“Vala” pagoi tre milionë euro qira për lokalin në shesh, në kontest pronësor për të është Lushtaku

Telekomi i Kosovës derisa po shkonte drejt falimentimit, nuk e kishte aspak problem të ndajë miliona euro për marrjen me qira të objekteve, pronarët e së cilave janë misteriozë ose të lidhur me politikën. Dy milionë e 994 mijë 533 euro e 80 centë, ka paguar vetëm për këtë lokal, i cili është në një kontest ku lidhet emri i Sami Lushtakut

‘Kohavisioni’ ka siguruar faturat që Telekomi i ka paguar kompanisë “Savinja Skupina Kosovo”, e që bazuar në të dhënat e ARBK-së, ajo është pronë e Ganimete Sadikajt. Më 28 maj të vitit 2015, Telekomi kishte paguar faturën e parë, vlera e së cilës ishte 869 mijë e 140 euro, dhe kjo ishte paradhënie për 36 muaj qira për këtë lokal, e vetëm 3 javë më vonë në po të njëjtën llogari janë derdhur edhe 85 mijë e 860 euro.

Në dhjetorin e të njëjtit vit, më saktësisht me datën 4, Telekomi kishte realizuar 2 pagesa të ndryshme. Pagesa e parë me vlerë prej 152 mijë e 640 eurosh shkoi në qira për muajt e papaguar të periudhës 18 shtator 2015 – 17 mars 2018. Po në të njëjtën ditë është paguar shuma tjetër me vlerë 1 milion e 39 mijë e 820 euro e 76 centë, sipas një aneks-kontrate për paradhënien e qirasë për periudhën 18 shtator 2018 deri më 17 mars 2023.

Në vitin 2016 të mërkurën e parë të janarit, me datë 6, Telekomi që atëkohë drejtohej nga Agron Mustafa, pagoi faturën tjetër në vlerë prej 704 mijë e 80 euro për qiranë e objektit në shesh. 85 mijë e 858 euro u dhanë më 15 janar të 2016, derisa fatura e fundit u pagua më 16 shkurt të vitit 2016, vlera e së cilës ishte 58 mijë e 135 euro.

Telekomi ka paguar për 8 vjet shumën prej rreth 3 milionë eurosh, për këtë objekt që ndodhet prapa meje. Nëse kjo shumë pjesëtohet për 96 muaj, atëherë del që për një muaj Vala ka paguar mbi 31 mijë euro.
Telekomi i Kosovës, nëpërmjet postës elektronike, ka bërë të ditur se ka lidhur kontratë komerciale mbi qiranë me grupin “Savinja Skupina D.O.O. Dega Kosovë – Prishtinë, por nuk ka specifikuar se për sa kohë është kontrata e as sa është çmimi për muaj, pavarësisht se një pyetje e tillë është drejtuar nga KTV-ja.

“Objekt afarist në qendër të Prishtinës, sheshi ‘Nëna Tereza’ në sipërfaqe të tërësishme 942 m2 ( P+1+NK) dhe oborr 337 m2. Çmimi i qirasë është dakorduar në negociata me qiradhënësin dhe i është nënshtruar në dy raste ekspertizës/vlerësimit të Agjencisë eksterne të licencuar për prona dhe paluajtshmëri. Objekti shfrytëzohet nga muaji shtator 2015 nga TK SHA si: Pikë Shitëse, Kujdesi i Konsumatorëve dhe Qendër e Biznesit”, ka thënë Arsim Bilalli nga Telekomi i Kosovës.

Në anën tjetër, Agjencia i Privatizimit, e cila më parë e kishte hedhur në privatizim objektin që ndodhet në sheshin “Nënë Tereza” që para 1999-s shfrytëzohej nga ish-ndërmarrja shoqërore e konfeksionit “Beko”, ka thënë se aktualisht është duke hulumtuar për sigurimin e dokumenteve përkatëse, pasi objekti në fjalë, sipas certifikatës së pronësisë, figuron të jetë pronë private.

“Kohavisioni” ka provuar të vë kontakte me kompaninë “Savinja Skupina Kosovo”, në numrin e kontaktit që ndodhet në bazën e të dhënave në ARBK-së. Nga kjo kompani është paraqitur një person, i cili nuk ka dashur të identifikohet, por ka thënë se është vetëm përfaqësues i Savinjës për Kosovën.

Për të njëjtin objekt kishte pasur kacafytje ndërmjet Sami Lushtakut dhe Taip Sadikajt në njërën anë, dhe ish-gjyqtarit Sami Gërdovci, në anën tjetër. Dy nëpunës të Gjykatës Komunale të Prishtinës që kishin për detyrë që të ekzekutonin vendimin e Gjykatës Komunale të Prishtinës që i njihte Bratislav Milenkoviqin e Jovica Simiqin për pronarë të objektit, për çka ekziston edhe një aktgjykimin i datës 26 tetor 2007.

Bazuar në aktgjykim, gjykata konkludoi se ekzistojnë dëshmi bindëse se Lushtaku e Sadikaj përdorën kërcënime serioze për të detyruar personat zyrtarë që të mos e ekzekutojnë vendimin gjyqësor. Lushtaku është dënuar me burgim prej katër muajsh me kusht për këtë rast, ndërsa Sadikajt i është shqiptuar vërejtje gjyqësore.

