Produktet vendore përfaqësohen vetëm 10 për qind në rrjetet e shitjes me pakicë

Sasia e vogël e produkteve vendore në rrjetet e shitjes me pakicë, ka krijuar nevojën për krijimin e politikave favorizuese për produktet vendore, kanë thënë ekspertët e ekonomisë

Përfaqësuesit e bizneseve kanë kërkuar që këta mekanizma të favorizimit të produkteve vendore, të jenë pjesë e Ligjit për tregtinë e brendshme, i cili është në fazën e hartimit, shkruan sot Koha Ditore.

Këshilltari për ekonomi në Odën Ekonomike të Kosovës, Berat Rukiqi, ka thënë se përmes këtij ligji, duhet t’u bëhet i mundur diskriminim pozitiv prodhimeve vendore.

Një iniciativë e tillë e që nuk është përdorur nga institucionet, sipas tij, është edhe financimi i një pjese të marketingut të produkteve vendore.

Ajo që do të mundë të bëhej, sipas tij, është që Ministria e Tregtisë të financojë pozicionimin e këtyre produkteve në rrjetet e shitjeve me pakicë…

Brezovica në pritje të investitorëve seriozë

Dhënia me koncesion e kompleksit turistik “Brezovica”, është kthyer në pikën zero. Autoritetet në Kosovë thonë se për të rinisur procesi i këtij projekti, duhet të finalizohet dhe zbatohet Ligji për investime strategjike, i miratuar në fillim të këtij viti

Ministri i Tregtisë dhe Industrisë, Bajram Hasani i tha Radios Evropa e Lirë se janë duke proceduar aktet nënligjore të Ligjit për investime strategjike, që brenda një kohe jo të gjatë, ky ligj të jetë funksional.

“Ligji për investime strategjike ka kaluar në fillim të vitit 2017, por nuk janë proceduar aktet nënligjore. Ne jemi duke bërë të gjitha përpjekjet për ta aktivizuar këtë ligj. I kemi bërë dy udhëzime administrative, të cilat i kemi proceduar në Qeveri. Tani kemi mungesë të një udhëzimi administrativ dhe një rregulloreje dhe deri në fund të këtij viti do të jetësohet ky ligj”, thotë Hasani.

Ministri Hasni tregon se së fundi është bërë një propozim nga Ministria për Planifikim Hapësinor që të shfuqizohet vendimi për kompensimin e pronave të pronarëve dhe zotëruesve të interesit, të cilat preken nga ndërtimi i qendrës turistike “Brezovica”.

Por, pavarësisht këtij vendimi, Hasani thotë se me Brezovicën do të mund të procedohet nëse do të ketë investitorë seriozë.

“Kryeministri është zotuar se nëse kemi investitorë seriozë në çdo moment mund ta rikthejmë. Qëllimi i këtij vendimi ka qenë që Qeveria të mos hyjë në obligime, pasi që ka hyrë afër 26 milionë euro. Pra, neve na mbetet që ta jetësojmë Ligjin për investime strategjike, pasi që Brezovica është projekt i madh dhe presim investitorë përgjegjës dhe seriozë që ta aktivizojnë këtë resor”, thotë Hasani.

Kompleksi turistik “Brezovica” është një nga potencialet më të mëdha turistike që ka Kosova, si qendër e turizmit veror dhe dimëror.

Në qershor të këtij viti, Qeveria e Kosovës pati përmbyllur si të dështuar procesin e koncesionimit të qendrës turistike “Brezovica”, pasi që konsorciumi francez “MDP Consulting –Compagnie des Alpes”, pati dështuar të përmbushë përmbylljen financiare dhe të sigurojë mjetet e nevojshme për implementimin e fazës së parë për zhvillimin e projektit të Brezovicës.

Udhëheqësi i Shoqatës së Turizmit në Kosovë, Zekë Çeku, thotë për Radion Evropa e Lirë se kompleksi turistik “Brezovica”, ka potencial të jashtëzakonshëm dhe se zgjidhja më e mirë për këtë aset ka qenë privatizimi i saj.

