Drejtori i Doganës tregon efektet e MSA-së

Marrëveshja e Stabilizim-Asociimit ka pasur shumë efekte pozitive në vitin e parë të saj të plotë, sipas drejtorit të Doganës, Bahri Berisha

Për Express Intervistën, Berisha ka thënë se si rrjedhojë e Marrëveshjes së Stabilizim-Asociimit mes Kosovës dhe BE-së janë rritur shkëmbimet tregtare, por ka shtuar se eksporti e mbulon për vetëm 10 për qind importin.

“Efekti i MSA-së është i shumëfishtë në ekonomi. Është rritur tregtia mes vendeve të BE-së dhe Kosovës. Sigurisht vetë efekti i MSA-së gjeneron kërkesa më të mëdha tregtare që nënkupton zhvillim më të madh ekonomik. Janë rreth 5 për qind shkëmbime tregtare”, ka thënë Berisha.

Sipas tij, edhe masat e qeverisë në fund të vitit të shkuar për heqjen e pagesave shtesë në dogana për prodhuesit vendorë kanë shtuar interesimin e prodhuesve kosovarë.

Berisha ka shtuar se Dogana ka pasur performancë të mirë vitin e shkuar duke shënuar rritje prej 7 për qind në krahasim me vitin paraprak. Sipas tij, Dogana ka siguruar 13 milionë euro më shumë se parashikimet. Provizioni i vitit 2017 ishte 1 miliardë e 108 milionë euro, ndërsa Dogana kaloi 1 miliardë e 120 milionëshin.

Drejtori i Doganës thotë se ky institucion nuk ka politikë toleruese ndaj korrupsionit, si dhe ka shtuar se Dogana nuk është përgjegjësja e vetme për kontrollimin kufitar. Ai ka thënë se kontrollimi kufitar bëhet edhe përmes policisë dhe Agjencionit të Ushqimit. Berisha ka folur edhe për deklaratën e deputetit të PDK-së, Xhavit Haliti që pati thënë se nafta dhe cigaret nuk kontrollohen gjatë kalimit të kufirit.

“Kemi një qendër kombëtare që kujdeset për monitorimin e kufijve. Është pjesë e ministrisë së Brendshme. Kjo qendër e monitorimit është një prej veglave. Dogana nuk posedon sistem të kamerave. Nëse dikush ka dyshime të tilla mund të marrë informata nga kjo qendër në Ministrinë e Brendshme. Kufijtë e Kosovës janë mirë të kontrolluar”, ka thënë ai.

Interkonjeksioni 400 kV Kosovë-Shqipëri tash një vit e gjysmë i bllokuar nga Serbia

U.d kryeshefi ekzekutiv i KOSTT, z.Kadri Kadriu, me bashkëpunëtorë, pritën sot ambasadorin e Republikës së Shqipërisë në Kosovë, z.Qemal Minxhozi

Sipas njoftimit për media, në takim ata u diskutua rreth bashkëpunimit në sektorin e energjisë në mes të Kosovës dhe Shqipërisë, progresit në krijimin e tregut të përbashkët të energjisë elektrike si dhe procesit të themelimit të bursës shqiptare të energjisë (APEX), ku Kosova përmes KOSTT do të jetë aksionare.

Në kuadër të takimit, në veçanti u diskutua rreth sfidave në drejtim të fillimit të implementimit të Marrëveshjes së Kyçjes KOSTT-ENTSO-E me të cilën është e ndërlidhur edhe vënia në operim e linjës së re interkonektive 400 kV Kosovë-Shqipëri, projekt kapital i cili u bashkëfinancua me Qeverinë Gjermane përmes Bankës Gjermane për Zhvillim (KfW).