Pronarja aktuale e këtij lokali Ganimete Sadikaj e kishte parashtruar në komunë kërkesën për renovim të objektit bashkë me Taip Sadikajn i cili bashkë me Sami Lushtakun kishin penguar zbatimin e vendimit gjyqësor për këtë lokal.

Shpalosen dokumente që i dëshmojnë Kosovës pronësinë mbi Ujmanin, “ato s’i ka qeveria”

Avdi Gjonbalaj, ish-punonjës në ish-Organin Krahinor për Hidro-ekonomi, ka shpalosur në Puls të KTV-së dokumente të rëndësishme që dëshmojnë pronësinë e liqenit të Ujmanit

Për fat të keq, siç ka thënë edhe ai, Qeveria aktuale e Kosovës nuk i ka kërkuar këto dokumente. Në mesin e këtyre dokumenteve ai ka shpalosur edhe dokumentin me të cilin dëshmohet kontrata mes Bankës Botërore për Ndrëtim dhe Zhvillim siç është quajtur atëherë dhe ish-Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës, po ashtu siç është quajtur atëherë, për ndërtimin e Ibër-Lepencit.

Dokument tjetër ka qenë ai mbi ratifikimin e kësaj kontrate, e firmosur nga Tito.

“Kontrata parasheh se në rast se Qeveria e Kosovës nuk mund t’i kryente obligimet, garant ishte Federata Jugosllave. Kosova i ka kthyer dy gjysmë rata në vitin 1977, derisa amortizimi i kredisë ka pasur të bëhet deri në vitin 2000, sepse ishte marrë për 24 vjet. Federata ka mundur të paguajë rata të kredisë, por ato është dashur t’i kthejë në suksesion pas shpërndarjes së Jugosllavisë”, ka thënë ai.

“Qeveria e Kosovës e tanishme as që i ka kërkuar këto dokumente. Unë jam i fundit prej atyre që kanë qenë dëshmitar në atë kohë. Të tjerët ose kanë vdekur ose nuk janë në gjendje që të flasin për këtë punë”, ka thënë Gjonbalaj.

Tutje, ai ka sqaruar se ideja për ndërtimin e Liqenit të Ujmanit ka nisur në vitin 1964. E ka porositur ish-Organi krahinor për Hidro-ekonomi, sipas tij. Kujton se Serbia kishte qenë kundër.

“Kemi bërë polemika të mëdha me Serbinë në atëkohë që ishin kundër ndërtimit të këtij liqeni. Serbia donte që ta bënte në Moravë. Kundër paraqitej Kraleva, por mbrapa saj qëndronte Serbia. Por, profesionalisht nuk mundnin ta kundërshtonin”, ka thënë ai.

“Projekti i ka më shumë se 100 libra. Financues ka qenë Krahina e Kosovës me para të veta. Projekti i është paraqitur pran Bankës Botërore për Ndërtim dhe Zhvillim. Meqë Banka nuk financonte projekte më të gjata se 5 vjet, dhe ky ishte planifikuar që të bëhej për 8 vjet, atëherë është ndarë projekti në veç për Ibrin dhe veç për Lepencin”, ka sqaruar Gjonbalaj.

Gjonbalaj tregon se liqeni i Ujmanit ishte i lidhur edhe me elektrifikimin dhe me Trepçën.

“Me këtë projekt është lidhur edhe projekti i energjisë. Kosova e ka pas në plan edhe ndërtimin e Kosovës C, që synonte të prodhonte rrymë jo vetëm për Kosovë, por për një pjesë të madhe të Jugosllavisë. Për këtë duheshin rreth 3500 litra ujë për sekondë për KEK-un. Po ashtu synohej zgjerimi i përpunimit të metaleve të Trepçës”, ka thënë Gjonbalaj.

Gjonbalaj ka thënë se edhe më parë, gjatë ’90-ve ka pasur përpjekje që menaxhimi i Ujmanit t’i kalojë komunës së Zubin Potokut. Ka thënë se një digë të tillë, e cila kalon 100 metra, nuk mund të menaxhohet nga pushteti lokal.

“Pesë milionë material ndërtimor është hedhur në të. Në asnjë shtet, kudo në botë, nuk mundet asnjë pushtet lokal t’i menaxhojë një sistem që shtrihet në më shumë se një komunë”, ka thënë ai.

Nordikët ua kaluan sërish vendeve të tjera

Pa u ndier fare, siç e kanë zakon, vendet nordike (Danimarka, Norvegjia, Suedia, Finlanda, Islanda, Ishujt Faroe, Groenlanda dhe ishujt Aland), kanë zënë vendin e parë në botë për risi në fushën e energjisë së rinovueshme, dhe kanë ndërmend ta mbajnë gjatë

Motivi që i shtyn nuk është thjesht altruizmi, edhe pse janë mjaft të ndjeshëm për sa i përket ndryshimeve klimatike dhe ndotjes. Ata duan të kapin tregjet botërore të teknologjisë së pastër, që përfshin teknologjitë që nga riciklimi i produkteve e deri te prodhimi i pajisjeve që punojnë me energji të rinovueshme, si motorët elektrikë, etj. Në vitin 2017, investimet botërore në infrastrukturën e energjisë së rinovueshme, që përbën vetëm një pjesë të këtij tregu të gjerë, ka qenë 280 miliardë dollarë.

