Lajm.co

Jeremiq: Problemi i Kosovës, Vuçiqit do t’i shpërthejë në fytyrë

Kryetari i Partisë Popullore të Serbisë, Vuk Jeremiq, tha sot se presidenti serb, Aleksandar Vuçiq, po e udhëheq politikën e jashtme në atë mënyrë që të gjithë atyre që do të mund ta dëmtojnë po u jep gjithçka që i kërkojnë, “por kërkesa e amerikanëve që ta dorëzojë Kosovën do t’i shpërthejë në fytyrë, sepse nuk po di si ta zgjidh këtë problem”

Jeremiq tha se presidenti Vuçiq ua ka premtuar amerikanëve Kosovën në OKB, por problemi i tij është se si ta bëjë këtë. Në një tribunë në Novi Sad, siç raporton “Beta”, Jeremiq tha se Vuçiqit nuk po i konvenon vetëm kërkesa e amerikanëve për t’ia dorëzuar Kosovës karrigen në OKB, përcjell Telegrafi.

“Amerikanët kërkojnë nga Vuçiqi për ta anëtarësuar Kosovën në OKB dhe i bëjnë presion që, duke nënshkruar të ashtuquajturën marrëveshje për normalizim të plotë të marrëdhënieve me Prishtinën, nga Rusia të kërkojë të mos e bllokojë këtë në Këshillin e Sigurimit të OKB-së”, tha Jeremiq.

Jeremiq pohon se Vuçiq u përpoq të ofronte një shkëmbim territoreve, por u kundërshtua. “U kundërshtua për shkak se tashmë kishte premtuar anëtarësimin e Kosovës në OKB dhe për këtë premtim atij iu lejua të instalonte pushtet terrorizues dhe t’i ngulfat mediat”, tha Jeremiq.

Jeremiq, i cili është ish-ministër i Jashtëm i Serbisë dhe ish-kryetar i Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, tha se amerikanët janë mjaft seriozë kur kërkojnë diçka dhe janë edhe më seriozë kur iu premtohet diçka dhe vijnë pas asaj që u është premtuar prej kohësh.

“Atëherë ata [amerikanët] dinë të jenë shumë të papërshtatshëm. Vuçiç e di mirë këtë, sepse ishte në pushtetin i cili çoi në bombardimet e NATO-s. Problemi i Kosovës, Vuçiqit do t’i shpërthejë në fytyrë, sepse nuk ka zgjidhje të mirë – nëse e dorëzon Kosovën, ai do të hapë kutinë e Pandorës për veten e tij në Serbi, e nëse refuzon të përmbushë premtimin për ta dorëzuar, ai do të humbë përkrahjen e Perëndimit”, tha Jeremiq.

Përplasje mes Juncker e Macron për integrimin e Ballkanit

Zgjerimi i unionit me vendet e Ballkanit Perëndimor u shndërrua në objekt debatesh mes kreut të Komisionit Europian, Jean-Claude Juncker dhe presidentit francez, Emanuel Macron, në Parlamentin Europian

Juncker mbështet anëtarësimin e shpejtë të rajonit për të shmangur rikthimin e konflikteve të armatosura.
“Nuk jam naiv. I njoh vështirësitë dhe përpjekjet që vendet e Ballkanit duhet të bëjnë. E di që ka një nevojë për përmirësimin e disa pikave të performancës së disa shteteve të Ballkanit. Por nëse ne jua heqim perspektivën europiane këtyre vendeve në këtë rajon ultra të komplikuar dhe ndoshta duhet të them tragjik, ne rrezikojmë të rijetojmë evenimentet e 90. Nuk dua kthimin e luftës në Ballkan, ndaj ne duhet të përkrahim këtë perspektivë”, tha Juncker.

Por për presidentin francez, Manuel Macron unioni nuk është gati për t’u zgjeruar, pasi ka dallime të theksuara mes anëtarëve aktualë. Makron thotë se nuk dëshiron që rajoni të kthejë sytë nga Turqia dhe Rusia, por fillimisht duhen rrafshuar dallimet mes anëtarëve aktuale.

“Dua t’i përgjigjem presidentit të Komisionit Europian për Ballkanin Dua të ndjekim dy linja, që për mua përkthejnë interesin tonë dhe pragmatizëm: Them Po, për të mbështetur perspektivën europiane të Ballkanit Perëndimor. Rreziku ynë strategjik është të shohim rajonin e Ballkanit të kthehet drejt Turqisë apo Rusisë. Apo të fundoset në ndasitë e tij.

Pra, është themelore t’ju ofrojmë një perspektivë europiane dhe t’i angazhojmë për të arritur ambicien europiane Por, unë do të mbështes zgjerimin e Bashkimit Europian vetëm pasi të bëhet thellimi dhe reformimi i Bashkimit Europian. Pra, do doja që ambicien tonë ta mbajmë në këto dy shina. Pra, nuk dua që Ballkani t’i kthejë sytë nga Turqia apo Rusia, por nuk dua një Europë që duke funksionuar vështirësisht me 27 apo 28 vende, të vendosë nesër që mund të ecim përpara me 32 apo 33 shtete me të njëjtat rregulla. Kjo s’është e vërtetë”, tha Macron.

Gjatë fjalës së tij në Parlamentin Europian, shefi i Elizesë bëri thirrje për më tepër integrim mes vendeve anëtare të Bashkimit Europian dhe rikthimin tek vlerat liberale përballë rrezikut të zhytjes në konservatorizëm. /tvklan.al/

Evolucioni i rrezikshëm i luftës në Siri si një konflikt i padeshifrueshëm

Kriza siriane është jashtëzakonisht komplekse, aq shumë saqë është e vështirë të gjesh një shpjegim të arsyeshëm. Sot, konflikti që mund të provokojë një konfrontim midis perëndimorëve dhe Rusisë, është bërë pothuajse i padeshifrueshëm. Siria është mbi të gjitha teatri kryesor i betejës së influencës midis dy rrymave të Islamit, Shiit dhe Sunit dhe paladinëve të tyre përkatës, Iranit dhe Arabisë Saudite

Nga Bernard Guetta

Ndërsa një rajon kyç si Lindja e Mesme është e ndarë midis këtyre dy kampeve, fuqitë e mëdha – Rusia, Shtetet e Bashkuara, Turqia, Bashkimi Evropian – janë të përfshirë edhe ato, në mënyrë të pashmangshme. Por le të përpiqemi të shohim qartë.