Ambasadori Minxhozi si dhe u.d. kryeshefi ekzekutiv i KOSTT z.Kadriu shprehën shqetësimin e tyre për bllokimin nga Serbia të funksionalizimit të linjës 400 kV Kosovë-Shqipëri tashmë një vit e gjysmë nga inaugurimi i projektit, si dhe u pajtuan që është e nevojshme zgjidhja e këtij ngërçi, i cili do të mundësonte valorizimin e këtij projekti kapital me interes si për sigurinë e furnizimit me energji elektrike ashtu dhe për sigurinë dhe besueshmërinë e sistemeve elektroenergjetike të Kosovës, Shqipërisë dhe rajonit në përgjithësi.

Ç’ndodhi në tregje?

Nga Alban NEVZATI

Në dy ditët e fundit i kemi parë disa lëvizje sinjifikative të tregjeve globale të aksioneve. Këto lëvizje, pa mëdyshje, të japin përshtypjen që jemi në prag të ndonjë krize të re. Sidoqoftë, kjo përshtypje vjen vetëm në kontekst të qetësisë që ka mbretëruar në tregje në vitet e kaluara.

Në aspekte fundamentale makroekonomike, nuk ka shumë substancë për ta justifikuar këtë lloj dyndje të tregut. Nuk kemi ndonjë ndryshim fundamental në politikat ekonomike, inflacioni në tregjet e zhvilluara është po ai i njëjti si gjatë javëve dhe muajve të kaluara. Rritja globale është në përputhje me trendin dhe rritja e BPV (Bruto Produktik Vendor – GDP) është plotësisht konsistente me rritjen e të ardhurave globale, rreth 10 për qind. Sentimente të krijuara dhe një lloj senzacionalizmi mediatik qëndrojne më së shumti pas këtyre lëvizjeve të ditëve të fundit e jo domosdoshmërisht faktorë fundamental ekonomik.

Sidoqoftë, këto lëvizje negative në tregjet e aksioneve, në qoftë se vazhdojnë, mund të kenë ndikime ekonomike në të ardhmen. Ndikimi më i madh mund të ndodhë përmes efektit të pronës së kapitalit. Një humbje e prekshme në kapital mund të ketë ndikim në aktivitetet e konsumatorëve dhe rënies së konsumit. Një kundërpeshë ndaj kësaj është ndikimi i tregut të punës, i cili këto ditë eshtë tejet i shëndoshë në tregjet e zhvilluara. Një punë e sigurt ka një peshë dukshëm më të madhe se humbjet e mundshme në tregjet e aksioneve. Kjo pasi që ata qytetarë të cilët kanë investuar në tregjet e aksioneve, vetëm pjesërisht e kanë të investuar kapitalin në tregjet e aksioneve. Pjesëmarrja në këto tregje është e gjërë, por jo edhe e thellë (në krahasim, për shembull, me pjesëmarrjen në tregjet e kriptovaluatave, ku një numër relativisht i vogël i pjesëmarrësve kanë hyrë me sasi të konsiderueshme të kapitalit, shpesh edhe duke «investuar» të gjithë kapitalin e tyre).

Padyshim se niveli i lartë i çmimeve në tregjet e aksioneve në dhjetor të vitit 2017 dhe janar të vitit 2018 ishin në një pjesë të madhe pasojë e stërblerjes së aksioneve. Tepër kapital është futur në treg në një kohë shumë të shkurtër. Ka edhe shumë faktorë tjerë për ta shpjeguar rrokullisjen e këtyre ditëve të fundit. Mirëpo është me rëndesi të kuptohet që tregjet e aksioneve nuk janë domosdoshmërisht reflektimi më i mirë i ekonomisë reale. Zhvillimet e qëndrushme, barazia sociale dhe punësimi janë indikatorë më të vlefshëm dhe të dëshiruar.

Pse Kina po blenë portet e Evropës

Kina si superfuqi ekonomike po bëhet akoma edhe më dominuese në tregun botërorë, dhe këtë ajo e ka treguar me projektin e saj të fundit me operatorët shtetëror, që me buxhetin e tyre miliarda dollarë kanë nisur një projekt masiv për blerjen e porteve dhe të transporteve të ndryshme

Në portet nga Singapori në Detin e Veriut, firmat shtetërore kineze po e kthejnë idenë në një realitet me një sërë blerjesh agresive që po e ripërpilojnë fizikisht hartën e tregtisë globale dhe ndikimin politik.

