. Për rastin e fundit Lëvizja Vetëvendosje ka kërkuar shkarkimin e Shpend Maxhunit nga pozita e shefit të AKI-së. /Telegrafi/

Kajtazi: Djalin e shefit të AKI-së e gjurmuan në sistem të Policisë para se të arrestohej

Gazetari Vehbi Kajtazi ka dhënë disa detaje interesante, teksa ka folur në televizionin T7 për rastin e arrestimit të djalit të shefit të Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë, Shpend Maxhuni

Kajtazi ka thënë në emisionin “Pressing”, me Leonard Kerqukin, se brenda Policisë janë interesuar për djalin e Maxhunit, para se Rinor Maxhuni të arrestohej për armëmbajtje pa leje dhe për posedim droge.
Kajtazi ka treguar se polici Afrim Karaxha, më 5 tetor, “ka bërë kërkime” në sistemin e brendshëm të Policisë së Kosovës për djalin e Shpend Maxhunit.

“Secili polic që hyn brenda sistemit, dihet saktësisht çfarë ka kërkuar, koha kur ka hyrë”, është shprehur ai. Nuk ishte dalje e rastësishme për patrullim e Policisë në ditën kur është arrestuar djali i shefit të AKI’së, ka vlerësuar Kajtazi në T7. Ai ka thënë se është e pazakontë që “në një operacion patrullues të thjeshtë të dalë edhe një zyrtar i Inteligjencës”.

E nga ana tjetër shefi i AKI-së, Shpend Maxhuni, i kishte quajtur të pa vërteta pohimet se djalit të tij i janë gjatur armë dhe drpgë dy ditë më parë.

Por, këtë të hënë ai ka zgjedhur të mos e thotë asnjë fjalë. Fillimisht, Maxhuni është munduar t’i ikë kontaktit me media, sapo e ka parë interesimin e tyre.

Por, ministri i Drejtësisë, Abelard Tahiri, ka thënë se djali i shefit të AKI-së duhet të trajtohet i barabartë si të gjithë të tjerët.

Sikurse Tahiri, po aq fjalëshkurtër ishte edhe presidenti, Hashim Thaçi. Ai ka thënë se autoritetet duhet të përcjellin të gjitha zhvillimet.

Më 12 tetor, gjatë një patrullimi në veturën që vozitej nga djali i Maxhunit, ishin gjetur një revole, një thikë e substancë narkotike e llojit marihuanë, derisa policia e kishte përcjellë kallëzimin penal në Prokurori vetëm pas interesimit të Kohës Ditore për rastin.

Trupin ia kishin ndarë në 15 copa, Princi: Nuk e kuptoj pse gjithë ky reagim

Historia e zhdukjes së gazetarit saudit, Jamal Khashoggi është lajmi kryesor në të gjithë median ndërkombëtare prej ditësh të tëra. Turqia thotë se Khashoggi, që u fut në konsullatën saudite në Stamboll, është torturuar dhe vrarë

Edhe Arabia Saudite ka nisur të pranojë se gazetari kritik me regjimin është vrarë. Por Princi i Kurorës, drejtuesi i vendit të pasur me naftë, duket se nuk e kupton akoma se përse ka kaq shumë reagime për vrasjen e një gazetari.

Sipas Wall Street Journal, burimet thonë se Mohammed bin Selman është shokuar kur ka parë se vrasja e gazetarit ka provokuar kaq shumë zemërim ndërkombëtar.

Ai madje ka telefonuar edhe këshilltarin e Shtëpisë së Bardhë, Jared Kushner për ta pyetur se përse ka kaq shumë reagime. Princi i Kurorës është zemëruar që kjo çështje po i kthehet në një krizë diplomatike.

Ndërkohë hetuesit turq kanë kontrolluar sërish ambientet e konsullatës, në përpjekje për të zbulaur gjurmë nga trupi i gazetarit.

Gazetat turke shkruajnë se gazetari është torturuar mu në zyrën e konsullit. Në fund, trupi i tij është ndarë në 15 copa nga një ekspert i mjekësisë ligjore. Dyshohet se trupi i tij është hedhur në një zonë në Stamboll.

BBC, për FSK-në: Pushka e zbrazët frikëson dy veta

Transmetuesi publik britanik, BBC, i ka kushtuar një artikull të gjatë procesit të transformimit të Forcës së Sigurisë së Kosovës në ushtri, kundërshtimeve dhe përkrahjeve nga shtetet e tjera, si dhe një historiku të shkurtër të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe Trupave të Mbrojtjes së Kosovës. “Një proverbë thotë se një njeri ka frikë nga pushka e mbushur, ndërkaq që dy frikësohen kur ajo është e zbrazët”, nis ky artikull i BBC në serbisht

Ai është i frikësuar nga ai drejt të cilit është kthyer arma, sepse nuk e di nëse ajo është e mbushur, dhe është i frikësuar nga ai që e mban armë, sepse ai e di këtë fakt. Diçka e ngjashme po ndodh edhe me planin e autoriteteve kosovare për transformimin e FSK-së në Ushtri, e cila ka shkaktuar reagime të mëdha në Serbi. Javën e kaluar, Kuvendi i Kosovës miratoi tre projektligjet për mandatin e FSK-së.