E gjitha filloi në vitin 2011 me pranverën arabe, e cila, pas tunizianëve dhe egjiptianëve, i shtyu sirianët që të dilnin në rrugë. Popullsia e Sirisë bëri thirrje për liri, demokraci dhe sundim të ligjit: të gjitha ato, që nuk i kishte marrë nga klani në pushtet, që nga fillim të viteve tetëdhjetë: familja Assad, e besimit alavit, një rrymë e Islamit shiit, ndërkohë që pjesa më e madhe e sirianëve janë sunitë.

Manifestimet e para ishin paqësore, me gra dhe fëmijë, pa armë. E megjithatë regjimi vendosë të qëllojë mbi turmën, me një dhunë të tillë, që brenda pak muajsh shpërtheu lufta civile, ku fillimisht u duk se po fitonin rebelët.

Në atë moment, Irani shiit erdhi në ndihmë të Bashar al Assadit, ndërkohë që vendet sunite mbështetën rebelët. Menjëherë, shërbimet e fshehta siriane nxorrën nga burgjet të burgosurit ekstremistë islamikë, që këta të përplaseshin me rebelët. Por këta bënë një aleancë me ish oficerët e ushtrisë së Sadam Huseinit, me objektiv krijimin e një shteti të vetëm sunit, mes Irakut dhe Sirisë.

Kaosi

Kështu lindi grupi Shteti Islamik, një gogol që regjimi sirian mund ta përdorte për t’i thënë botës: “Jemi alternativa e vetme ndaj tyre, tani zgjidhni!” Pas kësaj erdhi kaosi.

Duke u mbështetur tek kurdët, perëndimorët përqëndruan sulmet e tyre kundër Shtetit Islamik. Në viti 2013, Assadi përdori armë kimike kundër popullsisë që mbështeste rebelët.

Parisi dhe Uashingtoni vendosën që ta ndëshkojnë këtë krim, por kur në minutën e fundit Obama u tërhoq, regjimi sirian mendoi se tashmë i lejohej gjithçka. Rusët shfrytëzuan rastin për t’u kthyer dhe luajtur një rol të dorës së parë në Lindjen e Mesme, duke mbështetur Damaskun.

Ndërhyrja ushtarake e Moskës ndodhi në 2015, dhe që atëherë perëndimorët kanë parë shumëfishimin e krimeve të luftës të kryera nga Assadi, me mbështetjen e një Rusie të bindur se nuk ka më pse të ketë frikë. Fillimisht terren konfliktesh mes iranianëve dhe sauditëve, sot Siria është teatri i luftës mes rusëve dhe perëndimorëve. / France Inter – Bota.al

Qëndrimi i ashpër i Merkelit ndaj Rusisë përballet me rezistencë në Gjermani

Ministri për Çështje Evropiane i Gjermanisë, Michael Roth, ka bërë thirrje të hënën për një politikë të re për ulje të tensioneve me Rusinë, duke shtuar një reagim më shumë drejt kancelares gjermane, Angela Merkel për të moderuar qëndrimin e ashpër ndaj Kremlinit, transmeton Reuters

Kancelarja konservatore ka mbështetur Britaninë pas helmimit të ish-spiunit rus, Sergei Skripal dhe vajzës së tij Yulia në Sallsbëri, duke dëbuar katër diplomatë rusë pavarësisht se klasa politike e sheh me dyshim konfrontimin e Gjermanisë me gjigantin lindor.

Ministri Roth, njëherësh anëtar i partisë Social-Demokrate (SPD), ka thënë se derisa Bashkimi Evropian duhet të ketë një qëndrim të përbashkët ndaj Rusisë, sanksionet duhet të kenë qëllim dërgimin e Moskës në tavolinën e negociatave.

Shumë shtete Perëndimore janë duke bërë presion për një qasje më kritike kundër Moskës, pasi presidenti rus, Vladimir Putin vazhdon të mbështesë presidentin sirian Bashar al-Assad, i cili akuzohet për përdorimin të armëve kimike në luftën shtatëvjeçare në Siri.

Tonet e Merkelit ndaj Rusisë janë ashpërsuar sidomos pas vendimit të Moskës për të aneksuar Krimenë nga Ukraina.

PDK nuk e voton formimin e komisionit hetimor për dëbimin e gylenistëve

Edhe pas përsëritjes për herë të tretë të votimit për futjen në rend të ditës propozimin e GP të LDK-së për formimin e komisionit hetimor lidhur me deportimin e shtetasve turq, ky propozim nuk mori mbështetjen e kourumit. Edhe pse në sallë ishin mbi 65 deputetë në votim morën pjesë vetëm 59 deputetë

Edhe kryetari i Grupit Parlamentar të LDK-së, Avdullah Hoti, para se Kuvendi të shkonte në pauzë, kërkoi nga deputetët që të përkrahin propozimin që edhe themelimi i komisionit hetimor për deportimin e shtetasve turq të futet në rend të ditës. Mirëpo çështja e kryesimit të këtij komsioni ngriti debat në Kuvend lidhur me atë se kush duhet të udhëheq këtë komison, inicuesi i komisionit apo përkrahësit.

Memli Krasniqi, nga PDK tha se kjo duhet të shqyrtohet në mbledhjen e Kryesisë së Kuvendit sepse nëse futet në rendin e ditës në seancën e sotme, sipas tij, kjo do të ishte shkelje e marrëveshjes së grupeve parlamentare.

“Në mbledhjen e ardhshme të kryesisë do të duhet të shqyrtohet e të futet në formë të rregullt pasi nëse e fusim tani në seancë do të shkelim marrëveshjen e grupeve parlamentare”.

Ndërsa Lëvizja Vetëvendosje dhe Grupi i Deputetëve të Pavarur përkrahën propozimin e deputetit Avdullah Hoti, për shkak se pasi ka shumë pika për tu shqyrtuar do të duhen disa ditë për të përfunduar punimet e senacës së sotme, andaj u tha se do të ishte më mirë që të futej më herët.

Shefi i Grupit Parlamentar të AAK-së, Ahmet Isufi, tha se kjo çështje nuk është e ngutshme dhe se duhet të veprohet sipas rregullores.

“Më mirë është që ta kryejmë sipas rregullores sepse nuk është një çështje e ngutshme”, ka thënë Isufi.

Bilall Sherifi nga NISMA ka qenë i pajtimit që kjo çështje të futet në rendin e ditës.

