Shtyhet zbatimi i masave mbrojtëse për qumështin e importuar nga Bosnja

Dogana e Kosovës nuk ka filluar të aplikojë vendimin e Ministrisë së Tregtisë dhe Industrisë (MTI), për masat e përkohshme mbrojtëse për qumështin e importuar nga Bosnja e Hercegovina të datës 16 prill, i cili është dashur të aplikohet nga e hëna, më 23 prill

Zyrtarët e Doganës kanë sqaruar se aplikimin e këtij vendimi e kanë shtyrë për shkak se kanë kërkuar disa sqarime nga MTI-ja për masat mbrojtëse. Ky vendim synim kryesor e ka pasur mbrojtjen e industrisë vendore të qumështin nga produktet që vijnë nga importi dhe shiten nën kosto të tregut.

Zëdhënësi i Doganës së Kosovës, Adriatik Stavileci, në një prononcim për Telegrafin e ka konfirmuar se nuk kanë filluar ende zbatimin e vendimit të MTI-së për masa mbrojtëse për shkak se kanë kërkuar disa sqarime nga kjo ministri.

“Dogana ka pranuar këtë vendim dhe për zbatimin e këtij vendimi ka kërkuar javën e kaluar disa sqarime dhe udhëzime procedurale për zbatim, si dhe sqarime për memon shpjeguese nga MTI lidhur me taksën doganore prej 17% , dhe jemi në pritje të sqarimeve nga e tyre ashtu që të procedojmë me implementim, presim që sot të pranojmë sqarimet nga MTI. Dogana deri sot veç është duke i zbatuar disa vendime nga MTI lidhur me këto masa , ku jemi duke zbatuar vendimit lidhur me vendosjen e masës se përkohshëm në importin e materialit ndërtimor nga argjila si dhe vendimin lidhur me vendosjen e masave në importin e miellit nga Republika e Serbisë”, tha Stavileci.

Kurse Gani Durmishaj nga Shoqata e Qumështarëve të Kosovës, ka konfirmuar për Telegrafin se vendimi për aplikimin e masave mbrojtëse nga Bosnja e Hercegovina është pezulluar së aplikuari. Sipas tij, industrinë vendore nuk e dëmton vetëm qumështi i importuar nga ky vend por edhe nga vendet e tjera.

“Ministria e Tregtisë dhe Industrisë, ka kërkuar nga ne statistika sesa është dëmtuar industria e vendore e qumështit dhe të dhëna të tjera derisa na kanë njoftuar se vendimi për masa mbrojtëse është prolonguar. Industrinë e qumështit vendor, nuk e dëmton vetëm importi nga Bosnja e Hercegovina por edhe importi nga Serbia dhe vendet e tjera”, tha Durmishaj.

Sipas tij, qumështarët duhet të angazhohen më shumë që produktet e importit të zëvendësohen me produktet vendore. Kryetari i Shoqatës së Prodhuesve të Qumështit të Kosovës, Milazim Berisha, ka thënë se vendimi për masa mbrojtëse është dashur të merret më herët.

“Kjo masë është dashur kaherë të ndodhë dhe besojmë se kjo masë do t’ju paraprijë edhe masave tjera të nevojshme mbrojtëse edhe për produkte tjera dhe nënprodukte të qumështit, po ashtu edhe shumë produkteve tjera që janë duke hyrë në Kosovë në emër të qumështit dhe nënprodukteve të qumështit e në fakt shumë nga to kanë deklarime dhe përmbajtje të dyshimtë dhe të rrejshme; siç janë zëvendësuesit e ndryshëm të qumështit që nuk janë fare të deklaruar ose nuk janë të deklaruar në masën që kanë”, ka thënë ai.

Sipas Berishës, nëse aplikohet vendimi për masat mbrojtëse për qumështin e importuar nga Bosnja e Hercegovina, do ta përmirësojë sado pakë pozicionin e fermerëve dhe përpunuesve vendor.

“Masat do të ndikonin në rritjen e numrit të fermave, krerëve të lopëve, si dhe do të krijonin mundësi më të madhe për shitjen e produkteve të qumështit”, tha Milazim Berisha.

Në një letër të cilën e ka siguruar Telegrafi, Ministria e Tregtisë dhe Industrisë ka kërkuar informata shtesë nga qumështarët rreth ndikimit në sektorë të qumështit të importuar nga Bosnja e Hercegovina.

“Pas fillimit të hetimeve dhe vendosjes se masës se përkohshme për qumështin e importuar nga Bosnja dhe Hercegovina, Ministria e Tregtisë dhe Industrisë respektivisht Departamenti i Tregtisë është në fazën e hetimeve përkatësisht në mbledhjen e informatave nga akterët relevant për vlerësim të mëtutjeshëm të situatës.

Në këtë kontekst, ju lutem që të deri të hënën më datë 23 prill ora 12:00 të na dërgoni të dhënat si ne vijim:

1. Të na siguroni të dhënat e prodhimit ditor dhe vjetor të qumështit;
2. Sipas shoqatës, importi i qumështit nga Bosnja dhe Hercegovina a e ka dëmtuar apo po e dëmton prodhimin vendor?
3. Të na siguroni dëshmi lidhur me dëmtimin që shkakton importi i qumështit me origjinë nga Bosnja dhe Hercegovina;
4. Sa ka ndikuar në punësim (rritje ose zvogëlim) importi i qumështit me origjinë nga Bosnja dhe Hercegovina?