“Problemi themelor ka qenë pse Brezovcia nuk ka shkuar në privatizim, që do të ishte zgjidhja më e mirë dhe brenda dy apo tre viteve të vazhdohet me projekte të mëdha. Meqenëse kjo nuk ka ndodhur dhe deri më tani projekti i Brezovicës ka dështuar, tani situata është më e favorshme që ky projekt të realizohet përmes Ligjit për investime strategjike, pasi që ky ligj jep mundësi të përzgjedhjes së investitorëve seriozë”, thotë Çeku.

Kompleksi turistik “Brezovica” ndodhet në pjesën veriperëndimore të maleve të Sharrit, në Komunën e Shtërpcës, komunë kjo e banuar me shumicë serbe.

Brezovica është qendër e njohur turistike që gjendet në lartësi mbidetare prej 900 deri në 2,522 metra, me një hapësirë prej 2,500 hektarësh dhe është larg vetëm 60 kilometra nga Aeroporti Ndërkombëtar i Prishtinës.

Limaj: Izraelitët të gatshëm të investojnë mbi 100 milionë euro në bujqësi

Zëvendëskryeministri i Republikës së Kosovës, Fatmir Limaj, priti në takim ambasadoren jorezidente të Izraelit për Kosovën, Alona Fisher-Kamm dhe një delegacion investitorësh nga Izraeli

Në konferencën e përbashkët për media, Limaj tha se në takim është biseduar për thellimin e bashkëpunimit ndërmjet Kosovës dhe Izraelit, duke e cilësuar lajm të mirë që investitorët nga Izraeli besojnë në potencialet që ka vendi ynë, besojnë në infrastrukturën, dëshirën dhe gatishmërinë e Qeverisë për të investuar në Kosovë, transmeton Koha.net.

“Është një hap i parë i një bashkëpunimi konkret në planin ekonomik dhe më vjen mirë që këta investitorët e kanë mbështeten dhe inkurajohen nga shteti izraelit dhe veprimet e nisura nga kjo qeveri po vlerësohen dhe respektohen nga të tjerët. Pas vendimeve të pezullimeve të shitjes së tokave tona po vijnë investitorët të cilët janë të gatshëm të investojnë në Kosovë”, tha Limaj, duke thekuar se në takim ka pasur edhe investitorë serioz të sektorit të bujqësisë.

Limaj tha se Izraeli është lider në zhvillimin e potencialeve bujqësore dhe ardhja e tyre në Kosovë dhe sjellja e përvojës dhe investimet në bujqësi është lajm i mirë për Kosovën dhe mbi të gjitha mundësi që të hapen vende të reja të punës.

Limaj falënderoi ambasadoren Alona Fisher-Kamm për inkurajimin e investitorët dhe për shprehjen e besimit në potencialet që ka Kosova, duke besuar se bashkëpunimi do të vazhdojë edhe në planin kulturor, ekonomik dhe lidhjet tjera të komunikimit.

Ndërkaq, ambasadorja jorezidente e Izraelit për Kosovën, Alona Fisher-Kamm tha se janë këtu për të rritur bashkëpunimin bazuar në të kaluarën tonë të përbashkët dhe duke shikuar drejtë të ardhmes.

“Besojmë se partneriteti në mes të kompanive izraelite dhe kosovare do të jetë dobiprurës për të dyja palët dhe do të kenë përfitime dhe shumë qytetarë do ta ndjejnë në mënyrë direkte këtë”, theksoi ambasadorja Fisher-Kamm, duke u shprehur e inkurajuar nga përkrahja qeveritare dhe miqësia mes dyja vendeve.

Biznesmeni nga Izraeli, Joshua Shlomiuk nga kompania OAPI, tha se ndihet i lumtur që është i pari që do të mund ta ndihmojë bashkëpunimin mes Kosovës dhe Izraelit.