Gjigantët kinez të Cosco Shipping Ports dhe Port Holdings të China Merchants, kanë shkuar blerjet, duke kërcyer deri në terminalet e ngarkesave në Oqeanin Indian, Detin Mesdhe dhe në anën e Atlantikut.

Vetëm muajin e kaluar, Cosco përfundoi marrjen e terminalit në Zeebrugge, porti i dytë më i madh i Belgjikës, duke shënuar herën e parë të firmave kineze në Europën veriperëndimore.

Kjo marrëveshje pasoi me blerjet e tjera në Spanjë, Itali dhe Greqi vetëm gjatë dy viteve të fundit.

Firmat shtetërore kineze, të cilat mbahen për tregun të tyre të pasurive të paluajtshme, tani kontrollojnë rreth një të dhjetën e kapaciteteve të portit europian.

Marrëveshjet e portit janë një nga manifestimet më të qarta të planeve ambicioze të Pekinit për të lidhur fizikisht Kinën me Europën me anë të detit, rrugëve, hekurudhës.

Portet mbështesin iniciativën rrugore dhe detare të Pekinit, që nga Deti i Kinës Jugore në të gjithë Oqeanin Indian, përmes Kanalit të Suezit dhe deri në bregun e Europës.

“Shkalla e investimeve në porte dhe rrugë në infrastrukturën kyçe do të thotë që ndikimi politik i Kinës në këto vende do të rritet”, tha eksperti Turloch Mooney, i cili mbulon portet globale për IHS Markit.

“Kjo është e sigurt”, tha ai.

Por ritmi i zgjerimit kinez në sektorë kritikë të ekonomisë europiane, duke përfshirë portet, por edhe biznesin e energjisë dhe sektorët e teknologjisë së lartë, ka shqtësuar gjithnjë e më shumë udhëheqësit europianë për këtë avantazh të Kinës.

Presidenti i Komisionit Europian, Jean-Claude Juncker, e vuri theksin e tij të fundit në lidhje me blerjet e huaja të aseteve si portet, edhe pse pa e veçuar Kinën me emër.

Komisioni po punon në mënyra të reja për të analizuar investimet e huaja në fusha të ndjeshme.

Presidenti francez Emmanuel Macron shkoi më tej në vizitën e tij shtetërore muajin e kaluar në Kinë, duke iu referuar vëmendjes së Pekinit nga infrastruktura kryesore europiane dhe duke bërë thirrje për një front të bashkuar europian.

“Kina nuk do të respektojë një kontinent, një fuqi, kur disa shtete anëtare ua lënë dyert hapur,” tha ai, sipas Reuters.

Por megjithë deklaratat e liderëve të ndryshmëm dhe krizën ekonomike që kaloi kontinenti i vjetër europian, Kina ka treguar interes edhe më të lartë për të marrë disa nga vendet strategjike që janë në interes të lartë për ekonominë e saj.

Gjermani: 28 orë punë në javë dhe rritje pagash prej 4,3 për qind

Sindikatat dhe punëdhënësit gjermanë kanë rënë dakord për rritjen e pagave dhe orareve më fleksibile të punës, në një marrëveshje të rëndësishme kontraktuale kolektive për industritë metalike dhe elektrike

Sipas mediave të huaja, përcjell Telegrafi, Roman Zitzelsberger, kreu lokal i sindikatës së IG Metall, ka bërë të ditur se të dy palët kishin rënë dakord për një rritje pagash prej 4.3 për qind, që nga prilli.

Marrëveshja u jep gjithashtu punëtorëve të drejtën për të punuar vetëm 28 orë në javë deri në dy vjet, duke ruajtur të drejtën për t’u kthyer në një javë pune të plotë në një fazë të mëvonshme.