Këto të dhëna nevojiten që të arsyetohet vendosja e masës së përkohshme, ashtu siç e kërkon Ligji për Masa Mbrojtëse në Importe. Në mungesë të të dhënave nga ju, nuk do të kemi bazë për të vazhduar masën edhe me tutje”, kërkohet në letrën e MTI-së që u është dërguar qumështarëve kosovarë.

Ndryshe, në vendimin e MTI-së, të marr më 16 prill për masat mbrojtëse për qumështin e importuar nga Bosnja e Hercegovina tregohen arsyet se përse janë marr këto masa.

“Vendoset Masa e përkohshme prej 17 për qind për importin e qumështit me origjinë nga Bosnja dhe Hercegovina, sipas klasifikimeve në Nomenklaturën e Kombinuar në kategoritë e mëposhtme: 04011009000, 0401201100,0401201900, 0401209900 dhe 0401209100. Bazuar në Raportin e Departamentit të Tregtisë të datës 16.4.2018, Dogana e Kosovës udhëzohet që të ndërmarr të gjitha masat për zbatimin e këtij vendimi. Ky vendim hynë në fuqi shtatë ditë pas nënshkrimit”, thuhet në vendimin e MTI-së për masa mbrojtëse për qumështin.

FMN: Shqipëria, më e zellshmja me PPP-të. Ballkani, modeli më i keq

Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN), në një material studimor të përditësuar së fundmi, ka vënë në dukje se kontratat e Partneritetit Publik-Privat (PPP) zënë rreth 8% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) në Shqipëri, teksa në vendet e tjera të rajonit, kjo peshë është shumë më e ulët. Në grafikun e hartuar nga FMN, që i përket vitit 2015, pas Shqipërisë, nivelin më të lartë të PPP-ve e ka Maqedonia, me rreth 5% të PBB-së, e ndjekur nga Serbia, Mali i Zi dhe Bosnja, ndërsa Kosova nuk e ka këtë praktikë

Ballkani është modeli më i keq në zbatimin e kontratave koncencionare sipas formës së Partneritet Publik-Privat (PPP), por Shqipëria qëndron në krye të listës, pasi ka volumin më të madh të këtyre kontratave në raport me PBB, raportoi Fondi Monetar Ndërkombëtar, në një studim të posaçëm të ditëve të fundit për rolin e PPP në investimet publike në rajon.

Hapësira e pamjaftueshme fiskale dhe mungesa e efikasitetit në sektorin publik e bëjnë financimin privat tërheqës në investimet në infrastrukturë. Iniciativat e Partneritetit Publik-Privat (PPP) mund të jenë një opsion i mundshëm për mobilizimin e kursimet private, për të rritur efikasitetin dhe financimin në investimet publike.

Përfitimet

FMN vlerëson se PPP-të mund të ofrojnë përfitime nëse janë të mirëplanifikuara dhe të menaxhuara. Në mënyrë të veçantë, PPP kombinojnë aftësitë dhe burimet, si në sektorin publik ashtu dhe në atë privat, nëpërmjet ndarjes së rreziqeve dhe përgjegjësive. Kjo u mundëson qeverive të përfitojnë nga ekspertiza e sektorit privat, dhe u lejon atyre të përqendrohen në politikë, planifikim dhe rregullim, duke deleguar operacionet e përditshme. PPP vijnë në lloje të ndryshme, duke filluar nga menaxhimi dhe kontratat e mirëmbajtjes në sipërmarrjet e përbashkëta.

Rreziqet që sjellin

Investimet e PPP, megjithatë, përfshijnë rreziqe fiskale në të gjitha fazat e projektit, duke përfshirë përgatitjen e buxhetit, prokurimin, financimin dhe menaxhimin e kontratave të bazuara në performancë.

PPP-të mund të gjenerojnë një numër të madh llogarish jashtë bilanceve dhe reduktojnë transparencën. Kjo është sidomos e dukshme në kontratat e investimeve publike.

Studimet e FMN në lidhje me PPP-të në Ballkanin Perëndimor, kanë gjetur se menaxhimi i PPP-ve ishte ndër më të këqijat në rang global. Fondi thekson se, është shumë rëndësishme që qeveritë të marrin drejtimin në planifikimin dhe menaxhimin e PPP-ve duke u siguruar se kontratat do të sjellin përfitime dhe duke shmangur rrezikun fiskal.

Pesë kriteret që duhet të ndiqen

FMN sugjeron pesë elementet kyçe që një qeveri të sigurojë koncesione të suksesshme PPP janë:

-së pari të planifikojë projekte me fizibilitet të lartë;

-së dyti, Ministria e Financave duhet të sigurojë një kontroll të fortë dhe të mjaftueshëm në secilën fazë të projektit PPP, duke përfshirë rinegocimin e mundshëm të kontratës;

-së treti, kornizat ligjore të kontratave duhet të jenë shumë të forta;

-së katërti duhet të aplikohen politika të forta të buxhetimit, kontabilitetit dhe raportimit;

-së pesti duhet bërë analiza e duhur e rrezikut fiskal në nivel projekti.

FMN vëren se, përvoja e rajonit me Partneritetet Publike-Private ka qenë e kufizuar, por ka gjasë të rritet në periudhën në vijim. Kufizimet ishin për shkak të faktorëve të ndryshëm, duke përfshirë edhe madhësinë e vogël të tregjeve, kornizat e papërshtatshme ligjore dhe rreziqet politike.

