E la Kosovën, por ka disa parashikime për të

Dje është mbajtur ceremonia e ndërrimit të Komandës së KFOR-it nga Giovanni Fungo te Salvatore Cuoco.
Gjatë kësaj ceremonie ata uruan fat si dhe treguan përkushtimin e tyre për detyrën që e pret komandantin e ri

Pjesë e kësaj ceremonie ishte edhe Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, i cili theksoi se FSK-ja me ndihmën e KFOR-it është shndërruar në forcë profesionale e multietnike, shkruan sot Gazeta “Zëri”.

Pas kësaj ceremonie komandanti i Komandës së Forcave të Përbashkëta në Napoli, admirali James G.Fungo, në një prononcim për medie tha se deri tani duhet të jetë kuptuar se shndërrimi i FSK-së në ushtri duhet të bëhet përmes ndryshimeve kushtetuese.

Foggo, gjithashtu, çështjen e demarkacionit e vlerësoi si një temë të nxehtë për Kosovën.

Gjatë fjalimit të tij, komandanti në largim, Giovanni Fungo, tregoi se ishte i nderuar që i ishte besuar një detyrë e tillë për të qenë komandant i një misioni kaq të rëndësishëm.

“Isha i nderuar që më është besuar një detyrë e tillë, për të qenë komandant i një misioni kaq të rëndësishëm”, tha Fungo në fjalimin e tij.

Pas Fungos fjalën e mori edhe Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, i cili falënderoi Fungon dhe njëkohësisht theksoi që me ndihmën e KFOR-it, FSK-ja është shndërruar në forcë profesionale e multietnike.

“Me ndihmën e KFOR-it, FSK-ja është një forcë profesionale e multietnike. FSK-ja është e gatshme për kompetenca të reja e funksion të ri”, ka thënë Hashim Thaçi.

Mbi 40 mijë vizitorë në ekspozitën me artefakte të Kosovës në Beograd

Mesatarisht një mijë vizitorë në ditë e kanë parë ekspozitën në Akademinë Serbe të Shkencave në Beograd, në të cilën janë ekspozuar artefakte të Kosovës

Për 46 ditë prej se është hapur “Trashëgimia artistike serbe në Kosovë e Metohi: Identiteti, rëndësia, rrezikimi” atë e kanë vizituar 46 mijë veta, ka njoftuar të martën kjo akademi, raportojnë mediat serbe, shkruan sot “Koha Ditore”.

Siç është shkruar në një njoftim të këtij institucioni që është organizator i ekspozitës, “për shkak të interesimit të madh, ekspozita do të mbahet e hapur deri më 26 nëntor”.

Me këtë ekspozitë, Akademia Serbe e Shkencave synon që “t’ia kujtojë publikut vendës e atij botëror që populli serb jeton në Kosovë e Metohi tash më shumë se një mijë vjet, dhe prej kohës së Stefan Nemanjes e deri më sot, pandërprerë kultivon krijimtarinë e shumanshme artistike”.

Po të martën ka njoftuar se katalogu i kësaj ekspozite është botuar edhe në anglisht, përderisa ka paralajmëruar edhe dy botime.

Gjatë luftës Serbia ka marrë prej Kosovës mbi 1.200 artefakte. Pos “Hyjneshës në fron”, asnjëri prej tyre nuk i është …

Në Kurshumlinë, dikur të banuar me shqiptarë gjenden 11 qytete të humbura

Arkeologët e Muzeut Kombëtar të Toplicës nga Prokuple dhe Muzeu Kombëtar nga Beogradi vazhduan kërkimet e tyre arkeologjike në komunën e Kurshumlisë, të cilat po zhvillohen në çdo vjeshtë tash e pesë vite

Deri më tani, ata kanë zbuluar 11 qytete të humbura në shpatet e Kopaonikut dhe Malit të Radanit, shkruan Agjencia serbe e Lajmeve Beta, transmeton InfoPress.

Për pesë qytet që u zbuluan rreth Banjës Lukovo deri më tash asgjë nuk dihej.

Arkeologu i Muzeut Kombëtar të Toplicës, Julka Kuzmanoviq Cvetkoviq tha se këto pesë qytete ende paraqesin një mister dhe se nevojitet kërkim më i gjerë arkeologjik për të mësuar më shumë rreth tyre.

