Devolli ia merr Valës edhe 4.5 milionë euro

Kompania Devolli ia shiti Telekomit të Kosovës shërbimin e 630 mijë eurove për 4.5 milionë euro. Nëse në Kosovë do të kishte Prokurori të mirëfilltë, dikush nga menaxhmeti i Telekomit të Kosovës do të duhej të kalonte natën në burg, pas publikimit të marrëveshjës së dytë me Z-Mobile dhe debatit për këtë çështje në “Pressing” të T7

Kështu thotë avokati Besnik Berisha, i cili ishte pjesë e ekipit mbrojtjës të Telekomit në një ballafaqim tjetër në arbitrazh, atë me kompanin Acos nga e cila Kosova doli fituese, raporton T7.

Marrëveshja e 24 majit të 2017-ës, ku Agron Mustafa u prezantua si heroi i Telekomit në momentin kur vuri nënshkrimin mbi kontratën e re me kompaninë Z-Mobile, duke u deklaruar se po e shpëton Valën nga falimentimi, ia ka rënduar borxhin telekomit dyfish më shumë.

Deri tash, kompanisë Dardafon i janë paguar mbi 4.5 milionë euro para kesh të paguara në emër të shpenzimeve të arbitrazhit, të cilat bien ndësh me pasqyrat financiare të paraqitura nga Z mobile në Administratën Tatimore të Kosovës.

Avokati Berisha thotë se mbrotjen e Telekomit në Arbitrazh me Z Mobile, nuk do të duhej ta bënte vetë telekomi, por qeveria si aksionari krysor dhe i vetëm, siq ndodhi së fundi më kompanin Acos.

Gazeta Express të martën ka bërë publike për herë të parë marrëveshjen e e dytë që nënshkrua në maj të vitit të kaluar, mes menaxherit të Telekomit Agron musafës dhe kompanisë Devolli, për faljën e borxhit që Telekomi i kishte kësaj kompanie pas vendimit të arbitrazxhit.

Marrëvesha e dytë për shpëtim obligon Telekomin e Kosovës që deri në vitin 2023 të mos e marrë asnjë cent prej të hyrave që i realizon Z-Mobile. Për më tepër i detyrohet që t’i jep edhe më shumë numra e edhe më shumë akces në 3G dhe 4G.

Z-Mobile, ndonëse ka në shfrytëzim vetëm rreth 15 për qind të numrave të përgjithshëm të Valës, aktualisht është duke i shfrytëzuar 50 për qind të kapaciteteve infrastrukturës teknike të telekomit.

Si e vranë Telekomin Agron Mustafa me Blerim Devollin, në emër të shpëtimit të tij

Në pranverën e vitit të kaluar në një përformancë publike Agron Mustafa me Devollët aktruan sikur po shpëtonin Telekomin. Gazeta Express ka siguruar një kontratë që e kanë nënshkruar Agron Mustafa në emër të Telekomit dhe Milot Gjikolli në emër të Z-Mobile. Kjo kontratë përmban fundin e Telekomit

Në maj të vitit të kaluar, disa muaj pasi Gjykata e Arbitrazhit vendosi që ta dënonte Telekomin me 32 milionë euro për mosrespektim të marrëveshjes me Z-Mobilen, në skenë dolën ish-shefi i Telekomit, Agron Mustafa, bashkë me menaxhmentin e Z-Mobile për të treguar se e kishin arritur një kompromis komercial, falë zemërgjerësisë dhe bujarisë së Blerim Devollit.

Blerim Devolli, u tha në atë kohë, kishte vendosur që shpëtonte Telekomin e Kosovës nga bankrotimi. Bashkëshpetimtar në këtë betejë heroike kishte qenë edhe Agron Mustafa.

Mirëpo, ajo çfarë ishte paketuar të dukej si një aksion vetëmohues i shpëtimit nga një vdekje financiare nuk kishte qenë asgjë më shumë se sa vazhdim i torturës për të zhvatur edhe pak më shumë Telekomin e Kosovës, duke e çuar në një vdekje të mëvonshme.

Qëllimi përformancës Mustafa – Devolli kishte qënë i pastër: Të mos portretizoheshin Devollet si monstrumë që rrënuan komplet një kompani publike me 3500 mijë punëtorë, nga ana tjetër do të zhvatnin edhe më tutje Telekomin, duke shumëfishuar përfitimet.