Kapaciteti i kufizuar i qeverive në rajon është bërë shkak për koncesione jo të suksesshme, siç tregohet nga tendenca për të nisur projekte PPP, që nuk janë shumë të gjetura dhe janë përgatitur keq. FMN vlerëson se procesi i integrimit në BE mund të ndihmojë në uljen e rreziqeve politike, ndërsa integrimi rajonal, duke përfshirë planifikimin e investimeve shumëpalëshe./Monitor

Miniera e dytë më e madhe e kromit, shpallet fituesi turko-shqiptar

Shoqëria “Vllahen Mining” është shpallur fituese e garës për lejen minierare në zonën 294/7, e referuar si Miniera e Vlahnës në Kukës. Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë e ka shpallur këtë subjekt fitues në bazë të ofertës të paraqitur për garën e datës 23 Mars 2017

“Vllahen Mining”, bazuar në ekstraktin e QKR është një shoqëri e zotëruar në përqindje të barabarta nga shqiptarja “Albchrome Holding” (pjesë e Balfin) dhe gjigandi turk në eksportin e kromit, “EKIN MADEN TICARET VE SANAYI”. Kompania shqiptare dhe ajo turke janë bashkuar në këtë sipërmarrje të përbashkët (joint venture) vetëm pak ditë përpara aplikimit në MIE, më 12 Mars.

Kompania parashikon të kryejë një investim prej 1.27 miliardë lekësh në minierën e Vlahnës, për të realizuar një prodhim vjetor prej 92,665 ton, sasi e cila do të përpunohet po ashtu nga kjo kompani.

Në total, vlera e produkteve minerare, duke u bazuar në rezervat gjigande të Vlahnës, llogaritet në mbi 25.7 miliardë lekë, nga ku rentabiliteti ekonomik, pra përqindje që do t’i shkojë shtetit është 42.66%.

“Vlahna” llogaritet të ketë rreth 1,390,000 ton/m3 krom në një sipërfaqe prej 1.804 kilometrash katrorë – raporton SCAN.

Miniera nisi punën në vitin 1986 dhe deri në vitin 2006 llogariste një prodhim total xeherori kromi prej 45 mijë tonësh. Kjo minierë është një nga tetë minierat në Shqipëri që kanë mbi 1 milion ton rezerva kromi.

n.s. / dita

Guvernatori Mehmeti merr mbështetje nga FMN-ja dhe Thesari Amerikan

Guvernatori i Bankës Qendrore Kosovës, Fehmi Mehmeti, gjatë takimeve pranverore të Fondit Monetar Ndërkombëtar dhe Bankës Botërore që po mbahen në Washington të Shteteve të Bashkuara të Amerikës ka zhvilluar takime me përfaqësues dhe zyrtarë të lartë të Thesarit Amerikan, Fondit Monetar Ndërkombëtar, Bankës Botërore dhe me homologë të tij nga vende të ndryshme të rajonit dhe me gjerë

Në mesin e takimeve të shumta, Mehmeti është takuar me Drejtorin e Asocuar për shërbime financiare në Thesarin Amerikan, Paul Leonovich, dhe ekipin e tij.

Në këtë takim, ai informoi Lenovich lidhur me zhvillimet e fundit në sistemin financiar të Republikës së Kosovës dhe lidhur me treguesit e shëndetit financiar. Gjithashtu, Mehmeti shprehu falënderimin për kontributin që kanë dhënë SHBA-të në ndërtimin e institucioneve të Kosovës, me ç’rast shprehu mirënjohje për kontributin e madh që Thesari Amerikan ka dhënë për zhvillimin e kapaciteteve të BQK-së.

Në takim u diskutua edhe për aktivitetet e zhvilluara nga BQK-ja për ruajtjen e stabilitetit financiar, si dhe hapat e mëtejmë që duhen ndërmarrë për ta forcuar rolon e sistemit financiar në mbështetje të zhvillimit ekonomik të Kosovës. Z. Leonovich e falënderoi Guvernatorin Mehmeti për bashkëpunimin shumë vjeçarë të Thesarit Amerikan me Kosovën, si dhe shprehu gatishmërinë për të mbështetur zhvillimin e mëtutjeshëm të Kosovës.

Në vazhdën e këtyre takimeve, guvernatori është takuar me zëvendësdrejtorin e FMN-së, Tao Zhang, të cilin e informoi mbi zhvillimet e përgjithshme në sistemin financiar dhe e falënderoi për përkrahjen e vazhdueshme që FMN-ja i ka ofruar BQK-së ndër vite. Zhang e ka uruar Mehmetin për dekretimin e tij në pozitën e Guvernatorit të BQK-së.

Mehmeti po ashtu ka zhvilluar takime me Drejtorin e Departamentit të FMN-së për Evropë, Paul Thomsen, Drejtoreshën Ekzekutive në Konstituencën tonë në FMN, Michaela Erbenova, me Misionin e FMN-së për Kosovë dhe përfaqësuesit e MCM-së (Monetary Capital Market) të kryesuar nga Paul Mathieu.

Përveç takimeve si më sipër, ai zhvilloi takime edhe me përfaqësues të Bankës Botërore, me Cyril Muller, zëvendëspresidentin e Bankës Botërore për Evropë dhe Azi Qendrore. Po ashtu, Guvernatori Mehmeti u takua edhe me, Franc Godts, Drejtor Ekzekutiv në konstiuencën tonë në Bankë Botërore.

Ai po ashtu mori pjesë edhe në takimet e konstituencave të Bankës Botërore dhe Fondit Monetar Ndërkombëtar, pjesë e të cilave është Republika e Kosovës. Në të gjitha këto takime u vlerësua lartë puna e BQK-së në sigurimin e një sistemi financiar stabil dhe në shërbim të zhvillimit ekonomik të vendit, si dhe u shpreh gatishmëria e FMN-së për të mbështetur zhvillimin e mëtejmë të BQK-së.