“Këto qytete nuk ishin të evidentuara kurrë në hartën arkeologjike të Serbisë. Këto janë qytetet në majat malore, rreth Banjës Lukovska. Ajo që mund të them tani është se këto qytete kanë të bëjnë me një lloj veprimtarie në atë zonë, ka shumë të ngjarë me minierat “, tha Kuzmanoviq Cvetkoviq.

Në disa vende, rrëzë qyteteve të fortifikuara, arkeologët kanë gjetur rrënojat e vendbanimeve, të cilat tregojnë se ata jetonin këtu nga parahistoria në Mesjetë.

Arkeologja e Muzeut Kombëtar të Beogradit, Emina Zeçeviq, tha se gjetjet arkeologjike në të gjithë territorin e komunës së Kurshumlisë kanë ndryshuar krejtësisht njohuritë e mëparshme rreth historisë së rajonit.

“Gjithçka që kemi gjetur dhe zbuluar pothuajse plotësisht ndryshon atë që ne kemi ditur deri më tani. Për shembull, tani e dimë se ky rajon, fshatrat e sotme Kurrshumlia dhe rrethinat e saj, ishin shumë më të populluara se sot, por edhe shumë më të pasura”, tha Zeçeviq.

Arkeologët kanë evidentuar rreth 140 lokalitete nga periudha të ndryshme kohore.

Arkeologu Milan Saviq nga Kurshumlia tha se ndihma e shtetit dhe e komunës së Kurshumlisë është e nevojshme për të bërë kërkime më të hollësishme arkeologjike, sepse ato janë me rëndësi të madhe, jo vetëm për Kurshumlinë, por edhe për Serbinë.

Hulumtimi arkeologjik vazhdon javën e ardhshme. Përndryshe, këto studime ishin të parat, pas më shumë se njëqind vjetësh, pasi që rajoni i Kurshumlisë u vizitua nga shkrimtari i famshëm Felix Kanic dhe i vetmi që mbante shënime në lokalitete të caktuara.

Ndryshe se dikur para shpërnguljeve masive, Kurshumlia me rrethinë ka qenë çerdhe shqiptarësh e pranojnë edhe shumë autorë serbë.

Shqipja e zhvillimi i saj – konferencë e DAFG në Jena

Gjuha shqipe, e kaluara, e tashmja dhe e ardhmja, me këtë titull i ftoi Shoqata e Miqësisë gjermano-shqiptare (DAFG) kureshtarët në Jena. Konferenca u zhvillua në 10-11.11 në ambientet e Universitetit Friedrich-Schiller

Koncepti i menduar mirë nga organizatorët dhe cilësia e kumtesave mundësuan që harku kohor midis epokave të hidhej me sukses edhe brenda kohës së shkurtër në dispozicion për natyrën e temave. Ishte një zgjedhje jo rastësore që për të kaluarën e shqipes referuan në konferencë dy figura me të cilat identifikohet albanologjia dhe historiografia gjermane për Shqipërinë: Prof. Wilfried Fiedler dhe Dr. Michael Schmidt-Neke. Studimet dhe analizat e tyre për shqipen dhe shqiptarët janë prej dekadash e deri sot pika të sigurta reference, si për profesionistë ashtu edhe për kureshtarë që duan të mësojnë në Gjermani dhe jashtë saj më shumë për botën shqiptare.

Zhvillimin e vrullshëm të shqipes në dekadat e fundit dhe perspektivat e mundshme të zhvillimit të saj, organizatorët kishin zgjedhur t’i trajtonin duke ftuar të referojnë nga njëra anë një mësues dhe një përkthyes dhe nga ana tjetër dy shkencëtarë të rinj: mësuesin e shqipes në Gjermani, Muhamet Idrizi dhe përkthyesin Vëllaznim Haziri si dhe gjuhëtarët e rinj: Dr. Henry Ludwig dhe Dr. Lumnije Jusufin.
“Çfarë do të thotë e gjitha kjo gramatikë për punën time të përditshme?” Kjo ishte pyetja që shtroi një vit më parë në një konferencë për çështje të gramatikës Dr. Robert Elsie, tregoi në bisedë me Deutsche Welle-n, Andreas Hemming, njëri nga organizatorët e konferencës dhe kryetari i Shoqatës së Miqësisë Gjermano-Shqiptare (DAFG). „Kështu që ne vendosëm të mos kishim në konferencë vetëm gjuhën në pikëpamje shkencore, por edhe gjuhën në jetën e përditshme, pikërisht me mësimin në gjuhën amtare”, tha Hemming.

