Banka Botërore e gatshme t’i financojë projektet në Ballkan

Banka Botërore është e gatshme t’i ndajë deri në 200 milionë dollarë për projektet me të cilat do të zhvillohej transporti dhe lidhjet tregtare ndërmjet vendeve të Ballkanit Perëndimor, tha sot zyrtarja e lartë e kësaj banke, Christina Georgieva

“Ne jemi të gatshëm t’i financojmë projektet e tregtisë dhe transportit për t’i ndihmuar vendet e rajonit t’i largojnë pengesat që ekzistojnë tash”, tha Georgieva në tubimin ekonomik të nivelit të lartë në Sofje të Bullgarisë.

Në konferencën e përbashkët për shtyp, liderët e Ballkanit, përfshirë kryeministrat e Bullgarisë, Serbisë, Maqedonisë dhe të Shqipërisë, pastaj presidentët e Kosovës dhe të Malit të Zi dhe ministrin e tregtisë së jashtme të Bosnjë-Hercegovinës, janë pajtuar për hapat kah integrimi më i thellë në Ballkanin Perëndimor dhe kanë shprehur përkushtim për përmirësim të infrastrukturës dhe lidhshmërisë së rajonit, raporton agjencia Reuters nga Sofja.

Kryesimi i CEFTA-s, si Kosovë pa akronimin UNMIK

Republika e Kosovës, vitin e ardhshëm pritet të jetë kryesuese e radhës së Marrëveshjes së Tregtisë së Lirë me Evropën Qendrore, e njohur me shkurtesën, CEFTA

Gjatë kryesimit të këtij mekanizmi ndërkombëtar do të përdoret vetëm emri Kosovë, pa akronimin “UNMIK- Kosovë”, ka thënë në një përgjigje për Radion Evropa e Lirë, ministri i Tregtisë dhe Industrisë Bajram Hasani, duke shtuar se në takime nuk do të ketë as përfaqësues të Administratës së Kombeve të Bashkuara – UNMIK.

Javë më parë, Prishtina zyrtare kishte ‘kërcënuar’ se do të tërhiqej nga CEFTA po që se vazhdon të prezantohet si UNMIK (që nënkupton një vend të administruar nga Kombet e Bashkuara).

Në vitin 2007, Kosova zyrtarisht ishte bërë anëtare e Marrëveshjes për Tregti të Lirë të Evropës Qendrore.

Në atë kohë, Kosova ende nuk e kishte të zgjedhur statusin, andaj marrëveshja ishte nënshkruar nga shefi i atëhershëm i UNMK-ut, Joakym Ryker dhe që atëherë, ishte përfaqësuar me emrin e administratës së UNMIK-ut.

Ky mekanizëm është një projekt ndërkombëtar i krijuar nga Bashkimi Evropian, me qëllim të thellimit të integrimit ekonomik me vendet e rajonit.

Sidoqoftë, ministri i Tregtisë dhe Industrisë Bajram Hasani, ka thënë për Radion Evropa e Lirë, se ka kërkuar nga Përfaqësuesja e Zyrës së Bashkimit Evropian, Nataliya Apostolova, ndihmën e BE-së që të ndryshohet statusi i Kosovës në CEFTA.

Edhe ekspertë për çështje ekonomike dhe ish-zyrtarë të Ministrisë se Tregtisë dhe Industrisë, thonë se pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës, rrethanat politike kanë ndryshuar kështu që autoritete kompetente duhet të kryesojnë me këtë mekanizëm, si shtet i pavarur.

Gjatë fillimit të procesit të bisedimeve në mes Kosovës dhe Serbisë në Bruksel, të zhvilluara nën lehtësimin e Bashkimit Evropian, autoritete kosovare kanë kërkuar nga BE- ja, që UNMIK-u të mos e përfaqësojë më Kosovën në CEFTA.

Flamur Keqa, ish-drejtor i Departamentit të Tregtisë në kuadër të Ministrisë se Tregtisë dhe Industrisë në vitin 2011, kur Kosova ka menaxhuar CEFTA -n, tha për Radion Evropa e Lirë se rrethanat politike sigurojnë që Kosova në këtë mekanizëm të paraqitet si shtet dhe jo si UNMIK.

“Vet shpallja e pavarësisë së Kosovës dhe funksioni i shtetit të Kosovës në arenën ndërkombëtare, ku në shumicën apo në pjesën më të madhe të rasteve paraqitet si Republikë e Kosovës, tregon domosdoshmërinë që edhe në takimet e CEFTA –s, shteti i Kosovës të paraqitet si shtet, ashtu siç është njohur ndërkombëtarisht”, thotë Keqa.

Ndërkaq, Berat Rukiqi nga Oda Ekonomike e Kosovës, thotë se tashmë Kosova si shtet i pavarur, ka strukturat e veta dhe politikat rreth CEFTA-s duhet t’i ndërmerr Qeveria e Kosovës.

“Mirëpo kjo ka mbetur si peng i një involvimi të Kombeve të Bashkuara, në kushtet kur Kosova ende nuk e ka një qartësi sa i përket statusit në raport më Organizatën e Kombeve të Bashkuara”.