Mollat shqiptare drejt tregjeve arabe

Sot, harta e eksportit të mollëve shqiptare njeh një dimension të ri suksesi. Pas vendeve të Ballkanit, Europës dhe Egjiptit, edhe tregjet e Arabisë Saudite kanë rritur kërkesat ndaj eksportit të mollëve shqiptare

Aktualisht, Shqipëria po shndërrohet në një nga eksportueset më të forta të mollëve, jo vetëm në Evropë por edhe në kontinentet e tjera.

Prodhimi i mollëve në vend pritet të arrijë në 125-135 mijë ton ndërsa konsumi i tyre të arrijë në 40 kg për frymë në vit, dyfishin e konsumit të BE-së.

Në këto kushte eksporti i kësaj kulture shndërrohen në një domosdoshmëri. Aktualisht, Shqipëria eksporton mijëra ton mollë drejt disa vendeve të rajonit, Bashkimit Europian por edhe Egjiptit.

Aktualisht prodhimi i mollëve në vend ka pësuar një rritje prej 86 %

Vitet e fundit kanë shënuar një kthesë historike në eksportet shqiptare të mollëve. Konkretisht atyre të prodhuara në Korçë por jo vetëm.

Eksporti i mollëve të zonës juglindore të vendit, e njohur si zona që kultivon masivisht këtë lloj fruti ka nisur në vitin 2011.

Fillimisht, fermerët shqiptarë iu drejtuan tregut të vendeve fqinjë, si, Kosova, Mali i Zi apo Maqedonia.

Nga kjo periudhë deri në vitin 2013, nga Shqipëria eksportoheshin mesatarisht 500 deri në 600 ton mollë në vit. Një shifër kjo, e vlerësuar asaj kohe si arritje e suksesshme për fermerët shqiptarë por dhe Shqipërinë.

Në vitet më pas, eksporti i mollëve nisi të tërhiqte vëmendjen e tregjeve të tjera të mëdha të vendeve të Bashkimit Europian, përfshirë Bullgarinë dhe Greqinë.

Rritja e eksportit të mollëve shqiptare

Nga viti në vit, eksporti i tyre është rritur gradualisht, duke u dhjetë fishuar. Përmes Greqisë, mollët shqiptare eksportohen edhe drejt Egjiptit dhe Arabisë Saudite.

Dy tregje të fuqishme këto, nisur nga numri i lartë i popullsisë, e rrjedhimisht i konsumatorëve.

Falë standardeve të ndjekura, në harkut kohor të gjashtë viteve, interesi për mollët shqiptare po rritet çdo vit e më shumë.

Ndërkohë nuk eksportohen vetëm mollët për konsum por edhe ato për përdorim industrial.

Një lajm i mirë ky, në një kohë kur një nga shqetësimet kryesore të fermerëve shqiptarë ka qenë pikërisht hedhja e tonelatave të mollëve në kanal. Kjo, për shkak të mungesës së tregut të brendshëm për prodhim industrial.

Fatmirësisht sot, fermerët shqiptarë të kultivimit të mollëve nuk pësojnë firo në produktet e tyre.

Duke u shndërruar në furnizues kryesor të këtyre frutave për prodhim industrial në tregjet jashtë vendit.(AgroWeb)

Miliona euro evazion fiskal në veri

Evazioni fiskal në Kosovë nga përfaqësues të bizneseve, konsiderohet të ketë marrë përmasa shqetësuese, në veçanti në veri të vendit. Si e tillë, kjo dukuri thuhet të ketë dëmtuar buxhetin e Kosovës për miliona euro dhe njëherësh ka krijuar konkurrencë të padrejtë në treg

Për të hetuar dhe identifikuar të gjitha rastet e bizneseve, të cilat në një formë mundohen t’iu shmangen tatimeve, autoritetet në Kosovë thonë të kenë shtuar aktivitetet e tyre.

Përfaqësues të Administratës Tatimore të Kosovës thonë se evazion fiskal ka në të gjitha anët e Kosovës, porse, sipas tyre, mendohet se ky aktivitet është i shtrirë më së shumti në katër komunat në veri të Kosovës, të banuara me shumicë serbe.

Zëvendësdrejtori i Administratës Tatimore të Kosovës, Hamdi Hoxha, në një bisedë për Radion Evropa e Lirë tregon se për herë të parë kanë realizuar një hetim me përmasa të hetimit tatimor në Zubin Potok, në veri të Kosovës, ku edhe kanë identifikuar një rast të evazionit fiskal, derisa disa raste të tjera janë në hetim e sipër.

“Kohëve të fundit kemi shtuar aktivitetet për të hetuar dhe identifikuar të gjitha rastet që ndikojnë në evazion fiskal. Në bazë të autorizimit të Prokurorisë, javën e kaluar kemi pasur një aktivitet. Nga ai aktivitet, ka rezultuar të sekuestrohen prova materiale që dyshohet për shmangie tatimore ku vlera e transaksioneve fiktive që mendohet se kanë ndodhur vetëm në këtë rast, është rreth 4 milionë euro. Hetuesit tatimorë janë duke bërë punën e tyre dhe sapo të kemi një raport final, do të jetë i informuar opinioni”.