Mustafa e Devollët me një paraqitje disa minutëshe treguan se si kishin vendosur që të bënin një kompromis në mënyrë që Telekomi t’i shmangej pagesës së 24 milionë eurove sepse 8 milionë tashmë i janë paguar. Nuk dhanë detaje se mbi cfarë u morën vesh.

“Ne sot kemi arritur një marrëveshje e cila shpëton nga falimentimi PTK-në. Telekomi i Kosovës mbetet i paprekur nga kjo padi, falë bisedimeve mes meje dhe Blerim Devollit dhe menaxhmentit të PTK-së dhe Z-Mobile”, thoshte Mustafa, duke i paraqitur Devollët si shpëtimtarë të Telekomit.

Menaxhmenti i Z-Mobile thoshte se këtë po e bënte për qëllime fisnike, për të mos dëmtuar Telekomin, e nuk u tregua se çfarë duhej të jepej në këmbim të kësaj mirësie. Marrëveshja e dytë, po aq kriminale sa e para, u mbajt krejtësisht e fshehur.

“Z-Mobile është një kompani që kontribuon në zhvillimin e përgjithshëm të shoqërisë kosovare, e assesi të shuaj vendet e punës, të dëmtojë një kompani e aq më pak Telekomin”, kishte thënë Milot Gjikolli gjatë ditës së paraqitjes publike me Mustafën rreth kontates.

Gazeta Express ka siguruar marrëveshjen e dytë që është bërë mes palëve, e që në fakt, sipas ekspertëve, del të jetë kontrata më absurde në të cilën një kompani do të mund të hidhte nënshkrimin e vet, posacërisht kur kihet parasysh se vetëm disa muaj më parë ishte thënë që po shpëtohej Telekomi nga falimentimi.

Nga kjo kontratë, kjo e dyta, kjo e Agronit, më shumë se sa shpëtimin e Telekomit ka bërë që Z-Mobile’it t’i hapet një perspektivë e re ekonomike për të përfituar edhe më shumë se sa kishte përfituar. Ajo i jep kuptim kolapsit në të cilën gjendet tash kompania publike me rreth tre mijë punëtorë, që rrezikon të falimentojë. Sipas të njëjtës kontratë kompania e Devollëve, si MVNO, ka plotësisht në duar fatin e Telekomit, si MNO.

Duke mos pasur mundësi që të paguheshin 32 milionë euro Z-Mobile dhe Telekomi krijuan një marrëveshje “mirëkuptimi”, që Z-Mobile’it i ka lënë duart e lira për cdo gjë, deri në vitin 2023. Madje, në mënyrë tinzare, në këtë kontratën e re Z-Mobile’it i është zgjatur kontrata, e cila duhej të skandonte në vitin 2019.

Por çfarë përmban kontrata e re?

Nëse e themi me një fjalë: Çdo gjë të keqe për Telekomin e Kosovës, dhe çdo gjë të mirë për Z-Mobile’in.

Kontrata e re, kjo në mes të Mustafës dhe përfaqësuesit të Devollëve, Milot Gjikolli, ka paraparë që si nisje Telekomi t’i alokojë për Z-Mobile 80 mijë deri në 90 mijë numra të ri.

Tutje, Telekomi është i detyruar t’i paguaj 4.5 milionë euro Z-Mobile për shpenzime në Gjykatën e Arbitrazhit.

“Telekomi i paguan Dardafonit shumën totale 4,500,00.00 EUR në emër të kompensimit të shpenzimeve të procedurave juridike zhvilluar pranë Tribunalit të Arbitrazhit sipas rregullave të ICC”.

Nëse tërheqim një paralele, Kosova ka fituar rastin me kopmaninë AXOS në Gjykatën e Arbitrazhit, ndërsa i janë paguar 1.8 milionë euro për shpenzime të procedurave juridike, ani pse rasti ka qenë shumë më i ndërlikuar se ai i Z-Mobile me Telekomin.

Sipas marrëveshjes së parë, asaj të hershmës të vitit 2009, PTK kishte arritur marrëveshje me Z-Mobile, që për shërbimet që kjo e kryen do t’i merr 73 për qind të të hyrave, kurse PTK 27 për qind. Një ndarje e tillë e të hyrave ishte ishte konsideruar kriminale, e pashembulltë, që në fillim të nënshkrimit të saj. Nuk ka asnjë rast në botë që MVNO merr më shumë të hyra se sa kompania amë, duke mos pasur investuar në infrastrukturë.