“SHQIPJA – NJË GJUHË E VEÇANTË”

Kumtesën e tij “Shqipja – një gjuhë e veçantë”, prof. Wilfried Fiedler e kishte konceptuar rreth tri boshteve kryesore: 1.shqipja si gjuhë indoevropiane 2. shqipja dhe gjuhët e tjera ballkanike dhe 3. dialektet dhe gjuha e shkruar, e kultivuar, shqipe. Me një gjuhë të kuptueshme për spektrin e gjerë të dëgjuesve të konferencës, që shtrihej që nga kureshtarët për shqipen, tek mësimdhënësit, historianët dhe gjuhëtarët, prof. Fiedler u ndal te marrëdhëniet e shqipes me ilirishten. Ai tha se hipoteza që shqipja duhet të ketë lidhje me ilirishten u shpreh në krye nga filozofi, historiani e matematikani Gottfried Wilhelm Leibniz (1646-1717), me të cilin „fillojnë thuajse të gjitha në shkencën gjermane”. Ky mendim u mor më vonë edhe nga dijetari Johann Thunmann (1746-1778) dhe u fut në shkencë nga themeluesi i indogjermanistikës, Franz Bopp (1791-1867). Pra që prej themelimit indoevropianistika e krahasuar përfshiu edhe shqipen.

Prof. Fiedler u kujtoi të pranishmëve se me përjashtim të greqishtes, asnjë gjuhë e Ballkanit nuk ka dokumentim të pandërprerë deri sot, në mënyrë që të ndiqet në zhvillimin e saj. Në këtë kuadër, nga pak glosa dhe emra të rikonstruktuar vendesh nuk mund të thuhet „me siguri që idioma e quajtur ilirishte në antikitet është me të vërtetë gjuha paraardhëse e shqipes”. Por, kujtoi Fiedler, „pavarësisht se si quhej gjuha paraardhëse e shqipes, atdheu i saj ka qenë në mënyrë të vazhdueshme Ballkani”.
Një argument kryesor për këtë tezë janë elementët e greqishtes së vjetër në shqipe, si p.sh. pjepër, mokër.

Elementi i dytë i rëndësishëm është që shqipja nuk ka vetëm fjalë të përbashkëta me greqishten, por ka përbashkësi strukturore krejt të veçanta me gjuhët e tjera ballkanike. Përbashkësitë tipologjike vërehen ndër të tjera edhe në “zinxhirin ballkanik”: në radhitjen njëra pas tjetrës të fjalëve që nuk pranojnë ndërfutje elementësh të tjerë si p.sh. në fjalinë “Pa ndihmën e kolektivit, nuk do ta paskësh mbaruar dot”, ku “nuk do ta paskësh mbaruar dot”, në shqip nuk pranon asnjë ndërfutje elementësh të tjerë. Në gjuhët e tjera ballkanike ky togfjalësh është gjithashtu një i vetëm, megjithatë disa gjuhë ballkanike pranojnë edhe ndërfutjen e elementëve.

Prof. Wilfried Fiedler kujtoi së treti faktin që kufiri i ndarjes së dialekteve të shqipes është i pranuar gjerësisht. Por në një kohë kur toskërishtja, kryesisht në pjesën jugore të Shqipërisë, ndonëse me nëndegë „paraqitet relativisht e njësuar, ndarja e gegërishtes është më e ndërlikuar”. Veç ndarjes në gegërishte veriore dhe gegërishte jugore, kemi edhe nëndegë të tjera. Prof.Fiedler tha se është një fakt që të tërheq vëmendjen që p.sh. gegërishtja verilindore, pra kosovarishtja, ka trashëguar pak dëshmi të vjetra me shkrim.