“Ky rast ka pasur të bëjë transaksione fiktive që nënkupton lëshimin e faturave pa ndodhur qarkullimi i mallrave dhe pagesave, pra vetëm lëshimi i faturave pa aktivitet ekonomik”, thekson Hoxha.

Bizneset që përfshihen më së shumti në evazion fiskal, thotë Hoxha, janë bizneset tregtare dhe bizneset që merren me aktivitete të ndryshme, por të cilat kanë si synim të sigurojnë dokumentacion jovalid që t’i shmangen tatimit.

Hoxha thotë se janë shumë aktivë në terren për të parandaluar dhe luftuar ekonominë joformale, që si e tillë e dëmton edhe sektorin publik dhe atë privat. Ai thotë se nëpër vite ka pasur rënie të evazionit fiskal dhe kjo sipas tij, pasqyrohet më së miri në rritjen e të hyrave tatimore.

“Nga viti në vit kemi progres të lartë të të hyrave tatimore. Derisa në periudhën janar-mars 2017 kemi pasur 94 milionë euro të hyra në periudhën e njëjtë të këtij viti kemi mbi 108 milionë euro të hyra tatimore”, bën të ditur Hoxha.

Në raportet vendore dhe ndërkombëtare në vazhdimësi theksohet se ekonomia joligjore në Kosovë është më shumë se 30 për qind të bruto produktit vendor, që përkthyer në shifra është rreth 1.8 miliard euro në vit.

Përfaqësues të bizneseve thonë se disa afarist në Kosovë, në veçanti në veri të vendit, vazhdojnë t’u shmangen obligimeve tatimore, duke krijuar evazioni fiskal, krim të organizuar dhe dëmtim të buxhetit të Kosovës, njëherësh çrregullim të tregut të lirë kosovar.

Kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Safet Gërxhaliu, në një prononcim për Radion Evropa e Lirë thotë se evazioni fiskal është në përmasa shqetësuese, në veçanti në veri të vendit.

“Oda Ekonomike e Kosovës ka alarmuar për këtë dukuri. Evazioni fiskal për fat keq është në rritje e sipër. Sfida më e madhe është veriu i Kosovës dhe partneriteti i kompanive nga veriu me ato në brendi të Kosovës. Dhe, në këtë drejtim, është duke u dëmtuar konkurrenca e drejtë në të bërit biznes dhe mbi të gjitha është duke u dëmtuar mundësia e rritjes së atraktivitetit të Kosovës për investitorë të huaj”, thotë Gërxhaliu.

Në anën tjetër, profesori i Ekonomisë, Berim Ramosaj, thotë se Administrata Tatimore e Kosovës ka mungesë të kapaciteteve për të rritur nivelin e luftimit të evazionit fiskal. Edhe sipas Ramosajt, evazioni fiskal është i pranishëm gati në të gjitha pjesët e vendit, por më së shumti në veri.

“Evazioni fiskal në veri të Kosovës është në nivel të lartë. Atje ka shkallë të lartë të informalitetit, ka shkallë të lartë të korrupsionit dhe krimit të organizuar. Ka shumë biznese, qoftë shqiptare dhe serbe, që janë të lidhura në mes vete dhe bëjnë veprime të tilla të evazionit fiskal, në veçanti kur bëhet fjalë për derivatet e naftës”, thotë Ramosaj.

Ramosaj shton se sfida më e madhe e sistemit financiar në Kosovë është ekonomia joformale.

“Duke marrë parasysh këto probleme dhe shumë të tjera, mendoj që terapia qëndron edhe në luftimin e korrupsionit, por dhe rregullimin strikt dhe definimin e qartë të detyrave, qoftë në nivel të ATK-së, qoftë në nivel të prokurimit dhe në nivel qendër, sepse shihet që bizneset e mëdha janë duke u ikur më së shumti tatimeve”, vlerëson Ramosaj.

Përfaqësues të biznesit në Kosovë, ndërkohë, kritikojnë autoritetet për mospajisje të të gjitha bizneseve me arka fiskale.

Safet Gërxhaliu thotë se vetë fakti që edhe më tutje procesi i vendosjes së arkave fiskale, proces i filluar në vitin 2010, nuk është i përmbaruar dëshmon edhe njëherë se sa i lartë mund të jetë joformaliteti në Kosovë.

“Ne kemi alarmuar institucionet e Kosovës. Kemi treguar se nëse bisedon me Odat Ekonomike homologe në rajon dhe më gjerë, shihet se evidenca e eksporteve dhe importeve që hyjnë në Kosovë është në diskrepancë shumë të madhe dhe e tërë kjo dëshmon se është duke u punuar me letra të dyfishta. Veriu i Kosovës që është shndërruar në një vrimë të zezë, jo vetëm për Kosovën, por edhe për Ballkanin, është duke u manipuluar me të dhëna, është duke u dëmtuar buxheti dhe e tërë kjo në mënyrë direkte ka ngulfatur zhvillimin ekonomik dhe sektorin provat”, thotë Gërxhaliu.

Vendosja e arkave fiskale, nga Administrata Tatimore e Kosovës ishte bërë me qëllim të shmangies së evazionit fiskal, pasi potenciali i këtij sistemi është që të regjistrojë të gjitha hyrjet dhe shitjet në dyqan.

Zëvendësdrejtori i Administratës Tatimore të Kosovës, Hamdi Hoxha, thotë se procesi i fiskalizimit është një proces që ka shënuar progres dhe se është një numër i madh i bizneseve që tashmë është pajisur me arka fiskale.

