Lajm.co

Qeveria harton platformën për bisedimet me Serbinë

Qeveria e Kosovës ka miratuar një platformë për dialogun politik me Serbinë. Kjo platformë do t’i procedohet Kuvendit të Kosovës për shqyrtim dhe miratim në formë të rezolutës

Kryeministri i Kosovës, Ramush Haradinaj, tha se hartimi i platformës ka pasuar takimet e shumta me presidentin Hashim Thaçi, kryetarin e Kuvendit, Kadri Veseli si dhe debatet e organizuara në lidhje me negociatat me Serbinë, ku kanë marrë pjesë edhe partitë politike.

Haradinaj tha se është me rëndësi që në Kuvendin e Kosovës janë të përfaqësuara të gjitha partitë, andaj edhe aty mund të zhvillohet debati gjithëpërfshirës rreth kësaj platforme.

“Ne vetëm e sponsorizojmë platformën, kurse Kuvendit i mbetet më pastaj që të vendos”.

“Ashtu siç do të vendos Kuvendi, ne do ta respektojmë. Andaj, iu lutem deputetëve që t’i përgjigjen kohës, etapës në të cilën ndodhemi, sepse ky dialog është shterrë dhe nuk po prodhon efekte, nuk po jep rezultate, kështu që duhet të kalojmë në fazën finale dhe ne duhet të insistojmë për këtë”, tha Haradinaj.

Po në lidhje me dialogun me Serbinë, një nga marrëveshjet që vazhdon të zvarritet sa i përket zbatimit është themelimi i Asociacionit të komunave me shumicë serbe.

Haradinaj, tha se Kosova është në proces e sipër të hartimit të statutit të këtij Asociacioni.

“Marrëveshja e Brukselit e ka paraparë që në fund të procesit, vlerësimin rreth harmonizimit të statutit me kushtetutën do ta jap Gjykata Kushtetuese e Kosovës”, theksoi ai, duke konfirmuar se në fund të procesit do të jetë edhe një vlerësim i Kushtetueses para se ky organ të themelohet.

Kohë më parë, përfaqësuesit politik të serbëve të Kosovës kishin paralajmëruar se do të formojnë njëanshëm Asociacionin, nëse një hap tutje drejt formimit të tij nuk e ndërmerr Qeveria e Kosovës.

Por, Haradinaj tha se ka kaluar koha e ultimatumit, ngase puna në draftimin e statutit tashmë ka filluar tashmë.

Në këtë frymë, edhe presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ka thënë të mërkurën në Beograd se përfaqësuesit e serbëve të Kosovës do të presin edhe tre muaj e gjysmë, duke respektuar kështu afatin e përcaktuar nga Bashkimi Evropian, për hartimin e statutit dhe themelimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe.

“Serbët s’do ta formojnë Asociacionin as nesër, e as pasnesër. Kemi pritur pesë vjet, do të presim edhe këta tre muaj, që askush të mos i akuzojë serbët se po i shkelin marrëveshjet dhe dakordimet ndërkombëtare”, pati theksuar Vuçiq.

Gjatë ditës, edhe përfaqësuesit e serbëve të Kosovës pritet të diskutojnë këtë çështje.

Amfilohije: Gjingjiq ka qenë më i mençuri, kokën mund ta ketë humbur për shkak të Kosovës

Mitropoliti malazezo –bregdetar Amfilohije, i cili haptas thotë se një pjesë madhe e Dukagjinit të Kosovës i takon Malit të Zi, ka thënë për javoren nedeljnik se me deklaratën se frikësohet se politika e Aleksandar Vuçiqit shpie në tradhti të Kosovës, nuk e ka sulmuar dhe as nuk e ka lënduar kryetarin e Serbisë dhe se ka qenë i tmerruar me reagimin rreth saj

“Para së gjithash, unë as Vuçiqin dhe as ata (ministrat në Qeveri) s’i kam fyer me asgjë. Kam shprehur brengën se shqetësohem, për shembull, për shkak të kësaj politike që zhvillohet që nga Marrëveshja e Brukselit që e kanë nënshkruar në vitin 2013 dhe se do të hiqet dorë nga Kosova, ky nuk është sulm ndaj askujt.

Ai ka shtuar se nëse kjo vërejtje kuptohet si sulm, ajo i është drejtuar Qeverisë në krye të së cilën atëherë ka qenë Ivica Daçiq, transmeton Koha.net.