“Ne mund ta fusim në rend dite dhe zonja Haxhiu të thirrë mbledhjen e komisionit për legjislacion e të merret vendimi”.Kryetarja e komisionit parlamentar për Legjislacion, Albulena Haxhiu.

“Jemi të ngarkuar për të infromuar për themelimin e komisionit hetimor për deportimin e shtetasve turq. Për shkak se sot ka shumë pika, nesër komisioni për legjislacion mund të mblidhet urgjentisht për të trajtuar këtë çështje”.

Pas mbledhjes së komisionit për Legjislacion, kryetarja e këtij komisioni, Albulena Haxhiu, prezantoi vendimin e komisionit që ajo udhëheq para deputetëve të Kuvendit të Kosovës.

“Komisioni për legjislascion ka shqyrtuar lidhur me kryesimin e komisionit hetimor parlamentar që ka të bëjë me deportimin e shtetasve turq. Vlerësojmë se inicuesi i debatit parlamentar është LDK, dje mbi këtë bazë është formuar komisioni hetimor kryesimi i të cilit nuk mund të bëhet nga LDK-ja sepse është ai që e ka iniciar kërkesën për debat. Këtë kryesim nuk mund ta bëjë grupi parlamentar inicues. Këtë kryesim mund ta bëj ose LVV ose GDP”.

Mirëpo lidhur me këtë vendim nuk është pajtuar Hajdar Beqa i PDK-së, i cili njëherësh është edhe anëtar i komisionit.Beqa tha se për këtë çështje si deputet do të konsultojë edhe Gjykatën Kushtetuese.

Edhe pas përsëritjes për herë të tretë të votimit për futjen në rend të ditës propozimin e GP të LDK-së për formimin e komisionit hetimor lidhur me deportimin e shtetasve turq, ky propozim nuk mori mbështetjen e kourumit.Edhe pse në sallë ishin mbi 65 deputetë në votim morën pjesë vetëm 59 deputetë.

Opozita në kërkim të formulës për zgjedhje të parakohshme

Opozita në Kuvendin e Kosovës vazhdon të kontestojë legjitimitetin e qeverisë aktuale të Kosovës, por zyrtarisht nuk ka ndërmarrë ndonjë nismë drejt ngritjes së ndonjë mocioni të mosbesimit, sado që kjo çështje përmendet si mundësi reale

Në Kuvendin e Kosovës, opozita po tregohet mjaft aktive. Vetëm për seancën e kësaj jave, opozita ka ftuar në katër interpelanca kryeministrin Ramush Haradinaj.

Përfaqësuesit e Lidhjes Demokratike e Kosovës, përkatësisht partisë më të madhe opozitare, kanë përsëritur edhe në seancën e së hënës se qeveria e drejtuar nga kryeministri Ramush Haradinaj e ka humbur legjitimitetin për të qeverisur me vendin.

Shefi i Grupit Parlamentar të Lidhjes Demokratike të Kosovës, Avdullah Hoti, deri sa ka folur në seancë, tha se është e pakuptimtë se si qeveria aktuale ka në kabinetin e vet ministra të cilëve u janë ngritur aktakuza.

“Në ketë qeveri janë tre ministra që kanë aktakuza të ngritura. Është edhe një ministër që ka shkelur kodin penal duke rrezikuar sigurinë publike, por që është mbajtur në qeveri me votat e deputeteve të partive në ketë koalicion. Por, ne nuk mund të pajtohemi që personat me aktakuzë të vazhdojnë të kryejnë detyrat e tyre zyrtare. Është e qartë se në krye të detyrave të tyre zyrtare nuk mund të jenë të paanshme në ndërkohë që hetohen”, ka thënë Hoti.

Deputetët e LDK-së, kanë kërkuar që kryeministri Ramush Haradinaj dhe Kryetari i Kuvendit të Kosovës, Kadri Veseli dhe kryetar i Partisë Demokratike të Kosovës, pjesë e koalicionit qeverisës që lirojë nga detyra ministrat që u janë ngritur aktakuza nga Prokuroria Speciale.

Kryetari i Kuvendit të Kosovës, Kadri Veseli, tha se deputetët e LDK-së me disa çështje janë duke ekzagjeruar në ketë rrafsh.

“Do të përgjigjem në pjesën çka kanë të drejtë dhe në pjesën që mendoj se ishte pak sa e shtuar e ekzagjeruar. Në pjesën se sa është e drejt do t’i qëndroj deri në fund”, tha Veseli.

Në anën tjetër, deputeti Avdullah Hoti, tha se sa më parë duhet të caktohet data e zgjedhjeve duke u mbështetur nisëm e tyre për zgjedhje të jashtëzakonshme.

“Ne nuk mund t’ju ndihmojmë që të pastroni radhët e juaja nga njerëzit që po akuzohen çdo ditë për vepra të ndryshme. Është e qartë se ky koalicion ka humbur legjitimitetin në çdo aspekt për të qeverisur me vendin. Sa më parë që të mbështetet nisma e LDK-së për zgjedhja të parakohshme, por të organizuara mirë, është më mirë për qytetarët e vendit”, tha Hoti.

Nga ana tjetër, shefi i Grupit Parlamentar të Lëvizjes Vetëvendosjes, Glauk Konjufca, tha se qeveria Haradinaj është krijuar vetëm për të kaluar demarkacionin dhe formuar asociacionin e komunave me shumicë serbe. Sipas tij, qeveria aktuale duhet të largohet sa më parë.

“Pra [kjo qeveri ] nuk ka lidhje as me zhvillim ekonomik, as me zhvillim të arsimit, as me përmirësim të shëndetësisë. Kurse sa i përket kësaj që po thonë që është jo patriotike të rrëzohet kjo qeveri me Listën Serbe, si është e mundshme të thuhet kështu, kur Lista Serbe është në qeveri. Pra, të thuash që është e pandershme të rrëzohesh me Listën Serbe, kurse qenka e ndershme të qeverisësh me Listën Serbe, kjo me të vërtet nuk do koment”, tha Konjufca.

Koalicioni aktual po ballafaqohet me faktin e humbjes së shumicës në Kuvend, pasi që Lista Serbe ka vendosur të kalojë në opozitë.

Ndërkohë, mbi qeverinë rëndojnë edhe disa aktakuza të ngritura së fundi nga Prokuroria e Shtetit ndaj tre ministrave të saj.