Tash, në emër të shpëtimit, palët janë marrë vesh që Telekomi i Kosovës, deri në vitin 2023 të mos e marrë asnjë cent prej të hyrave që i realizon Z-Mobile. Për më tepër i detyrohet që t’i jep edhe më shumë numra e edhe më shumë akces në 3G dhe 4G.

Gazeta Express ka mësuar se Z-Mobile, ndonëse ka në shfrytëzim vetëm rreth 15 për qind të numrave të përgjithshëm të Valës, aktualisht është duke i shfrytëzuar 50 për qind të kapaciteteve infrastrukturës teknike.

Në këmbim të gjithë këtyre të mirave, Z-Mobile, sipas kontratës zotohet të mos i kërkojë edhe 24 milionë eurot që i takojnë sipas vendimit të Arbitrazhit.

Marrë parasysh se kontrata është nënshkruar në periudhën kur Telekomi ka qenë pa bord, atëherë marrëveshja parasheh që kompania publike të ketë të drejtë të tërheqjes gjashtë muaj pasi të emërohet bordi i ri. Në momentin e tërheqjes, hyn sërish në fuqi detyrimi që ka Telekomi ndaj Z-Mobile, pra pagesa e 24 milionë eurove, shumë kjo e papërballueshme për t’u paguar.

Gazeta Express ka provouar që ta kontaktojë sot Mustafën për ta pyetur rreth kësaj kontrate mirëpo Mustafa ka thënë se gjendet jashtë vendit dhe se ka angazhime që ia pamundësojnë përgjigjen. /Express/

Përveç pagave të larta në Telekom u bënë gradime të pabaza të punëtorëve

Besa Shatri-Berisha, kryetare e Bordit të Telekomit të Kosovës, në “Express Intervistën” në KTV ka folur për krizën financiare që po rrezikon falimentimin e kësaj kompanie

Duke folur për borxhin prej 60 milionë eurove, Berisha ka thënë se përveç mbipopullimit me staf dhe pagave të larta, Telekomi është përballur me gradime të personelit pa ndonjë arsye.

Përfaqësuesja e Bordit ka thënë se paga mesatare në Telekom është 980 euro dhe pas krizës financiare është duke u punuar në rikonstruktim dhe pastaj në mundësinë e nivelizimit të pagave.

“Telekomi është i mbipopulluar me staf, përveç pagës së lartë kemi edhe numër të lartë të punëtorëve, një rrogë mesatare prej 980 eurove për një kompani pranë falimentimit nuk është gjë e zakonshme. Jemi duke punuar në ristrukturim, është e vërtetë që kemi një staf të moshuar, por do të shikohen mundësinë e nivelit të pagave. Problemi nuk është te numri i punëtorëve, por ka pasur gradime të personelit pa ndonjë arsye. Nuk ka pasur bazë mbi të cilën janë kryer gradimet”, ka thënë Shatri-Berisha.

Nga 60 milionë euro borxhe, 24 milionë duhet t’ia paguajë kompanisë Z-Mobile, me të cilën ka nënshkruar kontratë deri në vitin 2023 për shpërndarje të numrave telefonik

“Sikur t’i kishim mjetet për pagesë të borxhit, ne kemi të drejtë që të mos vazhdojmë bashkëpunimin me Z-Mobile pas vitit 2019, por mungesa e mjeteve na detyron të zgjasim bashkëpunimin”, ka thënë ajo.

E pyetur nëse Qeveria ka të drejtë të marrë vendime për uljen e pagave në Telekom, Besa Shatri-Berisha, ka thënë se ky vendim është kompetencë e bordit dhe e ekzekutivit të Telekomit.

“Është kompetencë e bordit dhe e ekzekutivit. Janë raste të rralla ku aksionari vendos të ndërhyjë. Nuk do të ketë vendim të njëanshëm dhe nëse nuk ka zgjidhje tjetër, atëherë vendimi [për ulje të pagave] mbetet zgjidhje reale”, ka thënë ajo.

Top 10 vendet më të pasura në botë

Sipas hulumtimeve të «New World Wealth”, bota ka grumbulluar 215 trilionë dollarë në pasuri private, një rritje prej 12 për qind gjatë vitit të kaluar, shkruan “Visualcapitalist“, përcjell albinfo.ch.

Pa dyshim, shumicën e kësaj pasurie e posdojnë rreth 73.5% vetëm këto 10 shtete: Gjatë dekadës së fundit, Kina dhe India kanë dyfishuar pasurinë e tyre. Ndërkohë, ekonomitë e zhvilluara si Shtetet e Bashkuara dhe Japonia kanë rritur pasurinë me ritme modeste. Italia dhe Franca kanë humbur edhe shuma modeste të pasurisë private gjatë asaj kohe.