Ndonëse vende të tjera pro-energjisë së rinovueshme (si Gjermania) kanë punuar fort për imazhin ekologjik, nordikët e kanë përqafuar plotësisht krijimin e një shoqërie që nuk ndot mjedisin, dhe kanë kryesuar në fusha si transporti elektrik, qytetet “smart”, rrjetet elektrike që kalojnë kufijtë dhe ndërtim i centraleve me energji të rinovueshme.

Ja disa nga arritjet e fundit: në Norvegji, më shumë se gjysma e makinave të reja që janë shitur janë modele elektrike ose hibride, ndërkohë që po prodhohet një flotë e tërë me tragetë që funksionojnë me elektricitet. Danimarka vuri rekord botëror vitin e shkuar për prodhimin e energjisë elektrike nga era, prej të cilës mbuluan 43% të konsumit. Suedezët dhe finlandezët po prodhojnë gaz biologjik nga mbetjet dhe nga bimësia, të cilin e kthejnë në karburant për ngrohje dhe për makina. Islanda dhe Norvegjia kanë nisur tashmë të funksionojnë me energji të rinovueshme, për shkak të numrit të lartë të hidrocentraleve dhe centraleve gjeotermike.

Kopenhageni, kryeqyteti i Danimarkës, është një prej qyteteve më “smart” të Europës, një prej qyteteve që shkarkon më pak gazra ndotës në mjedis: dy të tretat e banorëve shkojnë me biçikleta në punë, ndërkohë që vetëm 9% ngasin makina. Në qytet ka 358 km korsi biçikletash dhe bashkia vazhdon të zgjerojë rrugët dhe urat për çiklistët. Pak qytete në botë kanë ajër aq të pastër në qendrat e tyre, gjë që e bën Kopenhagenin një nga qytetet më të jetueshme në botë, vit pas viti.

Veç kësaj, nordikët kanë rritur bashkëpunimin ndërkufitar. 27 milionë banorët e çdo vendi lidhen me njëri-tjetrin nëpërmjet rrjeteve të transmetimit elektrik, dhe kanë tregje të përbashkëta në të gjithë gadishullin skandinav. Kjo është shumë praktike, pasi, nëse në Danimarkë nuk fryn mjaftueshëm erë për turbinat, ata mund të marrin energji nga Norvegjia dhe t’ia kthejnë kur Norvegjia të jetë në nevojë. Ky rrjet do të jetë shembulli që do të ndjekë gjithë Europa një ditë, pasi të jenë hequr karburantet e djegshme.

Ky përparim energjik është arritur me lulëzimin e ekonomive. Që nga viti 2000, PBB e vendeve nordike është rritur me 28%. Gjermania e ka rritur me 22%. Ndërkohë, shkarkimi i ndotjeve në mjedis ka rënë me 18%. Duket qartë që investimet kanë kthyer të ardhura si dhe kanë bërë një mjedis më të shëndetshëm për banorët.

Sigurisht, jo të gjitha vendet kanë lumenj pa fund e liqene malore si Norvegjia, apo pasuri nëntokësore si Islanda vullkanike. Duke pasur shumë lumenj e shumë hidrocentrale, Norvegjia mund të garantojë çmim të ulët energjie për të karikuar makinat elektrike, kamionët dhe anijet. Danimarka, ku fryn shumë erë, ka vetëm 5.7 milionë banorë dhe është vend ideal për turbina në det.

Por ekspertiza e nordikëve në energji të pastër nuk vjen vetëm për shkak të vendndodhjes, por edhe prej largpamësisë.

Danimarka, për shembull, i kushtoi shumë rëndësi krizës energjetike që patën në vitet 1970, ndaj e kthyen vëmendjen te energjia e krijuar nga era. Me sytë nga e ardhmja, nordikët kanë ofruar më shumë fonde kërkimi për universitete private e shtetërore. Partneriteti publik-privat ka sjellë shumë prej arritjeve teknologjike në rajon.

Falë këtyre programeve, Norvegjia arriti rezultate të larta me makinat elektrike. Edhe sot, Norvegjia financon eksperimente të shumta me hidrogjen, një burim energjie që nordikëve u duket me potencial të madh.

Fondet e inovacionit, gjithsesi, nuk shihen si dhurime të bëra për industrinë, por si mbështetje fillestare për ngritjen e bizneseve teknologjike që shumë shpejt do të ecin me këmbët e tyre tregun e energjisë. Sa më shumë të zgjerohet përdorimi i teknologjisë së gjelbër, aq më shumë ulen çmimet nga ekonomia dhe nga përmirësimi i teknologjisë, siç ka ndodhur me energjinë diellore, që tashmë nuk ka nevojë për asnjë lloj subvencioni nga shteti.

Nordikët krenohen sot me qindra kompani që janë përqendruar te energjia e pastër. Kompania daneze, Vestas, udhëheq tregun botëror për prodhimin e turbinave të erës. Në vitin 2016 kanë shitur në 34 vende të botës, që nga Gjermania e deri në Kinë.