Bëhen bashkë në Tiranë deputetë nga Kosova e Serbia, thërrasin për marrëveshje të qëndrueshme

U bëhet thirrje elitave politike në Beograd e Prishtinë që të investojnë përpjekje për ruajtjen e paqes së përhershme dhe arritjen e marrëveshjes së qëndrueshme midis Kosovës e Serbisë, thuhet në deklaratën e përbashkët të grupit prej 17 deputetësh nga Kuvendi i Kosovës e Serbisë, transmeton Koha.net raportimin e portalit European Western Balkans (EWB)

EWB , ndër pjesëmarrës të këtij takimi, që u mbajt gjatë fundjavës në Tiranë, ishin Gordana Çomiq, Ilir Deda, Blerta Deliu – Kodra, Vlladimir Gjukanoviq, Vlladimir Gjuriq, Dubravka Filipovski, Arben Gashi, Enver Hoti, Sllavko Simiq, Aida Dërguti, Xhelal Sveqla.

Deputetet dhe deputetët nga të dy parlamentet qëndruan në Tiranë të organizuar nga Këshilli për Qeverisje Inkluzive (CIG), me ç’rast në tryezën e rrumbullakët shqyrtuan mundësitë e arritjes së marrëveshjes së ardhshme gjithëpërfshirëse midis dy vendeve.

Raporti i Progresit. Çfarë thuhet për vizat, raportet me Serbinë dhe tentimin për rrëzimin e Speciales

Liderë politikë në Kosovë shpreheshin optimistë për Raportin që do të publikohet nesër nga Komisioni Evropian. Megjithatë, nga një pjesë e këtij Raporti, që ka siguruar Gazeta Express, nuk vijnë lajme të mira

Në Raport janë përmendur ngecja e reformave, konstituimi i vonshëm i Kuvendit dhe i krijimit të Qeverisë. Po ashtu, kritika të ashpra ka edhe për tentimin e shfuqizimit të Gjykatës Speciale
Gazeta Express ka siguruar një pjesë nga Raporti për Kosovën që pritet të publikohet nesër nga Komisioni Evropian.

Në pikën 9 të Raportit përmendet periudha e gjatë e vitit të kaluar, që u shënua me zgjedhje, fillimisht parlamentare e më pas edhe zgjedhjeve lokale. Kjo, siç thuhet në Raport, ka ndikuar në ngecjen e Kosovës në reformim.

“Kosova ka mbajtur zgjedhje të parakohshme në qershor të vitin 2017. Kuvendi dhe Qeveria e re u formuan në shtator. Gjatë periudhës zgjedhore, puna e Parlamentit u shty dhe reformat e Kosovës ngecën”, thuhet në Raport, transmeton Gazeta Express.

Komisioni Evropian vlerëson se në Kosovë akterët politikë duhet të ndërtojnë një konsensus për temat e rëndësishme me të cilat përballet vendi.

“Akterët politikë duhet t’i kthehen një dialogu konstruktiv së bashku me Kuvendin, si vendi kyç për debatin politik. Qeveria e re, si dhe Kuvendi duhet të ecin përpara në reformat si prioritet dhe ndërtimin e një konsensusi strategjik në çështjet kyçe të Kosovës”.

Në Raport, po ashtu, thuhet se Kosova duhet të përshpejtojë në realizimin e reformave, të kërkuara nga Bashkimi Evropian.

“Zbatimi i Marrëveshjes së Stabilizim-Asocimit, i shoqëruar me reformat e kërkuara nga Bashkimi Evropian, duhet të përshpejtohen”.

Ratifikimi i Demarkacionit, edhe pse ceket se ndodhi shumë vonë, si dhe luftimi i korrupsionit, Raporti i sheh si zhvillime pozitive në vend.

“Ratifikimi tejet i vonshëm i Marrëveshjes së Demarkacionit me Malin e Zi, si kusht i rëndësishëm i liberalizimit të vizave, së bashku me përmirësimin në luftimin e korrupsionit dhe krimit të organizuar janë zhvillime pozitive”, thuhet në raportin e Komisionit Evropian.

“Ka pasur progres edhe në ekonomi, pjesërisht në zhvillimin e mjedisit biznesor. Sidoqoftë, duhet të merren masa në luftimin e ekonomisë ilegale dhe papunësisë së lartë”, thuhet më tej.

Shqetësim i madh është tentativa e deputetëve që kishin nënshkruar shfuqizimin e Ligjit për Gjykatën Speciale.

“Përpjekja e 43 deputetëve të Kuvendit të Kosovës në dhjetor të vitit 2017 për të shfuqizuar Ligjin për Dhomat e specializuara dhe Zyrës së Prokurorit të Specializuar ka ngritur shqetësime serioze. Do të jetë esenciale për Kosovën zbatimi i obligimeve ndërkombëtare lidhur me Gjykatës Speciale, që u formua për t’i adresuar për t’i gjykuar krimet ndërkombëtare në luftën e Kosovës”.

Ndërsa, kërkohet që Kosova të përmbushë marrëveshjet e nënshkruara në dialogun me Serbinë në Bruksel, me prioritet Asociacionin e Komunave Serbe”.

Kosova duhet të vazhdojë dhe të intensifikojë pjesëmarrjen në dialogun me Serbinë, përfshirë këtu zbatimin e të gjitha marrëveshjeve dhe veçanërisht Marrëveshjen për Asociacionin e Komunave me shumicë serbe. /Express/

Putini telefonon presidentin iranian, paralajmëron “kaos” global

Presidenti rus Vladimir Putin paralajmëroi për “kaos” global gjatë një bisede telefonike me presidentin e Iranit, të fokusuar tek sulmi i së premtes mbrëma mbi Sirinë

Një deklaratë e lëshuar nga Moska zyrtare mbi këtë bisedë tregon se shefi i Kremlinit dhe Hassan Rouhani diskutuan gjatë mbi sulmin raketor që shënjestroi një laborator shkencor dhe dy depo armësh kimike, raporton Top Channel.

Ata kanë rënë dakord “se ky veprim i paligjshëm ka dëmtuar seriozisht perspektivat për një zgjidhje politike ne Siri”.

Kreu i Shtëpisë së Bardhë, Donald Trump e urdhëroi mësymjen në koordinim me Francën dhe Britaninë e Madhe, si kundërpërgjigje të sulmit të supozuar kimik në fortesën rebele të Dumës, ku u vranë dhjetëra vetë.

Rusia dhe Irani e kanë ruajtur mbështetjen e tyre për Asadin pavarësisht se regjimi i tij është përfolur vazhdimisht për përdorim armësh të kësaj natyre, të cilët Moska pat deklaruar në 2013-ten se do t’i ndalojë.