“Tashmë kjo si çështje është bërë më pak e rëndësishme, për shkak se Kosova e ka pranuar në qershor të këtij viti një plan të veprimit për krijimin e Zonës Ekonomike Rajonale. Tani në një formë edhe zbatimi i CEFTA-s është i lidhur me këtë hapësirë për krijimin e Zonës Ekonomike Rajonale, ku Kosova e ka statusin e barabartë me të gjitha vendet e rajonit”, thotë Rukiqi.

Ndryshe, sipas ministrit të Tregtisë dhe Industrisë, Bajram Hasani përgatitjet për kryesimin e CEFTA-s tanimë kanë përfunduar. Rëndësia e kryesimit të këtij mekanizmi, sipas tij, është shumëdimensionale. Në radhë të parë, thekson ai, në dimensionin politik, Kosova do të ketë mundësinë që të dëshmojë aftësinë e saj në udhëheqjen e një mekanizmi rajonal dhe në promovimin e imazhit të saj.

Kurse në aspektin ekonomik, vijon Hasani, institucionet e Republikës së Kosovës do ta kenë mundësinë që të tregojnë përkushtim në përmbushjen e aktiviteteve në kuadër të Zonës Ekonomike Rajonale, iniciativë e aprovuar nga kryeministrat e gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor.

Importi po shmang krizën energjetike në Kosovë

Furnizimi me energji elektrike në Kosovë është duke u mbuluar nga importi, derisa në prodhim është vetëm një bllok i Korporatës Energjetike të Kosovës, bëjnë të ditur zyrtarë të Distribucionit të Furnizimit me Energji Elektrike (KEDS)

Zëdhënësi i KEDS-it, Viktor Buzhala, tha për Radion Evropa e Lirë se struktura aktuale e furnizimit me energji elektrike nuk është në situatë të favorshme. Pjesa më e madhe e furnizimit me energji elektrike, shton Buzhala, është duke u mbuluar nga importi.

“Situata sa i përket furnizimit me energji elektrike është pandërprerë aktualisht. Importi aktual është 500 megavat energji elektrike sepse është vetëm një bllok në prodhim, pra prodhimi është në pikën minimale, por, jemi duke e mbuluar nga importi. Situata do të ishte shumë më e mirë sikur të kemi një prodhim më të madh me energji elektrike”, thotë Buzhala.

Mungesa e mjaftueshme e prodhimit të energjisë elektrike, sipas Korporatës Energjetike të Kosovës ka ardhur si pasojë e shpenzimit të rezervave të qymyrit për prodhimin e energjisë elektrike, si dhe vonesës së zhvendosjes së banorëve të fshatit Shipitullë dhe Hade, zona këto ku do të bëhen mihje në kërkim të rezervave të thëngjillit.

Për të shmangur krizën energjetike, tani e sa kohë është kërkuar zhvendosja e banorëve nga këta zona, por disa nga banorët kanë kundërshtuar marrëveshjet për zhvendosje.

Ndërkohë së fundi Korporata Energjetike e Kosovës ka ritheksuar se nga vonesat për nënshkrimin e marrëveshjeve për zhvendosje që po shkaktojnë banorët e fshatit Shipitullë dhe Hade, po rrezikohet që vendi të mbetet pa energji elektrike.

Arben Gjukaj, drejtor i Korporatës Energjetike të Kosovës iu ka bërë thirrje banorëve që janë në këto zona të shfrytëzojnë të drejtën e tyre brenda afateve ligjore dhe të nënshkruajnë marrëveshjet për zhvendosje.

“Ju bëj thirrje banorëve që të shfrytëzojnë këtë mundësi, të gjitha kërkesat e tyre janë adresuar dhe tani të vinë dhe të nënshkruajnë marrëveshjet, në të kundërtën deri me 15 dhjetor të këtij viti, banorët të cilët janë të afektuar nga ky shpronësim, duhet të kalojnë me Ligj të shpronësimit”, thotë Gjukaj për Radion Evropa e Lirë.

Gjukaj thotë se kanë paralajmëruar të gjitha institucionet relevante se stina e dimrit do të jetë sfidues sa i përket rezervave të qymyrit.

“Nga gushti i vitit 2016 e deri më tani kemi punuar me rezerva që i kemi krijuar viteve të kaluar. Ky dimër do të jetë sfidues dhe ne do të jemi të detyruar që të kemi gjenerim të kufizuar, derisa të zgjidhet tërësisht shpronësimi i fshatit Shipitullë”, ka bërë të ditur Gjukaj.

Zëdhënësi i KEDS-it Buzhala thotë se presin që kjo situatë e prodhimit me energji elektrike të përmirësohet, pasi që importi i furnizimit me energji elektrike në kohën kur kërkesa rritet, është i vështirë.

“Sigurimi i importit në këtë kohë është i vështirë për shkak të rritjes së kërkesës për energji jo vetëm në Kosovë, por edhe ne vendet e rajonit, ku në pjesën më të madh të energjisë elektrike e importojmë nga vendet e rajonit”.

“Importi ka vështirësitë e veta, ka periudha që sigurimi qoftë edhe i një megavat energji elektrike është jashtëzakonisht i vështirë, ku edhe çmimet janë më të shtrenjta”, thotë Buzhala.