“Kemi pasur progres të mirë në fiskalizimin e bizneseve, në veçanti bizneseve që merren me tregtinë e shitjes së karburanteve. Në masën më të madhe, këto biznese janë fiskalizuar me 90 për qind të qarkullimit të përgjithshëm, ka mbetur një numër i bizneseve që janë në zonat rurale. Mbi 35 mijë arka fiskale janë instaluar, derisa numri i bizneseve të fiskalizuara arrin në është 27 mijë. Po ashtu, janë edhe disa biznese të cilat me Ligj nuk i nënshtrohen fiskalizimit”, shpjegon Hoxha.

Administrata Tatimore dhe Doganat e Kosovës janë kontribuuesit kryesorë të buxhetit të shtetit, i cili në këtë vit kap shifrën e afër 2 miliardë eurove.

Kjo zonë e Shqipërisë ‘noton’ mbi ari

Shqipëria ka një nëntokë të pasur me minerale të shumta. Nxjerrja dhe përpunimi i tyre është një nga aktivitetet kryesore për të cilat kompanitë e mëdha synojnë të bashkëpunojnë me shtetin shqiptar apo edhe t’i privatizojnë

Kjo tregon që mineralet janë një aktivitet fitimprurës. Sipas një analize të fundit të Ministrisë së Industrisë dhe Energjetikës, në 1 ton bakër gjenden 4 gramë ar. Cila është kjo minierë në vendin tonë?

Bëhet fjalë për minierën polimetalore të Munellës në Pukë. Llogaritet që sasia e arit në këtë minierë të jetë rreth 4 tonë.

Kompanitë e shumta që kanë punuar në këtë minierë prej vitit 2000, janë marrë kryesisht me rivlerësimin e rezervave të bakrit dhe zinkut e më pak me shtimin e rezervave të reja.

Së fundmi, është rritur interesi i kompanive koncensionare edhe kundrejt mineraleve më të pakta në këtë minierë duke bërë një rivlerësim të rezervave të arit – një rezultat befasues dhe goxha i shtrenjtë prej 4 tonësh ar!

Pacolli i kërkoi Bullgarisë ndërmjetësim te Serbia për interkonjeksionin e Kosovës

“Kosova dhe Bullgaria kanë nivel shumë të lartë të bashkëpunimit dypalësh, i cili duhet të intensifikohet veçanërisht në planin ekonomik”, thanë dy ministrat e jashtëm të, njëherazi dhe zëvendëskryeministra të Bullgarisë e të Kosovës, Ekaterina Zaharieva, përkatësisht Behgjet Pacolli, gjatë një takimi në Sofje

Dy homologët trajtuan në këtë perspektivë vijimin e ndihmës së Bullgarisë në shtetndërtimin e Kosovës, rritjen e pranisë së kompanive nga ky vend, ashtu dhe ndërmjetësimin bullgar për zhbllokimin e Marrëveshjes së Interkonieksionit midis Kosovës dhe Serbisë.

“Ne e dimë se ju keni marrëdhënie të mira me të gjitha vendet e rajonit, njëjtë me Serbinë, si dhe me ne, diçka që ju krijon hapësirë për të ndihmuar dialogun mes dy vendeve, Kosovës dhe Serbisë, tha kryediplomati kosovar.

Ministri Pacolli falënderoi gjithë institucionet bullgare për ndihmën e deritanishme, duke kërkuar mbështetjen e këtij vendi dhe në kuadër të Samitit të Sofjes, që ai e quajti “Samitin më të rëndësishëm europian për vendet e Ballkanit, pas atij të Selanikut të 2003-it.” Z. Pacolli e quajti shumë të suksesshme presidencën bullgare të Bashkimit Europian.

Nga ana e saj, ministrja bullgare e garantoi ministrin Pacolli se do të angazhohej që në samitin e Sofjes të merrnin pjesë gjithë të ftuarit e nivelit të lartë nga BE dhe Ballkani Perëndimor. Sa i takon pjesëmarrjes së Kosovës në këtë samit, ajo tha se “ne do të gjejmë një mënyrë që të ruajë koherencën, elementët protokollarë të një forumi të Bashkimit Europian dhe duke respektuar dinjitetin e Kosovës.”

Dy ministrat folën dhe para mediave në lidhje me marrëdhëniet dypalëshe, përpjekjet e Kosovës në shtetndërtim si dhe mbi marrëdhëniet rajonale.

Ministri Pacolli falënderoi publikisht Bullgarinë për mbështetjen që i ka dhënë Kosovës dhe foli për disa prej proceseve ku ka hyrë shteti i tij në konsolidimin e shtetit ligjor, në vendosjen e marrëdhënieve të mira fqinjësore dhe integrimin europian. Në këtë drejtim ai kërkoi liberalizimin e vizave për kosovarët, pasi Kosova, sipas tij, i ka përmbushur kushtet e vendosura nga Bashkimi Europian.

Njëra nga pyetjet e mediave të pranishme ishte në lidhje me ndalimin që policia e Kosovës i bëri drejtorit të Zyrës për Kosovën në Qeverinë e Serbisë, Marko Gjuriq.

Në lidhje me këtë, z. Pacolli shpjegoi se arsyeja e ndalimit të hyrjes së tij atë ditë lidhej me përkujtimin e disa masakrave të tmerrshme serbe në disa komuna të Kosovës, arsye që nuk u respektua nga Gjuriq, i cili i rezervoi vetes të drejtën të fliste nga Mitrovica me një gjuhë që nxiste urrejtjen midis shqiptarëve dhe serbëve.