Të shtunën, qeveria ruse shkoi deri aty sa të paraqesë në OKB një rezolutë që dënon forcat e koalicionit për nisjen e sulmeve të përbashkëta ajrore, e cila u rrëzua pasi nuk arriti të marrë më shumë sesa votat e Rusisë, Kinës dhe Bolivisë.

Një gazetar rus, ndërkohë që kishte shkruar mbi vdekjet e mercenarëve në Siri, vdiq në spital pas rrëzimit nga dritarja e apartamentit të tij, në katin e pestë të pallatit ku banonte.

Maxim Borodin u gjet nga fqinjët i lënduar keqas e ndërroi jetë më pas në spital. Zyrtarët lokalë thonë se nuk është gjetur ndonjë letër lamtumire. Por ndonëse ata përpiqen të tregojnë se incidenti nuk duket të ketë natyre kriminale, një mik i afërt i reporterit thotë se banesa e tij dy ditë përpara ngjarjes, ishte rrethuar nga punonjës të sigurisë.

Për një shpjegim të ri, origjinal të përkrenares së Skënderbeut

Simbolika e përkrenares së Skënderbeut është një enigmë çudigrishëse, një kurth semantik i jashtëzakonshëm, një fjalëkryq hamendësor për tërë semiologët, një lloj komete në qiejt emocionalë, drithërues, kërcitës, flladitës të Kuriozitetit të Madh

Nga Moikom Zeqo

Përkrenarja me kokë dhie, ose cjapi (kush dreqin e përcakton gjininë!?), tashmë është bërë një metaforë shënjuese e një identifikimi të patjetërsueshëm, aq sa, kur nënkuptojmë Heroin, vetvetiu me dëshirë, apo pa dëshirë, me inteligjencë apo me shpërfillje, duam, apo nuk duam përfytyrojmë përkrenaren madhështore dhe të tmerrshme, epike, mitologjike, biblike, surrealiste, futuriste, poetike, fatale dhe ngadhënjimtare me dy brirët e mprehtë sipërorë, qiellorë, kundërshtorë, të pabindshëm, triumfues.

Këta brirë na përgjakin imagjinatat, na plagosin arsyen, na lumturojnë dhe na sfilitin në dilema ciklike.

Ç’përfaqëson kjo përkrenare?

***
Në portretet e hershme të Gjergj Kastriotit, përgjithësisht ai paraqitet pa përkrenare, por me një kapele tipologjike europiane njëlloj si Erazmi i Roterdamit, ose si Martin Luteri, si një napolitan, apo venedikas, si një spanjoll, apo një anzhuin.

Paraqitet gjithmonë me kapele si për të treguar karakterin e tij laik dhe qytetar, civil dhe aspak ushtarak. Kështu është grafikuar portreti i tij në kryeveprën barletiane dhe s’ka se si të ndodhte ndryshe.

Ne nuk trashëgojmë realisht një shëmbëlltyrë konkrete, autentike, qoftë dhe të çuditshme, apo dhe origjinale të Skënderbeut kur ai hipte mbi kalin e parzmuar, i armatosur me armët këlthitëse dhe hakmarrëse, duke përshëndetur Vdekjen, në fqinjëri të padyshimtë dhe fatale me Lirinë.

Përgjithësisht kur Skënderbeu kapërcente Adriatikun ai paraqitej me një gardërobë civile, madje dhe “varfanjake”, më i thjeshtë nga ç’ishte, pra fuqimisht më i ndërlikuar dhe më i veçantë.

Në brigjet e Italisë përtej adriatikase, Skënderbeu qe një europian që kishte kapërcyer Rubikonin, që ndante Perandorinë Osmane nga Europa e mozaikuar pafundësisht, por gjithëpërfshirëse në idenë e rrezikimit gati të pashmangshëm.

Vetëm më vonë ikonografia e Skënderbeut fton një motiv: përkrenaren dybrirore. Por asnjëherë nuk paraqitet në shumësinë grafikore europiane me përkrenaren mbi kokë. Përkrenarja është diku nën këmbët e tij, Skënderbeu tregohet me shpatën në dorën e djathtë, ose në gjoks, por jo me përkrenaren.

Shpikja e ikonografisë së re të Skënderbeut me përkrenaren në kokë është një shpikje e shqiptarëve, kryesisht piktorë minorë të epokës së Rilindjes Kombëtare të Shqipërisë, të romantizmit inkandeshent De Rada – Naimian.

Kjo risi u bë më pas e padyshimtë, gati absolute.

Tashmë është e vështirë të nënkuptojmë një imazh të Heroit pa atributin magjik, zbukurimor, fantazmor, identifikues, magjipërhapës të përkrenares. Por përkrenarja ekziston dhe nuk është megjithatë një shpikje, ajo është tashmë muzeore, por me një status të pashtershëm ngacmimi të mprehtë, gati të papërballueshëm.

Për këtë përkrenare është folur shumë, por asnjëherë saktësisht. Është një subjekt, që duket se e ka tejkaluar historinë, është një objekt metalik i shkëlqyer, që vetëm mund të subjektivizohet pambarimisht.

Askush nuk ka fuqi ta zhbëjë më, ta tresë dhe ta humbasë këtë mrekulli. Përkrenarja është riprodhuar, si në një klonim marramendës. Kuptohet që në Vjenë kjo përkrenare është vetë Heroi. Kjo përkrenare është porta e tij për në amëshim, ashtu siç është dhe paradoksi i tij i pashpjeguar asnjëherë.
Shkencërisht dihet, se përkrenarja në gjendjen e sotme është riparuar, apo restauruar. Mbi të janë shtuar elementët dekorativë me rozeta si dhe mbishkrimi me iniciale, më vonë, shumë mbas vdekjes së heroit.

Kush e ndërmori këtë nismë të restaurimit, pse u shtuan rozetat, apo inicialet mbishkrimore?

Askush nuk mund të thotë një përgjigje të saktë. Përkrenarja përmban një kurorë me gjashtë rozeta gjashtëpetalëshe. Pse pikërisht me gjashtë rozeta (dikush i ka quajtur edhe trëndafil)? Inicialet janë: IN. PE. RA. TO. RE. BT.