Stefan Wolf, kreu i grupit punëdhënës Südwestmetall, e përshkroi kompromisin si “të durueshëm por të dhimbshëm”.

Bumi i vazhdueshëm ekonomik i Gjermanisë u ka dhënë sindikatave një dorë të fortë në negociatat për paga këtë vit.

Ekonomia u rrit me 2.2 për qind vitin e kaluar, rritja më e madhe e saj që nga viti 2011, dhe papunësia është në një rekord të ulët.

“Ngritjet e dakorduara të pagesave dhe masat shoqëruese janë në krye të pritjeve”, tha Frederik Ducrozet, ekonomist i lartë evropian në Pictet Wealth Management.

“Banka Qendrore Evropiane duhet ta mirëpresë marrëveshjen. Tregu mund të mos e pëlqejë këtë nëse sinjalizon inflacion më të lartë”.

Marrëveshja mbulon 900,000 punonjës që punojnë në industrinë metalike dhe elektrike në shtetin jugperëndimor të Baden-Wuerttemberg, por do të shtrihet në 3.9 milion punëtorë aktivë në këtë sektor në mbarë vendin.

Britania i bashkohet rrugës tregtare të Kinës

Britania e ka shpallur qartë dëshirën e saj për t’u bërë pjesë e nismës së Kinës për një rrugë të re tregtare, që vizioni i Presidentit kinez e paraqet si thelbësore për zgjerimin e ndikimit të Kinës në Azi, Evropë dhe Afrikë

Ekzistojnë megjithatë shqetësime për kostot financiare dhe humanitare të projekteve të mëdha infrastrukturore që po zbatohen. Shtetet e Bashkuara kanë paralajmëruar për rrezikun e ndërvarjes nga projektet e mëdha investuese të Kinës.

Kryeministrja britanike Theresa May kryesoi një delegacion të përbërë nga ministra dhe udhëheqës të biznesit, që nënshkruan marrëveshje prej 12.7 miliardë dollarësh – një epokë e artë në marrëdhëniet kino-britanike.

Përpara vizitës, ambasadorja britanike foli për objektivat e Britanisë në bashkëpunimin me këtë projekt tregtar të Kinës.

“Pikë së pari, do të donim të bashkëpunonim në projekte praktike. Së dyti, do të dëshironim të sillnim në Kinë një pjesë të eksperiencës financiare të Londrës. Këto janë projekte të mëdha infrastrukturore që kanë nevojë për mekanizma komplekse financimi”, tha Ambasadorja britanike në Kinë, Barbara Woodward.

Disa projekte janë madje tepër komplekse, si një autostradë e re prej 51 kilometrash që është ngritur mbi tokë moçalore, për të lidhur kryeqytetin e Ugandës me aeroportin. Ndërtimi u bë nga një kompani kineze dhe kostoja prej 580 milionë dollarësh, u përballua nëpërmjet një huaje të dhënë nga Pekini. Kryebashkiaku i Kampalas thotë se çmimi është tepër i lartë.

“Të gjithë kinezët që vijnë këtu, madje edhe bankat komerciale prej të cilave po marrim huatë, si EXIM bank dhe të tjera, do të rëndojnë mbi shpatullat tona, të fëmijëve dhe nipërve tanë, të cilët fatkeqësisht do të përballojnë këtë barrë”, thotë Eris Lukwago, kryetar i bashkisë në Kampala.

Përmes projektit për rrugën e re tregtare, Kina ka investuar në mbarë Afrikën, Azinë, Lindjen e Mesme, madje edhe në Evropën Lindore. Britanisë i duhet të tregohet e kujdesshme.

“Në veçanti, në pjesë delikate të botës nga ku do të kalojë rruga tregtare e Kinës, ekzistojnë shumë shqetësime humanitare dhe mjedisore, ndërsa fokusohen vetëm tek përfitimi tregtar. Megjithatë, ekziston avantazhi që Britania ka punuar dhe investuar në shumë prej këtyre vendeve dhe mund t’i ofrojë Kinës këshilla praktike”, thotë Barnaby Willitts-King, i Institutit për Zhvillimin e Jashtëm.