“Qe pesë vjet shqiptarët nuk pranuan të respektojnë atë që e kanë nënshkruar në Bruksel. Më normalja do të ishte që të anulohet ajo që është nënshkruar në Bruksel dhe të anulohet bartja e çështjes së Kosovës në BE dhe kthimi i saj atje ku e ka vendin – në Këshillin e Sigurimit të KB-së”, ka thënë ai.

Amfilohije ka folur edhe për fjalimin që e ka mbajtur në varrimin e kryeministrit serb të vrarë Zoran Gjingjiq kur kishte thënë “kush luan me thikë, nga thika do të vdesë.

“Unë këtë e kam thënë për vrasësit e Gjingjiqit”, ka thënë Amfilohije dhe ka shuar se mendon që kryeministri Gjingjiq ka qenë më esëll se të gjithë ata që erdhën në pushtet pas tij në Serbi duke përjashtuar, ndoshta Koshtunica.

“Ka rrëfime se ai ka refuzuar të nënshkruajë diçka të ngjashme me Marrëveshjen e Brukselit, të cilën këta e nënshkruan më 2013 dhe se për këtë ai e ka humbur kokën. Nëse është kështu, kjo i bën nder”, ka thënë Amfilohije.

‘Nana’ e kriminelëve!

Nga Kimete Berisha

1. Presidenti Hashim Thaçi kish pas jarani të madhe me vrasës, i kupton ata në thelb, ua din dhimbtën, ua beson ‘vuajtjen’, sillet thuajse edhe vet është ‘vrasës’ (aq shumë i kupton), i kupton dhe i mirëkupton aq fort e thellë në shpirt, me zemër, ndjen simpati aq të madhe për ta, sa ua fal vitet e burgut, dhe i lë të lirë të dalin e t’i kërcënojnë familjarët e viktimave të veta.

I kupton kriminelët e bashkëndjen për ta, jo si baba, po si nana-fëminë e saj, se veç nana n’këtë jetë të do pa kushte, edhe kur je i keq, edhe kur je kriminel e mëkatar.

Aq shumë vrasës i ka mëshiru (kurrë s’do t’i lironte me pas prek atë në zemër), sa ky ‘daja’ don me kriju një grup të vetin (personal) paramilitarësh, e kush s’po i bën zë.

Ai që ta fal burgun, ta blen shpirtin. Të falurit e Hashim Thaçit janë në gjendje me rrotullu dynjanë për të.

Lidhja e fuqishme emocionale e tij vetëm me vrasës të dënuar me burg është e çuditshme, sesi i do ata të lirë. Kur dihet se Presidenti nuk ka shokë, është tip mizantropi kokëfortë që i pëlqen vetëm rutina dhe çdo njeri e sheh me dyshim.

Ambasadori amerikan e ka qitë e ka lënë politikën, po merret me bahçet e Gjakovës, e ka rrokë gajla se a ka lulzu behari a jo sipas planeve të USAID-it. Nuk merret kush me arrogancën, me mendjemadhësinë dhe me rrezikun që paraqet për vendin Presidenti i dalë plotësisht nga kontrolli.

2. Ramush Haradinaj, me një serbishte më qesharake se të Azem Vllasit ktyneherë, për një TV antishqiptar serb na gaziti serbisht.
I sarrakuqtë, tha që shqiptarët s’dinë me ‘zhivat’ si serbët, sepse shqiptarët ia dorëzojnë paret babës. Cilit babë more, po cili shqiptar është kah i bën hesap prindërit, po frymë kah marrim
i shkojmë nerva njani-tjetrit, lëre më me ja dorëzu rrogën kush-kujt.

I turpëruar që emri e zbulon para serbëve si mysliman, Kryeministri, harroi që kanë me ngu edhe shqiptarët kur serbisht i tregoi opinionit serb, se mbiemri i tij i vërtetë është Gjoka (po që e ka ndryshu me ju përshtat myslimanëve).

Se, njëmend, ‘Haradini’ nuk është mbiemër, po emër, mirë e ka Gjokoviçi, por nuk tregoi se cili zor e ka shti me ja kthy shpinën Gjokës (mbasi po paraqitet kaq trim).

Dhe tha se familja e tij janë katolike (demek s’janë ‘selaka’)..
Në vazhdën e budallallëkut të tij, spjegoi se shqiptarët nuk janë myslimanë, por jetojnë si të krishterë (demek si serbët, janë ‘të mirë’, të krishterë, e jo primitiva-myslimanë), se identitetin e kanë shqiptar.