Problemet me energji elektrike Kosovën e kanë përcjell qysh nga pas lufta. Për të eliminuar këtë problem tani e sa vite është duke u diskutuar ndërtimi i kapaciteteve të reja energjetike, siç është realizimi i projektit Termocentrali “Kosova e Re”.

Por, që projekti i termocentralit të ri i nisur qysh në vitin 2005 ende nuk ka filluar të zbatohet.

Për 10 muaj fitimi i bankave arrin në 75.7 milionë euro

Vetëm gjatë 10 muajve të parë të këtij viti të gjitha bankat komerciale që operojnë në vendin tonë kanë arritur ta realizojnë një fitim të pastër prej hiç më pak se 75.7 milionë euro, apo rreth 200 mijë euro më shumë se gjatë gjithë vitit që lamë pas

Po ashtu gjatë kësaj periudhe kohore afarizëm të suksesshëm kanë pasur edhe kompanitë e sigurimeve, por edhe institucionet mikrofinanciare në vend, derisa këto të fundit gjatë viteve paraprake vitin e kishin përmbyllur me bilanc negativ.

Duke u bazuar në raportin e fundit të Bankës Qendrore të Kosovës, i cili është publikuar më 4 dhjetor, shihet se të hyrat e bankave gjatë 10 muajve të parë të këtij viti kanë qenë 201.9 milionë euro e ku nga kjo shumë 147.1 milionë euro kanë qenë të hyra nga interesi, derisa në anën tjetër gjatë kësaj periudhe kohore shpenzimet kanë arritur në 126.2 milionë euro, ku nga kjo shumë 14.1 milionë euro janë shpenzime të interesit, derisa 84.1 milionë euro janë shpenzime gjenerale administrative.

Gjithnjë duke u bazuar në të dhënat zyrtare të BQK-së, shihet se deri në fund të muajit tetor të këtij viti shuma e kredive nëpër bankat komerciale në vend ka arritur në 2 miliardë e 430 milionë euro, ku 881 milionë euro janë kredi për ekonomi familjare, derisa pjesa tjetër prej 1 miliard e 543 milionë euro janë kredi për bizneset. Sipas të dhënave zyrtare, shihet një rritje e kredive prej 10,6 për qind. /Zëri

Oda Ekonomike Amerikane: Kosova mund të përballet me krizë energjetike në fillim të vitit të ardhshëm

Vonesa e shpronësimit të pronarëve në fshatrat në të cilat planifikohet krijimi i minierës së re të thëngjillit, i cili me gjithë angazhimet e Qeverisë nuk ka rezultuar me zgjidhje të qëndrueshme, rrezikon furnizimin stabil me energji nëse kjo çështje nuk zgjidhet në një të ardhme të shpejtë

Një situatë e tillë e mungesës së thëngjillit mund të cenojë kapacitetet vendore të energjisë elektrike dhe mund të shkaktojë ndërprerje të furnizimit me energji elektrike nga muaji janar a tutje, pikërisht në kohën kur konsumi i energjisë në vend është më i lartë.

Në një tryezë të organizuar nga Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë, Ministri i Zhvillimit Ekonomik Valdrin Lluka tha se termocentralet vendore momentalisht po gjenerojnë rreth 400 MW derisa sasia tjetër prej 400 MW të tjerë po importohet me çmim disa herë më të lartë.

Ai përmendi se për shkak të krizës që kërcënon vendin në aspekt të furnizimit stabil me energji elektrike, Ministria ka mbledhur një këshill emergjent i cili përbëhet nga institucionet dhe organizatat relevante nga fusha e energjisë elektrike, i cili së shpejti do të dal me një raport, i cili pastaj do të diskutohet në qeveri.

Ministri Lluka foli edhe për masat që qeveria planifikon të ndërmarrë në aspekt të rritjes së efiçencës së energjisë, duke theksuar investimet në rritjen e efiçencës në objektet publike, të cilat do të rezultonin me kursime deri në 8%, por edhe planet e ndërtimit të kapaciteteve të reja energjetike duke shpresuar që kontrata për ndërtimin e termocentralit Kosova e Re do të nënshkruhet deri në fund të këtij viti.

Kryesuesja e Komisionit Parlamentar për Zhvillim Ekonomik e Kuvendit të Kosovës, Sala Berisha Shala, tha se Kuvendi do të angazhohet për funksionalizimin e shpejtë të Bordit të Zyrës së Rregullatorit të Energjisë. Ajo tha se Kuvendi është institucion ligjvënës de mbikëqyrës i zbatimit të legjislacionit dhe do të sigurohet që vendi të mos përballet me ndonjë krizë të mundshme energjetike.

Në anën tjetër, kryeshefi ekzekutiv i KEDS-it, George Karagutoff, theksoi se kriza e mundshme energjetike, rrjedhimisht zvogëlimi i sasisë së energjisë të prodhuar nga kapacitetet vendore energjetike, do të ndikojë në importim të energjisë elektrike me çmim dukshëm më të lartë, të cilin KEDS nuk do të mund ta mbulojë, situatë kjo e cila do të kërkojë ndërhyrjen e Qeverisë.

Bizneset e pranishme në tryezë kërkuan nga Qeveria dhe Kuvendi që ta trajtojnë situatën e thëngjillit dhe furnizimit stabil të energjisë me prioritet më të madh, ashtu që ndonjë krizë e mundshme të mos shkaktojë probleme në operimin e bizneseve anembanë vendit.