Sado mbresëlënëse e largpamëse të jenë këto risi, nuk mbeten pa një anë negative. Norvegjia e ka bërë shumicën e pasurisë nga rezervat e naftës në Detin e Veriut dhe nga gazi që eksporton në gjithë botën, që është burimi kryesor i fondeve bujare që ofron për energjinë e riciklueshme.

Sigurisht, tranzicioni drejt një shoqërie më të sigurt e me më pak ndotje është ende në zhvillim e sipër. Si Suedia, ashtu edhe Finlanda, kanë centrale energjie bërthamore apo me qymyr. Suedia ka në plan t’i mbyllë centralet bërthamore, ndërsa Danimarka nuk i mbulon dot nevojat e gjithë vendit me energjinë e krijuar nga era, dhe flota e peshkimit në Islandë funksionon e gjitha me naftë.

Megjithatë, nordikët janë një shembull që pjesa tjetër e botës kërkon ta imitojë. Ky është përfundimi logjik i marrëveshjes së Parisit për klimën, në vitin 2015.

Risitë e tyre nuk kanë asgjë magjike, pasi arritjet në energjinë e pastër janë thjesht fryt i vizionit, investimeve dhe shpirtit sipërmarrës. Ka shumë vende të tjera që zotërojnë burime të ngjashme. Thjesht duhet t’i vënë në përdorim.

Paul Hockenos, CNN

Olluri: Biznesi i familjes së presidentit Thaçi ka përfituar nga Bechtel-Enka

Drejtori gjeneral i Insajderit, Parim Olluri ka folur për dhënien e 53 milionë eurove për kompaninë Bechtel-Enka. Ai ka përmendur afërsinë e disa kompanive të lidhura ngushtë me politikanë vendorë, e që janë nënkontraktuar nga kompania turko-amerikane. Përmend edhe faktin që për Bechtel-Enka kanë qenë të angazhuar kamionët e Zvonko Veselinoviq. Kurse, i fajëson Lutfi Zharkun dhe Pal Lekajn, të cilët sipas tij nuk kanë bërë çfarë duhet që shteti të mos e paguante këtë shumë të madhe parash

Drejtori gjeneral i Gazetës Insajderi, Parim Olluri ka komentuar dhënien e 53 milionë eurove nga qeveria e Kosovës për kompaninë Bechtel-Enka. Ai ka thënë se qeveria është duke paguar për shkelje të kontratës me kompaninë turko-amerikane, por që si tha ai nuk kanë arritur që ta detyrojnë këtë kompani, që ajo së pari ta respektojë atë kontratë.

Olluri gjithashtu ka shtuar se nënkontraktuesit e Bechtel-Enkas, kanë qenë shumë kompani që janë të lidhura ngushtë me politikanë vendorë, ndër to, kompania ‘Geo Mineral’, gurthyesi i familjes së presidentit Hashim Thaçi.

“Qeveria po paguan miliona euro për mos respektim të kontratës me Bechtel Enka-n. Por, Qeveria ka lejuar që Bechtel Enka ta shkelë kontratën. Nuk ka arritur ta dëtyrojë këtë konzorcium që ta respektojë kontratën. Bechtel-Enka ka qenë e detyruar që 40 përqind e nënkontraktuesve të jenë vendor. Nuk e ka publikuar asnjëherë listën e nënkontraktorëve. Nuk dihet se në farë mënyre kanë dhe në xhepat e kujt kanë përfunduar paratë e autostradës. Kanë përfituar kompani të fuqishme të lidhura me politikanët. Një prej nënkontraktorëve ka qenë kompania ‘Geo Minera’, gurthyesi i familjes së presidentit Thaçi”, ka thënë Olluri.

Kompania ‘Geo Mineral’, kompani e cila ka qarkullim milionësh, është në pronësi të Idriz Thaçit, vëllaut të presidentit Hashim Thaçi. Kjo kompani kishte qenë e kontraktuar me konzorciumin Bechtel Enka, i kontraktuar për ndërtimin e autostradës së Kosovës. Këtë e kishte konfirmuar Sami Heta, menaxher i punishtes së “Geo Mineral”, në Astrazub. “Kemi qenë të kontraktuar nga Bechtel-Enka por tash më nuk jemi për shkak se e kemi rritur çmimin e zhavorit”, kishte thënë Heta.

Olluri ka kritikuar edhe për faktin që nuk është bërë publike kontrata në mes qeverisë dhe kompanisë Bechtel-Enka. Madje, thotë se për ndërtimin e austradave nga Bechteli, janë përdorur edhe kamionë të Zvonko Veselinoviq, i njohur ndryshe si krye-mafiozi i Veriut të Mitrovicës. “Ne nuk e kemi parë kurrë kontratën siç duhet. Nuk e kemi ditur kush janë nënkontraktorët. Kemi parë që janë përdorur edhe kamionët e Zvonko Veselinoviq”

Ai fajtorë për dhënien e 53 milionë eurove i ka bërë edhe ish-ministrin e Infrastrukturës, Lutfi Zharku dhe ministrin aktual, Pal Lekaj. Në Info Magazine të Klan Kosovës ai ka deklaruar se në fakt problemi gjenezën e ka në kohën kur ministër i Infrastrukturës ka qenë Fehmi Mujota, por se pastaj as Lutfi Zharku e as Pal Lekaj nuk kanë bërë çfarë duhet që shteti të mos e paguante këtë shumë të madhe parash.