Gazetari serb, nuk ia recitoi vjershën e njohur serbe ‘me opinga e kemi pushtuar Albaninë’ por e trajtoi si opingë, dhe e bëri të ndjehet mirë si opingë.

Ramush Gjokoviçi, si maca e zezë, mos ta kapërceftë udhën. Na la pa mendë.

I pamendi të lë pamend, ky duhet të jetë paradoksi.

(Ajo që më bie në sy kur e shikoj kah flet, është roli i viktimës që luan si maestro sharllatani, dhe pak mos me njoft e blen shtrenjtë, se ia del ta zgjojë tek ti një ndjenjë rahmeti, diqysh t’vjen gjynah prej tij, se e merr rolin e gjynahut. Dikush prej atyre që e kanë afër e konsideron sherr-budallë, dikush budallë, dikush thotë se ai për pare s’lë gjë pa bë (ama bash çdo gjë), por Ramush Gjokoviçi është ana e panjohur e shqiptarëve.
Që ka njeri që flet në emër të popullit kaq pa lidhje e pa trohë respekti, nuk e kishim marrë me mend.

Bile bile as që po na intereson çka po thotë Ramush ish Gjoka, e as çka ndodh me neve këtu.
(Pyetna për Shyhreten se a e don renë a jo, pyetna për Morenën a kish ble sot (si çdo ditë) një çantë të re (të zezë); pyetna a ish nda djali i Ilir Shaqirit prej gruas dhe çka i kish thënë Dema-Kadrisë, ne t’i japim përgjigjet n’sekondë…Këta bajatat e politikës nuk na interesojnë, prandaj ata bëjnë çka të duan me ne…).

Bile Ramushi u tregua i sinqertë serbisht, tha ‘në Kosovë nuk mund të punësohesh nëse nuk je i lidhur me ‘vlladën’.

3. E Xhavit Haliti (alias Xhavit Hajdari) tek dje u zbulu se ish hajn. Zbuluesi u vonu shumë derisa ka marrë guxim me na tregu. Por, Kimetja mendon (dhe është e bindur me çdo nerv e me çdo pikë gjaku) se Kosova çlirohet tek atë ditë kur nga pushteti, nga Institucionet dhe nga politika e direkt në burg (jashtë vendit) shkon Xhavit Haliti me bandën e tij.
Ai është ‘mbreti i të keqes’!

P.S. Pardon, nëse e kam gabim 😉!

Ramush H. në «TV HAPPY» të Beogradit: edhe një rrëshqitje kolosale

Përse, përse, përse kryeministri i Kosovës lejon që një televizion serb ta shndërrojë në figurë cirku?

Nga Enver ROBELLI

Nuk e kuptoj përse kryeministri i Kosovës i jep intervistë një televizioni propagandistik serb! Nuk e kuptoj përse kryeministri i Kosovës përpiqet të belbëzojë serbisht në një intervistë dhe kësisoj një pjese të madhe të shoqërisë serbe ia konfirmon paragjykimin ksenofob për shqiptarin që bart qymyr, për shqiptarin hamall, të pagdhendur, larg rrjedhave të civilizimit! Nuk jemi më në vitet ’30, kur Kosova e kishte vetëm Esad Mekulin për të protestuar kundër urrejtjes së jo pak serbëve ndaj shqiptarëve. Dhe s’kemi aspak nevojë që vetë kryeministri të rikthejë figurën e hamallit shqiptar që bart qymyr në lagjen Skadarlija të Beogradit dhe që ushtron zanatin e bukëpjekësit në Kragujevc dhe Kikindë. S’ka asgjë të keqe të jesh bukëpjekës, është profesion fisnik, por nëse një komb e sheh tjetrin vetëm si bukëpjekës dhe asgjë më shumë, atëherë hendeku mes dy popujve mbetet i madh.

Nuk e kuptoj përse kryeministri i Kosovës NUK E KUPTON se gazetari serb që e intervistoi gjatë gjithë kohës e nënçmonte, duke e trajtuar si një aktor të një cirku, si pjesëtar të një «race më të ulët»! Nuk e kuptoj përse kryeministri i Kosovës përpiqet të duket, demek, «cool» me serbishten e tij që për nga niveli nuk e kalon atë të argatit shqiptar në Vojvodinë, i cili, pasi kishte shkuar atje të qërojë kallamboq, ia dërgonte një fotografi familjes, në të cilën shihej mes dy demave dhe – për të mos lënë asnjë dilemë – poshtë fotografisë shkruante: «Nanë, unë jam në mes»! Nuk e kuptoj përse kryeministri i Kosovës flet, flet, flet në një intervistë me një kanal televiziv serb dhe në thelb nuk thotë asgjë. Ndoshta ka shumë për të thënë, por serbishtja e tij është aq nëntokësore, aq e varfër, saqë s’arrin të shpjegojë asgjë bindshëm.