Punë në Gjermani? Ja profesionet që kërkohen

Në Gjermani numri i vizave të punës për shqiptarë, boshnjakë dhe të tjerë nga Ballkani është rritur me 70% në tetë muajt e parë 2017. “Die Welt” i ka kushtuar dy artikuj temës së punësimit të të huajve në Gjermani

“Një punë në Gjermani, shumë njerëz në vendet e Ballkanit Perëndimor e shohin këtë si të vetmen rrugëdalje nga papunësia në atdheun e tyre. Aplikantët pjesërisht duhet të presin një vit derisa Ambasadat Gjermane në vendet e tyre t’u lëshojnë vizën e punës.

Megjithatë në tetë muajt e parë të vitit është rritur me 70% në 63.000 numri i vizave të punës të lëshuara nga Agjencia Federale e Punësimit”, shkruan gazeta gjermane duke iu referuar të dhënave që ka marrë nga kjo agjenci.

Një në tre viza pune për vendet e treta, sipas këtyre të dhënave, i ka është dhënë një aplikanti nga vendet e Ballkanit Perëndimor.

Lehtësimi i procedurave për njerëzit nga vende si Shqipëria, Kosova apo Bosnjë-Hercegovina është aplikuar që nga fillimi i vitit 2016.

Arsyeja është: se në kulmin e fluksit të refugjatëve në vitin 2015 vinin edhe shumë azilkërkues nga vendet e Ballkanit Perëndimor.

Autoritet gjermane ishin të papërgatitur nga ky fluks duke qenë të mbingarkuara me refugjatët nga Siria.

Meqenëse për të ardhurit nga Ballkani arsyeja e largimit nga atdheu ishte ekonomike, qeveria federale vendosi, një rregullore të re për këto vende duke i shpallur ato si vende të sigurta. Në kushte të tilla nuk ka më të drejtë për azil.

Kështu që nga viti 2016 kandidatë për punësim nga këto vende mund të aplikojnë për një vizë pune.

Kushti i vetëm është, që ato të kenë një ofertë konkrete pune nga Gjermania.

Atyre nuk u kërkohet një kualifikim minimal apo pagë minimale, sikurse ndodh në rastin e së ashtuquajturës Blue Card, që është e parashikuar për specialistë.

Kryesisht vizat e punës janë lëshuar për punëtorë në ndërtimit, por ka nevojë për krah pune edhe në sektorin e gastronomisë, të shërbimeve dhe të kujdestarisë për të moshuarit.

BE-ja ’zgjidh’ thesin, miliona euro projekte në Shqipëri

Rruga drejt Bashkimit Europian nuk është vetëm lufta ndaj krimit dhe korrupsionit…pike se pari, do të duhet te sillemi dhe t’i trajtojmë të tjerët si të tillë. Dhe kjo nis që nga sportelet e shtetit, që duhet të ofrojnë standarde evropianë. Bashkimi Evropian ka investuar miliona euro për zyrat e punës në mbare vendin, investim që pritet të vijojë deri në vitin 2020

Për të parë nga afër investimet e bëra, delegacioni i Bashkimit Europian në Tirane, se bashku me nje grup gazetaresh nga Tirana u nisen drejt Kavajës. Edina halapi, koordinatorja e projektit te menaxhimit EUD, zbulon shifrat.

Kjo që shihni është një nga zyrat e financuar nga BE, si pjese e programit te punësimit. Ne dy vite do te riorganizohen 26 zyra. Kjo mbështetje jepet mbi performancen dhe plotësimin e disa kushteve lidhur me strategjinë për kualifikimet profesionale.

Mbështetja do te zgjasë 3 vjet dhe do te këtë 28 mln euro. 12.3 mln euro janë lëvruar, pasi ka përfunduar puna, dhe ne dy vitet e ardhshme do te behet riorganizimi I zyrave të punës, trajnimi profesional. Në Kavajë na mirëpriti edhe zv. drejtorja e zyrës se punës Brikena Nallbani, e cila u ndal te statistikat në rang vendi.

Ne zyrën e punës se Kavajës, papunësia ka trend uljeje sipas te dhënave zyrtare, dhe nga janari ne tetor te këtij viti, është punësuar rreth 15 % e atyre qe kane trokitur ne ketë zyrë.
Gazetaret u njohën me ambientet e reja te zyrës se punës, qe tashme ofronin përveç shërbimeve te standardizuara, dhe vetëshërbimin online apo stendat me njoftimet e afishuara…

Pasi lemë Kavajën, nisemi drejt Lushnjës, qyteti i parë ku është hapur këndi i BE. Me një buxhet prej 799,000 Eurosh, këto “Sportele të BE-së” do t’u mundësojnë mbështetje bashkive që të forcojnë kapacitetet e tyre, të rrisin dhe të përhapin informacion mbi BE-në, si dhe mbi përfitimet e saj në nivel vendor.