Ato zbërthehen në latinisht:

I (HESUS) N (AZARENUS) JEZUSI NAZARETAS

P (RINCIPI) E (MATHIAE) PRINCIN E MATIT

R (EGI) A (LBANIAE) MBRETIN E SHQIPËRISË

T (ERRORI) O (SMANORUM) TMERRIN E OSMANËVE

BT (BENEDICTUM TE) BEKON TY

Për fat të keq ky mbishkrim nuk analizuar, nuk është bërë një hulumtim tekstor i mirëfilltë. Ai, që e ka inicuar mbishkrimin dëshmon një vetëdije të qartë. Mbishkrimi latin është me stilin gjysmëgotik, përdor praktikën e inicialeve, kaq e përhapur dhe simbolike të kohës. Mbishkrimi ka një formulë tipologjike të krishterë, ku kryepersonazhi është Jezu Krishti, ose më saktë kryemotivi.

Duket si një formulë rituale e pakundërshtueshme dhe përjetësuese. Është pikërisht Krishti, që e bekon Skënderbeun, pikërisht mbi përkrenaren, shkrim i tërëshenjtë për të gjitha kohërat. Pra njeriu që e ka bërë këtë mbishkrim është tërësisht një europian vizionar i krishterë, që i shpërfill dyzimet dhe e shpall Urbi et Orbi Skënderbeun si një Kryekalorës të Jezu Krishtit.

Mbishkrimi e quan Skënderbeun si” Princin e Matit”, ç’ka nënkupton gati si në një biografi të rreptë, origjinën e tij nga krahina e Matit, apo fillesën e Principatës Kastriotase origjinale.

Titulli « Mbret i Shqipërisë » është në titull, që Skënderbeu nuk e mori asnjëherë zyrtarisht. Dihet, që në aktet zyrtare Skënderbeu ka firmosur si” Dominus Albaniae,” “Zot i Shqipërisë.” Në Kongresin e Mantovës në 1459 Papa Piu II (Pikolomini) pati mirësinë, apo krenarinë befasuese por dhe mbushamendëse të kurorëzimit, sipas kanunit papal të Gjergj Kastriot Skënderbeut me statusin dallues shkëlqimtar të Mbretit.

Problematika e titullit « Mbret » për Skënderbeun mbetet e hapur de jure, pavarësisht situatës de facto.
Midis këtyre dy skajeve duhet kuptuar gjithçka, rreptësia e cilësimit, karakteri mbiemëror i rolit.
Përkrenarja e Skënderbeut është një monument i dyfishtë : është një vepër arti skulpturore e metaltë, ku spikat koka e kafshës toteme (nuk e dimë skulptorin e panjohur të këtij arketipi) ngjitur, apo pllenuar në një kaskë metalike ushtarake të llojit venedikas, si dhe një dokument epigrafik, le të kuptohet post mortem.

Midis metalit të skulpturuar dhe mbishkrimit është Vdekja dhe Lavdia e Heroit. Ai e ka prekur me duart e tij përkrenaren, por mbishkrimi ka qenë i padukshëm për të, ndonëse i vetëkuptueshëm, diçka e paasgjësueshme, por në ajër, në vetëdijen shqiptare, por dhe atë europiane, një mbishkrim fantazmë që Historia do ta kthente në substancë.

Nuk e dimë se në çfarë rrethanash u krijua kjo përkrenare kryevepër. Kush qe mjeshtri që e modeloi, sipas një ideje paraprake, ose gjithëpërfshirëse. A ia ka dhuruar këtë përkrenare Skënderbeut Papa në Romë, apo Mbreti i Napolit (nuk përjashtohet edhe dikush tjetër !).

Kjo përkrenare ka qenë kuptimshmëria e një ceremonie të veçantë, me këtë rast duhet të jenë thënë fjalë të paharrueshme, por sot të zhdukura. Të gjitha këto hamendësime kanë grishjen e logjikës, pra thelbin e vërtetësisë dhe të përjetësisë reliktuare.

Duke qenë para së gjithash një ide konceptuale, përkrenarja ka pasur një qëllim dhe një simbolikë të pakundërshtueshme, të tërëpranueshme, një kumbim universal për të tjerët, por në radhë të parë për vetë Heroin. Ekziston edhe mundësia tjetër që vetë Skënderbeu të ketë dhënë idenë e veçanësisë tipologjike të përkrenares së skulpturuar.

Nëse ai do ta mbante vetë këtë përkrenare, vallë nuk do të përfillej vetëdija e tij?
A do të pranonte Skënderbeu diçka që nuk qe në harmoni me të ?
Nuk e besoj.

Logjika është brenda fakteve dhe jo jashtë tyre, logjika është shpëtimtare dhe pohuese, shmang në të gjitha kuptimet rastësitë, apo tiraninë e paradoksit. Ndoshta Heroi e ka porositur vetë, sipas imazhit të tij përkrenaren. Mund të mendojmë thjeshtësisht, se përkrenarja është realizuar në Romë, në Venedik, në Napoli.

Por mundet që përkrenarja të jetë realizuar në Krujë.
Pse?

Në Krujë ka ekzistuar një punishte armëtarie.

Dhimitër Frëngu, dëshmitar okular dhe intim i Heroit na ka lënë dëshmi, besoj të pakundërshtueshme se në Krujë “rastisi të vinte një mjeshtër fort i dëgjuar prej Italisë, i cili i bëri tri kordha, që jo vetëm mund të vlerësoheshin të mira, por krejt të përsosura”.

Cilësimi kaq i lartë i mjeshtrit nënkupton gati një personalitet me famë të rrafshit të tij, pa harruar të përcaktohet origjina nga Italia, ku ka më tepër gjasa që ubikacioni të përcaktohet në Mbretërinë e Napolit, frutshmëria e një aleance të shpallur dhe reale.

Mundet që vetë Skënderbeu t’ia ketë dhënë idenë e përkrenares këtij mjeshtri. Skulpturimi i kokës tregon një ndjeshmëri dhe stilizim artistik të përsosur, duke përjashtuar çdo arkaizim, apo modelim amator.
Kjo skulpturë e metaltë është e denjë për t’u përmendur dhe në historinë e arteve figurative të shekullit XV në Shqipëri, duke kapërcyer cakun kohor pambarimisht.

***

Por në substancë përkrenarja e strukturuar kërkon një shpjegim semantik të një mbushamendjeje të qëndrueshme, larg tundimeve subjektiviste, apo interpretimeve fantazmagorike.

Deri më sot studiuesit kanë dhënë shpjegime të befta, kuptime imazhore, shpesh folklorike. Ka zotëruar mendimi se në përkrenare kemi të bëjmë me kultin e dhisë së egër, simbolin e zanave shqiptare, pra një reflektim aktualizues të Eposit të Kreshnikëve të Veriut.