Gazetari që e intervistoi kryeministrin e Kosovës shpërndau edhe një fotografi. Dhe kjo fotografi flet vetë: Millomir Mariqi, ish-kryeredaktori i revistës «Duga», ku në vitet ’90 botonte kolumnën e saj shtriga e kuqe Mirjana Markoviq, bashkëshortja e njëfarë Sllobodan Millosheviqit, pra Millomir Mariqi kishte nxjerrë këmishën mbi pantallona dhe dukej si një baletmaestër që e shëtiste kryeministrin e Kosovës nga një qoshe në tjetrën.

Nuk e kuptoj përse kryeministri i Kosovës bëhet pjesë e këtij patinazhi politik. Çfarë mesazhi politik dëshiron të përçojë? Inferior në të gjitha aspektet, ai s’arrin të thotë diçka më shumë përveç banaliteteve. Mbiemri im i lashtë ka qenë Gjoka – ashtu si Gjokoviqi juaj – pretendon kryeministri i Kosovës, me shpresën se kështu do ta entuziazmojë opinionin serb. Pastaj thotë se Kosova nuk ka politikë të jashtme, sepse ne bëjmë çfarë na thotë Amerika. Kështu nuk flitet as në kafehane, e lëre më në një intervistë televizive.

Mariqi e trajton kryeministrin e Kosovës si një kriminel, duke thënë se opinioni serb prej tij, pra prej Mariqit, pret që në këtë çast, ndërsa ndodhet përballë kryeministrit të Kosovës, të jetë një Millosh Obiliq apo një Gavrillo Princip. Millosh Obiliqi thuhet se e ka vrarë Sulltan Muratin në Betejën e Gazmestanit më 1389, kurse nacionalisti serb Gavrillo Princip e ka vrarë trashëgimtarin e fronit austro-hungarez Franz Ferdinand më 28 qershor 1914 – bash në përvjetorin e Betejës së Gazimestanit. Fatmirësisht, intervista e Millomir Mariqit me Ramush Haradinajn përfundoi pa gjakderdhje, por humbësi në këtë rast është kryeministri i Kosovës. Mariqi i tha në sy Haradinajt se më me dëshirë do ta vriste, sipas shembullit të «heronjve» mesjetarë dhe bashkëkohorë serbë. Meqë këtë s’mund ta bënte, zgjodhi ta «vriste» ndryshe, duke e trajtuar si kriminel. Përse politika e Kosovës ka rënë në këtë nivel? Përse lejohet ky degradim?

Ndoshta kjo nuk është fare risi. Kur qe zgjedhur kryeministër për herë të parë, Ramush H. foli për një gazetë austriake. Dhe për t’u dukur «cool», deklaroi se edhe shqiptarët duhet t’u kërkojnë falje serbëve për krime të luftës. Kështu vetë politikanët tanë i japin shans Serbisë për të bërë paralele në stilin: ju na vratë neve, ne ju vramë juve (nga pak).

E vërteta historike është se Serbia është përpjekur të kryejë gjenocid në Kosovë, një shtet, me tërë arsenalin e vet, ka masakruar mijëra banorë të Kosovës, duke zhbërë bazën e ekzistencës së një populli. Disa shqiptarë janë hakmarrë, kjo është e vërtetë, por në asnjë rrethanë nuk mund të bëhen paralele mes krimeve të luftës. Dhe shqiptarët mund të kërkojnë falje për krime tek atë ditë kur në Batajnicë të vendoset një pllakë përkujtimore për rreth 1000 shqiptarë të vrarë dhe të fshehur aty në varrezë masive dhe tek atë ditë kur një president apo kryeministër serb do të vijë në Krushë të Madhe dhe të kërkojë falje për barbarinë e forcave të shtetit të tij. Në vend se Kosova të ketë politikë të qartë shtetërore dhe kujtesë të kthjellët, ne kemi bajraktarë që dalin në «TV HAPPY» të Beogradit dhe bëhen gaz i botës.