“Qëllimi jonë është të ndërtojmë një projekt për një investim 100 milionë dollarësh, i cili do të krijonte nga 800 deri në 1000 vende pune dhe për të kontribuar në arsimimin e fermerëve me teknologjinë më moderne”, theksoi ai.

Termocentralet me gaz, një në Korçë e një në Kuçovë

Ndërtimi i gazsjellësit TAP ka hapur perspektiva për ndërtimin e burimeve të reja energjetike në jug të vendit

Sipas masterplanit të gazit në Shqipëri janë dy termocentrale të rinj që mund të ndërtohen në zonën e Korçës dhe të Kuçovës pranë gjurmës dhe stacioneve të pompimit ku kalon gazjellësi. Si Korça dhe Kuçova kanë pasur më parë TEC me mazut, por që janë nxjerrë jashtë fuksionit prej dekadash. Ngritja e këtyre dy centrale me lëndë djegëse vjen si ide në një moment kur Shqipëria po kalon një krizë prodhimi energjie në Kaskadën e Drinit për shkak të thatësirës dhe mungesës së burimeve alternative.

TEC i Vlorës është jashtë funskionit dhe me teknologjinë që ka, kosto e prodhimit të energjisë del tepër e lartë. Edhe ai është parashikuar për t’u përshtatur për të përdorur gazin natyror si lëndë të parë.
Termocentralet e reja parashikohen si koncesione dhe për të nxitur investimet e rëndësishme, në Kuvend ka mbërritur propozimi i Qeverisë që për investimet mbi 100 milionë euro në energjetikë dhe me fuqi të instaluar mbi 2 megavat, procedurat të përshpejtohen.

Termocentrali i Korçës është parashikuar me një fuqi prej 200 megavatësh dhe konsumi vjetor do të arrijë deri në 125 milion metra/kub gaz në vit. I njëjti nivel konsumi është parashkiuar edhe për TEC-in e Kuçovës.

Kosova s’ka fonde për të ndërtuar “Kosovën e Re”

Ndërtimi i termocentralit të ri “ Kosova e Re”, po zvarritet për kohë të gjatë. Kostoja e ndërtimit të tij është mjaft e lartë dhe kap shumën në rreth një miliard euro, shumë kjo e cila nuk po arrihet që të sigurohet

Njohës të çështjeve ekonomike thonë se ndonëse Kosova nuk ka fonde për ta ndërtuar këtë termocentral, ajo ka kapacitete për të thithur fonde nga vendet e BE-së.

Një miliard euro do të kushtojë ndërtimi i termocentralit të ri “Kosova e Re”, që tash e sa kohë ka mbetur projekt vetëm në letra, raporton RTK. Ndonëse financimi i këtij projekti gjigant energjetik, ende nuk është siguruar, studimet rreth këtij projekti kanë përfunduar dhe se tashmë është duke u studiuar vetëm aspekti social dhe mjedisor që pritet të përfundojnë në dhjetor. Këtë muaj, do të nënshkruhet një marrëveshje komerciale që do t’i hapë rrugën ofertave tenderuese.

Ministri i Zhvillimit Ekonomik, Valdrin Lluka, tha se kompani të huaja nga vendet e BE-së që janë të interesuara për të investuar në këtë drejtim, gjë që i konvenon Kosovës, pasi do të mund t’i blejnë pajisjet në ato vende dhe do të mund ta siguronin financimin.

“Do të tentojmë që financimin ta bëjmë nga ato shtete që ne i marrim pajisjet, përmes agjencive eksportuese kreditore që mund të financojnë nëse i blejmë pajisjet tek ato vende, dhe ky është qëllimi ynë pasi financimi është problemi ynë kryesor, pasi e dimë që Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim që në vitin 2018 me strategji e ka paraparë që nuk do ta financojnë asnjë projekt me thëngjill. Do të thotë do të hiqet si mundësi e financimit”, tha ai.