Së fundmi, duhet të theksohet se rënia e Mbretërisë së Bashkuar është kryesisht për shkak të depresionit të pound britanik, i cili gjatë kësaj dekade ka rënë ndjeshëm ndaj dollarit, shkruan albinfo.ch.

Si pritet ndryshimi i pasurisë globale në të ardhmen?

Sipas «New World Wealth”, 10 vendet e njëjta do të dominojnë peizazhin, por kërkesa do të ndryshojë ndjeshëm gjatë dekadës së ardhshme.

Ndërsa rendi i tri vendeve më të pasura dhe më të pasura do të mbetet i njëjtë, India pritet të qëllojë me 200% për të fituar pozitën e 4-të me 24.7 trilionë dollarë në pasuri private.

Ndërkohë, Franca dhe Australia janë ende dy prijëse të rëndësishme, dhe ata shkojnë në drejtime të kundërta.

Qeveria krijon ‘Bondsteelin ekonomik’ amerikan në Kosovë

Në mbledhjen e sotme të Qeverisë së Kosovës ka marrë pjesë edhe Gjenerali amerikan Tymothy Orr, i cili është komandant i Gardës Nacionale të Iowas

Gjenerali amerikan, i ulur përkrah Haradinajt në mbledhjen e qeverisë, i është drejtuar kabinetit qeveritar, ndërsa Kryeministri Haradinaj ka bërë të ditur që është marrë vendimi që të thellohet partneriteti me SHBA’në në ekonomi.

Nder i veçantë për Kosovën dhe popullin e saj që Gjenerali Tymothy Orr, komandant i Gardës Nacionale të shtetit të Iowa-s, t’i adresohet Qeverisë së Republikës të Kosovës.

Në Mbledhjën e 45-të të Qeverisë kemi marrë vendim që partneriteti me SHBA-në të thellohet edhe më tej, duke filluar punën për të krijuar zonën e veçantë ekonomike amerikane, një “Bondsteel ekonomik”, në Kosovë.

Deputetët kërkojnë që institucionet mikrofinanciare të mos veprojnë më si OJQ

Një debat i nxehtë dhe me mjaft polemika është zhvilluar ndërmjet deputetëve dhe drejtuesve të Bankës Qendrore të Kosovës dhe të atyre të Ministrisë së Financave për projektligjin për institucionet mikrofinanciare dhe për institucionet financiare jo bankare që është shqyrtuar në mbledhjen e Komisionit për Buxhet dhe Financa

Deputetët kanë kërkuar që institucionet mikrofinanciare që veprojnë si OJQ të mos veprojnë më në këtë mënyrë për shkak se që nga paslufta janë institucione fitimprurëse dhe nuk paguajnë tatime për shtetin.

Fillimisht guvernatori i BQK-së, Fehmi Mehmeti, ka thënë se qëllimi i këtij projektligji është për një sistem stabil financiar. Ai tha se BQK-ja adreson qartë kriteret për licencimin dhe mbikëqyrjen e institucioneve mikrofinanicare dhe institucioneve financiare jo bankare.

“Objektivat me këtë projektligj janë përshtatja e legjislacionit me atë të BE dhe vetëdijesimi i këtyre institucioneve për veprimtarinë e tyre”, ka thënë Mehmeti, raporton KP.

“Për asnjë transformim nuk bëhet fajlë me këtë projektligj. Ky ligj i rregullon të gjitha institucionet mikrofinanca që janë të regjistruar në MTI dhe nuk i rregullon ato mikrofinanca si OJQ të regjistruara në MAP”, ka thënë guvernatori Mehmeti.

Edhe pse Mehmeti tha se BQK mbikëqyrë institucionet mikrofinanciare si OJQ, deputetja e Kuvendit të Kosovës Hykmete Bajrami tha se përfundimisht statusi i institucioneve mikrofinanciare dhe institucioneve jo bankare duhet të ndryshoj për këto institucioni fitimprurëse të cilat nuk paguajnë tatime shtetit qe 15 vjet.

Ndërsa, sipas saj, normat janë tepër të larta prej 23 deri 32 përqind, siç i ka quajtur ajo fajde.
Po ashtu ajo ka ngritur edhe çështjen e pagave të larta të menaxherëve në këto institucione deri 10 mijë euro.