Butrinti- i Trojës

Iliria ka patur 2 mbretëri dhe disa principata. Kurorat kryesore që i jepnin dinjitet dhe madhështi Ilirisë kan qene mbretëria e Albanëve dhe ajo e Epirit. Albanët kishin si kryeqendër Albanopolin, kurse epirotët Trojën (Butrintin e sotëm, të riemërtuar keshtu nga Heleni dhe Andromaka, e veja e vellait Hektor. Cifti vendosi te mos largohej nga rrenojat e Trojes se shkaterruar, sic beri Enea dhe Paridi)

Heleni dhe Andromaka qendruan mbi rrenoja te djegura dhe dalngadale, duke besuar edhe ne profecite, parashikimet e orakujve, filluan rindertmin e kryeqytetit te shkaterruar, duke i nderruar edhe emrin, nga Troja ne Butrint, nepermjet ritualit te flise se nje demi (buthrotum)… prej te cilit rrjedh ky emer qe njohim sot, Butrinti.

Kurse Finiqi, ishte qytet-shteti tjeter konkurent i Epirioteve. Troja (Butrinti) kontrollonte te gjitha kanalet e komunikimit ujor-detar. Te gjithe duhet t`i paguanin taksen e kalimit trojaneve, perfshi ketu edhe banoret e Finiqit, feakasit. Derisa nje dite u merziten, u morren vesh te gjithe bashke dhe vendosen ta sulmojne Trojen e bukur, e keshtu e rrenuan dhe e plaçkitën.

Por ajo mbeti perseri me e bukura e te gjitha kohrave. Ja, sikurse edhe sot, le me goje hapur cdo vizitor, edhe ata me te shetiturit, me te kulturuarit, me mendjemedhenjte. Iliada eshte konsumuar ne nje territor rreth 20-30 km anes Trojes, Butrintit.

Itaka e Uliksit ndodhet po aty afer, ne krahun jug-perendimor te Trojes, Butrintit, sot territor administrativ grek, ku deri para 30 vjetesh, te gjithe flisnin shqip, dialektin arvanitas (epirotas).

Personazhet e Iliades dhe territoret e vendeve te permendura ne te, jane rreth e rrotull Butrintit, Trojes… sespe Troja nuk ekziston tjeterkund, pervecse ne jug te Shqiperise, ne Butrint.

Historia e saj eshte nje histori rebelimi i me te vegjëlve, i peshes se madhe te taksave, nje histori zilie, smire, lakmie, urrejtjeje, sulmi, pabesie, plaçkitje dhe rrenimi deri ne ekstrem. Jo, kurre, asesi nuk eshte nje histori dashnoresh, bjondesh apo laviresh, siç duan te na e percjellin mësuesit e këqinj.

……

ENEIDA- Virgjili

“Ju të lumtun jeni, që sot e tutje s’keni
pse me e drashtë fatin e paqëndrueshëm,
ndërsa neve gjithnji po na përplas ndër dallgë të reja.
Ju preheni n’qetsi, nevojë nuk kenime rrahë detin si na,
dhe me kerkue Auzoninë, që kurrë me e kapë s’po e kapim.
Ju jeni tue e pa Ksantin e ri edhe Trojën e re,
që me duert tueja ndërtue e keni.
Pastë një fat mat’mirë e kurrë mos e provoftë furinë e grekve!
N’arrifsha ndonjëherë atje në Tiber e n’ato fusha që përreth tij shtrihen,
në pafsha me kto sy tue u ngrejtë krenare ledhet qe kombit tim i janë premtue,
kam m’u përpjekë të baj çka asht e mundur, që dy qytetet motra dhe dy popujt,
me t’njajtin gjak, që Epiri e Hesperia të cilët i bashkon një trung i vjetër,
Dardani dhetë zezat e përbashkëta veç një atdhe të jenë për zemrat tona.
Edhe kjo ndjenjë ndër nipa u trashigoftë!”

Këto janë disa nga fjalët e lamtumirës që Enea i drejtoi Helenit, ndërsa qëndronte pranë anijeve të ankoruara jashtë murevetë Butrintit, gati të nisej drejt Italisë.

Në versionin e historisë së Virgjilit, Enea sëbashku me familjen dhe shokët e tij arrin të gjejë një qytet jo vetëm të sunduar nga Heleni e Andromaka, sidhe bashkëkombasit e tij trojanë, por të ndërtuar sipas imazhit të vetë Trojës: ‘një Trojë e vogël, me një kopje të Pergamus-it të madh dhe një qytet ku Enea mund të përqafonte portalet e portës Skea.