Ai tha se ndoshta gegërishtja jugore, për shkak të dallimeve më të vogla me toskërishten do të ishte përshtatur më mirë si gjuhë e përbashkët e shqiptarëve. Por edhe me këtë degë dialektore problemi kryesor për gjuhën standarde do të kishte mbetur: ekzistenca e paskajores në gegërishte. “Në mënyrë të çuditshme gegët mendojnë që pa paskajore në fakt as që mund të jetohet. Për këtë i mbështesim edhe ne evropianoqendrorët, sepse edhe ne themi: si mund të jetohet pa paskajore. Por njëkohësisht shtrojmë pyetjen: pse në Greqi ose në Bullgari nuk ka fare përpjekje për t’i futur paskajoret, që mund t’i futësh lehtë në gjuhët përkatëse?”, pyeti prof. Fiedler.

Më tej prof. Fiedler theksoi që gegërishtja jugore funksionoi si gjuhë e shkrimit, e përbashkët prej fundit të Luftës së Parë Botërore deri në vitin 1938. Por duhet thënë, tha ai „se për një kohë kaq të shkurtër janë relativisht pak gjëra që gjuhësia mund të kish ofruar me fuqinë e rregullave”.
Më tej ai shprehu pikëpamjen se shkrimi nga udhëheqësit komunistë partizanë në Luftën e Dytë Botërore të deklaratave kryesisht në toskërisht, por me elementë të gegërishtes, pati ndikim në praktikën e mëvonshme gjuhësore. Pas një diskutimi filologësh në Tiranë, në vitin 1952, gegërishtja kaloi edhe më qartë në plan të dytë. Ndërsa në Kosovë, pas vitit 1968 u vendos që të përdoret një gjuhë e përbashkët standarde me Shqipërinë, rregullat për të cilën u vendosën në Kongresin e Drejtshkrimit të vitit 1972.

NORMËZIM I GJUHËS ME DEKRET NGA PUSHTUESI?

A është e mundur që gjuha e një vendi të normëzohet me dekret të pushtuesit, pyeti dr. Michael Schmidt-Neke në kumtesën e tij për punën e „Komisias Letrare Shqipe” që veproi në Shqipëri midis viteve 1916-1918? Schmidt-Neke theksoi që me pushtimin e 20.000 metrave katrorë të territorit shqiptar në fillim të 2016-ës, monarkia Austro-Hungareze ndoqi edhe një politikë kulturore. Krahas akteve brutale si pushtues, austro-hungarezët mbështetën edhe përpjekjet për arsim. Për këtë ata ndërmorrën në dobi të shqiptarëve, që i shihnin si aleatë (në dallim nga qendrimi ndaj serbëve e malazezëve, gjithashtu të pushtuar prej tyre) , një hap të pazakontë: ata urdhëruan ngritjen e një Komisioni Letrar për përpunimin e gramatikës dhe të terminologjisë.

“Detyra e aktit të themelimit të Komisionit Letrar, në fuqi që prej 1 shtatorit 1916 ishte zhvillimi i një ortografie gjithëpërfshirëse të shqipes; zhvillimi i terminologjisë për drejtësinë, administratën dhe arsimin; hartimi i librave shkollorë”, tha Schmidt-Neke. Komisioni përbëhej nga 17 vetë, por jo të gjithë këta anëtarë i ndoqën të gjitha 64 mbledhjet e Komisionit, që funksionoi deri në maj 1918. Komisionin e kryesonte Gjergj Pekmezi, me origjinë nga Pogradeci, i cili kishte formim gjuhësor. Anëtarë të njohur të Komisionit qenë ndër të tjerë, Gjergj Fishta, Luigj Gurakuqi, publicistë si Sotir Peci apo Sali Nivica; pedagogë me emër si Martin Logoreci apo Aleksandër Xhuvani nga Elbasani; poetë si Hil Mosi apo Ndre Mjeda.