Zëvendësministri i Financave Fatmir Gashi para deputetëve ka thënë se pajtohet se këto institucione janë të regjistruara si OJQ, që sipas tij, kjo ka ndodhur që prej qeverisjes së UNMIK-ut.

“Unë pajtohem se ka pasur mjaft parregullsi për 20 vjet në këto OJQ që është ‘gjynah’ çka ka ndodhur, mirëpo duhet ligj i posaçëm për këtë, jo me projektligjin e sotëm që po diskutojmë. Ky ligj që është sot në diskutim nuk bënë zgjidhje të transformimit të OJQ-ve”, tha zëvendësministri Gashi, për të cilën deklaratë pati kundërshtime nga deputetët.

Safete Hadërgjonaj ka thënë se është shqetësuese me donacione prej 121 milionë euro, OJQ-të mikrofinanciare të aplikojnë norma mbi 24 për qind dhe të mos i paguajnë asnjë cent shtetit.

Për këtë ajo kërkoi rregullimin me ligj për këto institucione. Kryetari i Komisionit Lumir Abdixhiku ka thënë se për këtë çështje duhet të krijohet një Grup punues dhe të shihen të metat e këtij projektligji, që sipas tij, janë të mëdha.

BERZH-i ndan 100 milionë euro për projekte të infrastrukturës lokale dhe mjedisit në Kosovë

Delegacioni i Kosovës, i kryesuar nga ministri i Financave Bedri Hamza është duke marrë pjesë në takimet vjetore të organizuara nga Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) të cilat po mbahen në Aman të Jordanisë

Gjatë këtyre takimeve, Hamza është pritur në takim të veçantë nga Presidenti i BERZH-it, Suma Chakrabarti, për të diskutuar mbi bashkëpunimin financiar mes BERZH-it dhe Ministrisë së Financave, përkatësisht Qeverisë së Kosovës.

Ministri kërkoi që përveç aktivitetit aktual, Banka të zgjerojë mbështetjen për sektorin privat, në veçanti për mbështetjen e bizneseve të reja që udhëhiqen nga të rinjtë dhe gratë.

Gjithashtu, gjatë këtij takimi është nënshkruar edhe Memorandumi i Bashkëpunimit për Infrastrukturë Lokale dhe Mjedis i cili parasheh bashkëpunimin afatshkurtër mes dy institucioneve për projekte në komunat e Kosovës, në vlerë totale deri në 100 milionë euro.

Memorandumi shërben si kërkesë fillestare për financim nga Ministria e Financave të Kosovës për projekte në sektorë kyç të infrastrukturës lokale, siç janë ujërat dhe trajtimi i ujërave të zeza, menaxhimi i mbeturinave të ngurta, ngrohja qendrore, transporti, infrastruktura rrugore, dhe efiçienca e energjisë.

Nënshkrimi i këtij memorandumi rithekson zotimin e Ministrisë së Financave për të siguruar financim për projekte të nivelit lokal, të cilat janë të rëndësisë së veçantë për përmirësimin e kualitetit të jetës së qytetarëve të Kosovës.

Ministri Hamza, gjithashtu pritet të takojë edhe përfaqësues të tjerë të nivelit të lartë të Bankës për të diskutuar progresin e projekteve aktuale dhe mundësitë e financimit të projekteve potenciale për Kosovën.

Telekomi në krizë, punësimet vazhdojnë (video)

Në kohën kur ndërmarrja publike Telekomi i Kosovës është duke kaluar nëpër periudhën më të vështirë financiare të funksionimit të saj, avazi i punësimeve në këtë aset shtetëror veç po vaazhdon, raporton T7. Së fundi 56 persona janë punësuar në Telekomin e Kosovës për një periudhë kohore një mujore

Burime të sigurta të Emisionit Frontal kanë treguar se që të gjithë këta persona kanë nenshkruar kontratë mbi vepër gjatë kohës kur në krye të menaxhimit të PTK- së ishte Nuredin Krasniqi.

Krasniqi ishte emruar ushtrues detyre i drejtorit nga Bordi i mëparshëm i PTK-së me 16 mars të këtij viti, ndonëse kjo ishte bërë pa pëlqimin e Ministrisë së Zhvillimit Ekonomik. Ai qëndroi në këtë pozitë deri më 12 prill, kur Bordi i PTK-së emëroj në pozitën e Ushtruesit të Detyrës së Kryeshefit Ekzekutiv të Telekomit, Zeqir Kiqinën.