Histori e shkurtër e FSK-së

Forcat e Sigurisë së Kosovës janë pasuese të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, një organizatë guerile e cila pas përfundimit të konfliktit më 1999 u çarmatos dhe u shpërbë.

Në mënyrë që disa nga pjesëtarët e UÇK-së të jenë ende aktiv, u formuan Trupat Mbrojtëse të Kosovës(TMK), me një mandat të ngjashëm me atë të FSK-së së sotme. Në krye të tyre ishte Agim Çeku, ish gjeneral në UÇK.

Trupat Mbrojtëse të Kosovës u shpërbënë më 2009. Në të njëjtin vit u formua Forca e Sigurisë së Kosovës, më së shumti nga kuadro të reja të cilat nuk ishin në luftë gjatë konfliktit. E njëjta kishte rreth 5 mijë pjesëtarë.

Shumë prej serbëve lanë këtë forcë pas transformimit në FSK. FSK është e pajisur me armë të lehta. Ajo gjithashtu ka disa vetura luftarake të cilat janë donacion nga Turqia. Së shpejti do të formohet edhe ministria e Mbrotjes, e cila nuk ka ekzistuar më parë. Kjo në fakt është kundër procedurës së rregullt, në bazë së së cilës fillimisht nevojiteshin dy të tretat.

Zhurmat e shkaktuara

Reagimi i Beogradit ishte i pritshëm. “Është diçka e cila shkakton frikë”, tha presidenti Aleksander Vuçiq, i cili shtoi se “situata është shumë e vështirë për ne”.

Ministri i mbrojtjes, Aleksander Vulin, tha se “lëvizja e Prishtinës rrezikon paqen dhe sigurinë e regjionit”, dhe se sipas tij ushtria e Kosovës konsiston në “terroristë të armatosur”.

Reagime të njëjta erdhën edhe nga zyrtarët e tjerë të shtetit, si dhe tabloidet e mbushura me tituj, “Shqiptarët duan luftë”.

Gjatë asaj kohe, presidenti dhe kryeministri i Kosovës dhanë disa deklarata triumfatore. “Sa krenarë jemi sot për vajzat dhe djemtë tanë në uniformë”, shkroi Thaçi. Ndërkaq që kryeministri Haradinaj tha se formimi i Ushtrisë është një hap më afër konsolidimit të shtetit të Kosovës.

Kosovën e uroi edhe kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama. “Lavdi martirëve të Kosovës, dhe e bekuar qoftë ushtria e Republikës së Kosovës”, shkroi Rama. Fotografinë që ai shprëndau, të përbërë nga ish-pjesëtarët e UÇK-së dhe ata të FSK-së, nuk është në vijë me parimet se një ushtri e re do të jetë “multietnike”.

Çfarë thonë rusët?

Reagimet nga bota ishin të ndryshme. Shtetet që njohin Kosovën, mbi të gjitha Shtetet e Bashkuara të Amerikës, zëshëm mbështeten idenë që Kosova do të ketë ushtrinë e saj në të ardhmen, megjithë preferencat e tyre që kjo të bëhet përmes kushtetutës.

“Tranzicioni i FSK-së në Ushtri të Armatosur është një proces që konsumon kohë. Uashingtoni do të kujdeset që kjo të bëhet në një mënyrë që kontribuon në paqen rajonale dhe stabilitetin”, tha sekretari i departamentit të shtetit, Matthew Palmer në një vizitë në Beograd.

Misioni i NATO-s, KFOR-i, ka bërë të ditur që përkrah mandatin actual të FSK-së, duke lënë të kuptohet që nuk e përkrah transformimin. Kjo është logjike, sepse NATO e ka monopolin në ruajtjen e stabilitetit në Kosovë, dhe formimi i një ushtrie do të komplikonte mandatin e saj.

Siç pritej, Moska shpreh kundërshtimin e saj. “Formimi i Ushtrisë së Kosovës, në mënyrën se si është bërë, është një faktori i madh i jo stabilitetit në Evropë”, u shpreh Maria Zaharova.

Çfarë në të vërtetë ndryshon?

Në të vërtetë, asgjë. Ashtu siç komandanti i KFOR-it, Salvatore Coucci shpjegoi para disa muajve, duhen 10 vjet për transformimin e FSK-së në Ushtri.

Duke konsideruar se FSK është komplet e varur nga NATO dhe partnerët e SHBA-ve kur kemi të bëjmë me trajnimet, pajisjet dhe kapacitetin, atëherë është e qartë se intensiteti i transformimit do të varet nga ta, dhe jo nga Qeveria e Kosovës.

Kjo është pikërisht ajo që Palmer tha, pra “Washingtoni do të përkujdeset që kjo të bëhet në një mënyrë që do të sigurojë paqe dhe stabilitet rajonal”.

Por edhe nëse Ushtria formohet nëser, formati i pesë mijë ushtarëve aspak nuk mund t’i afrohet superiorietit të Ushtrisë së Serbisë.