Kostoja e lartë e ndërtimit të termocentralit të ri, po shihet si problem edhe për njohësit e ekonomisë. Por sipas Fadil Osmanit, ndonëse Kosova nuk ka mundësi ta financojë ndërtimin e këtij gjiganti energjetik, financimin Kosova do të mund ta siguronte nga Bashkimi Evropian, që vetëm për sektorin energjetik e ka të ndarë një fond prej 23 miliardë eurosh për shtetet e BE-së.

Dihet që Kosova nuk është në BE, por sipas Osmanit, kjo do të mund të bëhej përmes kredive.

“Kosova nuk i ka kapacitetet e mjaftueshme, burimet e mjaftueshme financiare për të ndërtuar termocentralin e ri, por kjo nuk do të thotë që Kosova nuk ka mundësi t’i gjejë burimet financiare për ta ndërtuar këtë termocentral duke iu përshtatur edhe nivelit të Bashkimit Evropian”, tha ai.

Projekti për ndërtimin e termocentralit “Kosova e Re”, që ka filluar në vitin 2014, ka pësuar disa herë ndryshime. Në fillim, ky termocentral parashihej të kishte kapacitet prej dy mijë MGV-ësh, ndërsa së fundmi është vendosur që kapaciteti të jetë më i ulet për vetëm 500 MGV, që konsiderohet se do të jetë e mjaftueshme për nevojat energjetike që ka Kosova.

Me ndërtimin e termocentralit të ri “Kosova e re”, pritet të mbyllet termocentrali tjetër, Kosova A, gjë që dukshëm Kosova do të këtë stabilizim të furnizimit me energji elektrike, por edhe do të ndikojë ne përmirësimin e dukshëm të ambientit që na rrethon.

Qeveria në përkrahje të ndërmarrësisë, premton kryeministri

Qeveria e Kosovës do të jetë në përkrahje të ndërmarrësisë. Kështu tha kryeministri i vendit Ramush Haradinaj sot në hapjen e “Javës Globale të Ndërmarrësisë 2017”

“Ne në Kosovë duhet të ecim me rend dhe ligj, me konsolidu rendin ligjor. Bota ka bërë përparim në qasjen e ecjes së sipërmarrësve. Sot ne bashkohemi për ‘Javën globale të ndërmarrësisë dhe nuk është çudi që edhe Kosova po e ndjen nevojën me i zënë trendet. Për fat të mirë njerëzit në Kosovë janë ndërmarrës në shpirt kanë ide e vizion. Ka diçka që këto ide dhe shpirtin e ndërmarrësisë e ndihmon ose pengon.

Mungesa e shtetit ligjor mund ta pengojë shpirtin ndërmarrës. Kushdo që është nis në ekonomi dikush iu ka gjet njëherë një partner që e ka ndihmuar që ecja me qenë e suksesshme. Ajo pse kam pas dëshirë të jem me ju ka të bëjë me faktin se Qeveria dëshiron me qenë më ju në ndonjërën nga këto ditët e ecjes suaj, kur iu nevojitet një partner. Qeveria ka plot mundësi me qenë me ju që idetë dhe shpirtin tuaj ndërmarrës që të jemi me ju me një moment të caktuar.

Ekzekutivi i vendit ish dasht me qene me ju . S’do të përtoj me dhënë energji nga vetvetja që në nisjen dhe ecjen e juaj ta keni një partner. Dëshira ime është që të jemi dy. Qeveria e vendit të jete me ju. Mos na kurseni të jemi çdo herë aty”, tha ai.

Ndërsa ambasadori amerikan Greg Delawie u tha ndërmarrësve të rinj se janë në rrugën e duhur.

“Shoh shembuj tek ndërmarrësit e rinj kanë motiv. Zhvillimi ekonomik është i kufizuar për shkak të korrupsionin. Korrupsioni fshihet t në errësirë po zbardheni atë, bëjeni të dukshëm dhe ikni favoreve te pamerituara. Ka sfida por filloni me ide tuaja mos u dorëzoni. Ne iu mbështesim juve”, tha ai.