“Këtë e shoh si kurorëzim të tërë historisë tetëvjeçare të keqpërdorimit dhe keqmenaxhimit të kontratave që qeveria ka nënshkruar me Bechtel&Enka. Ishte tendencë e minsitrit Pal Lekaj për ta fajësuar ministrin paraprak Lutfi Zharku për keqpërdorim”.

“Është shkelje ligjore sepse Bechtel&Enka ka fituar tenderin duke rrëzuar kompanitë tjera që kanë kërkuar më shumë. Në vitin 2014 kur është nënshkruar kjo kontratë ministër i Infrastrukturës ka qenë Fehmi Mujota”.

“Ka pasur menjëherë reagim të LDK-së, pas koalicionit me PDK-në. Madje vet ministri Zharku ka thënë që ka mospërputhje dinamike. Pastaj gjatë qeverisjes të LDK-së për tre vjet nuk ka arritur të evitohet problemi. Aq sa është fajtore qeverisja aktuale, aq është edhe ish-qeverisja”.

“Ka pasur një hetim nga EULEX para gjashtë ose shtatë vjetësh, por ai nuk ka ecur tutje. Nuk ka pasur asnjëherë auditim të përgjithshëm nga Zyra e Auditorit. Dihet çfarë duhet të bëjë tani prokuroria. Por a mund ta bëjë atë gjë? Pritjet e mia janë se ajo nuk do të bëjë asgjë në këtë drejtim”.

“Në disa raste punëtorët e kësaj kompanie kanë vdekur në vendin e punës dhe ajo është dënuar me vetëm 7 mijë euro. Megjithëse nuk i ka plotësuar kushtet për punë të punëtorëve”.

“Ne kemi parë që nënkontraktor i Bechtel&Enka ka qenë një kompani e familjes të presidentit Hashim Thaçi. Ne nuk e kemi parë kurrë kontratën siç duhet. Nuk e kemi ditur kush janë nënkontraktorët. Kemi parë që janë përdorur edhe kamionët e Zvonko Veselinoviq”./Insajderi.com

Kreditë e shpejta zhysin qytetarët në borxhe

Në tregun bankar në Kosovë, përveç bankave komerciale, aktivitetin e tyre e zhvillojnë edhe institucionet mikrofinanciare (IMF), në të cilat qytetarët mund të marrin kredi në vlera të ndryshme

Sipas raportit të fundit të Bankës Qendrore të Kosovës, norma e interesit për kredi në 21 institucionet mikrofinanciare që operojnë në Kosovë, ka arritur në 22.7 për qind nga 22. 2 për qind sa ishte mesatarja në periudhën e njëjtë të vitit të kaluar.

Pavarësisht normës së interesit, vlera e kredive të lëshuara ka arritur mbi 153 milionë euro. Nga kjo vlerë, 99 milionë euro janë kredi familjare, kurse mbi 54 milionë euro kredi për ndërmarrje.

Mbi 75 mijë thuhet të jetë numri i huamarrësve në këto institucione. Udhëheqës të Shoqatës së Institucioneve Mikrofinanciare thonë se normat e interesit janë të ngjashme sikurse me normat evropiane të kredive të shpejta me para të gatshme dhe pa shumë dokumentacione. Ata thonë që sipas Rrjetit Evropian të Mikrofinancës, normat e interesit në këto institucione janë më të ulëtat në rajon.

Drejtori ekzekutiv në këtë shoqatë, Arsim Bruçaj, për Radion Evropa e Lirë thotë se normat e interesit janë të ngjashme me produktet e bankave komerciale, siç janë kredit kartelat apo mbitërheqja.

Këto norma sillen prej 12.5 deri në 25 për qind, thotë Bruqaj duke shtuar normat varen nga lloji i kredisë, relacioni i më hershëm i kredimarrësit me IMF-në, nga historia e tij më regjistrin e kredive, nga afati, shuma. Ai arsyeton normat e interesit, për shkak se, siç thotë ai, institucionet marrin vetë kredi për të dhënë kredi, pasi nuk pranojnë depozita.

Bruçaj tregon mundësitë e uljes se kamatave për kredi. “Një mundësi për uljen e këtyre normave është që institucionet mikrofinanciare (IMF)të lejohen të rrisin qëndrueshmërinë e institucionit përtej kredidhënies. Kjo do të mund të bëhet në atë mënyrë që këto IMF të lejohen të bëjnë shërbime shtesë, siç janë transferet dhe pagesat, apo edhe shërbime të tjera”.

“Në një të ardhme afatmesme, adoptimi më i madh i teknologjisë do të ndikonte në zvogëlimin e kostove për njësi të kredisë dhe kjo do të ndikonte në uljen e normës së interesit”, thotë Bruqaj për Radion Evropa e Lirë

Në anën tjetër, ekspertë për çështje ekonomike vlerësojnë se qytetarët të cilët nuk përmbushin kushtet për të marrë kredi në bankat komerciale po marrin kredi pa ndonjë kriter në institucionet mikrofinanciare.