“Ky është këndi i pare i BE qe është i hapur ne Lushnjë. Ne synojmë te hapim kënde te tilla ne te gjitha bashkitë. Plani është qe deri ne fund te vitit 61 bashkitë te kenë këndet e tyre. Këto janë zyra ne te cilat do te punojnë persona qe janë te specializuar për çështje te BE, te cilët do te jene ne dispozicion jo vetëm te bashkisë, por edhe te qytetareve, dhe do te ofrojnë njohuri mbi mënyrat se si mund te përdoren fondet e BE.

Ne besojmë se është shume e rëndësishme qe bashkitë janë bere pjese e procesit te decentralizimit. Ato kane marre shume kompetenca te reja dhe me afrimin e Shqipërisë ne BE, do te behën te përdorshme shume fonde te tjera. Ndaj, Shqipëria duhet te dije ti perdore ato”- shprehet Orlando Fusco, përfaqësues i projektit te menaxhimit per qeverisjen lokale.

E hapur me 11 tetor të këtij viti, ne EU Desk apo në këndin e BE, kane nisur të shfaqen interesimet e para. Lushnja, duke qene e njohur për prodhimin e saj bujqësor, ka një mundësi te artë për të nxitur fermerët të trokasin në këndin e BE pranë bashkisë, për të përfituar fonde e për ti investuar ato ne kultura te ndryshme që prodhojnë. Të njëjtën thirrje e bën edhe nënkryetarja e bashkisë se Lushnjës, Teuta Korreshi.

Pas Lushnjës, turi i gazetareve iu drejtua një tjetër destinacioni, ku Bashkimi europian ka hapur thesin me gati një milion euro. Behet fjale për “Rehabilitimin e Manastirit të Shën Mërisë dhe arkitektura e peizazhit në Apoloni-Fier”.

Sipas statistikave të marra nga Ministria e Kulturës numri i vizitorëve për periudhën janar –gusht ishte si vijon:
2013: 7,441 vizitorë
2014: 15,254 vizitorë
2015: 20, 967 vizitorë
2016: 16,857 vizitorë
2017: 21,117 vizitorë

Numri i vizitorëve pritet të rritet shumë me përfundimin e punimeve për ndërtimin e Baypassit Fier dhe rrugës që do të lidhë Parkun e Apolonisë me Bajpasin Fier. Pasi siç mund ta shihni në pamjet e filmuara rruga që të çon drejt këtij siti kaq te rëndësishëm, është komplet e degraduar, dhe e lenë në mëshirë te fatit nga instancat lokale dhe qendrore.

Po ne Fier, delegacioni i Bashkimit Europian ka kontribuuar për projektin e Furnizimit me ujë i mbështetur nga granti IPA 2010 prej 15, 4 milion Euro. Qëllimi i programit është sigurimi i një furnizimi të sigurt dhe higjienik me ujë për popullsinë e qyteteve të programit me mbulim të kostos dhe tarifave të përballueshme nga ana sociale, si dhe të sigurojë zgjidhje higjienike të përshtatshme përmes largimit të ujërave të zeza. Në përgjithësi, mbështetja e BE-së për sektorin e ujit gjatë periudhës 2007-2015 i kalon 110 milion eurot, nga të cilat 40% janë deleguar tek partnerët të tjerë të zhvillimit dhe nga të cilat 84 milionë euro i janë kushtuar sistemit të kanalizimeve. Asistenca teknike për sektorin e ujit arriti në 2.2 milionë euro.

Qeveria planifikon buxhet mbi 2 miliardë euro për vitin 2018

Projektbuxheti për vitin 2018-të, prej 2 miliardë e 80 milionë euro, do të shqyrtohet të martën në lexim të parë në Kuvendin e Kosovës. Këtë e ka bërë të ditur këshilltari i Ministrit të Financave, Lulzim Rafuna

Ai në një intervistë për KosovaPress ka thënë se në projektbuxhetin për vitin e ardhshëm parashihet heqja e taksave doganore për bizneset prodhuese si dhe hyrja në fuqi e rritjes prej 4 për qind të pagave për shërbyesit civilë.

Ai ka njoftuar se në projektbuxhetin për vitin e ardhshëm do të ketë rritje buxhetore sektori i shëndetësisë, i arsimit, si dhe futja për herë të parë e skemave sociale.

“Ligji i buxhetit të vitit 2018-të, është aprovuar në Qeveri dhe tani pritet që me datën 5, ditën e martë të jetë në shqyrtim të parë në Kuvendin e Kosovës. Pjesa më e madhe e këtyre mjeteve do të inkasohen nga dy administrata. Nga administrata doganore dhe ATK-ja. Administrata doganore sipas parashikimeve të parapara me buxhetin e vitit 2018-të do të mbledh 1 miliard e 175 milionë euro, ndërsa ATK-ja do të mbledh 446 milionë euro. Kurse pjesa tjetër mblidhet nga burimet e tjera të parapara si të hyra e nivelit qendror, lokal si dhe të ardhurat nga Agjencioni Kosovar i Privatizimit. Kjo në total do të arrijë shumën e 2 miliardë e 80 milionëve”, tha Rafuna.

Sipas tij, projektbuxheti është hartuar me kujdesin më të madh i cili i ka marrë për bazë të gjitha sfidat të cilat përballet Kosova, derisa ka theksuar se është paraparë që ky buxhet të jetë zhvillimor.