Si rrjedhojë, fjalimi i tij në praninë e Helenit nuk është thjesht një përshëndetje personale duke njohur pozitën e këtij parashikuesi, por i drejtohet të gjithë banorëve të Butrintit me një aluzion të një prejardhjeje të përbashkët. Në fakt, siç e bën të qartë edhe gjysma e fundit e fjalimit të tij, lamtumira e Eneas kthehet në një premtim të një lidhjeje trashëgimie më të madhe që u bëhet të gjithë banorëve të Epirit, përtej kohës dhe historisë.

p.s.

Pra: EPIRI dhe DARDANIA bashkë nje Atdhe`.

Po përse kemi frike ta themi se Butrinti eshte pikerisht vete TROJA. As e vogel as e madhe. as e para as e dyta… por e vetmja TROJE qe ka ekzistuar ndonjehere. Kush e ka frike kete perfundim?! Perse?! Pse i behet kaq çensure ketij pohimi, ketij fakti, kesaj panorame kaq te qarte edhe ne ditet tona…?! (sh.autorit)

Ja se çfare sheh vet Virgjili, me syte e tij ne Butrint, kur miku i tij Perandori Jul Qezar, e dergon aty ne rezidencen e vet me ekskluzive, sepse Virgjili vuante nga azma, nga probleme te rrugeve te frymemarrjes.

Sapo ve kemben ne Butrint, Virgjili sherohet nga nje semundje qe po ia merrte shpirtin. Ai kollitej dhe nxirtte gjak, gje per te cilen u shqetesua edhe vet perandori, miku i tij, Qezari.

Sapo u riperteri, Virgjili poet e kronikant, i shkruan nje leter falenderimi dhe pershkruese mikut te tij Qezarit. Prej kesaj letre, merr fill i gjithe rrefimi i tij lirik Eneida, e cila transformohet ne nje veper madheshtore qe fsheh te verteta te medha, te palexuara deri me tani.

Vete Ugolini, dijetari, historiani, arkelologu, antropologu italian i viteve 30-të, duke lexuar pikerisht Eneiden e Virgjilit, kthehet ne brigjet joniane dhe zbulon se poshte kodres se mbuluar me balte, shkurre dhe peme, ndodheshin rrenojat e nje Qyteti unik, eksluziv te lashtesise. Butrinti. TROJA.

Flitet per Troiën por ne fakt nuk ka asnje gjetje, asnje rrenoje, perveçse Butrintit, me te gjitha karakteristikat e asaj qe pershkruhet edhe tek Iliada, nga vete Homeri. Me mure te trashe e gure te medhenj, nga brenda te veshur me ar, i mbinkarkuar me lluks, art dhe detaje mbreterore. I rrethuar me uje, ne nje klime perfekte.

E pas Homerit, ai qe shkruan eshte Virgjili… Ja se ç`thotë ai vete, kur i rrefen Qezarit per ate qe e ka mahnitur me shume.

….

Eneida, Libri III

Pas vdekjes së Neoptolemit, nga mbretëria i ra
një pjesë Helenit, i cili këto vise i quajti Kaoni
nga emri Trojan Kaon;
Dhe në këto kodra një Pergam të ri
ndërtoi bashkë me një kështjellë trojane
… kur ja, nga qyteti, heroi,
i biri i Priamit, Heleni, i shoqëruar nga një turmë, vjen;
na njohu dhe plot me gëzim na shpuri në pallat
ku për çdo fjalë, që thonim ai lëshonte lotë.
Para unë eci e shoh një Trojë ndërtuar sipas shembullit të së madhes,
një Pergam dhe një përrua të thatë me emrin e Ksanthit,
duke hyrë putha prakun e portës Skea.
Gjithashtu edhe shokët e mi teukrët u gëzuan që gjetën një qytet mik.
Mbreti i priti në portikët e gjerë të pallatit;
Në mes të sallës rreth tryezave zbraznin kupat për nder të Bahut,
pinin me enë të arta dhe bënin flijime… plazhe shume afer Butrintit-Trojës.