Qumështarët besojnë se Haradinaj do t’ua zgjidh problemet

Kryeministri i Kosovës, Ramush Haradinaj, priti në takim përfaqësuesit e Shoqatës së Prodhuesve të Qumështit të Kosovës, kryesuar nga Besim Kuqi, kryetar i shoqatës, e cila numëron rreth 2500 fermerë

Me këtë rast, ata e njoftuan Haradinajn për gjendjen në këtë sektor, për të arriturat dhe sfidat me të cilat ballafaqohen fermerët, sidomos ata që merren me prodhimin e qumështit.

Kryeministri tha se është angazhuar që t’i mbrojë interesat e të gjithë prodhuesve dhe përpunuesve vendorë, sepse të gjithë janë të këtij vendi dhe bashkërisht duhet angazhuar që Kosova të vendoset në binarë.

Haradinaj është zotuar se nga nesër do të fillojë punën për krijimin e lehtësirave për prodhuesit e qumështit.

“Ndërkaq, prodhuesit e qumështit besojnë se me punën dhe angazhimin e kryeministrit Haradinaj, problemet në sektorin e qumështit do të zgjidhen shumë shpejtë dhe për ta do të krijohen lehtësira në sektori e prodhuesve të qumështit”, thuhet në komunikatën e kryeministrisë.

Buxheti i shtetit me këtë ritëm s’mjafton as për 100 ditët e para

Në mbledhjen e djeshme të Qeverisë, që u drejtua nga kryeministri Ramush Haradinaj, u miratuan një numër i madh i projektligjeve, madje u ndanë edhe para

Albert Krasniqi nga KDI, konsideron se buxheti i shtetit, kështu siç e ka nisur punën Qeveria, nuk do të mjaftojë as për 100 ditët e para.

Dje Qeveria, ndër të tjera ka ndarë edhe 290 mijë euro për mbulimin e shpenzimeve për familjet e shtetasve të Kosovës, të dënuar dhe të vrarë në Maqedoni në rastin “Kumanova”.

Krasniqi ka përmendur edhe dhëndrin e kryeministrit, i cili do t’i menaxhojë paratë e sigurimeve.

Burri i motrës së kryeministrit Ramush Haradinaj, Liridon Dërvishaj 27 vjeçar, është zgjedhur njeriu që do t’i menaxhojë paratë e Fondit të Sigurimeve Shëndetësore, institucion ky që do të ketë të hyrat më të mëdha në Kosovë pas Doganës e Administratës Tatimore.

Ndër të tjera, Kransiqi ka përmendur edhe zëvendësministrat, e që numri i tyre deri tani ka mbërritur në 59.

E sipas të dhënave të deklarimit të pasurisë, një zëvendësministër paguhet me rreth 1 mijë e 100 euro pagë bazë. 59 zëvendësministrat dhe nga 2 punëtorë administrativë të tyre u kushtojnë taksapaguesve të Kosovës më shumë se 110 mijë euro në muaj.

Postimi i Krasniqi në Facebook:

Qysh ka nis kjo Qeveri, buxheti i shtetit nuk do te mjaftoj as per 100 ditet e para!
– Dhendrri i kryeministrit (27 vjecar) do te menaxhoj me parate e sigurimeve shendetesore.
– Bordi i KEK-ut sekret.
– 300 mije euro për familjaret e rastit ne Kumanove.
– 60 zv.ministra (lexo ketu 60 asistent/e, 60 shofera, 60 vetura etj. + pagen per 6 muaj pas perfundimit te mandatit).