Shtetet e Bashkuara e kanë kritikuar edhe më tej politikën e jashtme dhe tregtare të Kinës. Sekretari amerikan i Shtetit, Rex Tillerson, paralajmëroi për rrezikun, ndërsa fillonte një vizitë në Amerikën Latine.

“Në tregjet në zhvillim, Kina projekton një imazh tërheqës drejt zhvillimit. Por në realitet, shpesh bëhet fjalë për përfitime afatshkurtra, në këmbim të varësisë afatgjatë”, tha Sekretari Tillerson.

Shumë ekonomi të reja i mirëpresin investimet e Kinës, si dhe faktin që përfshihen vende si Britania. Por, ekziston shqetësimi se borxhet në rritje do të shkaktojnë probleme në të ardhmen.

Rënie zinxhirore e tregjeve pas dobësimit të atyre në SHBA

Tregjet në Evropë dhe në Azi shënuan rënie të madhe të martën, pas rënies rekorde të tregjeve në Shtetet e Bashkuara

Aksionet në Londër, Frankfurt dhe Paris ranë deri në 3 përqind, ndërsa Indeksi i Japonisë Nikkei 225 ra për mbi 7 përqind.

Kjo pason rënien e Indeksit Dow Jones, një tregues kyç i tregut të aksioneve në SHBA, për 4 përqind – që është rënia më e madhe në më shumë se gjashtë vjet.

Rezervat e SHBA-së kanë arritur nivele rekord qëkur presidenti Donald Trump ka marrë detyrën një vit më parë. Kjo, për shkak të shkurtimit të taksave dhe të ardhurave të mira të korporatave.

Por, rënia ka nisur javën e kaluar, kur një raport për vendet e punës në SHBA ka rritur pritjet se Rezervat Federale do t’i rrisin normat e interesit më shpejt sesa pritej.

Borxhi publik arrin në 1 miliard euro

Sipas raportit të fundit të Ministrisë së Financave për katër vjet, në mes periudhës 2013-2017, borxhi publik në vend është dyfishuar. Kështu përderisa në vitin 2013 borxhi publik ishte 476.2 milionë euro, në fund të vitit 2017 ka arritur afër 1 miliard euro

Ndërtimi i dy autostradave dhe nënshkrimi i kontratës për termocentralin “Kosova e Re” rrezikon ta çojë nivelin e borxhit publik në Kosovë deri në limitet e përcaktuara nga Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN).

Së paku kjo pritet të ndodhë nëse shikohet trendi i shpejtë i rritjes së borxhit publik në vend. Sipas raportit të fundit të Ministrisë së Financave, për katër vjet, në mes periudhës 2013-2017, borxhi publik është dyfishuar.

Kështu përderisa në vitin 2013 borxhi publik ishte 476.2 milionë euro, në fund të vitit 2017 ka arritur afër 1 miliard euro, shkruan “Zëri”.

Kjo bëri që pjesëmarrja e totalit të borxhit në Bruto Produktin Vendor (BPV) në fund të vitit 2017 të jetë 16,63 për qind prej 8,94 për qind sa ka qenë para katër vjetësh.

Për njohësin e ekonomisë, Berat Rukiqi, borxhi publik përderisa është brenda limiteve ligjore është i përballueshëm, mirëpo ajo që duhet të analizohet është se ku po shkojnë mjetet e borxhit publik.

“Pra duhet të ketë një transparencë më të madhe mbi efikasitetin e mjeteve që përdoren nga borxhi publik”, ka thënë Rukiqi, derisa ka shtuar se publiku duhet të njoftohet se ku po investohen këto mjete, si planifikohet kthimi i tyre dhe a po gjenerohet vlerë e shtuar në ekonomi.