Krasniqi, mbahet mend nga përgjimet “Pronto”, kur në vitin 2011 ishte emëruar ushtrues i detyrës së drejtorit të PTK-së, pas largimit të Shyqyri Haxhës, përmes pazareve të Adem Grabovcit dhe Ministrit të atëhershëm të Ekonomisë, Besim Beqajt. Qe të dy këta të fundit sot përballën më aktakuzë për të njëjtën rast.

Informacionet e Frontalit për punësimet e dyshimta i ka konfirmuar përmes postës elektronike edhe Ministria e Zhvillimit Ekonomik. Ministria ka thënë se nuk e ka përkrahur këtë vendim dhe nëse del që është në kundërshtim me ligjin, kontratat do të anulohen. Shqetësimi për punësimet në Vala kanë shkuar edhe në Komisioni për Buxhet dhe Fiannca në Kuvendin e Kosovës.

Alarmin për falimentimin e mundshëm të këtij aseti e dha javë më parë Bordi i ri i Telekomit, përmes një letre drejtuar Qeverisë. Letra cekë disa nga arsyet që kjo kompani rrezikojnë falimentimin, përfshirë shlyerjen e borxhit prej 26 milionë eurove ndaj kompanisë Z-Mobile dhe borxhi mbi 60 milionë euro të kompanisë e cila për tre muajt e parë të këtij viti ka humbur 4 milionë euro, si rezultat i rënies së të hyrave dhe rritjes së shpenzimeve.

Kryetari i Sindikata së punëtorëve të Telekomit, Lahmi Balaj thotë se ka dëgjuar për punësime të tilla, dhe i bënë thirrje Qeverisë ta shpëtoj këtë ndërmarrje. Ai kërkon nga Prokuroria hetime se si u soll Telekomi i Kosovës buzë falimentimit. Ndryshe në Telekomin e Kosovës janë të punësuar gjithsej 2300 punëtor.

Së fundi mediat raportuan se pagat e tyre do të zvogëlohen 40 % nga ana e Qeverisë, si një nga masat për shpëtimin e kësaj ndërmarrje. Për këtë Sindikata e Telekomit ka paralajmëruar protesta, dhe ka kërkuar shkarkimin e Ministrit të zhvillimit Ekonomik, Valdrin Llukës.

Komunat të varura nga buxheti që u jep Qeveria

Mungesa e menaxhmentit cilësorë në komuna të hyrat vetanake të tyre, janë në nivel shumë më të ulët sesa vëllimi i financimit nga Buxheti Qendror. Mesatarja e të hyrave nga komunat është mbi 80 për qind nga planifikimet e tyre buxhetore dhe që ende mbetet një varësi e komunave ndaj buxhetit

Gjithashtu, shqetësimin për varshmërinë e komunave në grantet qeveritare e ka ngritur edhe Fondi Monetar Ndërkombëtar në raportet periodike për Kosovën.

Sipas të dhënave të Ministrisë së Administrimit të Pushtetit Lokal (MAPL), që ka siguruar Telegrafi, pjesëmarrja e buxhetit komunal është 23.61 për qind e totalit të Buxhetit për vitin 2017.

“Buxheti komunal për vitin 2018 është 491 milionë euro ose 23.61 për qind pjesëmarrje në totalin e Buxhetit të Përgjithshëm Qeveritar”, tha për Telegrafin, Divizioni për Komunikim Publik në MAPL.

Gjithashtu, në MAPL kanë treguar se më 2017 mesatarja e realizimit të hyrave vetanake është 86 për qind.

“Mesatarja e realizimit të hyrave vetanake në krahasim me planin vjetor për vitin 2017 është 86 për qind, ndërsa për vitin 2016 është 83 për qind”, thuhet në përgjigjen e MAPL-së, për Telegrafin.

Nga të dhënat e Buxhetit të Kosovës për vitin 2018, për 38 komunat e vendit pjesëmarrje më të madhe në buxhetin e komunave e ka Prishtina, ndërsa më të voglin e ka Kllokoti.

“Si përqindje, pjesëmarrje më të madhe në buxhetin e komunave e ka Komuna e Prishtinës me 16.42 për qind, pasuar nga Komuna e Prizrenit me 10.24 për qind dhe Komuna e Ferizajt me 5.95 për qind. Ndërsa, pjesëmarrje më të vogël e ka Komuna e Kllokotit me 0.28 për qind në buxhetin e komunave, ndjekur nga Komuna e Parteshit me 0.29 për qind dhe ajo e Junikut me 0.38 për qind”, thuhet në Ligjin për Buxhetin e Kosovës për vitin 2018, shkruan Telegrafi.