Disa faktorë e penguan punën normale të Komisionit, kujtoi dr. Schmidt-Neke. Megjithëse një vit pas themelimit ai u ngrit në nivelin e një institucioni të varur nga Këshilli Administrativ Civil, anëtarët e tij punonin në mënyrë krejt honorofike. Përbërja e tij ishte e pabalancuar. Në të mbizotëronin njëanshmërisht gegët: nëntë prej anëtarëve qenë gegë, katër toskë, dy elbasanas. Veç tyre anëtarë qenë edhe dy të huaj: Rajko Nahtigal dhe Maximilian Lambertz. E parë nga pikëpamja fetare, Komisioni me qendër Shkodrën përbëhej nga nëntë katolikë, katër ortodoksë dhe vetëm dy myslimanë. „Një aktivitet katolik-geg” që nuk e mbante parasysh shumicën myslimane të popullsisë së Shqipërisë, tha Schmidt-Neke.

Veç botimit të dorëshkrimeve të autorëve shqiptarë, vendimit për nxjerrjen e një reviste mujore letrare gjermanisht-shqip (nga e cila u botuan vetëm dy numra), Komisia Letrare kishte si detyrë edhe hartimin e një fjalori gjermanisht-shqip si dhe këshillimin e administratës shqiptare në çështjet terminologjike, sidomos juridike. Pikërisht puna me terminologjinë, me rastin e botimit të përkthimit të ligjit të gjykatave të paqes (strukturë paralele civile me gjykatat ushtarake austro-hungareze), nxorri në pah edhe gjendjen e gjuhës shqipe në atë kohë.

“Duhet të jetë një rast i rrallë që një komision letrar i bashkangjit një botimi të një ligji, si ligji për gjykatat e paqes, dy faqe për vështirësinë e përkthimit. Pekmezi shpjegon…që në shumë raste kishte qenë shumë e vështirë gjetja e shprehjeve të duhura. Dhe prandaj qe vendosur që krahas termit shqip, të paraqitej edhe termi i vjetër osman me transkriptim latin. Ai lutet që për tekste të tilla në të ardhmen të bashkangjitet edhe terminologjia përkatëse evropiane: gjermanisht, frëngjisht, italisht”.

Por pyetja qendrore që çoi shpejt në shpërbërjen e Komisionit ishte mosdakordimi për kuptimin e synimin e punës: “çfarë duam ne në fakt: a duam të përkufizojmë një standard nacional për gjithë gjuhën, dhe nëse po, mbi ç’bazë, ndoshta edhe mbi ndonjë dialekt rajonal? Apo duhet pranuar dualiteti i gegërishtes dhe toskërishtes e të rrafshohen në terminologji dallimet më të mëdha dhe të zhvillohet një ortografi fonetike?” Kjo ishte çështja qe e bllokoi punën e Komisionit.

Propozimi që si bazë për gjuhën e përbashkët të merrej dialekti i Elbasanit (propozim i bërë edhe më parë), hasi në kundërshtimin e vendosur ndër të tjera të Maximilian Lambertzit (1882-1963), i pasionuar pas gegërishtes së Gjergj Fishtës. Zhvillimet më të gjera, ecuria e Luftës së Parë Botërore jo në dobi të Austro-Hungarisë ndikuan në punën e Komisionit. Nga librat shkollorë që do të hartonte Komisioni, u botua vetëm një dhe ai më 1920. Disa muaj pas shpërndarjes së Komisionit, në maj 1918 austro-hungarezët i larguan trupat nga Shqipëria. “Ajo që pasoi ishin dy dekada pa një politikë të organizuar gjuhësore në Shqipëri,” tha në fund dr. Michael Schmidt-Neke.

SHQIPJA – ÇFARË TË TËRHEQ TE AJO

Më parë, shefi i Katedrës së Sllavistikës Jugore në Universitetin Friedrich-Schiller të Jenës, Prof. dr. Thede Kahl, u pati treguar të pranishmëve në konferencë përshtypjet e tij nga ekspeditat gjuhësore edhe në rajonet shqipfolëse në Ballkan. Një vend gjeografikisht kompakt me një gjuhë misterioze si shqipja më tërhoqi shumë, tha prof. Kahl. Në projektin e tij për “Barinjtë në kontakt, ndryshimet në gjuhë dhe kulturën e ish-barinjve shëtitës” ai ka analizuar edhe fjalë shqipe. Mbi bazën e evoluimit të disa profesioneve si p.sh. “hamall” apo “salepçi” te shqiptarët, prof. Kahl u ndal te zhvillimet kulturore.