Me ne fund, historia po kthehet me koke larte. Tanime po flasin te gjithe, edhe te vdekurit e pakallur, ata qe kane patur mundesine dhe lejen per te folur ne emer te te gjitheve, por qe s`e kane bere, per arsye mediokriteti dhe interesa personale…

Bazat shqiptare në dispozicion të ushtrisë amerikane, Xhaçka: Çfarë më tha sekretari Mattis…

Ministrja e Mbrojtjes Olta Xhaçka, në përfundim të vizitës së saj zyrtare në Shtetet e Bashkuara ka zbuluar detaje ng takimi me Sekretarin amerikan të Mbrojtjes, James Mattis

Në një intervistë për Zërin e Amerikës, Xhaçka tha se i ka vënë në dispozicion SHBA dhe NATO-s, bazat e ushtrisë shqiptare, ajrore, detare dhe ato tokësore.

Por duket se Xhaçka nuk ka marrë një premtim nga Mattis nëse SHBA do të vendosë të ketë prezencë ushtarake në Shqipëri.

Sipas ministres Xhaçka, vendi ynë nuk kërcënohet vetëm nga influenca e Rusisë por edhe nga “Influenca nga Jugu”. Xhaçka përmendi këtu ekstremizmin fetar.

Cilat janë pritshmëritë tuaja lidhur me këtë kërkesë?

Në radhë të parë unë dua të vlerësoj angazhimin operacional të FA të Shqipërisë që kanë realizuar këto vite. Ne jemi për NATO-n por edhe për SHBA një faktor stabiliteti në rajon.

Ne diskutuam për të gjitha sfidat jo vetëm për rajonin por edhe më gjerë. Kërkesa jonë vjen edhe si rezultat i faktit që NATO sot nuk ka kapacitete të saja në Ballkanin Perëndimor. Duke patur parasysh këtë bëmë një kërkesë për të vënë në dispozicion të gjitha bazat tona.

A keni marrë ndonjë sinjal se NATO ka interes të ketë një bazë të tillë?

Sekretari Mattis u shpreh shumë i predispozuar për t’i konsideruar këto kërkesa. Megjithatë unë mendoj që një prezencë e NATO apo SHBA në një vend që ka treguar gjatë gjithë këtyre viteve se mund të jetë një aleat shumë i denjë, do të ishte një mundësi e mirë për modernizimin e forcave tona. Padiskutim që kanë të bëjnë me ndikimin rus por edhe nga Jugu, ekstremizmi fetar.

Kjo kërkesë është bërë edhe më herët dhe duket se nuk ka një aprovim.

Ne nuk po diskutojmë për aprovim por për të thelluar bashkëpunimin me NATO dhe aleatët.

Ju folët dje për një rritje të ndikimit rus në Shqipëri, por përmendët se janë vënë re qëllime në rritje nga vende të tjera si Kina dhe Turqia.

Nuk besoj se këto janë çështje për t’u diskutuar në thellësi në një studio televizive. Por është e vërtetë ajo që thashë më parë, influenca nga Rusia por edhe nga Jugu. Ne i konsiderojmë këto bashkë me aleatët, sigurisht disa janë për t’u marrë seriozisht e disa jo.

I kam kërkuar kësaj kompanie të konsiderojë rritjen e kapaciteteve dhe ndonjë investim tjetër. Menaxhimin e sistemit e kryen Lockheed Martin dhe Gem electronica. I kam këruar që të bëjnë një vlerësim të gjithë sistemit të monitorimit ajër, tokë, det. Si dhe të kenë një prezencë të shtuar të investimeve të indistrisë amerikane në vendin tonë.

Si i përgjigjeni zërave për fikje të radarëve?

Tërësisht të pavërteta, fikja e radarëve nuk ekziston.

Kush janë veteranët mashtrues që detyruan një grua për seks me pagesë? Flet Hysni Gucati

Kryetari i Organizatës së Veteranëve të Luftës së UÇK-së, Hysni Gucati, thotë se nuk e di se kush janë gjashtë personat e kësaj organizate ndaj të cilëve EULEX-i të mërkurën ngriti aktakuzë për mashtrim me lista të veteranëve

Në një prononcim të shkurtër për Gazetën Express, i pari i organizatës së veteranëve, tha se edhe ata janë informuar në media për aktakuzën.

“Me dite nuk e dimë kush janë. Edhe ne përmes mediave kemi dëgjuar”, tha ai përmes telefonit.

Ndryshe, EULEX ka ngritur aktakuzë ndaj gjashtë personave që dyshohen se kanë ushtruar ndikimin e tyre që në këmbim të pagesave deri në 1 mijë euro, të sigurohet statusi dhe pensioni i veteranit të UÇK-së.