Rreziku i vërtetë për ekonominë globale

Dikush mund të mendojë se krizat që po krijohen në Gadishullin Korean dhe në Lindjen e Mesme përbëjnë një kërcënim serioz për zgjerimin aktual ekonomik botëror. Por krizat politike shpesh sjellin vetëm korrigjime të shkurtra të tregut, ndërsa ndryshimet graduale në institucionet ndërkombëtare globale mund të jenë shumë më të rëndësishme për sjelljen e investitorëve

Nga Christopher Smart

Një nga misteret e mëdha të tregjeve globale të ditëve të sotme është entuziazmi i tyre i pakuptueshëm, madje edhe kur bota rreth tyre shfaqet në prag kaosi apo kolapsi. E megjithatë, investitorët mund të jenë më racionalë sesa duken kur bëhet fjalë për çmimet në rreziqet politike. Nëse investimi është gjëja më kryesore në uljen e flukseve të ardhshme të parasë, është e rëndësishme të përqendrohemi saktësisht në atë që do të ndikojë edhe jo në këto llogaritje. Krizat e mundshme që mund të jenë më dramatiket apo të dhunshmet janë, si për ironi, ato që tregu i ka më të lehta për t’i shqyrtuar.

Shumë më të rrezikshme janë ndryshimet në institucionet ndërkombëtare globale që rrisin pritshmëritë për mënyrën si do të sillen lojtarë kyç. Ndryshime të tilla mund të shfaqen vetëm ngadalë, por ato mund të ndryshojnë rrënjësisht kalkulimin për vlerësimin e rreziqeve dhe rikthimeve të mundshme.

Tregu i sotëm është i lehtë për t’u shpjeguar në aspektin e faktorëve themelorë. Të ardhurat po rriten, inflacioni është mbajtur në skaj dhe ekonomia globale duket se po përjeton një zgjerim të madh dhe të sinkronizuar. Në tetor, Fondi Monetar Ndërkombëtar përditësoi pikëpamjen e tij për të parashikuar se vetëm një pjesë të vogël e vendeve të vogla do të pësojnë një recesion vitin e ardhshëm. Ndërsa bankat qendrore kryesore po planifikojnë, ose kanë filluar tashmë, të forcojnë politikën monetare, normat e interesit do të mbeten të ulëta për tani.

Krizat politike, sado të bujshme që mund të jenë, nuk kanë gjasa të ndryshojnë koston ekonomike të investitorëve. Edhe pas fatkeqësive më të mëdha të shekullit të njëzetë, tregjet u tërhoqën pas shumë shpejt. Pas sulmit të Japonisë në Pearl Harbor, tregjet e aksioneve në SHBA ranë me 10%, por e morën veten përsëri brenda gjashtë javëve. Në mënyrë të ngjashme, pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001, aksionet e SHBA ranë rreth 12%, por e rimorën veten pas një muaji. Pas vrasjes së presidentit John F. Kennedy, çmimet e aksioneve ranë më pak se 3%, dhe e rimorën veten të nesërmen.

Po, çdo krizë politike është ndryshe. Por përmes shumicës së tyre, thekson investitori veteran Jens Nystedt, pjesëmarrësit në treg mund të mbështeten në një përgjigje nga politikë bërësit. Bankat qendrore dhe ministritë e financave pothuajse gjithmonë do të nxitojnë për të kompensuar premisat në rritje të rrezikut duke rregulluar normat e interesit apo politikat fiskale dhe investitorët do të ofrojnë asete përsëri në vlerat e tyre para kohës së krizës.

Sot një konflikt me Korenë e Veriut për programet e saj bërthamore dhe raketore kryeson shumicën e listave të krizave të mundshme. Lufta e hapur ose një incident bërthamor në Gadishullin Korean do të shkaktonte një katastrofë njerëzore, do të ndërpriste tregtinë me Korenë e Jugut – ekonomia e 13-të më e madhe në botë – dhe do të trondiste politikën në të gjithë botën. E megjithatë, një fatkeqësi e tillë do të kishte shumë gjasa të ishte e shkurtër dhe rezultati i saj do të ishte i qartë pothuajse menjëherë. Fuqitë e mëdha të botës do të mbeteshin pak a shumë njësoj dhe flukset e ardhshme monetare në shumicën e investimeve do të vazhdonin të pashqetësuara.