Përpunimin e terminologjisë gramatikore në gjuhën shqipe ai e paraqiti në disa hapa, deri te propozimet e Sami Frashërit dhe të afëria e tyre me termat e sotëm gramatikorë të shqipes. Prof.Kahl, si mikpritës i konferencës në ambjentet e Universitetit Friedrich-Schiller në Jena i informoi të interesuarit edhe për mundësitë për të studiuar gjuhën shqipe në kuadër të kurseve për Bachelor e Master për Evropën Juglindore në Universitetin e Jenës.

“Gjurmë Shqiptare”: Voskopoja, magjia që mahniti Ballkanin

Voskopoja dhe historia e saj e vërtetë, gjurmët, dokumentet, lidhjet… Kush kërkon të manipulojë të shkuarën e saj? Çfarë tregojnë kodikët dhe cili ka qenë pozicioni grek

Përse historia e Voskopojës nuk tregohet e plotë dhe cila është e shkuara e kësaj qendre të mahnitshme?
Themelimi i Voskopojës dokumentohet diku në shekullin e XIV.

Voskopoja njohu lulëzimin e një kryeqendre mahnitëse, e një qyteti i cili ishte shumë më përpara në kohën kur jetonte, ashtu siç njohu djegien e shkatërrimin, e megjithatë nuk mundën t’ia mpinin frymëmarrjet.

Voskopoja është sërish, për të treguar sot historinë e saj. Një histori që vjen në dokumentarin e gazetarit Marin Mema.

Sibela Alimovska, vajza shqiptare që po lufton për Manastirin (video)

Të diskriminuar nga maqedonasit dhe nga pushtetarët shqiptarë në Maqedoni, të injoruar nga Tirana dhe Prishtina, që nuk e shohin të arsyeshme të hapin një konsullatë nderi siç kanë hapur shumë vende tjera, intelektualët e Manastirit kanë vendosur të marrin fatin në duart e tyre

Pak shpresë dhe optimizëm lidhur me fatin e shqiptarisë në Manastir ka kthyer shoqata joqeveritare me emrin simbolik “22 nëntori”. Kjo shoqatë, që tubon intelektualët shqiptarë, udhëhiqet nga aktivistja e sektorit civil në këtë qytet, Sibela Alimovska. Për dallim prej shumë bashkëmoshatarëve të saj nga Manastiri, që vendosin të migrojnë në Amerikë dhe Australi, Sibela ka vendosur të qëndrojë në qytetin e të parëve. E jo vetëm kaq. Duke formuar shoqatën “22 nëntori”, ajo synon të krijojë një vatër rezistence ndaj tendencave për zhdukjen e gjurmëve shqiptare në qytetin e konsujve.

Veshjet e vajzave të Lunxherisë: Nga xhupleta te ngjyrat fantastike

Albumi fotografik i përgatitur në Tiranë në vitin 1976 përcjell artin popullor përmes veshjeve të krahinave të ndryshme në Shqipëri

Autorë të këtij albumi janë etnografi shumë i njohur Rrok Zojzi, i cili në ndërmarrjen e tij shumë interesante është mbështetur si bashkëautorë nga Abaz Dojaka dhe Hasan Qatipi dhe si fotografë nga Halit Gjiriti dhe Nikolin Baba. Albumi ka qenë një nga materialet publicitare të asaj kohe dhe është shpërndarë edhe jashtë vendit. Ai është botuar i shoqëruar me shënime në shqip, anglisht dhe frëngjisht.