Limaj mbështet sipërmarrësit: Kosovë-Shqipëri, pa barriera doganore

Heqja e barrierave tarifore dhe jotarifore kryesisht në sektorin e doganave mes Shqipërisë dhe Kosovës, ka qenë një nga kërkesat kryesore të prodhuesve shqiptarë andej e këtej kufirit, adresuar qeverive përkatëse

Në takimin e përbashkët mes Bashkimit të Prodhuesve Shqiptarë dhe Klubit të Prodhuesve të Kosovës, është diskutuar lidhur me problemet që sipërmarrjet tregtare të të dy shteteve hasin gjatë aktiviteteve të tyre, duke shtruar rëndësinë e zbatimit të marrëveshjeve të arritura mes dy qeverive.

Heqja e barrierave tarifore dhe jotarifore në sektorin doganor mes Shqipërisë e Kosovës, heqja e pagesës për skanerin në Republikën e Shqipërisë, heqja e pagesës për terminalet doganore në Kosovë, si dhe pjesëmarrja e Klubeve të Prodhuesve të të dy vendeve në mbledhjet e dy Qeverive, ishin mes kërkesave të tyre.

Mbështetja për ta nuk mungoi, e në favor të tyre foli edhe zëvendëskryeministri i Kosovës, Fatmir Limaj, sipas të cilit ky është momenti i duhur për të dhënë këtë shembull të mirë, duke qenë se Kosova do të drejtojë sivjet CEFTA-n, që ka për objektiv krijimin e lehtësirave.

Limaj tha se Qeveria e Kosovës, sikurse edhe ajo e Shqipërisë, e kanë për detyrë që të mbështesin krijimin e një partneriteti të fuqishëm të bizneseve, me theks të veçantë në heqjen e taksave, duke krijuar një treg me përmasa konkurruese edhe për tregjet e tjera.

Edhe ministri i Tregtisë dhe Industrisë, Bajram Hasani shprehu mbështetje për nismën e marrë nga prodhuesit e Kosovës dhe Shqipërisë, teksa theksoi se bilanci tregtar mes dy vendeve duhet të ndryshojë në vlera më të mëdha për të dyja palët.

Ndërkohë, sipas prodhuesve të Kosovës dhe atyre të Shqipërisë, marrëveshjet e arritura deri tani mes dy qeverive kanë mbetur vetëm në letër, pasi nuk ka filluar ende implementimi i tyre.

Kurti: Raporti import/eksport, 1 me 10 – patriotizmi s’e ka kështu

Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti ka komentuar gjendjen ekonomike në vend në prag të 10 vjetorit të p avarisë së Kosovës. Kurti ka ripërsëritur reformat për ekonomi që i kishte premtuar në zgjedhjet e qershorit të vitit të kaluar

Postimi i plotë:

Sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës, deficiti tregtar për muajin dhjetor 2017 u rrit për 8.5% në raport me periudhën e njëjtë të vitit 2016. Eksporti i mallrave në muajin dhjetor 2017 kishte vlerën 29,4 milionë €, ndërkaq importi 297,3 milionë €. Kësisoj, raporti eksport/import është veçse 1/10!

Në dhjetor të vitit 2017 eksportet e Kosovës në Shqipëri ishin dyfish më të mëdha sesa në Maqedoni dhe trefish më të mëdha sesa në Serbi ose Mal të Zi. Në anën tjetër, importet e Kosovës ishin mbi katër herë më të mëdha nga Serbia sesa nga Shqipëria.

Ja se çfarë shifrash kemi për pasqyrë në vigjile të shënimit të 10 vjetorit të shpalljes së pavarësisë së Kosovës! As sovranizimi shtetëror, as zhvillimi ekonomik dhe as patriotizmi nuk e kanë kështu.

Tri reformat drejt shtetit zhvillimor (Fondi Sovran, Agjencia e Zhvillimit, Banka Zhvillimore) të cilat i kemi prezantuar dhe shpjeguar në prag të fushatës së zgjedhjeve paralamentare të 11 qershorit 2017, janë rruga e duhur dhe zgjidhja e vetme.