E njëjta gjë mund të thuhet edhe për Arabinë Saudite, ku princi i kurorës Mohammed bin Salman thjesht e pastroi qeverinë dhe aparatin e sigurisë për të konsoliduar pushtetin e tij. Edhe nëse një trazirë e papritur në Mbretëri do të transformonte ekuilibrin e pushtetit në Lindjen e Mesme, vendi do të vazhdonte të vazhdonte ende të ruante eksportet e tij. Dhe nëse do të kishte një ndërprerje në furnizimin global me naftë, kjo do të zbutej nga prodhues konkurrues dhe teknologji të reja.

Në mënyrë të ngjashme një kolaps i plotë politik apo ekonomik në Venezuelë do të kishte implikime serioze rajonale dhe mund të rezultojë në një krizë edhe më të thellë humanitare atje. Por kjo me shumë gjasa s’do të kishte një impakt më të gjerë, shumë më pak sistematik në tregjet e energjisë dhe ato financiare.

Skenarë të tillë shpesh janë në titujt kryesorë, kështu që dukuria e tyre ka shumë pak gjasa të vijë si surprizë. Por edhe kur një krizë, siç është një sulm apo një epidemi kibernetike, ndodh në mënyrë të papritur, trazirat pasuese të tregut zakonisht zgjasin vetëm aq kohë sa duhet që investitorët që të rivlerësojnë normat e skontimit dhe fitimet e ardhshme.

Ndryshe nga kjo, ndryshimet në supozimet ekonomike kanë shumë pak gjasa të shkaktojnë një shitje asetesh me çmime të ulëta, duke i nxitur investitorët që të rivlerësojnë mundësinë e realizimit të flukseve të parashikuara të parasë. Mund të ketë një ndërgjegjësim në mesin e investitorëve se ritmet e rritjes po ngadalësohen ose se bankat qendrore kanë humbur përsëri shfaqjen e inflacionit. Ose ndryshimi mund të vijë më papritur, për shembull, me zbulimin e xhepat e mëdhenj të kredive toksike që nuk ka gjasa të paguhen.

Siç e dinë mirë edhe investitorët e tregut, ndryshimet politike mund të ndikojnë në supozimet ekonomike. Por, përsëri, rreziku rrjedh më pak nga goditjet e paparashikueshme sesa nga erozioni i ngadalshëm i institucioneve që investitorët u besojnë për ta bërë më të parashikueshme një botë të pasigurt.

Për shembull, investitorët në Turqi e dinë se largimi i vendit nga demokracia e ka distancuar atë nga Europa dhe ka prezantuar rreziqe të reja për rikthime të ardhshme. Nga ana tjetër, në Brazil, pavarësisht një skandali të vazhdueshëm korrupsioni që ka rrëzuar një president dhe mund të rrëzojë edhe një tjetër, investitorët e pranojnë se institucionet e vendit po punojnë – edhe pse në mënyrën e tyre të pavolitshme – dhe i kanë vlerësuar rreziqet në mënyrë të përshtatshme.

Rreziku më i madh politik për tregjet globale sot është se lojtarët kryesorë që formësojnë pritshmëritë e investitorëve i nënshtrohen një riorganizimi rrënjësor. Më shqetësuesja nga të gjitha është SHBA-ja e cila tani po kërkon të ndërtojë një rol të ri global për veten nën udhëheqjen e presidentit Donald Trump.

Duke u tërhequr nga marrëveshjet ndërkombëtare dhe duke u përpjekur të rinegociojë marrëveshjet ekzistuese tregtare, Shtetet e Bashkuara janë bërë tashmë më pak të parashikueshme. Duke parë përpara, nëse Trumpi dhe liderët e ardhshëm të SHBA-së vazhdojnë të angazhohen me vendet e tjera nëpërmjet transaksioneve me shuma zero sesa duke ndërtuar institucione bashkëpunuese, bota nuk do të mund të jetë në gjendje të mbledhë një përgjigje të përbashkët në periudhën e ardhshme të trazirave të tregut global.

