‘Viti i Trepçës’ që nuk solli rimëkëmbjen e kombinatit

Qeveria e Kosovës e ka shpallur vitin 2018, si vit të kompleksit metalurgjik “Trepça”, por ende nuk ka arritur të kompletojë Bordin Mbikëqyrës, i cili nevojitet për funksionalizimin dhe ringjalljen e këtij kompleksi

Kryeministri i Kosovës, Ramush Haradinaj ka kërkuar një angazhim të shtuar dhe përkushtim më të madh, në mënyrë që “Trepça” të ringjallet dhe të riaktivizohen resurset e saj, duke e kthyer atë në misionin e zhvillimit ekonomik të Kosovës.

Për këtë qëllim edhe është miratuar Ligji për Trepçën, por zbatimi i tij ka mbetur peng për shkak të mungesës së kompletimit dhe funksionimit të Bordit për këtë kombinat.

Në muajin e kaluar, ekzekutivi ka emëruar gjashtë nga nëntë anëtarë të Bordit, kurse ende nuk janë zgjedhur tre anëtarët e nga komuniteti serb, ashtu siç parashihet me ligj.

Anëtarët e Bordit, thonë se pjesëtarët e komunitetit serb në pjesën veriore janë të gatshëm që t’i pranojnë këto pozita, por që Beogradi po e pengon emërimin e tyre.

Shyqyri Sadiku, kryetar i Sindikatës së “Trepçës”, njëherësh anëtar i Bordit, ka thënë për Radion Evropa e Lirë se Beogradi është ai që po e mban të bllokuar funksionalizimin e Bordit, duke u bërë trysni serbëve që të mos bëhen pjesë e tij.

“Besoj se pjesa e qytetarëve në pjesën veriore janë të interesuar të jenë pjesë e Bordit, pasi ata jetojnë në Kosovë. Por, këtu po ndikon politika, konkretisht Beogradi zyrtar”.

“Unë kam pasur takime me kryetarin e sindikatës së punëtorëve në pjesën veriore. Ata janë të interesuar, por është vështirë për shkak të ndërhyrjes së politikës”, thotë Sadiku.

I njohur si gjiganti metalurgjik, “Trepça” është i ndarë në dy pjesë, në veriun e dominuar nga serbët dhe në jug me minatorë shqiptarë, që punojnë nën menaxhmentin e autoriteteve të Kosovës. I ndodhur në një gjendje të tillë, ëshë pas 19 vjetësh që nga përfundimi i luftës në Kosovë. Ky kombinat nuk arriti të rimëkëmbet.

Bordi Mbikëqyrës i “Trepçës”, sipas ligjit, i cili është miratuar në vitin 2016, ishte dashur të themelohej brenda gjashtë muajve nga miratimi tij në Kuvendin e Kosovës.

Në bazë të këtij ligji, pronësia e kompleksit bartet nga Agjencia Kosovare e Privatizimit (AKP) te Qeveria e Kosovës, si aksionare kryesore me 80 për qind, kurse 20 për qind do jenë aksione të punonjësve të “Trepçës”.

Ligji i hartuar nga Qeveria e Kosovës për kombinatin “Trepça”, i miratuar më pas nga Kuvendi, pati nxitur reagimin e Beogradi zyrtar, pasi që këtë kombinat Serbia vazhdon ta konsideroj si pjesë të ekonomisë së saj, ngjashëm siç e sheh edhe Kosovën si pjesë integrale të Serbisë në kuadër të preambulës së Kushtetutës.

Sadiku thotë se moskompletimi i Bordit paraqet problem në marrjen e vendimeve për minierat që gjenden në pjesën veriore të Kosovës, në të cilat autoritetet zyrtare ende nuk kanë qasje.

“Gjashtë anëtarët aktualë të Bordit mund të marrin vendime, pasi është shumica, por problem është pjesa veriore, pasi në miniera në atë pjesë nuk kemi qasje. Ky është problemi më i madh”, shprehet Sadiku.