Komunat më së shumti arkëtojnë të hyra vetanake nga Tatimi në Pronë dhe Lejet e Ndërtimeve.

Sipas të dhënave të MAPL-së, del se në vitin 2017 pati rënie të të hyrave në Tatimin në Pronë prej 2.9 milionë euro, ndërsa kishte rritje prej 1.4 milion euro në Tatimin për Lejet e Ndërtimeve.

“Tatimi në pronë në vitin 2016 është 25.44 milionë euro, ndërsa në vitin 2017 është 22.56 milionë euro. Kurse, të hyrat nga lejet e ndërtimit në vitin 2016 janë 17.29 milionë euro, ndërsa në vitin 2017 është 18.61 milionë euro”, thuhet në përgjigjen e MAPL-së për Telegrafin.

Po ashtu, në “Raporti Vjetor Financiar për vitin 2017”, prezantuar nga Ministria e Financave rezulton se komunat e Kosovës patën rënie të grumbullimit të Tatimit në Pronë prej rreth 11 për qind.

Pjesa dërrmuese e komunave të Kosovës të paraqitura në këtë raport të ministrisë, patën rënie të grumbullimit të të hyrave nga taksa komunale e pronës.

Janë gjashtë komuna të Kosovës të cilat grumbullojnë miliona euro të hyra nga kjo taksë.

“Në vitin 2017, Komuna e Prishtinës grumbulloi 6.9 milionë euro, pastaj Komuna e Prizrenit 2.06 milionë euro, Komuna e Ferizajt 1.5 milionë euro dhe komunat e Gjilanit, Gjakovës, Pejës grumbulluan nga 1.4 milionë euro të hyra. Në anën tjetër, komunat më të vogla të cilat grumbulluan më pak të hyra nga taksa e pronës janë Komuna e Parteshit me 12 mijë euro, Mamushës me 19 mijë euro dhe Ranillugut me 25 mijë euro”, thuhet në raportin e MF-së, shkruan Telegrafi.

Berat Thaqi nga Instituti GAP, tha për Telegrafin se komunat kanë varshmëri të madhe ndaj grantit që vjen nga Qeveria e Kosovës.

“Është e vërtet që komunat kanë varshmëri të madhe ndaj grantit që vjen nga Qeveria e Kosovës. Për shembull, 82 për qind e të hyrave komunale të planifikuara për vitin 2018, janë nga transferët qeveritare. Shqetësimin për varshmërinë e komunave në grantet qeveritare e ka ngritur edhe Fondi Monetar Ndërkombëtar në raportet periodike për Kosovën”, tha Thaqi.

Ai tregon se arsyeja e varshmërisë së komunave është se shumica e të hyrave sigurohen nga niveli qendror.

“Një nga arsyet pse komunat nuk mbledhin të hyra të mjaftueshme nga burimet ekzistuese vetanake, është pikërisht fakti që shumica e të hyrave sigurohen nga niveli qendror. Burimet për realizimin e të hyrave nga komunat janë të kufizuara. Arsyeje tjera janë edhe mungesa e menaxhmentit cilësorë në komuna, korrupsioni në dhënien e lejeve të ndërtimit, aktivititeti i ulët biznesor, etj.”, tha ai.

Thaqi sugjeron që duhet të ridizajnohet sistemi aktual i financimit të komunave.

“Qeveria e Kosovës duhet ta ridizajnoj sistemin aktual të financimit të komunave. Duhet të krijohet një sistem i cili komunave ju lejon që të kryejnë aktivitetin e tyre në bazë të të hyrave vetanake. Kjo do të rriste pavarësinë e komunave, mirëpo edhe ndikon që ato të bëhen më të përgjegjshme”, tha Thaqi.

Projeksionet e të hyrave vetanake komunale për vitin 2018 janë bazuar në vlerësimet makro-fiskale dhe janë në shumë prej 82 milionë euro. Këto të hyra i shtohen financimit komunal krahas granteve komunale. Kjo shpërndarje e projeksioneve të të hyrave është bërë në bazë të parametrave tatimi në pronë, taksat komunale, gjobat, tarifat, të hyrat nga lejet e ndërtimit, si dhe të hyrat tjera komunale.