Dhe kur bëhet fjalë për serbët e Kosovës, të cilët po mundohen që dhunshëm të integrojnë komunat serbe, eksperiencat tregojnë se ata nuk janë kërcënim për forcat e armatosura legale të Kosovës, përfshirë edhe policinë, më shumë se sa grupet dhe persoant e dhunshëm.

Kjo ishte qartë e dukshme më 17 mars 2004, kur disa mijëra serbë u dëbuan nga qytetet dhe enklavat në jug të Ibrit, si dhe në serinë e konflikteve rreth urës së Mitrovicës.

Për këtë arsye, kërcënimi ndaj Ushtrisë së Kosovës, është kërcënim ndaj një arme të zbrazët, fakt të cilin Prishtina dhe Beogradi e dijnë shumë mirë.

Ato nuk janë të frikësuara nga njëra tjetra, mirëpo atmosfera e tyre tensionuese ka shkaqe politike.

Frika nga pala e tretë – në këtë rast qytetarët e Serbisë dhe Kosovës, e cila nuk ekziston aspak, deri në luftë, përfundon artikulli i BBC. /lajmi.net

Veseli: PDK-ja e fortë, garanci për sovranitetin dhe territorin

Partia Demokratike është partia e vetme në Kosovë e cila do ta garantojë sovranitetin, integritetin dhe zhvillimin e vendit. Kështu tha kryetari i PDK-së, Kadri Veseli, në hapjen e Konventës zgjedhore të degës së PDK-së në Prishtinë

“Sa më e fortë është PDK-ja, aq më i garantuar është sovraniteti dhe integriteti territorial, aq më e fuqishme është Republika e Kosovës. Ka nevojë Kosova për një vizion, i cili i ofron stabilitet zhvillim, të ardhme. Nuk ka nevojë Kosova për me e vë në pikëpyetje të sotshmen e vet. Ta ruajmë këtë që e kemi arritur me mënyrën e shenjtë. Në asnjë moment të historisë së vet nga krijimi, në këto procese të shtetndërtimit ne nuk kemi nevojë ta ulim kokën. Sepse kemi me qenë me popullin, me qytetarët tanë”, tha Veseli.

Kreu i PDK-së tha se vizioni i PDK-së është ndërtimi i shtetit me besim, zhvillim e integrim. “Ky është vizioni ynë në dekadën e dytë të shtetit, ta ndërtojmë shtetin tonë në besim e integrim. Kush mundet ma mirë me bë sesa PDK. Garancë e kufijve e sovranitetit integritetit tonë janë institucionet e Kosovës. Nuk do të lejojmë asnjëherë që të cenohet asnjë milimetër e territorit të Kosovës. Duhet të punojmë më shumë dhe me më shumë vendosmëri”, tha lideri i PDK-së.

Ai i ftoi të gjithë anëtarët e PDK-së në Prishtinë që të bashkohen dhe të punojnë më shumë në shtrirjen e strukturës në secilën lagje të kryeqytetit. “Nuk është e mjaftueshme të themi se vetëm po keq-qeveriset Prishtina. E mjaftueshme është që të afrojmë njerëzit e Prishtinës. Orientohuni nga familjet më të mira të cilat kanë etikë, patriotizëm e intelektualizëm”, tha Veseli.

Zëvendëskryetari i Partisë Demokratike të Kosovës, Enver Hoxhaj, tha se PDK ka kapacitet intelektual dhe ekspertë të shumtë dhe është parti e ideve politike. “PDK ka kapacitet edhe intelektual, edhe profesional. Shihet që na nuk jemi vetëm parti që jemi në pushtet, por jem parti edhe e ideve politike. Përvoja jonë në këto 10-12 vite e ka ndryshu Kosovën. Por këtë ndryshim nuk kemi arritë me bë në Prishtinë”, tha Hoxhaj.

Ndërsa nënkryetari Uran Ismaili tha se jeta e qytetarëve ka ndryshuar kur Partia Demokratike e Kosovës ka ardhur në pushtet. “Jeta e qytetarëve ka ndryshu atëherë kur PDK ka ardhë në pushtet. Fatkeqësisht Pristina ka mbetë një qytet që nuk i plotëson ëndrrat e qytetarëve. Kemi një komunë, një qeverisje që i përshtatet disa personave, por jo qytetarëve të Prishtinës”, tha Ismaili.

Sipas Ismailit, zgjedhjet e ardhshme do ta shënojnë fitoren e PDK-së në Prishtinë. “Sot kemi me fillu me Dekadën e Re, do ta hapë etapën për fillimin e ndryshimit në Prishtinë. Do të kemi një shtrirje shumë më të madhe, më të fuqishëm dhe rrjedhimisht do të jemi të përgatitur për zgjedhjet e ardhshme të cilat do të shënojnë fitoren e PDK-së në Prishtinë”.

Lirak Çelaj, kryetar i degës së PDK-së në Prishtinë, tha se “Dekada e Re” me në krye Kadri Veselin, do ta ndërrojë të ardhmen e Kosovës.