Në anën tjetër, Ibrahim Rexhepi, këshilltar i lartë politik i ministrit të Zhvillimit Ekonomik, ka thënë se gjatë këtij muaji, pritet që të emërohen edhe tre anëtar të bordit nga komuniteti serb.

“Çështja është në zyrën e kryeministrit dhe është në proces. Shpresojmë se kjo çështje do të tejkalohet brenda këtij muaji. Kështu janë edhe premtimet dhe procedurat që po zhvillohen kur është në pyetje përfaqësimi i tre anëtareve të bordit, që vijnë nga minoriteti serb”, theksoi Rexhepi.

Kombinati “Trepça” llogaritej si një prej ndërmarrjeve më të mëdha jo vetëm në Kosovë, por edhe në ish-Jugosllavi.

“Trepça” sot, brenda Kosovës, përbëhet prej 41 njësive të ndryshme, që grupohen kryesisht në tri komplekse të mëdha: në miniera me flotacione, në parkun industrial në Mitrovicë dhe në kompleksin e shkritoreve.

Kurse, 17 objekte afariste gjenden në republikat e ish-Jugosllavisë, 11 asete të këtij gjiganti gjenden në Serbi, 3 në Bosnje e Hercegovinë dhe 3 në Kroaci.

Brenda katër vitesh, Kosova me hekurudha moderne

Deri në vitin 2022, Kosova do ketë të përfunduar rrjetin modern hekurudhor që lidh atë me shtet e rajonit dhe më gjerë. Kështu bëjnë të ditur zyrtarë të qeverisë së Kosovës, sipas të cilëve, në muajin korrik pritet të fillojë rehabilitimi i rrjetit hekurudhor, Fushë Kosovë – Hani i Elezit në kufi me Maqedoninë, kurse më pas do fillojë rehabilitimi i hekurudhave Fushë Kosovë – Leshak, në kufirin me Serbinë

Koordinatori për Ballkanin Perëndimor në Qeverinë e Kosovës, Gazmend Abrashi, ka treguar për Radion Evropa e Lirë, se për këtë projekt mjetet financiare janë siguruar nga Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim, (BERZH) kurse një shumë më e vogël do të ndahet nga Qeveria e Kosovës.

“Rrjeti hekurudhor do të jetë i rindërtuar për shkak se qysh tash kemi marrëveshje me Bankën Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim dhe institucionet tjera relevante që do të investojmë mbi 209 milion euro në rindërtimin e rrjetit hekurudhor”, ka thënë Abrashi.

Zyrtarë të Qeverisë se Kosovës, më herët kanë shprehur interesimin për ndërtimin e linjave hekurudhore Kosovë – Shqipëri.

Për projektet rajonale ishte diskutuar edhe në Samitin e Ballkanit Perëndimit që është mbajtur vitin e kaluar në Itali, në kuadër të së cilit liderët e vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe ata të Bashkimit Evropian kanë nënshkruar Traktatin e Komunitetit të Transportit për vendet e këtij rajoni.

Kurse, marrëveshja për projektin për rehabilitimin e linjës hekurudhore ‘10’, ndërmjet Kosovës dhe BERZH-it është nënshkruar në fillim të këtij viti.

Projekti hekurudhor ‘10’ i Kosovës është pjesë e rrjetit hekurudhor kryesor të Ballkanit Perëndimor. Një zgjerim i Rrjeteve Trans-Evropiane të Transportit që është pjesë e përpjekjeve më të gjera të Bashkimit Evropian për të promovuar lidhjen e transportit në Ballkanin Perëndimor.

Ndryshe, infrastruktura hekurudhore në Kosovë vazhdon të përballet me një gjendje jo të mirë. Binarët, ndërtesat e stacioneve, stabilimentet sinjalizuese, pastaj operimet hekurudhore, lokomotivat, vagonët e udhëtarëve janë të vjetruara. Për shkak të kushteve teknike në linjat aktuale, shpejtësia e trenave mund të zhvillohet vetëm në 50 kilometra në orë.