Eksperti për çështje ekonomike Naim Gashi vlerëson se kamatat e kredive në këto institucione janë jashtëzakonisht të larta.

“Institucionet mikrofinanciare nuk kërkojnë asnjë kriter për të përmbushur, nuk kërkojnë as që te kenë pagë mujore, as hipotekë, as kolateral. Aty kërkohet vetëm një fletë-aplikacion dhe një letërnjoftim. Dhe në shumicën e rasteve janë të vetëdijshëm se familjet nuk kanë mundësi që t’i kthejnë kreditë, mirëpo për shkak të vështirësive të tyre financiare ata detyrohen të marrin kredi të cilat nuk kuptimin e plotë të fjalës janë fajde, për arsye se janë mbi 20 për qind”, shprehet Gashi për Radion Evropa e Lirë.

Këto institucione janë organizata që ofrojnë kredi të vogla për individët ose bizneset familjare me të ardhura të ulëta, por me procedura më të thjeshta sesa bankat komerciale.

Një qytetar nga Ferizaj, Albert Gashi që ka përfunduar Fakultetin Ekonomik, tregon se ka qenë i interesuar për kredi në këto institucione, por edhe në bankat komerciale. Por, siç thotë ai, kamatat e larta kanë qenë arsye që nuk ka pranuar të marrë kredi. “Kamatat për kredi janë shumë të larta, që nganjëherë edhe nuk mund të quhen kamata”, thotë Gashi.

Institucionet mikrofinanciare që operojnë në Kosovë monitorohen nga Banka Qendrore e Republikës së Kosovës. Kushtrim Ahmeti, zëdhënës në këtë institucion, thotë për Radion Evropa e Lirë se institucionet mikrofinanciare kanë ngritur kapacitet e tyre qeverisëse duke ndikuar kështu edhe në stabilitetin e sektorit financiar.

Ai, ndërkaq ka treguar këto institucione zbatojnë kornizën ligjore. “Banka Qendrore e Kosovës në vazhdimësi jep rekomandime për avancimin e proceseve të këtyre institucioneve dhe kur evidentohen se ato kanë parregullsi, BQK-ja vepron konform rregullativës në fuqi duke ndërmarr masa siç janë: vërejtjet me shkrim ndaj institucioneve, zyrtarëve të institucioneve, si dhe dënimet me gjobë monetare”.

“Të gjitha masa që janë ndërmarrë, janë respektuar në tërësi nga këto institucione dhe të njëjtat kanë ndikuar pozitivisht në disiplinimin e tyre në respektimin e kornizës ligjore”, thotë Ahmeti.

Ahmeti thotë se një ndër parimet kryesore të BQK-së është mbajtja e sistemit efikas financiar në ofrimin e shërbimeve cilësore për konsumatorët me çmime konkurruese.

Banka Qendrore ka krijuar infrastrukturë ligjore adekuate që inkurajon efikasitet dhe konkurrencë, si dhe siguron një nivel adekuat të shërbimeve financiare, e që përmes qasjes së tillë po ndikohet edhe në uljen e normave të interesit të kredive.

Institucionet mikrofinanciare japin pothuajse të gjitha llojet e kredive, sikur bankat komerciale, duke filluar nga kreditë për familje, bujqësore, kredi për biznes, për renovim po ashtu edhe kredi për regjistrim të automjeteve.

Në Kosovë operojnë 21 institucione mikrofinanciare, më 129 njësi në gjithë territorin e Kosovës, prej të cilave 14 janë më pronësi të huaj kurse vetëm shtatë janë vendore. Numri i të punësuarave në këto institucione është mbi 1000 persona.

Kurse, dhjetë është numri i bankave komerciale me 237 njësi në gjithë territorin e Kosovës. Tetë nga to janë më pronësi të huaj. Vlera e kredive të qytetarëve në këto banka ka arritur në mbi 2.5 miliardë euro, prej tyre mbi 900 milionë euro janë kredi familjare, derisa 1.6 miliard euro janë kredi për ndërmarrje.

Samiti i G7-s në Kanada: Gjërat po lëvizin

Fërkime transatlantike: Në samitin e G7-s në Kanada presidenti amerikan, Donald Trump paraqitet luftarak, ndërsa europianët nuk duan të dorëzohen. A mund të bien në ujdi në fund krerët e vendeve më të fuqishme të botës

Krerët e qeverive dhe vendeve të G7-s duan që në ditën e fundit (09.06) të samitit në La Malbaie në Kanada të publikojnë një deklaratë të përbashkët. Pas diskutimeve për politikën e jashtme dhe atë tregtare të shtunën debatohet për diskriminimin e grave dhe ndotjen e oqeaneve. Të dyja janë tema që presidenca kanadeze i ka vendosur në axhendën e saj të samitit dyditor. Kancelarja gjermane, Angela Merkel është shprehur, se për shkak të diferencave me Trumpin në çështjet tregtare dhe klimiës është e pasigurtë, nëse do të ketë në fund një deklaratë të përbashkët të samitit. „Besoj se do ishte një shenjë e të qenurit i hapur po të thonim, se brenda një kulture të hapur debati nuk jemi dakord për të gjitha çështjet.”