Takimet e ministrit Pacolli në Sofje vijojnë me takimin me shefen e Komisionit të Jashtëm të Parlamentit bullgar, zonjën Xhema Grozdanova.

VV godet OEK-un, thotë se po i mbështet institucionet në favor të Serbisë

Lëvizja Vetëvendosje ka organizuar një aksion simbolik para objektit ku po mbahet panairi ndërkombëtar Prishtina 2018, në shenjë proteste ndaj pjesëmarrjes së 70 kompanive serbe dhe vetëm një kompanie nga Shqipëria

Aktivistët e kësaj partie me këtë rast kanë vendosur në rrethojat e hapësirës ku po mbahet panairi i bizneseve “Jo normalizimit të hegjemonisë ekonomike të Serbisë në Kosovë”, pasi më herët ky baner nuk është lejuar nga Policia e Kosovës të futej brenda në objekt.

Në këtë aksion simbolik mori pjesë edhe deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje, Arbër Rexhaj, i cili ka kritikuar ashpër Odën Ekonomike të Kosovës se po e faktorizon Serbinë me prodhime e mallra në vendin tonë.

Ai tha se Serbia në vazhdimësi po bën përpjekje ta dëmtojë sovranitetin e Kosovës dhe se është e padrejtë të favorizohet Serbia duke marrë parasysh rrethanat që kanë dy shtetet.

“Oda Ekonomike e Kosovës po favorizon bizneset serbe, aty brenda derisa po bëhet ky zhvillim i kemi 170 biznese nga ta 70 biznese janë serbe dhe duke pasur parasysh që Serbia në Kosovë eksporton afro gjysmë milion euro, ajo ka tendencë që këtë shifër ta rritë dhe ta bëjë në një miliard. Ne, Serbinë ende e kemi me karakter, e cila përherë po synon ta dëmtojë Kosovën në aspektin e sovranitetit dhe territorit, po ashtu edhe në aspektin ndërkombëtar. Lëvizja Vetëvendosje konsideron se meqenëse këto marrëdhënie janë të tilla, nuk do të duhej që ne si shtet t’i japim kaq shumë favorizime Serbisë”, tha Rexhaj.

Ai ka akuzuar OEK-un se po i mbështet institucionet e vendit për t’i dhënë hapësirë ekonomisë kosovare në favor të Serbisë.

Rexhaj po ashtu ka goditur Odën Ekonomike të Kosovës duke thënë se ajo është duke u tallur me bizneset shqiptare, duke mos i informuar me kohë për pjesëmarrje në panair, ndërkohë që bizneset serbe kanë qenë të informuara me kohë.

“Kjo që po zhvillohej si Odë në një farë forme po e përcjell institucionin drejt favorizimeve ekonomike për Serbinë. Derisa këta kanë mundur t’i informojnë me kohë bizneset serbe, shtohet pyetja pse nuk i kanë informuar bizneset shqiptare, apo kjo është një trillim, të cilin po e thotë Oda. Mendoj që është e padrejtë që ekonomia e Kosovës të vilet nga prodhimet dhe mallrat serbe, ndërsa Kosova të mos i japë hapësirë Shqipërisë dhe anasjelltas”, tha Rexhaj.

Rexhaj ka thënë se bizneset e Kosovës duhet të marrin pjesë në panairin që mbahet në Novi Sad për ta shikuar performancën e tyre. Por, sipas tij, Serbia do ta pranojë një numër të vogël të kompanive kosovare, sa për të thënë se kanë marrë pjesë.

Ndryshe, në panairin Prishtina 2018 po marrin pjesë mbi 170 kompani prej të cilave 1 është nga Shqipëria dhe 70 nga Serbia.

Dallimi shumë i madh i pjesëmarrjes së kompanive nga Shqipëria dhe atyre nga Serbia ka nxitur reagime të mëdha në Kosovë, madje ka pasur edhe kërkesa për bojkotim të panairit. Ambasadori i Shqipërisë në Prishtinë, Qemal Minxhozi, ka thënë se bizneset shqiptare nuk janë informuar me kohë për pjesëmarrje në panair.

Kompanitë serbe dominojnë panairin në Kosovë

Në Kosovë është hapur panairi i përgjithshëm ndërkombëtar “Prishtina 2018”, ku nga 174 kompani pjesëmarrëse më shumë se 50 për qind janë nga Serbia, e cila mbetet partneri kryesor në tregun e Kosovës

Produktet në këtë panair po prezantohen edhe nga kompanitë vendore si dhe nga vendet si: Austria, Turqia, Gjermania, Italia, Çekia, Italia, Kroacia, Shqipëria dhe Zvicra. Kompanitë nga Serbia, pjesëmarrëse në këtë panair, thonë se janë të pranishme në tregun e Kosovës ndër vite, derisa disa prej tyre synojnë tregun e Kosovës.

Në anën tjetër, kompanitë nga Kosova ankohen se me shumë vështirësi arrijnë të jenë pjesëmarrëse në panairet që organizohen në Serbi, andaj si rrjedhojë, thonë se janë shumë pak të pranishme në atë treg.

Sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës, brenda një viti, Serbia eksporton mallra në Kosovë në vlerë prej rreth 400 milionë euro, derisa eksportet e Kosovës në Serbi në vit nuk e kalojnë vlerën prej 40 milionë euro.

Teuta Kurshumlija, menaxhere e eksportit në kompaninë ‘Stone Castle’ në Rahovec, e cila merret me prodhimin e rrushit dhe pijeve alkoolike, thotë se kanë arritur të depërtojnë me produktet e tyre në shumë vende të botës, por me shumë vështirësi dhe në nivel shumë të ulët të eksportit në Serbi.