Për shkak të kësaj gjendje, ekspertë të kësaj fushe konsiderojnë se integrimi rajonal përmes korridoreve hekurudhore është shumë i rëndësishëm për shkak se do të lehtësojë qarkullimin e njerëzve dhe mallrave.

Sadullah Avdiu, profesori i lëndës “Projektimi i Hekurudhave”, në Fakultetin e Ndërtimtarisë dhe Arkitekturës, ka thënë integrimi rrjetit hekurudhor është i domosdoshëm, pasi rrjeti hekurudhor i Kosovës nuk duhet të jetë i izoluar nga vendet e Evropës dhe më gjerë.

Madje sipas tij, transporti hekurudhor qoftë i udhëtarëve apo mallrave është dukshëm më i lirë dhe më i sigurt se transporti rrugor dhe për këtë nevojitet modernizimi i infrastrukturës dhe mjeteve transportuese.

Ky projekt është i kushtueshëm, por që është domosdoshmëri. Për veç modernizimit të infrastrukturës nevojiten lokomotiva të reja dhe vagon të rinj” ka thënë Avdiu për Radion Evropa e Lirë .

Për sigurimin e lokomotivave dhe vagonëve të udhëtarëve qeveria e Kosovës, do angazhojë operatorë privatë, thotë Gazmend Abrashi

“Ekziston mundësia që një operatorë tjetër të jetë pronarë i trenave, vagonëve dhe lokomotivës dhe ai do të paguan një përqindje të caktuar pronarit të infrastrukturës në këtë rast “Infraskosit”thotë Abrashi

Më këtë rast ti lejojmë mundësi që edhe operatorët privat të participojnë në këtë projekt” shprehet Abrashi. Në Kosovë operojnë dy kompani që merren më operimin dhe menaxhimin e infrastrukturës hekurudhore. “Trainkos” është përgjegjëse për operimet me trena si në transport të mallrave ashtu edhe të udhëtarëve, kurse kompania tjetër “Infrakos”merret me infrastrukturën hekurudhore.

Aktualisht, në Kosovë vija të rregullta për transport të brendshëm përmes trenave, ka në relacionin Prishtinë – Pejë, Hani i Elezit – Fushë Kosovë dhe anasjelltas.

Ndërsa, për transport ndërkombëtar, hekurudhat e Kosovës kanë një tren të rregullt, që quhet treni i shpejtë, i cili qarkullon një herë në ditë në relacionin Prishtinë – Shkup – Prishtinë./Rel

Brenda dy javësh në Qeveri statusi për “Trepçën”

Ministri i Zhvillimit Ekonomik, Valdrin Lluka, ka njoftuar se brenda dy jave do të procedojë statutin për ndërmarrjen “Trepça” në Qeverinë e Kosovës

Këtë ai e ka bërë të ditur pas një takimi të mbajtur sot me kryeministrin Ramush Haradinaj dhe bordin drejtues të “Trepcës”.

“Së bashku me Kryeministrin Ramush Haradinaj, takuam Bordin Drejtues të Trepçës, të cilët na informuan mbi punën e deritanishme rreth statutit të kësaj ndërmarrje shumë më rëndësi për Mitrovicën dhe Kosovën në përgjithësi. Në këtë moment, kemi një draft mjaftë të kompletuar dhe ka mbetur përfshirja e disa komenteve shtesë.

Brenda 2 jave, do ta procedojmë statutin në mbledhje të Qeverisë dhe më pastaj, në Kuvendin e Republikës së Kosovës. Bordi do të punoj me intensitet të shtuar deri sa të kemi funksionalizim të plotë të kësaj ndërmarrje!”, ka shkruar Lluka.