Madje ka shkuar deri tek një shpjegim kontradiktor, krejt i pakuptimtë, duke cituar kronikanin romak të shekullit II të erës sonë C. Seuton Tranquilli (De Vita Caesarum, LII, 12, 94) i cili ka shkruar se perandori romak Augusti, gjatë luftës kundër Batos së ilirëve, kur arriti në Apoloni, preu për nder të fitores së tij, një monedhë argjendi me kokën e dhisë së egër.

Ky është një lexim i gabuar i Seutonit.

Në të vërtetë C. Seutoni Tranquilli në librin II Divus Augustus (Augusti Hyjnor) flet për kohën, kur Augusti i ri qe student në shkollat e Apolonisë të Ilirisë.

Pasazhi i Seutonit është “Gjatë qëndrimit të vetmuar në Apoloni, një ditë i shoqëruar nga Agripa, hyri në Observatorin e astrologut Theogen. Agripës, i cili e pyeti i pari astrologun, iu fallxhuan gjëra të mëdha dhe pothuaj të pabesueshme.

Nga frika dhe turpi se ora e lindjes së tij do të paraqitej më pak e rëndësishme, ai e vuri në heshtje këtë dhe me këmbëngulje nuk dëgjonte të tregohej.

Por kur pas përpjekjesh të shumta me mundim e nxori nga goja, Theogeni, u ngrit dhe i ra në këmbë në shenjë nderimi.

Qysh prej asaj dite, Augusti kishte besim të plotë në yllin e tij (në shenjën zodiakore) dhe shenjën në të cilën kishte lindur e shpalli publikisht dhe preu një monetë argjendi me figurën e dhisë së egër”.

Pra, kuptohet qartë, që kemi të bëjmë me shenjën zodiakore të Bricjapit, ç’ka nënkupton detyrën funksionale të astrologut Theogen, i cili u muar me ditën origjinale të lindjes së Augustit.

Augusti në atë cak kohor qe një djalosh i ri, nuk qe bërë perandor, pra nuk qe bërë August.

Kryengritja e Batos ka ndodhur vite më vonë.

Nuk ka mundësi, që një shenjë astrologjike të ketë kuptimshmëri të tillë, që të reflektohet tek përkrenarja e Skënderbeut, por qoftë edhe tek kulti i dhisë së egër të epeve mesjetare shqiptare.

Kemi të bëjmë me një turbullirë, por jo me një kthjelltësi të semantikës.

***

Unë vetë në disa shkrime të miat kam mbrojtur tezën e mitit iliro-epirot të dhisë Amaltea, që ushqeu me qumështin e saj Zeusin fëmijë.

Kjo për analogji të një trashëgimie mendësore, shpirtërore, kultologjike, që lidhej me apelacionin e Epirit, në vetëdeklarimet, apo kulturën historike të Gjergj Kastriot Skënderbeut.

Për këtë fakt mbështetesha edhe tek dëshmia historike e Pompon Atikut, eruditit të madh romak, i cili në një letër dërguar mikut të tij Ciceronit, përshkruan një tempull të quajtur Amaltion, pranë Butrintit, të zbukuruar me skulptura dhe me epigrame poetike.

Kjo tregon se kulti i Amalteas qe i gjallë dhe monumentalisht arkeologjik në jug të Shqipërisë.

Pra, logjika funksionon, pjell argumente.

Por tashmë mendoj se nuk kemi të bëjmë me një shpjegim shterrues, përfundimtar.

***

Kjo më shtyn t’i besoj një krahasueshmërie më të madhe, më të thellë në kohë dhe më hapësirore në gjeografi.

Teza, se Gjergj Kastrioti u mbiquajt Skënderbe për nder të Aleksandrit të Madh përveç karakterit metaforik ka dhe një besueshmëri historike, për shkak të analogjisë.

Aleksandri i Madh është mbiquajtur si Dybrirëshi, madje përmendet edhe në Kuran.

Për Aleksandrin e Madh ka ndodhur një mutacion legjendash, epesh, romanesh mesjetare, nga më të pabesueshmit.

Aleksandri i Madh është njohur në Shqipëri që në hershmëri.

Kulti i Aleksandrit të Madh dokumentohet në disa monumente mesjetare në vendin tonë.

Subjekti ikonografik i quajtur “Ngjitja e Aleksandrit të Madh në qiell”, subjekt çuditërisht i krishtëruar, vetë kuptohet gati surrealist në aspektin teologjik, lidhet me ngjitjen e Aleksandrit të Madh në Zenitin parajsor mes dy grifonëve.

Një reliev me këtë subjekt ikonografik, që gjendet në kishën e shën Markut në Venedik me sa duket ka pasur përafërsime dhe pllenim relievesh në Durrës dhe në Kurian të Fierit.

Figura e Aleksandrit të Madh, shoqëruar me epigrama poetike gjendet dhe në afresket kishtare të Shqipërisë.

***
Kronikanët osmanë për shkak të kakofonisë emërore e lidhin dhe emrin e Shkodrës (Skadar, Iskudar), gjoja si themelim të Aleksandrit të Madh, gjithashtu në dokumentin e jashtëzakonshëm juridik “Statuti i Shkodrës” gjendet dhe në diplomë latinisht apo apokrife në formën e një lloj testamenti të Aleksandrit të Madh.

Kjo tregon se kulti i tij ka qenë i gjallë dhe fuqipërhapës në Shqipërinë Mesjetare.

Shqiptarët kanë krijuar gojëdhëna dhe mite lokale për të, aq sa në eposin poetik “Florimont” të poetit frëng Aimon de Varanes të shekullit XII shtjellohet çuditshëm dhe mrekullisht një gjenealogji, që kinse Florimonti, kryepar i Durrësit në shekullin IV para Krishtit paska qenë vetë gjyshi gjinor i Aleksandrit të Madh.

***

Tani le të rikthehemi tek Skënderbeu.

Thuhet, që turqit e mbiquajtën Skënderbe, ç’ka përbën formën lindore të emrit Aleksandër.

Dijetari gjerman Peter Robert Franke nga Vestfalia ka ardhur në Shqipëri në vitin 1981, me këtë rast kam pasur nderin ta takoj dhe të bisedoj me të.

Ai është doktoruar në 1954 për Epirin dhe Mbretërinë e Molosëve, është numizmat i madh, sidomos i numizmatikës epirote.