“PDK po hyn në një proces para një misioni që është Dekada e Re. Kam besim të fortë që ky program do të ndikojë edhe në procesin. Do të zgjedhë njerëz të rinj. Dekada e Re ka të bëjë me zhvillim ekonomik me një të ardhme. Zgjedhni më të mirët, njerëzit e rinj. Me Dekadën e Re në krye me zotërin Veseli do ta ndërrojmë të ardhmen e vendit tonë. Shpresoj që ky proces do t’i nxjerrë njerëzit e duhur dhe do ta sjellin edhe krenarinë, edhe Prishtinën që ta kthejmë partinë në vend të parë e qytetit t’ia kthejmë dinjitetin”, ka thënë Çelaj.

Film i dobët i sauditëve, pas vrasjes në konsullatë agjenti i tyre veshi rrobat e gazetarit

CNN ka publikuar pamjet e një burri në veshjet e gazetarit, i cili u vra në konsullatë në fillim të këtij muaji. Pamje të reja të kamerave të sigurisë e kanë shfaqur një agjent saudit duke lënë konsullatën në Stamboll në rrobat e gazetarit të vrarë të Washington Postit, Jamal Khashoggi

CNN publikoi pamje të hënën, duke cituar një zyrtar turk i cili e identifikoi burrin si Mustafa al-Madani, një ‘sozi’ dhe anëtar i ekipit prej 15 sauditësh që u dërguan në Stamboll për të vrarë Khashoggin.

Agjenti mbante syze dhe mjekër false në përpjeke e dukshme për t’i ngjarë sa më shumë gazetarit derisa u pa të vizitonte disa vende turistike në qytetin turk pas largimit nga konsullata.

Qëllimet e sauditit ishin që ai të kapej nga kamerat e sigurisë dhe pamjet të shpërndaheshin me qëllim që të mbështetej deklarimi i bërë ditën e zhdukjes së Khashoggit më 2 tetor, se ai ishte larguar nga konsullata i paprekur.

Këtë ë shtunë, pas disa javësh mohimi, sauditët pranuan për herë të parë se Khashoggi, një kritik i princit të kurorës, Mohammed bin Salman, ishte vrarë pas hyrjes në konsullatë për të marrë dokumentet e nevojshme për martesën e tij.

E fejuara e tij po e priste atë jashtë ndërtesës. Presidenti turk Recep Tayyip Erdoğan tha se detaje e vrasjes së gazetarit saudit do të bëhen publike, të martën.

Cooper: Korrigjimi i kufijve mund të jetë në tavolinën e bisedimeve Kosovë-Serbi

Diplomati britanik dhe ish-ndërmjetësi i BE-së në dialogun teknik Kosovë-Serbi, Robert Cooper, thotë se shkëmbimet e territoreve nuk duhet të përjashtohen në kërkimin e një marrëveshjeje përfundimtare, duke paralajmëruar se bisedimet “nuk janë ende mjaft të detajuara”

Serbia dhe Kosova duhet të vazhdojnë në përpjekjet e tyre për të arritur një zgjidhje, ndoshta duke përfshirë edhe shkëmbimet territoriale, pavarësisht nga reagimi ndërkombëtar, tha për BIRN, ish-ndërmjetësi britanik Robert Cooper.

Cooper, i cili mbikëqyri negociatat teknike midis dy palëve që nga fillimi i tyre në 2011 deri në 2012, tha se të dy vendet duhet të vazhdojnë në përpjekjet e tyre për të arritur një marrëveshje përfundimtare, duke pasur parasysh pasojat për rajonin.

“Unë mendoj se nëse ia vlen të bëjmë, atëherë vlen të këmbëngulësh kundër reagimit ndërkombëtar. Në njëfarë mënyre, kjo tregon se jeni seriozë”, tha Cooper, i cili tani është anëtar i Këshillit Europian për Marrëdhëniet me Jashtë.

Ai shtoi se nëse Presidenti serb Aleksandar Vuçiq dhe Presidenti i Kosovës Hashim Thaçi do të dalin me një marrëveshje të mundshme, përpara se të zbatojnë atë, ata duhet të sigurojnë bashkësinë ndërkombëtare se i kanë menduar implikimet për rajonin.

“Njerëz të ndryshëm kanë mendime të ndryshme. Nga ana ime, nuk e kuptoj pse ekziston një analogji me Bosnjën. Nëse udhëheqja boshnjake ranë dakord për diçka dhe thanë ‘Ne duam të ndryshojmë kufijtë’, mendoj se BE-ja do të jetë e kënaqur”, tha ai.

“Por kufijtë janë gjithmonë të ndjeshëm dhe duhet të jeni të kujdesshëm. Nuk mjafton vetëm që udhëheqësit të bien dakord. Njerëzit më të interesuar – ata që jetojnë atje – duhet të konsultohen gjithashtu”, shtoi Cooper, i cili ka mbështetur perspektivën shkëmbimit të territorit mes Kosovës dhe Serbisë.

Kosova shpalli pavarësinë nga Serbia në vitin 2008 por Beogradi ka thënë se kurrë nuk do ta njohë pavarësinë e saj. Megjithatë, një parakusht për suksesin e ofertës së Serbisë në anëtarësimin në BE është normalizimi i marrëdhënieve me Kosovën.