Kompanitë evropiane alarmohen pas anulimit të marrëveshjes bërthamore nga Trump

Shtetet evropiane kanë vendosur t’I mbrojnë kompanitë e tyre pas sanksioneve të SHBA-së ndaj Iranit, në kohën kritike të përpjekjes për të mbajtur marrëveshjën bërthamore aktive dhe të vazhdimit të përfitimit ekonomik të Iranit

Zëdhënësja e kryeministres britanike Theresa May, tha se presidenti amerikan Donald Trump është pajtuar gjatë një telefonate më 11 maj se duhet të diskutohet se si sanksionet e reja ndaj Iranit për naftën dhe sektorin banker do të ndikojnë në kompanitë evropiane që operojnë nën marrëveshjen e vitit 2015, të cilën Trump e ka tërhequr.

Britania, Franca dhe Gjermania bashkë me Rusinë dhe Kinën, deklaruan se do të mbeten të përkushtuar në respektimin e marrëveshjes dhe besojnë se është mënyra më e mirë për të siguruar se Irani nuk do të vazhdojë me krijimin e armëve bërthamore.

Presidenti Iranian Hassan Rohani, ka deklaruar se do të vazhdojë me respektimin e marrëveshjes, përderisa ekonomia e vendit do të vazhdojë të përfitojë nga lirimi i sanksioneve.

Vendimi i MTI-së për taksa ndaj qumështit nga Bosnja s’po zbatohet, Dogana arsyetohet

Ka rreth një muaj që Ministria e Tregtisë dhe Industrisë ka marrë vendim për të taksuar qumështin që vjen nga Bosnja, por një vendim i tillë vazhdon të jetë i pavlefshëm

Më 16 prill, kjo ministri kishte vendosi taksën prej 17% për qumështin nga Bosnja si masë e përkohshme mbrojtëse e prodhimit vendës, mirëpo, me gjithë kërkesën e bërë nga Dogana që vendimi të dërgohet fillimisht në qeveri, kjo nuk ka ndodhur, raporton KTV.

Ministri, Bajram Hasani, insiston se vendimi është në rregull dhe se të njëjtin duhet ta respektojnë të gjitha institucionet që kanë përgjegjësi ta bëjnë atë.

Ai ka thënë se nuk e ka ndërmend ta ndryshojë. Por, sipas Kodit të Doganës dhe Akcizës, Dogana merr urdhra vetëm nga kabineti i Qeverisë e Kosovës. Në një situatë edhe më të çuditshme është vënë Shoqata e Qumështarëve të Kosovës.

E njëjta ka marrë kërkesën nga kjo ministri që t’u dërgojë informacione shtesë për ndikimin negativ të importeve të qumështit nga Bosnja, ani pse vendimi ende është në fuqi.

Kryetari i kësaj shoqate, Ramadan Memaj, thotë se kërkesa e tyre ka qenë për të gjithë qumështin e importuar, jo vetëm nga Bosnja, duke paralajmëruar masa radikale.

Ndërsa, Arian Zeka, nga Oda Amerikane, veprimet e tilla i ka konsideruar papërgjegjësi të kësaj ministrie. Sipas të dhënave të Doganës, nga janari i vitit të kaluar e deri më 11 nga Bosnja, janë importuar mbi 8 milionë litra qumësht, në vlerë prej mbi 4 milionë eurosh.

Dy ditë pas vendimit të marrë, kryeministri i Kosovës takoi në Shkup homologun nga Bosnja, nga ku mediet e këtij vendi kanë raportuar të jetë diskutuar edhe çështja e taksës për qumështin dhe ku ishin pajtuar që vendimi të mos hyj në fuqi, por për zgjidhjen e kësaj çështjeje të takohen ministritë përkatëse.
Mirëpo, në Qeverinë e Kosovës nuk kanë dhënë ndonjë detaj nëse kjo ka qenë një nga temat e diskutimit.