Rafuna tha se me buxhetin e vitit 2018, edhe komunat do të kenë rritje buxhetore, gjë e cila sipas tij do të ndihmojë zhvillimin ekonomik lokal.

“Komunat për herë të parë do të kenë një rritje shumë të ndjeshme. Kjo rritje është ofruar me qëllim që t’i ndihmohet ofrimit të shërbimeve nga ana e nivelit komunal, zhvillimit ekonomik lokal. Si dhe Qeveria do të jetë në dispozicion që t’i ndihmojë në zhvillimin e nivelit komunal. Edhe me ndihmën jashtë buxhetore siç janë ofrimi në formë të garancive, ofrimi i projekteve nëpërmjet Partneritetit Publiko Privat. Më pas ky buxhet shumën më të lartë, ose pjesën më të madhe e marrin me vete shpenzimet kapitale. Shpenzimet kapitale dominojnë në këtë buxhet dhe kjo është indikacion dhe kjo është shenjë që është buxhet i zhvillimit ekonomik të vendit”, tha Rafuna.

Ai ka shtuar se me qëllim që t’i ndihmohet zhvillimi ekonomik i Kosovës si dhe për ta lehtësuar të bërit biznes në vendin tonë Ministri e Financave në këtë rast, i kanë dhënë prioritet sektorëve kyç që ndikojnë në zhvillim dhe në jetën sociale të çdo qytetari të vendit. Ai i ka përmendur sektorët ku parashihet të ketë rritje buxhetore.

“Po filloj prej sektorit të sundimit të ligjit. Ku kemi një rritje të buxhetit për 13 %, sidomos në fushat që ndikojnë në ngritjen e pozitave ku do të kenë mundësi gjithë sektori, Këshilli Prokurorial, Këshilli Gjyqësor, Gjykatat që të avancojnë me shtimin e pozitave me reduktimit të stafit profesional 690 pozita në të gjithë këta sektor dhe kjo pa dyshim që është bërë me të vetmin qëllim që të ngritet efikasiteti i gjyqësorit. Më pas kemi rritje te arsimi. Gjithmonë është paraqit si sfidë nga ana e biznesit që nuk kemi kuadro siç i kërkon tregu ose kuadro konform kërkesave të biznesit ne kemi avanca edhe e kemi rrit buxhetin për 22 % më shumë se sa parashikimi që ishte në vitin 2017. Po ashtu edhe sektori i 9 shëndetësisë për herë të parë arrin shumën prej 200 milionë euro. Ku është rrit për 21 për qind në total si buxhet. Duke marrë parasysh edhe rritjen e grantit për shëndetësinë primare prej 9 % që e kemi rritë”, tha Rafuna.

Ai tha për herë të parë janë fut në funksion edhe tri skema të reja.

“Skema e parë që është paraparë, skema sociale për personat të pa aftësuar në vendet e punës. Kemi personat paralogji dhe kujdestarë të tyre që për herë të parë do të fillojnë të marrin pjesën e pagesës nga shteti do ta ndiejë dorën e shtetin që ju ndihmon. Dhe kemi për herë të parë pagesat që do të fillojnë për viktimat e dhunës seksuale gjatë luftës. Po ashtu te skemat sociale kemi rritje për herë të parë me një rritje prej 20 për qind dhe në total në përgjithësi të gjithë të punësuarit që marrin pagë nga buxheti i shtetit do të kenë rritje të pagave të tyre për 4 për qind nga dita e hyrjes në fuqi e këtij ligji“, tha Rafuna.

Rafuna theksoi se me këtë buxhet nuk është paraparë rritje e tatimeve ekzistuese. Sipas tij do të ndodh e kundërta, ku bizneset prodhuese do t’iu hiqen taksat doganore.

“Ne do të vazhdojmë me politikat fiskale që do të lirohen nga tatimi doganor dhe nga thjeshtësimi i procedurave. Nga datat 1 janar do të lirohen nga tatimi doganor të gjitha lëndët e para që prodhohen në vendin tonë , të gjitha gjysmëproduktet që marrin pjesë në produktin final, që prodhohet në vendin tonë, linjat e prodhimit, pajisjet e teknologjisë informative dhe nga tatimi i akcizës do të lirohen të gjithë prodhuesit që përdorin si lëndë ndihmës gazin, naftën, mazutin në procesin e prodhimit.

Çka do të thotë çdo prodhues që prodhon tani në Kosovë i cili është i autorizuar nga ATK-ja si subjekt prodhues nuk do të paguajë tatim doganor, për lëndë të parë gjysmë produkt ose linja të prodhimit dhe plus TVSH-në nuk do ta paguajnë në momentin e importit por do ta paguajnë në momentin kur e prodhon produktin”, tha Rafuna. Sipas tij të gjitha këto tregojnë se shteti është i koncentruar që ti favorizojë prodhuesit.

GAP: Monopoli në homologimin e veturave dhe falja e borxheve ndaj ambalazhuesve të ujit – shkelje e ligjit

Krijimi i monopolit në homologimin e veturave dhe falja e borxheve ndaj ambalazhuesve të ujit, janë dy vendime të ndara të Qeverisë së Kosovës të cilat sipas Institutit GAP e kanë dëmtuar konkurrencën, kanë anashkaluar Kuvendin e Kosovës dhe kanë favorizuar vetëm një kategori të bizneseve private në dëm të interesit të përgjithshëm të qytetarëve

Nora Latifi-Jashari nga Instituti GAP, ka thënë se këto dy vendime janë marrë në kundërshtim me ligjet në fuqi dhe sipas saj, përveç që duhet të revokohen ato duhet edhe të hetohen nga organet kompetente.