Udhëheqja e Serbisë, duke përfshirë presidentin Vuçiq, mendohet të jetë duke konsideruar një shkëmbim territorial si një mënyrë për të zgjidhur përfundimisht mosmarrëveshjen dhe kështu të ecë përpara me aspiratën e Serbisë për anëtarësimin në BE.

Ideja është përballur me mosmarrëveshje nga opozita serbe, nga shumë serbë dhe shqiptarë të Kosovës dhe nga disa vende të BE-së, siç është Gjermania.

Sidoqoftë, këshilltari i Sigurisë Kombëtare i Presidentit të SHBA, Donald Trump, John Bolton, tha në gusht se Uashingtoni nuk do të kundërshtonte domosdoshmërisht një shkëmbim territorial nëse Serbia dhe Kosova janë dakord për të.

Cooper, një diplomat britanik, synonte të bindte të dy palët që të vazhdonin dialogun e tyre në 2011 dhe 2012 për çështje të tilla si telekomunikacioni, energjia, pjesëmarrja e Kosovës në organizatat rajonale dhe zbatimi i marrëveshjeve të arritura më herët në dialog.

“Tani, shumica e tyre [marrëveshjet] janë zbatuar”, vuri në dukje ai. “Unë ende mendoj se mund të bëhet një marrëveshje përfundimtare dhe prandaj jam i kënaqur që Presidenti Vuçiq po e bën atë,” tha ai.

I pyetur nëse një marrëveshje përfundimtare midis Beogradit dhe Prishtinës mund të arrihet këtë ose vitin e ardhshëm, Cooper theksoi se ka ende një rrugë të gjatë për negociuesit.

“Unë nuk mendoj se ka një propozim zyrtar [për një zgjidhje]. Unë nuk mendoj se bisedimet janë bërë mjaft të detajuara, sepse një herë ju përpiqeni të shkruani diçka poshtë ajo merr më shumë vështirësi … kështu që unë mendoj se ka një rrugë mjaft të gjatë”, tha ai.

Ish i dërguari në bisedimet Kosovë-Serbi tha se duhet të kuptohet se bisedimet janë shumë komplekse.

“Nëse jeni duke folur për ndonjë marrëveshje të lidhur me territorin, duhet të vendosni se ku është rreshti dhe të dy palët bien dakord pikërisht në atë vijë; ose duhet të bini dakord për një procedurë për të vendosur vijën”, tha ai.

Hapi i ardhshëm do të ishte garanci

“Kushdo që e bën këtë, duhet gjithashtu të japë garanci shumë të forta dhe me garanci të forta nuk do të thotë vetëm fjalë, domethënë institucione, nëse është e mundur, institucione të përbashkëta, për trajtimin e duhur të minoriteteve. Sepse, çfarëdo që të bëni [me kufijtë], do të mbeten pakica”, vuri në dukje ai.

Presidenti i Kosovës Thaçi tha më 8 gusht se një marrëveshje mund të arrihet me Beogradin, në të cilën tri komunat kryesisht shqiptare në Serbinë jugore, Presheva, Medvegja dhe Bujanoci, bëhen pjesë e Kosovës.

Nga ana tjetër, kryeministrja e Serbisë, Ana Brnabiq, kohët e fundit tha në media se negociatat mbi të tri komunat nuk ishin një opsion dhe zyrtarët e Kosovës nuk duhet të vazhdojnë t’i përmendin ato.

Ndërkohë, shumë spekulojnë se Serbia dëshiron që veriu i drejtuar nga serbët e qytetit të Mitrovicës në Kosovë të bëhet pjesë e Serbisë.

Cooper gjithashtu tha se si me çdo negociatë, pjesa më e vështirë e një marrëveshjeje është “shitja e saj te njerëzit tuaj”.

“Për secilën anë, ky është gjithmonë problemi i vërtetë. Nuk është vetëm nëse Vuçiq dhe Thaçi janë dakord; duhet të ketë një konsensus”, shtoi ai.

Cooper tha gjithashtu se çdo paketë që përfshin njohjen e Kosovës nga Serbia duhet të përfshijë gjithashtu një marrëveshje mbi të rëndësishmin strategjik, liqenin e Gazivodës në veri të Kosovës.

Në shtator, Presidenti i Kosovës Thaçi bëri një vizitë të rrallë në veriun e drejtuar nga serbët, duke ndaluar në qytetin e Zubin Potokut dhe duke bërë një udhëtim me varkë në liqenin e diskutueshëm aty pranë.