Negociata të shpejta për NAFTA-n

Por presidenti Trump nga ana e tij u shpreh pozitivisht për një deklaratë të përbashkët. „Besoj se do ta kemi një deklaratë të përbashkët”, tha ai. Trump dhe kryeministri kanadez, mikpritësi i samitit, Justin Trudeau kanë pasur një takim mjaft pozitiv, u theksua pas takimit. Të dy kanë rënë dakord për përshpejtimin e një reforme të zonës së tregtisë së lirë, NAFTA.

Të paktën në çështjen e Koresë së Veriut, pjesëmarrësit e shtatë vendeve me të industrializuara të botës janë në një linjë. Sipas të dhënave të diplomatëve, të gjithë e mbështesin propozimin e Trump dhe kryeministrit japonez, Shinzo Abe për denuklearizimin e vazhdueshëm dhe të pakthyeshëm të gadishullit korean.

Samiti i G7-s në Kanada është errësuar nga doganat që Trump ka vendosur për çelikun dhe aluminin. Presidenti francez, Emmanuel Macron u shpreh optimist se ka përparime në bisedimet me SHBA për çështjet tregtare. „Gjërat po lëvizin”, tha Macron para takimit me Trump. Një bisedë e parë ka ndihmuar për të larguar disa keqkuptime, tha kreu i shtetit francez. Trump theksoi se SHBA ka një deficit të madh tregtar kundrejt Europës, por ai theksoi po ashtu se gjërat do të lëvizin „Po bëhet diçka”, tha Trump. Sipas një burimi të brendshëm nga samiti, debati ka qenë mjaft emocional, kur u diskutua për politikën tregtare, por megjithatë i civilizuar.

Pas ndarjes së 53 milionëve nga Qeveria, reagon “Bechtel Enka”

“Bechtel Enka” përmes një komunikate për media kanë shprehur gëzim që i janë kompensuar kostot shtesë të pasuara gjatë punës. Qeveria ka ndarë 53 milionë euro kompensim për këtë kompani, pas zgjatjes së kontratës për autostradën “Arbën Xhaferi”

“BEGP është e gëzuar që çështja e kostove shtesë të pësuara nga BEGP duke punuar brenda ndarjes së kufizuar buxhetore të Qeverisë së Kosovës – dhe ri-organizimi i nevojshëm i punëve për t’u përshtatur me mungesat e alokimit të buxhetit për projektin – më në fund është zgjidhur”, thuhet në kumtesën për media.
Tutje, sipas kompanisë vendimi i Qeverisë nuk pasqyron kostot e plota të tyre që lidhen me zgjatjen e punëve, por ai është rezultat i bashkëpunimit afatgjatë me Qeverinë e Kosovës.

“BEGP vazhdon të përqendrohet në përfundimin e autostradës dhe është e përkushtuar që t’i japë qytetarëve të Kosovës një tjetër projekt të rëndësishëm infrastrukturor kombëtar që lidh Kosovën me rajonin dhe BE”, thuhet tutje në njoftim.

“Bechtel Enka” ka bërë të ditur se më 14 qershor do të lëshojnë për qarkullim një lidhje tjetër të autostradës, e cila çon në destinacionin turistik të Brezovicës dhe maleve të Sharrit.

Së bashku me Qeverinë, “Bechtel Enka” do të nis një fushatë kombëtare mbi “Vozitjen e Sigurt”, duke e ftuar publikun që t’i thotë “Jo” Shpejtësisë dhe “Po” Sigurisë në Rrugë.

Qeveria e re italiane anulon gazsjellësin TAP? Çfarë do të ndodhë me Shqipërinë

“Tap është një projekt i padobishëm dhe ne do ta rishikojmë atë”, ka deklaruar së fundmi Sergio Costa, Ministri i ri i ambientit, i cili sapo ka marrë detyrën e re. Sergio Costa vjen nga radhët e 5 Yjeve

Kështu qeveria e re italiane, e lindur nga bashkëpunimi mes dy partive populiste, “Liga e Veriut”-“Lëvizja 5 Yjet”, duket se nuk do që të humbasë kohë. Paçka se, projekti i gazsjellësit në Itali do të jetë vetëm 8 kilometra i gjatë, polemikat kanë qenë të shumta gjatë këtyre dy viteve. Çështja ka shkuar deri në gjykatë, ndërkohë që kjo e fundit ka vendosur në favor të konsorciumit.

Kritikët kanë kundërshtuar projektin për arsye ambientale. Por, gjithsesi, ministri i ri i ambientit në Itali e justifikoi vendimin për të rishikuar projektin me faktin se, Italia ka prodhim dhe import të mjaftueshëm të gazit, dhe për këtë arsye nuk i duhet një gazsjellës tjetër.

“Rishikimi i “Tap” është përfshirë edhe në programin qeverisës mes dy partive”, tha ministri.
“TAP” shihet si një projekt strategjik nga Bashkimi Europian por edhe nga Shtetet e Bashkuara, pasi pritet që të ulë varësinë e Europës nga gazi rus.