Është një set fotografik ku më të bukurat që kemi vecuar janë veshjet popullore të të gjithë zonave të Shqipërisë. Ata spikasin jo vetëm për larminë e jashtëzakonshme të ngjyrave dhe motiveve, por kujdesi i autorëve ka sjellë me elegancë së bashku me to edhe një galeri portretesh dhe peisazhesh nga e gjithë Shqipëria. Eshtë një koleksion i rrallë, vlerat e të cilit jo vetëm që nuk humbasin kurrë, por me cilësinë që ka ata vetëm shtohen, duke u bërë një thesar i paçmuar./27.al

Gjuha Shqipe është gjuha amtare e Evropës

Shkruan: Arif Mati

Ja silogjizmi im historik i pandalshëm dhe i pakundërshtueshëm që përmbledh gjithë tezën time mbi popullin pellazgo-trako-iliro-shqiptarë:

“Pellazgët ishin paraardhësit e Trako-ilirëve që flisnin gjuhën e tyre dhe Shqiptarët sot flasin gjuhën e Thrako-ilirëve domethënë Shqiptarët janë Pellazg”.
Keni këtu dy formula vetjake të tjera që shpesh i citoj në librat dhe tezën time:

Gjuha shqipe është një « fosil i gjallë » dhe është gjuha « amtare » e Evropës.
Sipas paleontologëve dhe antropologëve Evropa ka pasur disa hominide parahistorike: Njeriu i neandertalit, Cro-Manjoni, Homo Sapiensi dhe Homo Sapiensi-Sapiens. Sipas studimet e mia dhe mendimit tim ka pasur një të fundit : « Homo Pelasgusi ».

Çdo gjë tjetër, çdo zbullim tjetër, çfarëdo fakte të tjera dhe çdo zbulim arkeologjik, historik apo gjuhësor i ri vetëm sjell ujë në mullirin «pellazgo-trako-iliro-shqiptarë».

Ndërron jetë shkrimtari i njohur Kasem Trebeshina

Ka ndërruar jetë në moshën 91-vjeçare shkrimtari i njohur Kasem Trebeshina. Prej kohësh ai jetonte në Ankara të Turqisë në shtëpinë e vajzës së tij. Trupi i tij i pajetë ka mbërritur sot në Shqipëri dhe është përcjellë në orën 14.00 për në banesën e fundit tek varrezat e Tiranës

PROFIL

Kasem Trebeshina ka lindur në Berat me 8 gusht 1926.

Trebeshina filloi studimet në Shkollën Normale të Elbasanit, por i ndërpreu më 1942, kur u aktivizua në Luftën Nacionalçlirimtare. Pas vendosjes së regjimit komunist në Shqipëri, ai shërbeu si oficer i Drejtorisë së Mbrojtjes Popullore, që ishte homologe e OZN-së jugosllave, dhe që drejtohej nga Koçi Xoxe.

Trebeshina ndërpreu edhe studimet e larta në Institutin e Teatrit “Ostrovski” të Leningradit dhe iu kushtua tërësisht krijimtarisë letrare.

Në vitin 1961 arrin të botojë poemën “Artani dhe Min’ja ose hijet e fundit të maleve” dhe një përkthim pa emër të Garsia Lorkës.

Kasëm Trebeshina u njoh si shkrimtar në dhjetëvjeçarin e fundit të shekullit 20. Ky fakt lidhet fillimisht me rebelimin e tij të hapur politik, e më pas me disidencën letrare. Pjesëmarrës aktiv në Luftën Nacionalçlirimtare që në moshë fare të re, ai nuk u pajtua me politikën moniste të numrit një të partisë ku bënte pjesë; e kundërshtoi atë në mënyrë të drejtpërdrejtë, veçanërisht, për orientimin që po i jepte letërsisë dhe arteve. Për këtë qëndrim u burgos dhe veprat i mbetën në dorëshkrim. Letra e tij “Promemorje” për Enver Hoxhën, shkruar më 5 tetor 1953, dhe e botuar pas rënies së komunizmit, denoncon vendosjen e pushtetit “njëdorësh” në Shqipërinë e Pasluftës së Dytë Botërore dhe instalimin e Metodës së realismit socialist të cilën vetë Kasëm Trebeshina e identifikon me një censurë nga më të çuditshmet.

Pas rënies së komunizmit filloi të proklamohej si disident duke marrë për bazë një promemorie që thuhej t’ia kishte dërguar Enver Hoxhës në vitin 1953, ku e kritikonte metodën e realizmit socialist. Megjithatë vërtetësia e këtij pretendimi është vënë në pikëpyetje dhe promemoria është quajtur shpikje, e bërë me qëllimin e vetëm të shpalljes së Trebeshinës disident dhe të dëmtimit të imazhit të shkrimtarit Ismail Kadare i cili refuzonte të quhej disident.