Pikërisht në librin e tij “Albanien im Altertum” (Shqipëria në Lashtësi), botuar në revistën Antike Welt në 1983 ai na jep për herë të parë kyçin e artë zbërthyes për zbërthimin e enigmës së përkrenares kastriotase.

Franke e quan përkrenaren e Skënderbeut një “përkrenare të rangut të kurorës, që është një punim italian rreth vitit 1460, dhe mund të pranohet se Skënderbeu e ka porositur, ose e ka marrë si dhuratë këtë send më vonë të përpunuar shumë herë gjatë qëndrimit të tij në Itali në vitet 1453, 1461, ose 1466”.

Sipas Frankes, stolisja e përkrenares lidhet me një arketip të lashtë, pikërisht me një simbol të derës së lashtë mbretërore maqedone.

Franke jep shembuj të shumtë. Në një denar republikan romak të mjeshtrit të monedhave L. Marcius Philippus të kohës rreth vitit 105 para Krishtit me portretin e mbretit maqedon Filipi V (221-179 para Krishtit), shumë herë fitimtar – ai mban një përkrenare me brirët e cjapit.

Me të njëjtën pamje ai del në një denar të Q. Marcius Philippius në një emision më të vogël.

Që Filipi V kishte përkrenaren me brirë cjapi merret vesh edhe nga Tit Livi (27, 33).

***
Në mozaikun e famshëm të Aleksandrit të Madh në Pompei që sot është në Napoli e që rrjedh nga një tablo e humbur e Filoksenit të Eritresë, rreth vitit 316 para Krishtit për mbretin Kasandër të Maqedonisë, në tokë, nën Aleksandrin e Madh kokëzbulur e që lufton me ashpërsi gjendet po ashtu një përkrenare me brirë, që mund t’i përkasë vetëm Aleksandrit të Madh.

***
Plutarku në kreun II të veprës së tij “Vita” e mbretit molos Pirro i Epirit, i cili dy herë për disa vjet mbajti si atribut edhe titullin e mbretit të Maqedonisë, njofton se Pirro në një betejë kundër Dimitër Poliorketit në vitin 287 para Krishtit mbante një përkrenare me një tufë pendësh e me dy brirë cjapi dhe maqedonasit menjëherë kaluan në anën e tij me që e njohën drejtpërdrejt si mbretin e tyre të vërtetë.

Në monetat e Tarentit, që u prenë nga ky qytet për Pirron gjatë fushatës së tij kundër Romës në vitet 280-275 para Krishtit dalin si simbole të mbretit ajakid një majë shtize, rrufeja e Zeusit të Dodonës si dhe përkrenarja me brirë.

Një përkrenare e ngjashme është simbol monetash edhe i uzurpatorit Trifon, që në vitet 142-139 para Krishtit në Siri, duke kujtuar prejardhjen e tij mbretërore maqedone u ngrit kundër seleukidëve.

***
Në letrën që Skënderbeu i dërgon princit Ursini në vitin 1460 në Itali përkujtohen paraardhësit e shqiptarëve, që kanë bërë beteja të mëdha me romakët nën udhëheqjen e Pirros, prandaj edhe Skënderbeu u mbiquajt “Epirotarum Princeps” (“Princi i Epirotëve”).

Por gjeneza e shpjegimit lidhet me emrin e Aleksandrit të Madh.

***
Për të goditur në shenjë duhet të kuptojmë mjedisin apokaliptik të shekullit XV, nga rrjedhin dhe fiksohen shumë metafora të mëdha kuptimore.

Librat biblikë citohen papushim, frymëzojnë artistët figurativë dhe mjeshtrit e shkrimeve.

Kjo gjë është mëse e vetëkuptueshme.

***
Një nga librat, jo vetëm me prapavijë, por dhe me perspektivë apokaliptike në të gjitha kohërat është Libri i Danielit.

Në këtë libër ka disa vegime profetike, në fragmentin 8, 2 – 5, tregohet, se profeti Daniel ndërsa gjendej në qytezën e Suzas, në krahinën e Elamit, befas në vegim u gjend pranë lumit Ulai.

***
Danieli thotë “ngrita sytë dhe shikova, dhe ja, pranë lumit pashë një dash me dy brirë, të dy brirët ishin të lartë… pashë dashin, që godiste kundrejt Perëndimit, drejt Veriut dhe drejt Jugut, asnjë kafshë nuk mund t’i rezistonte, askush nuk mund të çlirohej nga pushteti i tij, kështu ai bëri atë që desh dhe u bë i madh.

Ndërsa kisha parasysh këtë ja, ku po vinte nga Perëndimi një cjap, që përshkonte tërë sipërfaqen e dheut pa e prekur tokën… e pashë të afrohet dhe të zemërohet kundër dashit, pastaj i ra me bri dashit dhe copëtoi dy brirët e tij, ndërsa dashi nuk kishte fuqi për t’i rezistuar… Cjapi u bë shumë i madh”

***
Simbolologët biblikë janë shprehur qartë, se dashi përfaqësonte perandorin e Medëve, të persëve të vjetër, kurse cjapi Aleksandrin e Madh që sulmoi nga Perëndimi në Lindje dhe shkatërroi Perandorinë Persiane.

Në shumë shkrime teologjike dhe vepra me frymëzim apokaliptik është konsideruar se turqit e Lindjes kishin ripërtërirë perandorinë e persëve të vjetër, të simbolizuar nga totemi i dashit.

Për rrjedhim figura e Skënderbeut profetizohej si një edicion i dytë në shekullin XV i figurës së Aleksandrit të Madh, nëpërmjet totemit të cjapit. Europa qe tmerruar nga perandoria turke, që ishte në një vërshim kobzi. Rezistenca e Skënderbeut i bënte që të gjithë që të besonin në vegimin e famshëm të profetit Daniel të betejës së çuditshme dhe simbolike midis cjapit të Perëndimit me dashin e Lindjes.

Kjo është arsyeja përfundimtare, mendoj unë, që shpjegon përfundimisht enigmën e përkrenares së skulpturuar të Heroit.

Kështu gërshetohet tradita pagane antike me profecitë biblike, ç’ka përbën një sinkretizëm të hatashëm dhe tejet të fuqishëm.

Kështu përkrenarja e Skënderbeut mbijeton si një objekt, ku gërshetohen, përplasen dhe mpiksen, fosilizohen kulturat,mitet, shekujt, heronjtë, trimat,substanca e kohërave, mbretërit, profetët dhe simbolet, historia dhe arti. Amen!