Kjo tërhoqi një reagim të ashpër nga zyrtarët serbë. Drejtori i policisë së Serbisë i vuri të gjitha njësitë speciale të policisë në një gjendje më të gatshme. “Zgjidhja është të bëjmë gjërat së bashku. Pra, ndoshta Gazivoda [Liqeni] mund të jetë një vend për bashkëpunim dhe jo për konflikt”, përfundoi Cooper. /BIRN/

Çfarë fshihet prapa aferës Khashoggi

Kush ishte vërtet gazetari saudit i vrarë në Turqi. Çfarë do të ndryshojë në ekuilibrat ndërkombëtarë dhe çfarë do të qëndrojë njëlloj

Më 28 shtator, gazetari saudit me banim në Shtetet e Bashkuara Jamal Khashoggi ka hyrë në Konsullatën e Arabisë Saudite në Stamboll për të marrë disa dokumenta që i duheshin për t’u martuar me të fejuarën e tij dhe nuk ka dalë më prej saj. E fejuara e pritur për orë të tëra dhe më pas i ka telefonuar policisë. Ditën kur duhej të ishte martesa, Khashoggi nuk dukej akoma dhe ka qenë atëhere që Reuters ka dhënë lajmin e zhdukjes së tij.

Ndërsa Turqia thërriste ambasadorin saudit dhe Princi Trashëgimtar Mohammed bin Salman shprehej i gatshëm për të bashkëpunuar me çfarëdolloj investigimi lidhur me këtë ngjarje dhe autoritetet saudite lëshonin një deklaratë zyrtare ku sugjerohej se Khashoggi mund të ishte zhdukur pasi kishte lënë konsullatën, filluan të dalin lajme shqetësuese: sipas mediave turke, në ditën e zhdukjes së gazetarit, stafi turk i konsullatës saudite ishte njoftuar të rrinte në shtëpi dhe nga Riadi ka ardhur një avion privat me në bord 9 punonjës të inteligjencës së Mbretërisë, që më pas do të shkonin në konsullatë.

Me kalimin e kohës është bërë gjithnjë e më e qartë se të dyja gjërat qenë të lidhura, derisa më 8 tetor një burim anonim i inteligjencës turke ka thënë për Washington Post se Khashoggi ishte vrarë brenda konsullatës saudite. Në orët dhe në ditët në vazhdim kanë nisur të qarkullojnë zëra, janë bërë gjithnjë e më këmbëngulës dhe janë pasuruar dora dorës me detaje: Khashoggi është prerë copa copa dhe është nxjerrë nga konsullata me një furgon të zi, ekziston një video e torturimit dhe e vrasjes, ka qenë një tentativë rrëmbimi e përfunduar keq. Ka qenë atëhere që ajo që dukej si një gjë e ndërlikuar është transformuar në një aferë ndërkombëtare.

Fillimisht, nëpërmjet Ministrit të Brendshëm të saj, Arabia Saudite është pozicionuar, ka denoncuar “akuzat false që qarkullojnë nëpër media” kundër saj për zhdukjen e Khashoggi dh i ka quajtur zërat për vrasjen e tij “gënjeshtra dhe akuza të pabaza kundër qeverisë së Mbretërisë”. Por më pas i është dashur t’u nënshtrohet presioneve ndërkombëtare sidomos të Turqisë dhe të Shteteve të Bashkuara: natën e 15 tetorit, policia turke ka kontrolluar konsullatën, duke zbuluar se brendësia e ndërtesës ishte e sapolyer krejtësisht (dhe praktikisht një video e paraqitur nga al-Jazeera e xhiruar pak orë përpara tregon hyrjen në ndërtesë të një kompanie pastrimi). Ndërkaq Neë York Times, pasi ka konsultuar burime të inteligjencës turke, ka shkruar se filmimet dhe audiot në posedim të turqve demonstronin se Khashoggi është torturuar, i janë prerë gishtat dhe më pas i është prerë koka dhe është bërë copa copa.

Nga zhvillimet e fundit, duket praktikisht e sigurtë se Khashoggi është vrarë brenda konsullatës saudite: në mënyrë mjaft elokuente, pasi ka dyshuar për rreth 20 ditë, Ëashington Post ka vendosur të botojë artikullin e fundit e shkruar nga gazetari për rubrikën që mbante aty. Deri Trump – që në fillim minimizonte duke thënë se, përderisa gazetari nuk ishte shtetas amerikan, nuk do t’ia ndërpriste furnizimet më armë Arabisë Saudite – i është dashur ta pranojë se Khashoggi duket pikërisht se ka vdekur se në rast se zbulohej se përgjegjësia është e sauditëve, atëhere ata do të kishtin pasoja të rënda.

Ndërkohë, në gazetat perëndimore, narrativa që po përcillet e redukton gjithçka në vrasjen e një gazetari dhe disidenti saudit: një sintezë sipërfaqësore dhe e gabuar, që në bën ta keqkuptojmë shtrirjen e kësaj historie dhe atë çka po ndodh prapa kuintave.

Kush ishte Jamal Khashoggi

Jamal Khashoggi ishte 60 vjeç dhe ishte gazetari më i famshëm i botës arabe. Kishte punuar për gazeta të ndryshme të botës arabe, por edhe si korrespondent nga jashtë; ka qenë dy herë kryeredaktor i al-Ëatan, gazetë progresiste saudite, dhe drejtor i televizionit al-Arabme qendër në Bahrein. Pjesë e reputacionit të tij i detyrohet faktit që në vitet ’90 ka qenë gazetari me kontaktin më të ngushtë me Usama bin Laden, që e ka ndjekur nga afër dhe e ka intervistuar disa herë si në Sudan, ashtu edhe në bastionin e tij të Tora Boras në Afganistan.