Shqipëria noton mbi naftë, gjigandi “Shell” kërkime në Shpirag

Përfundimi i gazsjellësit TAP dhe kaskadës së Devollit pritet të sjellë rënien e investimeve duke frenuar rritjen e ekonomisë. Por Shqipëria mund të ketë një alternativë për të dalë nga kjo situatë. Ajo është Shell, gjigandi botëror i naftës

“Pak vite më parë ne patëm në një zbulim në Shpirag. Dhe në atë kohë ishim përpara një pyetje. A ka mjaftueshëm naftë të prodhueshme apo jo? Aktualisht jemi në fazën e vlerësimit. Jemi duke shpuar një pus të ri, i cili deri në fund të këtij viti do të na japë përgjigjen përfundimtare të kësaj pyetje. Nëse rezultatet do të jenë pozitive, atëherë ne do të nisim menjëherë fazën e zhvillimit. Në këtë fazë do të shpohen shumë puse dhe do të ndërtohet infrastruktura prodhuese dhe ajo mbështetëse”, tha Rohan D’Souza, Drejtor i Shell, Shqipëri.

Sipas drejtorit të Shell në Shqipëri, nëse rezultatet do të dalin pozitive atëherë Shpiragu do të shndërrohet në investimin më të madh Shqipëri. Por me gjithë optimizmin e lartë, drejtuesit e Shell mbeten të matur.

“Bëhet fjalë për disa miliarda dollarë , të cilat do të investohen brenda një kohe të shkurtër. Në këtë moment nuk mund të them një numër të saktë, pasi jemi duke pritur rezultatet e testimeve. Ne jemi shumë optimistë. Kjo është edhe arsyeja që jemi këtu dhe po vazhdojmë të investojmë. Por në biznesin e kërkimit të naftës nuk je asnjëherë 100 për qind i sigurt pa patur rezultatet përfundimtare”, thotë drejtori i SHELL.

Për shkak të çmimeve të ulëta të naftës gjatë viteve të fundit. Shell ka pezulluar investimet në kërkim nafte në shumë vende të botës. Në Shqipëri kompania vazhdon të investojë, por I kërkon qeverisë më shumë qartësi.

“Në këtë moment ka disa paqartësia apo përplasje të ligjeve fiskale. Ne kemi një kontratë që përcakton një kuadër të caktuar fiskal, ndërkohë që administrata tatimore vepron në bazë të ligjeve të saj. Pra ka nevojë të qartësohet se cili ligj do të zbatohet. Kjo është shumë e rëndësishme për ne”, shprehet D’Souza.

Shell është kompania e 6-të më e madhe e botës. Vitin e kaluar ajo arkëtoi 305 miliardë dollarë të ardhura, një shifër 25 herë më e madhe se gjithë prodhimi kombëtar i Shqipërisë.

Kosova do të sigurojë 88 milionë euro për ndërtimin e rrugës Kijevë-Zahaq

Hekurudhat e Kosovës do të jenë përfituese të një granti prej 17 milionë eurosh, pasi në mbledhjen e sotme të Qeverisë së Kosovës është miratuar nisma për lidhjen e marrëveshjes ndërkombëtare për negocim të marrëveshjes për grant nga Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim, për financimin e projektit të rehabilitimit të linjës hekurudhore Fushë Kosovës-Mitrovicë

Shuma e garantit ka vlerën 17,200.000 (shtatëmbëdhjetë milionë e dyqind mijë euro).Po në mbledhjen e sotme është miratuar vendimi për t’i rekomanduar Presidentit të Republikës së Kosovës dhënien e autorizimit Ministrit të Financave për nënshkrimin e Marrëveshjes Ndërkombëtare për financimin e ndërtimit të rrugës Kijevë-Zahaq. Marrëveshja financiare për këtë projekt ka vlerën 80 milionë euro. Kjo marrëveshje kompleton financimin nga institucionet ndërkombëtare financiare për autostradën Kijevë-Zahaq, e cila financohet me 71 milionë euro kredi nga Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim dhe 17 milionë euro fonde nga burimet tjera.