Pjesa më e madhe e veprave të Trebeshinës kanë nisur të botohen në fillim të viteve ’90 në Prishtinë: Stina e stinëve, 1991; Mekami, melodi turke, 1994; Historia e atyre që s’janë, dramë, 1995, Tregtari i skeleteve, 2006, Këngë për Kosovën, 2007, Shtigjet e shekujve, 2007 dhe në Tiranë: Legjenda e asaj që iku (ribotim i Stina e stinëve), 1992; Koha tani, vendi këtu, 1992; Qezari niset për në luftë, 1993; Rruga e Golgotës, 1993; Lirika dhe satirë 1994: Hijet e shekujve, 1996; Ëndrra dhe hije drama; 1996 etj. Megjithatë pjesa më e madhe e veprës së Kasëm Trebeshinës është ende në dorëshkrim: 18 vëllime me poezi, 42 pjesë teatrore, 21 romane e vëllime me tregime etj.

Për kritikët, veprat e Trebeshinës qëndrojnë ndërmjet traditës kuteliane dhe surrealizmit, por atij vetë i pëlqen ta quajë realizëm simbolik. Kasëm Trebeshina profet e quan Robert Elsie në një artikull të vitit 1992. Nisur nga fakti se pjesa më e madhe e veprës së Kasëm Trebeshines është e pabotuar, si pasojë e nje klime armiqësore dhe censure. Vendi i veprës së Trebeshinës ne letersine shqipe ,mbetet ende I papercaktuar perfundimisht. Pjesa me e madhe e vepres se Trebeshines eshte ne doreshkrim, numër që mendohet të arrijë deri në 140 doreshkrime, permbledhje poezish, tregime, novela, romane, drama, komedi, tragjikomedi, shkrime kritike, eseistike dhe publicistike. Që në vitet ’50, ai filloi të shkruajë ndryshe nga veprat qe botoheshin në atë kohë.

“Stina e stinëve”, është vepra më përfaqësuese e atyre që janë botuar deri më sot e Kasëm Trebeshinës, e cila ka tërhequr vëmendjen e kritikëve dhe të studiuesve të letërsisë. Në këtë vëllim janë përfshirë tri novela: “Stina e stinëve”, “Odin Mondvalsen” dhe “Fshati mbi shtatë kodrina” apo “Kapriçio shqiptare”. Ndërsa novela e parë dhe e tretë bëjnë objekt fëmijërinë në një rrëfim jashtë tabuve që zakonisht identifikohen me këtë moshë (Stina e stinëve) dhe me ngarkesa historiko-filozofike që e tejkalojnë fëmijërinë (Fshati mbi shtatë kodra), novela tjetër, “Odin Mondvalsen” përbën një cilësi të veçantë si përsa i përket objektit të pasqyrimit, ashtu edhe për nga teknikat e rrëfimit.

Qyteti i humbur i Atlantidës zbulohet në mes të oqeanit? (video)

Një video e re e qytetit të lashtë të humbur në mes të Paqësorit ka nxitur një tjetër teori se Atlantida mitologjike mund të jetë e vërtetë

Falë përparimit teknologjik, arkeologët do të jenë në gjendje të eksplorojnë plotësisht qytetin e shkatërruar të Nan Madol. Episodi i fundit i serisë “Çfarë ka në Tokë?” e cila shfaqet në një kanal shkencor, shfaq imazhe nga ajri i zonës së zbuluar.

Qyteti është i rrethuar nga kanalet dhe konsiderohet të jetë “Venecia e Oqeanit Paqësor”.“Nan Madol duket të jetë vendbanimi i parë në historinë e Paqësorit. Nëse më pyetni mua, Nan Madol ishte kryeqyteti, selia e pushtetit politik, qendra e zakoneve më të rëndësishme fetare dhe vendi ku u varrosën udhëheqësit më të rëndësishëm “, tha udhëheqësi i hulumtimit Mark Mekoy.

Nan Madol ishte selia e dinastisë Saudeleur deri në vitin 1628 dhe konsiderohet një mrekulli ndërtimi dhe arkitekturore.