Për aktivitetet e tij, Khashoggi i është mbyllur shumë herë goja nga censura saudite. Në vitin 2003 kishte humbur vendin e punës tek al-Ëatan prej një artikulli kritik ndaj Ibn Taymiyya, i konsideruar si babai themelues i ëahabizmit. Në vitin 2016, pasi ka kritikuar Donald Trump, autoritetet saudite e kishin ndaluar që të shkruante nëpër gazeta dhe të shfaqej në televizion. Më së fundmi kishte kritikuar fushatën ushtarake kundër Jemenit dhe Princin Trashëgimtar mjaft të fuqishëm Mohammed bin Salman: në vijim të këtyre poziciomeve dhe duke u ndjerë i kërcënuar, kishte vendosur ta linte Arabinë Saudite për Uashingtonin.

Pavarësisht pozicioneve të tij mjaft kritike ndaj qeverisë saudite, Khashoggi mbetej megjithatë një anëtar i spikatur i elitës së Mbretërisë. Gjyshi i tij Muhammad Khashoggi, me origjinë turke, ishte mjeku personal i Mbretit Abdulaziz al-Saud, themelues i Arabisë Saudite; xhaxhai i tij ishte shumë i famshmi dhe tregëtari shumë i fuqishëm i armëve Adnan Khashoggi. Në vitet ’90 kishte bashkëpunuar me shërbimet sekrete saudite me detyrën që të provonte ta bindëte Usama bin Laden të hiqte dorë nga dhuna dhe në vitet ‘2000 kishte qenë përgjegjës i komunikimeve të Princit Turki al-Faisal, ambasadorit saudit në Shtetet e Bashkuara.

Me pak fjalë, jo tamam disidenti dhe opozitari politik që paraqitet në shumë gazeta perëndimore. Dhe pikërisht për këtë arësye vrasja e tij është jashtëzakonisht e rëndësishme: është një mesazh drejtuar disidentëve të vërtetë për t’u thënë se nëqoftëse një si Khashoggi eliminohet kështu, atëhere ata mund të shpresojnë vetëm për më keq akoma.

Çfarë po ndodh midis Shteteve të Bashkuara, Arabisë Saudite dhe Turqisë

Edhe pse në dukje janë në konflikt, në realitet ajo që po zhvillohet midis Uashingtonit, Ankarasë dhe Riadit është një lojë komplekse diplomatike, qëllimi i së cilës është që t’u mundësojë të gjithëve ta ruajnë fytyrën e tyre. Asnjëri – në radhë të parë Shtetet e Bashkuara – nuk ka dëshirë që të vihet vërtet kundër sauditëve, që janë një aleat strategjik për motive të ndryshme: nga furnizimet me naftë tek shitja e armëve, nga bazat ushtarake në qendër të një rrjeti diplomatik për të frenuar influencën iraniane në Lindje të Mesme. Aq sa fillimisht Trump praktikisht ka thënë se, duke mos qenë Khashoggi shtetas amerikan, nuk ia ndjente aspak për zhdukjen e tij, por edhe kur e ka korrigjuar shënjestrën, ajo ka qenë për të akuzuar pjesë të devijuara të shërbimeve sekrete.

Sipas të përditshmes Foglio, është Turqia fituesja e vërtetë e kësaj historie praktikisht, sjellja e Turqisë – që thotë se ka në dorë prova dërrmuese të përbëra nga filmime dhe regjistrime audio të bëra brenda konsullatës që do të demonstronin se Khashoggi është torturuar dhe vrarë – është ambige. “E kanë ndërtuar rastin pa arritur tek skena finale, kanë moduluar rrjedhjen e lajmeve dhe, megjithatë, nuk e tregojnë videon vendimtare. Është sikur të kishin një armë të drejtuar tek sauditët dhe ka të ngjarë që t’u kenë bërë shumë kërkesa”, shkruanFoglio.

Në realitet, as ata nuk duhet të vihen kundër sauditëve: e gjitha është një balet diplomatik. Në fakt, është e qartë se cila është zgjidhja e përkryer për të tri palët e përfshirë: një investigim që të deklarojë se Khashoggi praktikisht është vrarë në konsullatë, por që shfajëson nivelet e larta e qeverisë saudite, duke ua veshur përgjegjësitë ndonjë koke turke – domethënë shërbimeve sekrete të devijuara për të cilat fliste Trump – për t’i mundësuar Turqisë dhe Shteteve të Bashkuara që të mos kalojnë oër vende që u lejojnë aleatëve të tyre t’i shkelin pafytyrësisht dhe pandëshkueshmërisht të drejtat e njeriut dhe të vrasin gazetarë në dritën e diellit, por edhe ta lejojnë qeverinë e Arabisë Saudite që të dalë relativisht e pastër, duke bërë ndonjë ndryshim në favor të Uashingtonit dhe Ankarasë.