Po sot, është miratuar edhe Strategjia e komunikimit dhe informimit të procesit të integrimit evropian të Kosovës 2018-2021. Strategjia trajton komunikimin e procesit të Integrimit Evropian, respektivisht Marrëveshjes së Stabilizim Asocimit. Strategjia ka për qëllim gjithashtu edhe ndërtimin e mirëkuptimit të qëndrueshëm dhe të thellë në mes të qytetarëve të Kosovës për të gjitha aspektet e procesit të anëtarësimit në Bashkimin Evropian, duke përfshirë sfidat, përfitimet dhe detyrimet. Në këtë mënyrë, qytetarëve do t’u mundësohet që të bëjnë zgjedhje të informuar dhe të marrin pjesë aktivisht në formësimin e së ardhmes evropiane të Kosovës.

Miratimin në mbledhjen e Qeverisë e ka marr edhe vendimi preliminar për shpronësimin e përhershëm dhe krijimin e të drejtës së servitutit për interes publik të pronave të paluajtshme të cilat preken nga realizimi i projekteve për ndërtimin e linjave elektrike në Therandë, Rahovec, Drenas, Prishtinë, Mitrovicë, Fushë Kosovë dhe Graqanicë. Edhe vendimi për shqyrtim të mëtejmë të kërkesës për shpronësim të pronave të paluajtshme që preken nga ndërtimi i Autostradës Prishtinë-Gjilan-Dheu i Bardhë, ka marr miratimin e Qeverisë. Shpronësimi prek pronat në segmentin Banullë-Bresalc që gjenden në komunat e Lipjanit, Graqanicës, Novo Bërdos dhe Gjilanit.

Kabineti qeveritar në mbledhjen e sotme ka miratuar edhe nismën për lidhjen e marrëveshjes ndërkombëtare në fushën e rinisë dhe sportit në mes të Republikës së Kosovës dhe Republikës së Turqisë. Marrëveshja synon të promovojë dhe lehtësojë komunikimin dhe bashkëpunimin midis organeve të të rinjve dhe sporteve të të dyja vendeve dhe të krijojë kornizën e bashkëpunimit në këto fusha. Ky bashkëpunim do të zhvillohet mbi bazën e parimit të reciprocitetit. Miratimin në parim të kabinetit qeveritar e ka marr edhe nisma për lidhjen e marrëveshjes financiare trepalëshe në mes të Bashkimit Evropian, Kosovës dhe Maqedonisë për programin e bashkëpunimit ndërkufitar IPA II në mes të Kosovës dhe Maqedonisë.

Në realizimin e këtij programi, kontributi financiar i Bashkimit Evropian është në vlerë 840 mijë euro.Në parim është miratuar edhe nisma e lidhjes së marrëveshjes trepalëshe në mes të Bashkimit Evropian, Kosovës dhe Shqipërisë për programin e bashkëpunimit ndërkufitar, IPA II, në mes të Kosovës dhe Shqipërisë për vitet 2015-2017. Edhe në këtë rast kontributi financiar i Bashkimit Evropian kap vlerën prej 840 mijë euro. Në vazhdim, Qeveria ka miratuar edhe nismën për lidhjen e marrëveshjes financiare për IPA 2018, në mes të Kosovës dhe Bashkimit Evropian. Ministria e Integrimeve Evropiane ka njoftuar kabinetin qeveritar me zbatimin e prioriteteve të agjendës Evropiane dhe të gjeturat kryesore të Raportit të Bashkimit Evropian për Kosovën për vitin 2018.

Në informatë evidentohen veprimet në të cilat ministritë e Qeverisë së Kosovës duhet të angazhohen gjatë muajit maj. Edhe kryeministri ka kërkuar nga anëtarët e kabinetit që të fokusojnë vëmendjen në aktivitetet dhe veprimet që lidhen me procesin e integrimeve evropiane. Kryeministri ka informuar kabinetin për takimin e zhvilluar me Bordin e Drejtorëve të “Trepçës”, të cilët e kanë informuar Kryeministrin për finalizimin e statutit të “Trepçës” i cili do të dorëzohet në Ministrinë e Zhvillimit Ekonomik, më pas në Qeverinë e Kosovës dhe në Kuvendin e Kosovës.