Së fundmi, një SHBA më pak e besueshme do të kërkojë një normë më të lartë zbritjeje pothuajse kudo. Nëse cikle të tjera ekonomike nuk ndërhyjnë para ndryshimit të pritshmërive të investuesve, ky do të jetë fundi i bumit aktual të tregut./BIRN/

Komisioni i BE-së pret rritje të ndjeshme ekonomike në Eurozonë

Ekonomia në Eurozonë, sipas vlerësimeve të Komisionit të BE-së, gjatë vitit në vijim do të rritet shumë më fuqishëm nga sa parashikohej deri më sot. Pagat do të rriten më shpejt. Ekonomia në 19 vendet e Eurozonës, sipas Komisionit të BE-së, po rritet sivjet më fuqishëm krahasuar me të gjitha dhjetë vitet e fundit

Produkti i brendshëm bruto (BIP) në hapësirën e Euros mund të rritet me 2,2 përqind, e kësisoj më shumë se në pranverë, kur pritej një kuotë rritjeje prej 1,7 përqind. Kjo del nga raporti i vjeshtës për prognozat i këtij autoriteti në Burksel, bërë publik të enjetn (9.11). Për vitin 2018 Komisioni e ka rritur parashikimin e rritjes së BIP me 2,1 nga 1,8 përqind sa ishte parashikimi deri tani. Ndërsa për 2019 parashikoehte një rritje me 1,9 përqind.

“Ekonomia dhe punësimi po rriten në mënyrë robuste, investimet po rriten dhe deficitet në sektorin publik dhe kuota e borxheve janë në rënie”, tha zëvendëspresidenti i Komisionit të BE-së Valdis Dombrovskis. Politika duhet të kujdeset, që “rritja ekonomike të bëhet e prekshme për mbarë shoqërinë”. Komisari i BE-së për ekonominë Pierre Moscovici shtoi: “Probleme të caktuara si borxhet e larta dhe rritjet e ngadalta të pagave do të vazhdojnë.”

Optimizëm për tregun e punës

Për tregun e punës Komisioni shprehet optimist. Mesatarja e kuotës së papunësisë për vitin 2017 do të jetë 9,1 përqind e kësisoj në nivelin më të ulët që nga viti 2009. Vlera mund të ulet edhe më tej dhe më 2019 ajo mund të jetë në 7,9 përqind. Numri i të punësuarve parashikohet të arrijë rekorde të reja.

Inflacioni në Eurozonë sivjet do të jetë mesatarisht 1,5 përqind, më 2018 do të ulet me 1,4 përqind dhe më 2019 sërish do të ketë rritje me 1,6 përqind.

Malta kryeson

Malta është ndër 19 vendet e Eurzonës sërish kryesuse për rritjen ekonomike. Në këtë vend Komisioni parashikon një rritje për 2017 me 5,6 përqind. Edhe në Irlandë koniuktura do të rritet fuqishëm me 4,8 përqind dhe në Slloveni me 4,7 përqind. Ekonomia gjermane sipas parashikimeve rritet më 2017 me 2,2 përqind po aq shpejt sa edhe e gjithë Eurozona bashkarisht dhe më 2018 do të jetë një rritje me 2,1, ndërsa më 2019 me 2,0 përqind.

Vendet e tjera të industrializaura si Franca dhe Italia, sipas Komisionit, në vitet 2017 deri më 2019 do të kenë një rritje më të moderuar ekonomike. Në Francë kuota e rritjes parashikohet me rreth 1,6 përqind dhe në Itali me 1,5 përqind sivjet dhe rreth 1,0 përqind më 2019.

Risku mbetet

Për Spanjën Komisioni pret për 2017 një rritje me 3,1 përqind. Kriza kushtetuese për Katalonjën deri më tani i ka mpirë tregjet. Megjithatë ende nuk mund të parashikohet, se si do të mund të influencojë konflikti vitin e ardhshëm ndaj rritjes ekonomike.

Si risqe për koniunkturën në hapësirën e Eurozonës ekspertët e BE-së vlerësojnë rritjen e tensioneve si kriza për Korenë e Veriut, kushtet më të këqia mbarëbotërore të financimit dhe izolimi i tregjeve në tregtinë botërore. (DW)