Ajo thotë se Serbia u vendosë barriera të shumta produkteve nga Kosova. “Në tregun e Serbisë një nga problemet kryesore që kemi pasur gjatë panairit të fundit kanë qenë formalitet, kemi pasur probleme deri sa ka arritur malli në panair. Panairi kishte filluar derisa ne nuk i kemi pasur produktet e vendosura, ka probleme burokratike, shumë herë na ndodh edhe kur dërgojmë mostrat kemi probleme me dërgesa. Shteti i Serbisë nuk i pranon mbishkrimet ku shkruan Republika e Kosovës, të gjitha këto janë çështje burokratike që pengojnë punën tonë”, thotë ajo.

Arben Ferizi menaxher i shitjes në kompaninë “Apetit” nga Vushtrria, e cila merret me përpunimin dhe prodhimin e produkteve të mishit thotë se janë prezent në tregun e Kosovës dhe arrijnë të ekspertojnë në Maqedoni dhe Shqipëri.

Ai thotë se janë të gatshëm të jenë të pranishëm edhe në tregun e Serbisë, por që për shkak të problemeve që mund t’u paraqiten në këtë treg, nuk kanë tentuar që jenë prezent.

“Për momentin nuk ka ndonjë plan afatshkurtër për hyrje ne tregun serb, është një treg i madh dhe për një kompani si ne është i rëndësishëm, por që produktet kosovare hapsin në vështirësi në këtë treg. Realisht nuk kemi tentuar që të gjejmë ndonjë distributor të mishit në Serbi”, thotë Ferizi.

Megjithatë, me një problem të tilla nuk përballen kompanitë nga Serbia që eksportojnë në tregun e Kosovës.

Mirko Asanoviq përfaqësues i kompanisë Aleva nga Serbia tregon se për shumë vite i plasojnë prodhimet e tyre në Kosovë dhe se tani janë duke hulumtuar kërkesat e tregut. Ai thotë se varësisht kërkesave i plotësojnë ato përmes prodhimeve të tyre.

“Mendoj që panairet janë një mundësi e mirë që ekonomistët të takohen. Pjesëmarrja e madhe e ekspozuesve nga Serbia në këtë rast e dëshmoi këtë. Do të thotë interes ka për bashkëpunim dhe mendoj që ekonomia është gjithmonë mbi të gjitha”, tha Asanoviq.

Përfaqësues të Odës Ekonomike të Kosovës dhe të Serbisë kërkojnë që bizneset t’u drejtohen odave dhe Bordit Rajonal në rast të problemeve që mund t’i kenë me eksportin e produkteve të tyre në Serbi.

Marko Cadez kryetar i Odës Ekonomike të Serbisë thotë për Radion Evropa e Lirë se në çdo panair të bujqësisë që organizojnë me Odën Ekonomike të Kosovës kanë bashkëpunim.

“Unë personalisht si kryetar i Odës Ekonomike të Serbisë, por edhe si kryetar i bordit tonë drejtues të Odës Rajonale për Ballkanin Perëndimor u bëj thirrje që kushdo që mendon se e ka ndonjë problem dhe nuk po mund të futet në treg ne jemi këtu që të ndihmojmë”, thotë Cadez.

Ai thotë se bizneset mund t’u drejtohen odave dhe Bordit Rajonal, ndonëse e pranon se ka edhe probleme që nuk mund të zgjidhen në këtë formë, ngase ato i takojnë politikës.

“Natyrisht disa probleme ne nuk mund t’i zgjidhin”, thekson ai, duke rikujtuar se shumë nga çështjet e tilla janë duke u trajtuar në kuadër të dialogut për normalizimin e raporteve Kosovë – Serbi. Por, përfaqësuesve ekonomik, sipas tij, u intereson që edhe ato probleme të zgjidhen sa më shpejtë.

Ai tregon se tani në panairin që organizohet në Novi Sad, javën tjetër, do të marrin pjesë 70 ndërmarrje nga Kosova.

Cadez thotë po ashtu se kohët e fundit ka vërejtur rritjen e eksportit të mallrave edhe nga Kosova në Serbi, marrë parasysh që Serbia dominon me prodhimet e saj në Kosovë.

“Për ne është me rëndësi që këta numra t’i balancojmë”, thekson Cadez, duke rikujtuar se një balancë i tillë tashmë është arritur me Shqipërinë.

Ndërkaq, kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës Safet Gërxhaliu tha për Radion Evropa e Lirë se bilanci tregtar me Serbinë nuk është i dëshiruara, por që partneriteti duhet të avancohet.

Megjithatë, sipas tij, deklaratat se bizneset kanë barriera dhe nuk mund të jenë prezent në panairet në Serbi nuk qëndron.

“Vetë fakti që e kemi këtë bashkëpunim të mirë ekonomik mes Odës Ekonomike të Kosovës dhe të Serbisë probleme të tilla nuk janë adresuar asnjëherë. Vlen të theksohet se në tre vitet e fundit kemi pasur mbi 3000 mijë takime ku bizneset vendore janë takuar me bizneset e rajonit në veçanti nga Serbia, vetë fakti që kemi qenë pjesëmarrës me ekipe deri ne 100 kompani në panairin e bujqësisë në Novi Sad dhe të ndërtimit në Beograd e flet demanton një deklaratë që ka barriera”, thotë Gërxhaliu.

Panairi i përgjithshëm ndërkombëtar “Prishtina 2018” do të zgjasë deri më 21 prill.