Haradinaj takohet me Bordin e Trepçës, këto ishin kërkesat e tij

Kryeministri i vendit, Ramush Haradinaj është takuar sot me kryesuesin e anëtarëve të Bordit Mbikëqyrës të “Trepça, Sh.A.”, Ardian Syla, me ç’rast u njoftua për zhvillimet e fundit në këtë ndërmarrje

“Qeveria e Kosovës vitin 2018 e ka shpallur vit të Trepçës. Andaj, të gjithë duhet të punojmë me përkushtimin më të madh që ky gjigant të ringjallet, të aktivizohen resurset dhe Trepça të kthehet në misionin e saj, zhvillimin e Kosovës”, kështu tha kryeministri Haradinaj.

Duke theksuar rëndësinë e madhe që ka Trepça në zhvillimin ekonomik të Kosovës, kryeministri Haradinaj, kërkoi nga anëtarët e Bordit Mbikëqyrës të “Trepça, Sh. A.”, që transparenca, llogaridhënia dhe përkushtimi deri në funksionimin e tërësishëm të të gjitha njësive afariste të Trepçës, të jenë prioritet gjatë punës së Bordit Mbikëqyrës.

Kryesuesi i Bordit Mbikëqyrës të “Trepça, Sh. A.”, Ardian Syla, e njoftoi kryeministrin Haradinaj me punët që janë bërë që nga takimi i parë, në hartimin e statutit të Trepçës, regjistrimin e saj si shoqëri aksionare si dhe për zgjedhjen e bordit menaxhues.

Kryeministri Haradinaj, inkurajoi anëtarët e Bordit që përkushtohen në zgjidhjen dhe tejkalimin e gjitha problemeve, veçmas në finalizimin e statutit, duke ofruar mbështetjen e pakursyer të qeverisë.

Në takim morën pjesë edhe zëvendëskryeministri Enver Hoxhaj, ministri i Zhvillimit Ekonomik, Valdrin Lluka dhe ministrja e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, Albena Reshitaj.

Tregtia mbizotëron prodhimin

Në Kosovë janë të regjistruara më shumë se 160 mijë ndërmarrje. Vetëm në tremujorin e parë të këtij viti, sipas shifrave zyrtare, janë regjistruar 2,556 biznese të reja. Edhe gjatë kësaj periudhe aktiviteti ekonomik më i preferuar për afaristët mbetet tregtia me 722 ndërmarrje, pasuar nga prodhimi 316 dhe ndërtimtaria me 266 ndërmarrje të reja

Numri më i madh i ndërmarrjeve të regjistruara në nivel të komunave është në Prishtinë dhe Ferizaj.
Zyrtarë të Qeverisë së Kosovës, ndërkaq, tregojnë angazhimet që përveç tregtisë afaristët kosovarë të kenë mundësi të orientohen edhe nga prodhimi dhe sektorët tjerë.

Pronari i disa kompanive të mëdha tregtare në vend, tashmë këshilltar për ekonomi i kryeministrit të Kosovës, Gazmend Abrashi, ka thënë për Radion Evropa e Lirë, se ekonomia e Kosovës ka mbetur mbrapa krahasuar me vendet e rajonit, për shkak të luftës së fundit në Kosovë.

Kurse, më pas, vijon ai, afaristët janë orientuar kah tregtia për shkak të kushteve më të lehta për operim dhe përfitim. Për sektorin e prodhimit, si problem kryesor ai përmend çmimin e lartë të energjisë elektrike, por edhe marrëveshjet për tregti të lirë që ka nënshkruar Kosova me vendet e rajonit.

“Derisa Kosova, pas luftës është marrë me rikuperimin e amvisërive dhe shtëpive, të tjerët kanë ecur përpara dhe si rezultat i kësaj, prodhimi në Kosovë ka mbetur mbrapa, sepse ka qenë jokonkurrent.Dhe, [prodhimi] vazhdon të jetë jokonkurrent, për shkak se energjia elektrike është burimi kryesor i energjisë, i cili është shumë më i shtrenjtë për dallim nga shtetet e rajonit që janë të kyçura në furnizim me gaz, i cili sot është 54 për qind më i lirë”.