Në Buxhetin e Kosovës për vitin 2017, shpenzimet e komunave ishin 440.23 milionë euro. Krahasuar me vitin 2018 kemi një rritje të buxhetit të komunave mbi 50 milionë euro, apo në total 491.28 milionë euro. /Telegrafi/

Sektorët më me potencial për investitorë

Sektori energjetik, miniera, transport dhe telekomunikacion, industri përpunuese dhe turizmi janë vetëm disa nga sektorët me më potencial të përcaktuar nga Qeveria e Kosovës, në të cilët investitorët ndërkombëtarë do të mund të investonin

Zhvillimi i këtyre sektorëve, sipas përfaqësuesve të Qeverisë së Kosovës po konsiderohet si mundësi e rritjes ekonomike, punësimit dhe zbatimit të teknologjive të reja, rritjes së aftësisë konkurruese të ekonomisë së Kosovës, rritjes së eksportit dhe zvogëlimit të deficitit tregtar.

Haki Shatri këshilltar për ekonomi i kryeministrit Ramush Haradinaj, thotë për Radion Evropa e Lirë se investimet e huaja janë gati e vetmja mundësi për të zgjidhur problemet si papunësia, varfëria e problemet tjera sociale.

“Meqenëse potenciali ekonomik është i përkufizuar, ne e shohim si shans të mirë ardhjen e investitorëve të huaj dhe përmes tyre të plotësohen mangësitë që kemi, pasi që forca akumuluese e ekonomisë tonë është e ulët për të investuar për aq sa ka nevojë dinamika që kërkohet për të zgjidhur problemet ekonomike që ka vendi. Sektorët me prioritet janë sektorët strategjikë në energji në miniera e minerale, në bujqësi, në turizëm, transport e telekomunikacion dhe fusha tjera”, thotë Shatri.

Drejtori ekzekutiv i Odës Ekonomike Amerikane në Kosovë Arian Zeka thotë për Radion Evropa se Kosova ka potencial të madh në sektorë të shumtë për investitorët ndërkombëtarë dhe të brendshëm. Por, që sipas tij, ai potencial po vazhdon të mbetet i pashfrytëzueshëm.

“Në fakt, aty ku institucionet tona kanë dështuar gjitha këto viteve është në ndërtimin e një brendi shtetëror nacional të Kosovë. Investitorët përgjithësisht pak dinë për Kosovën dhe atë njohuri që e kanë për Kosovën e lidhin me imazhet e luftës, por jo më gjithçka që sot ofron vendi. Sot Kosova ofron legjislacion modern që është në harmoni me legjislacionin e Bashkimit Evropian. Po ashtu edhe ofertën e tyre për tërheqje të investitorëve e ka të pasur, ka një sistem të mirë tatimor dhe të krahasueshëm me vendet tjera të Ballkanit Perëndimor dhe ka lehtësira që mund të ju ofrohen investitorëve, por në mungesë të njohurive për brendinë tonë ato mbesin të pashfrytëzuara”, thekson Zeka.

Edhe pse investimet e huaja vazhdimisht vlerësohen si mjete të domosdoshme për zhvillimin ekonomik, këto investime kanë shënuar rënie përgjatë viteve në Kosovë. Derisa në vitin 2008, investimet e huaja ishin 355 milionë euro, në vitin 2017 investimet e huaja nuk ishin më shumë se 280 milionë euro.

Të pakënaqur me nivelin e investimeve shprehen edhe përfaqësues të Qeverisë së Kosovës.

Haki Shatri thotë se janë duke bërë përpjekje që të tërheqin investitorët përmes Ligjit për investime strategjike, i cili ka ndarë edhe sektorët potencial dhe presin rritjen e nivelit të këtyre investimeve.

“Për fat të keq viteve të fundit ndoshta për shkak sundimit të rendit dhe ligjit investitorët sikur janë rezervuar që të vinë në Kosovë. Vëllimi i investimeve të huaj nuk është duke u rritur në nivelin që ne dëshirojmë dhe nuk është i mjaftueshëm. Nuk jemi të kënaqur me këtë dinamik, jemi duke bërë përpjekje që të dëshmojmë para investitorëve se në këtë vend ka disiplinë që ja mundëson investitorëve investimin”, thotë Shatri.

Ndryshe, sipas Ligjit për Investime Strategjike vëllimi i investimit për të fituar statusin e investimit strategjik është nga 10 milionë deri në 30 milionë euro, varësisht nga sektori.

Prioritet në përzgjedhjen e projekteve për të fituar statusin e investimit strategjik, sipas këtij ligji ju jepet projekteve me vëllim më të madh investimesh dhe të cilat gjenerojnë më shumë vende pune.