Këto u thanë në konferencën hapëse të “Javës Kundër Korrupsionit”, e cila javë ka filluar sot dhe do të zgjasë deri më 9 dhjetor.

“Këto dy vendime e kanë dëmtuar konkurrencën, kanë anashkaluar Kuvendin e Kosovës dhe kanë favorizuar vetëm një kategori të bizneseve private në dëm të interesit të përgjithshëm të qytetarëve. Të dy këto vendime janë marrë në kundërshtim me ligjet në fuqi, andaj përveç se duhet të revokohen ato duhet edhe të hetohen nga organet kompetente”, tha ajo, raporton KP.

Ndërsa, Berat Thaqi nga Instituti GAP, tha se monopoli në homologimin e veturave daton që nga fundi i vitit 2008 ku Ministria e Transportit dhe Post-Telekomunikacionit ka nënshkruat një kontratë ekskluzive me kompaninë “Eurolab” për homologimin e veturave që regjistrohen për herë të parë në Kosovë.

Thaqi tha se nëse krahasojnë çmimet e homologimit në Kosovë me vendet e rajonit dhe ato të BE-së, del se kosovarët nga viti 2009 deri më 2015 kanë shpenzuar 2.4 milionë euro më shumë se sa që do të shpenzonin në rast se nuk do të ekzistonte monopoli dhe çmimi do të ishte i ngjashëm me vendet e rajonit.

“Kompania “Eurolab” përveç që jeni të obliguar ta kryeni kontrollin e parë teknike tek kjo kompani dhe kjo specifikë e rrëzimit administrativ është në kundërshtim me ligjin për mbrojtjen e konsumatorit, për arsye se kjo cilësohet si praktikë agresive tregtare dhe e mohon lirinë e zgjedhjes së konsumatorëve. Përveç kësaj kompania “Eurolab” gjithashtu mbikëqyrë kompanitë tjera të kontrollit teknik, pra përveç se jep shërbimin për kontroll teknik ajo edhe mbikëqyrë kompanitë tjera të kontrollit teknik, që sipas nesh përbën konflikt të pastër të interesit. Pra, përveç dhënies së monopolit i cili është në kundërshtim me ligjet në fuqi ka disa parregullsi tjera në dhënien e kësaj kontrate, parregullsi që bien në kundërshtim me ligjin për mbrojtjen e konsumatorit dhe gjithashtu ka konflikt të interesit”, tha ai.

“Java Kundër Korrupsioni” që organizohet nga koalicioni i organizatave joqeveritare ka filluar sot dhe do të zgjasë deri më 9 dhjetor, ku gjatë kësaj jave do të ketë aktivitete të ndryshme.

Kështu, nga Koalicioni i Organizatave Joqeveritare (OJQ) “Java Kundër Korrupsionit 2017”, Betim Musliu, ka bërë të ditur se gjatë kësaj jave të gjitha organizatat e këtij koalicionit do të kenë aktivitete që kanë për qëllim sensibilizimi e akterëve dhe publikut në lidhje me luftën kundër korrupsionit.

Musliu bëri të ditur se këtë vit në kuadër të kësaj jave përveç diskutimit të temave në sektorë të ndryshëm do të diskutohet për raste specifike.

“Pra, kemi vendosur që si organizata në sektorë të ndryshëm të zhvillojmë hulumtime të veçanta dhe të përgatisim raporte të cilat çdo ditë do të bëhen publike dhe të nesërmen do të diskutohen në tryeza të rrumbullakëta me akterë të institucioneve përgjegjëse, me përfaqësues të shoqërisë civile dhe me të gjitha këto aktivitete do të jenë të pranishëm edhe përfaqësuesit e Ambasadës Amerikane. Do të kemi risi sepse do të kemi raste konkrete në të cilat do të kërkohet përgjegjësi konkrete nga individët të cilët nuk kanë shënuar rezultate në fushën e luftës kundër korrupsionit dhe po ashtu, nuk kanë mbajtur përgjegjës të gjithë ata që kanë bërë shkelje të ligjit”, tha ai.

Pjesë e koalicionit të Organizatave Joqeveritare “Java Kundër Korrupsionit” janë Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD), Grupi për Studime Juridike dhe Politike (GLPS), Instituti GAP, Iniciativa për Progres (INPO), Organizata Çohu, Instituti KIPRED dhe Instituti Columbus.

Po ashtu, koalicioni i OJQ-ve “Java Kundër Korrupsionit 2017”, gjatë ditës së sotme do të shfaq dokumentarin e titulluar “Java Kundër Korrupsionit 2016”.