“Edhe vetë Marrëveshja për tregti të lirë, CEFTA, që e liberalizon tregtinë e lirë, u ka lënë qasje dhe mundësi shteteve të rajonit që ta përdorin shtetin e Kosovës si treg ku mund t’i plasojnë produktet e veta”, ka thënë Abrashi.

Ndërkaq, përfaqësues të komunitetit të biznesit theksojnë se në tregun e Kosovës duhet të dominojë sektori i prodhimit dhe jo tregtia. Kryetari i Bordit të Odës Ekonomike Gjermane në Kosovë, Fadil Hoxha, thotë se duke marrë parasysh se Kosova ka përqindjen më të lartë popullatës me të rinj, njëherësh edhe të papunësuar, autoritetet kompetente në vend duhet të krijojnë ambient që të rinjtë të fokusohen te sektori i prodhimit.

“Në Kosovë ka ardhur koha për sektorin e prodhimit. Qasja në teknologji dhe qasja në tregun e Evropës përmes Marrëveshjes së Stabilizim-Asociimit (MSA) është shumë e lehtë dhe besoj se kjo është perspektiva më e mirë për vendin tonë. Kjo sepse tregtia është një vlerë shumë e shkurtër shërbyese, kurse prodhimi krijon efekte zinxhir në ekonominë e përgjithshme të vendit dhe konsiderohet domosdoshmëri e vendit tonë”, ka vlerësuar Hoxha.

Por, Gazmend Abrashi, i cili është edhe koordinator për Ballkanin Perëndimor në Qeverinë e Kosovës, ka treguar për masat që ekzekutivi është duke ndërmarrë me qëllim të krijimit të mundësive për të investuar në kapacitete prodhuese.

“Qeveria e Kosovës së shpejti do të vijë me një pako, e cila ofron mundësi për investitorët e huaj dhe ata vendorë, që të investojnë në kapacitete prodhuese, duke shqyrtuar mundësinë për të dhënë tokën në shfrytëzim deri në 99 vjet pa kompensim. Gjithnjë nëse e kanë një projekt, me të cilin neve do të na bindin që atë prodhim ta plasojnë në tregun e Kosovës dhe jashtë, njëherësh të punësojnë numër të madh të qytetarëve“, ka shpjeguar Abrashi.

Ndryshe, për shkak të industrisë së dobët të prodhimit në Kosovë, eksporti i produkteve “Made in Kosova” në vende të ndryshme të Evropës dhe botës, kap vlerën e mbi 300 milionë eurove, kurse importi i produkteve të huaja në vend arrin rreth 3 miliardë euro në vit.

Produktet e Kosovës të kërkuara edhe në Iowa të SHBA-së

Republika e Kosovës ka një partneritet të jashtëzakonshëm me Iowan e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, është thënë në një konferencë për media të organizuar nga Oda Ekonomike Amerikane në Prishtinë me një delegacion nga ky shtet që po qëndron në Kosovë

Kryeshefi ekzekutiv në Odën Amerikane, ka thënë se ky partneritet do të sjellë rezultate edhe në vitet e ardhshme. Gjenerali i Gardës Nacionale të Iowas, Timothy Orr, ka treguar se deri më tani kanë 77 partneritete të ndryshme më Kosovën.

Ndërsa Xhavit Gashi, konsulli i Kosovës në Iowa, ka thënë se qytetarët e shtetit të Iowas, po shprehin interesim për produktet e prodhuara në Kosovë.

Delegacioni prej 50 anëtarësh nga Iowa ditë më parë ka pasur takime edhe me krerët më të lartë të shtetit, në të cilën është thënë se “miqësia ndërmjet Kosovës dhe SHBA-se do të jetë e përhershme“.