Çfarë pasojash do të ketë gjithë kjo situatë

Edhe sikur operacioni të dilte (dhe do të dalë) me sukses, zhdukja dhe vrasja e Khashoggi do të kenë një pasojë jetëgjatë: do të peshojnë rëndë mbi imazhin e Mohammed bin Salman, Princit Trashëgimtar saudit ose, siç e quajnë rëndom, MbS.

Gjatë viteve të fundit, MbS ka bërë përpjekje të mëdha për të ndërtuar imazhine princit të ri “reformator” si në kuadrin ekonomik – ku ka lançuar Saudi Vision 2030, një program ambicioz me qëllim që ta shkëpusë ekonominë saudite nga nafta dhe të tërheqin investime ndërkombëtare – ashtu edhe në kuadrin social. Vendimi për t’i lejuar gratë që të ngasin makinat dhe ajo e lejimit pas 35 vitesh e rihapjeve të kinemave në vend kanë qenë iniciativa të marra në këtë drejti dhe për një periudhë edhe kanë funksionuar: praktikisht të gjithë gazetat perëndimore i kanë bërë jehonë propagandës së tij, duke folur për “pranverën” saudite në ardhje me Princin e ri.

Në realitet, bëhej fjalë për operacione kozmetike që nuk e ndryshonin aspak situatën e të drejtave civile në Arabinë Saudite dhe që bile provonin që t’i paraqisnin si meritë e mendjehapjes së Princit ato që në realitetin e fakteve qenë arritje të lëviizjeve të protestave saudite: për shembull, vendimi për lejimin e grave që të ngisnin makinat vinte pak kohë pas arrestimit të aktivisteve të ndryshme që prej kohësh luftonin për këtë objektiv.

Qysh nëntorin e kaluar, imazhi i MbS ishte dëmtuar, kur kish ndërmarrë një operacion policor për të konsoliduar pushtetin e tij që kish çuar në arrestimin e dhjetëra eksponentëve të elitës dhe të familjes mbretërore saudite në Ritz-Carlton Hotel të Riadit. Por atëhere ia kishte kaluar duke folur për “masa antikorrupsion”. Por kësaj radhe Princi duket se e ka ekzagjeruar dhe vrasja e një gazetari të njohur dhe gjithsësesi pak i rrezikshëm si Khashoggi – sidomos prej brutalitetit dhe prej modaliteteve të sipërpërmendura: viktima është tërhequr në kurth në një përfaqësi diplomatike në një vend të tretë – sigurisht që do të jenë një njollë në imazhin prej reformatori të cilit Princi i ka kushtuar kaq shumë (dhe kaq shumë para) për ta ndërtuar.

Jo vetëm kaq, por mund t’i kushtojë shumë më tepër se reputacionin. Shpejt do të nisë Future Investment Initiative, një samit ekonomik i organizuar nga Princi dhe i mbiquajtur “Davosi i shkretëtirës”, por sponsorë, media partnere të ndryshme siFinancial Times e Neë York Timesdhe të ftuar të ndryshëm si CEO e JPMorgan Chase, Ford, Uber dhe Virgin Group kanë njoftuar tashmë se nuk do të marrin pjesë në shenjë proteste për zhdukjen dhe vrasjen e Khashoggi. Bile orët e fundit ka zëra që i kërkojnë Mbretit saudit Salman që ta zëvendësojë dhe të emërojë një trashëgimtar tjetër në vend të tij.

Përgatiti bota.al

Kongresmeni amerikan: pse Jared Kushner ka dorë në vrasjen e gazetari saudit

Pasi Arabia Saudite pranoi se gazetari Jamal Khashoggi është vrarë në konsullatën e saj në Stamboll dhe tha se arrestoi 18 persona nën akuzë për këtë krim, janë shfaqur detaje të reja të cilat mund të hedhin dritë mbi “qasjen e butë” të presidentit Trump në lidhje me rastin

Përfaqësuesi i Kongresit, Joaquin Castro akuzoi haptazi Jared Kushnerin, këshilltar i Presidentit për Lindjen e Mesme, se është pjesë e komplotit për vrasjen e tij.

Në një intervistë me CNN, Castro tha se ishte Jared Kushner ai që e kishte vënë Khashoggi në “listën e armiqve” të Arabisë Saudite.

Sipas kongresmenit, emri i viktimës është zbuluar në një listë të shërbimeve të inteligjencës amerikane, diktuar nga kabineti i Presidentit. Castro tha se kjo listë i është dorëzuar më pas Princit të Kurorës Muhammad bin Salman, i cili ka vepruar sipas saj, duke urdhëruar vrasjen e Jamal Khashoggi.

Ai i kërkoi Kongresit që të hapte një hetim mbi çështjen. “I kërkoj Kongresit që të nisë një hetim për këtë rast”, tha Castro.

Dhe pak kohë më parë, kongresmeni Joaquin Castro i tha The New York Times-it se Kushner kishte kërkuar Trump që të mbështeste Mohammed bin Salman në të gjithë rastet.

Por ndërkohë, ministri i Jashtëm saudit, Adel al-Jubeir, tha se Princi Salman nuk ka qenë fare në dijeni për vrasjen e gazetarit. /tesheshi.com/