AKP më e fortë se Qeveria, nuk i zbaton vendimet

Kryeministri Ramush Haradinaj, po tregohet i pafuqishëm edhe përballë Agjencisë Kosovare të Privatizimit. Kjo Agjenci po vazhdon të mos e zbatojë një vendim të Qeverisë për t’i ndalur privatizimin e tokave bujqësore. Në këtë mes është përfshirë edhe Presidenti Hashim Thaçi i cili ka dalë kundër Qeverisë dhe pro AKP-së. Ministri i MTI-së, Bajram Hasani, ka paralajmëruar masa ndaj Bordit të AKP’së që i përfundon shpejt mandati

Qeveria e udhëhequr prej Ramush Haradinajt ka dështuar të detyrojë Agjencinë Kosovare të Privatizimit për të ndalur privatizimin e tokave bujqësore, ani pse, vendimin për këtë stopim e ka marrë më 10 tetor. “Obligohet AKP që të zbatojë vendimin në përputhje me Legjislacionin në fuqi”, thuhet në vendimin obligues të Haradinajt dërguar AKP-së.

Sponsorizuesi i vendimit për të ndalur privatizimin, Ministri Bajram Hasani, ka thënë se do të marrin masa nëse AKP vazhdon të mos e zbatojë vendimin e Qeverisë. “Ndonëse në AKP kanë këmbëngulur për moszbatimin e këtij vendimi, unë mendoj se ata duhet ta zbatojnë këtë vendim sepse jo vetëm AKP por të gjitha institucionet duhet të punojnë konform planit të Qeverisë dhe t’i zbatojë politikat e saj”, ka thënë Hasani, për Express.

Ky zyrtar i Qeverisë së Kosovës ka treguar se AKP s’e ka zbatuar vendimin as për ndaljen e valës së fundit të privatizimit të tokave bujqësore. “Unë jam shumë i shqetësuar MTI i ka dërguar letër prapë AKP-së që ta zbatojë vendimin dhe të anulojë valën e fundit të privatizimit” thotë Hasani. Sipas tij, vendimi për pezullimin e privatizimit të tokave është marrë me qëllimin më të mirë që tu krijohen mundësi investimi, investitorëve strategjikë”, ka shtuar ai.

Ndërkohë, AKP nuk është përgjigjur se a ka bazë ligjore vendimi i Qeverise për ndaljen e privatizimit të tokave bujqësore. Por, kanë dhënë përgjigje përgjithësuese. Kanë thënë se janë duke u munduar të gjejnë një modalitet për zbatimin e vendimit të Qeverisë duke respektuar mandatin e AKP-së.

“…Agjencia ka mbajtur disa takime me përfaqësues të Qeverisë, ku si temë diskutimi ka qenë koordinimi i veprimeve me qeverinë dhe gjetja e një modaliteti për zbatimin e këtij vendimi, por duke pasur parasysh mandatin e AKP-së. Për më tepër, AKP ka shprehur edhe më herët gatishmërinë e saj për të bashkëpunuar me qeverinë për të siguruar që asetet të cilat mund të konsiderohen atraktive për investitorë strategjikë të mos privatizohen pa konsultime paraprake”, thuhet në përgjigjen e AKP-së.

Më tej në përgjigje thuhet se do të koordinohen me Qeverinë për inicimin e privatizimeve të reja dhe shitjen e aseteve.

Presidenti kundër Qeverisë, pro AKP-së

Zyrtarë të Presidencës së Kosovës kanë konfirmuar një takim që Hashim Thaçi ka zhvilluar me anëtarët e Bordit të Agjencisë së Privatizimit. Në këtë takim Presidenti kishte përkrahur idenë e AKP’së që mos të ndalet privatizimi me vendimin e Qeverisë. “Presidenti ka thënë se AKP duhet të veprojë vetëm sipas ligjit”, ka thënë një zyrtar i Presidencës.

Ndërkohë, edhe AKP e ka konfirmuar takimin e anëtarëve të Bordit me Presidentin. Kanë thënë se me Hashim Thaçin kanë folur për rritjen e zhvillimit ekonomik përmes privatizimit. Nuk janë përgjigjur se cili ka qenë qëndrimi i Presidentit për vendimin e Qeverisë për ndaljen e privatizimit të tokave bujqësore.

“Agjencia mban kontakte të rregullta me të gjitha Institucionet e Republikës së Kosovës pra edhe me Institucionin e Presidentit të Republikës së Kosovës në përpjekjet dhe angazhimin për të arritur efektet maksimale në zhvillimin ekonomik të vendit përmes procesit të privatizimit”, thuhet më tej në përgjigjen e AKP’së dërguar Gazetës Express, më 30 nëntor derisa pyetjet u kishin shkuar më 23 nëntor.

Edhe në mbledhjen e Qeverisë, kur është miratuar vendimi për ndaljen e procesit të privatizimit të tokave bujqësore, ka pasur kundërshtime nga ana e Ministrave të PDK’së. Burime të Express kanë treguar se përplasja e Qeverisë me AKP’në po ndodh pikërisht pse disa anëtarë të Bordit të kësaj agjencie janë duke mos pranuar të zbatojnë një vendim i sponsorizuar nga Qeveria e udhëhequr prej Ramush Haradinajt.

Më herët, në Qeverinë e kaluar, ishte propozuar që të hartohej një Ligj i cili do t’i bënte prona të shtetit të gjitha tokat bujqësore të paprivatizuara. Prej pasluftës deri tash janë privatizuar diku rreth 28 mijë hektarë tokë bujqësore.