Vendimi i qeverisë së re italiane pritet të shkaktojë reagime të shumta nga Brukseli, ndërkohë që mund të interpretohet edhe si një lëvizje në favor të Moskës zyrtare nga Roma.

Edhe në rast se qeveria e re italiane do të marrë vendimin drastik për të anuluar “Tap”, Shqipëria nuk do të dëmtohet, përkundrazi.

Përjashtimi i Italisë do t`i linte të gjithë peshën Shqipërisë dhe gazsjellësi adriatik-jonian do të merrte një rëndësi strategjike, shkruan Scan.

Amerika, e vetme

Çfarë ndodhi? Amerika “shtiu” e para në një luftë potenciale tregtare me disa prej aleatëve të saj më të ngushtë javën që kaloi, duke vendosur tarifa të larta mbi importet e çelikut dhe aluminit nga BE, Kanadaja dhe Meksika

Presidenti Trump fillimisht i kishte përjashtuar nga tarifa 25% mbi çelikun dhe 10% mbi aluminin, që kishte shpallur në mars, si pjesë e përpjekjes së tij për të penguar Kinën që të përmbytë tregjet globale me metale të lira.

Por të enjten e kaluar, Sekretari i Tregtisë i SHBA, Wilbur Ross deklaroi fundin e përjashtimit të përkohshëm të Evropës, Kanadasë dhe Meksikës, duke thënë se ishte bërë përparim i pamjaftueshëm në bisedime si dhe duke përmendur shqetësime që kanë të bëjnë me sigurinë.

Në përgjigje të kësaj, Brukseli tha se do e çojë çështjen në OBT si dhe vërë në zbatim tarifa ndaj mallrave amerikane. Mes produkteve që mund të shënjestrohen, në javët që do të vijnë, janë xhinset Levi’s, cigaret Marlboro, motorrët Harley-Davidson, gjalpi i kikirikut si dhe uiski i Kentakit. Komisionerja e Tregtisë e BE, Cecilia Malmstrom e akuzoi Trumpin se “po luan një lojë të rrezikshme”. Edhe Kanadaja e Meksika kanë vendosur tarifa shtesë mbi mallrat amerikane.

ÇFARE THANE EDITORIALET?

“Donald Trump nuk është i qëndrueshëm në shumë gjëra”, shkruante Financial Times. “Po ai është vazhdimisht proteksionist”. Prej kohësh ka premtuar të godasë atë që e konsideron si praktikë e padrejtë tregtare të vendeve të tjera. Taktikat e tij agresive në negociata do të marrin mbështetje në mesin e amerikanëve, shkruante The Guardian. Por ndërkohë që qasja e tij mund ta ketë ndihmuar të vërë poshtë furnitorët në kohën kur ishte biznesmen dhe merrej me ndërtime, nuk do të funksionojë dhe aq mirë në botën komplekse të diplomacisë ndërkombëtare. Shumë në BE ndajnë shqetësimin e tij për konkurrencë të pandershme nga Kina. Armiqësimi me këta aleatë do të ketë efekt bumerang.

“Eshtë e paarsyeshme të përmendësh sigurinë kombëtare kur u vendos tarifa aleatëve”, shkruante The Washington Post. Eshtë një lëvizje mashtruese për të eleminuar nevojën për miratim në Kongres. Përjashtimi i sigurisë kombëtare nuk ishte menduar për rrethana si kjo. “Besueshmëria presidenciale dhe besimi janë thelbësore për funksionimin tërësor të sistemit ndërkombëtar”.

Veprimet e Trump i kanë dëmtuar këto “asete të paprekshme”. Me pak fat, një luftë tregtare transatlantike ende mund të shmanget, por pavarësisht asaj që do të ndodhë më pas, “besimi në lidershipin e SHBA që u deshën dekada të ndërtohej, tashmë është gërryer rrezikshëm”. / Bota.al

Dardan Gashi e Kadri Veseli në Forumin Ekonomik të Vjenës u premtojnë mbrojtje investitorëve austriak në Kosovë

Ka nisur në Vjenë të Austrisë, Forumi Ekonomik. Kosova atje u përfaqësua nga Ministri i Diasporës dhe Investimeve Strategjike Dardan Gashi, Kryetari i Kuvendit Kadri Veseli, Ministri i Financave Bedri Hamza dhe përfaqësues të Odës Ekonomike të Kosovës

Në fjalën e tij u shpreh i lumtur që Kosova po prezantohet para miqve austriak të cilën janë lider sa i përket investimeve në energji dhe sistemit bankar.Zv.kryeminstri Gashi u shpreh i bindur se askush nuk guxon te pengoj investitorët serioz ne Kosovë dhe se roli i ministrisë është t’i mbroj e ndihmoj ata.

Ndërkohë, në një takim të ndarë kryeparlamentari Kadri Veseli dhe zv.kryeministri Dardan Gashi u ofruan përkrahje investitorëve aktual që operojnë në Kosovë, derisa këta të fundit falënderuan Gashin për bashkëpunimin edhe gjate kohës sa ishte në krye të Ministrisë së Mjedisit.