Aktakuza, sipas njoftimit të Prokurorisë së Shtetit, përfshin edhe detyrimin në prostitucion, duke pretenduar se njëri nga të akuzuarit ishte përfshirë edhe në shtytjen dhe aranzhimin e marrëdhënieve seksuale me pagesë ndërmjet një gruaje dhe disa burrave, duke përfituar nga kushtet e rënda ekonomike të saj.

“Policia e Kosovës dhe e EULEX-it i kanë filluar hetimet e tyre të përbashkëta në janar të vitit 2016. Hetimet kanë sjellë deri te zbulimi i një rrjeti ilegal të tregtimit të armëve dhe një sasie të armëve që përbëheshin nga eksplozivë dhe dy armë automatike. Përveç këtyre, në posedim të pandehurve ishin kapur edhe disa armë tjera të ndryshme”, thuhet në njoftim.

Sipas këtij njoftimi prokuroria pretendon se të pandehurit kanë ushtruar ndikim në mënyrë që të siguronin statusin dhe më pastaj edhe pensionin e Shoqatës së Veteranëve të Luftës të UÇK-së në këmbim të një pagese deri në një mijë euro.

Të pandehurit kësisoj e kanë dëmtuar buxhetin shtetëror të Kosovës, thuhet në kumtesë, përcjell Gazeta Express.

“Tre të pandehur janë akuzuar për veprat penale në lidhje me këto veprimtari (Ushtrim i ndikimit, Mashtrim dhe Falsifikim të dokumenteve), nga të cilët dy ishin falsifikuesit e këtij statusi me anë të mashtrimit, ndërsa njëri ishte përfitues i statusit të falsifikuar të veteranit të luftës”.

“Në të njëjtën kohë, njëri nga të pandehurit ishte përfshirë edhe në shtytjen dhe aranzhimin e marrëdhënieve seksuale me pagesë ndërmjet një gruaje dhe disa burrave; duke përfituar nga kushtet e rënda ekonomike të saj dhe duke përfituar nga kjo veprimtari”, thuhet më tej në njoftim. Aktakuza është ngritur në Gjykatën Themelore të Mitrovicës.

Zbulimi i madh në Rusi, 300 tulla me alfabetin më të vjetër të shqipes

Me një shqipe të shkëlqyer, të cilën e ka mësuar nga dy pedagoget ruse që kishin jetuar në Shqipëri në vitet ’50, Gertruda Intrei dhe Irina Horonina, studiuesi bjellorus Aleksandër Novik rrëfen ekskluzivisht për “Shqiptarja.com” një nga zbulimet më të mëdha në Rusi të trashëgimisë kulturore shqiptare

Në më shumë se dhjetë shekuj arkeologji, faktet e ekzistencës së një alfabeti shqip mungojnë. Mbishkrimet e zbuluara më së shumti janë ose në alfabetin latin, ose grek, dhe ka vetëm ndonjë gjurmë të pastudiuar ende të alfabeteve të vdekura të shqipes…

Por ja, në vitin 2015, arkeologu rus Dmitry Zenyuk ka zbuluar në fshatin Margaritovo në zonën e Uzovit, Rusi, mbishkrime në gjuhën shqipe të shkruara në tulla. Në fillim, kur arkeologët zbuluan objektet me mbishkrimet shqipe, i krahasuan me Alfabetin e Elbasanit dhe u mendua se ishte një alfabet që shqiptarët e Ukrainës e kishin marrë me vete.

Për fat të keq, historia e vajtjes së një numri të madh shqiptarësh në territorin e Perandorisë Ruse, për studiuesit shqiptarë është pothuajse e panjohur. Për shumë vite, kjo histori ka qenë e panjohur, jo vetëm për shoqërinë ruse, por edhe për shkencëtarë dhe specialistë në fusha të ndryshme të disiplinave humanitare.

Zbulimi i 200 tullave ku janë ruajtur shkronja e fjalë shqipe ka tronditur tashmë opnionin shkencor, ndërkohë që sot në muzetë ruse numërohen rreth 300 copë të ngjashme. Fakti që për dy shekuj mërgimi në Rusi dhe tre shekujt të tjerë në Bullgari shqiptarët e Ukrainës kanë ruajtur identitetin, traditat dhe gjuhën shqipe, nuk ka befasuar vetëm studiuesin e njohur Aleksandër Novik, por edhe albanologë të tjerë të huaj.

Nëpërmjet kësaj interviste Aleksandër Novik zbulon një faqe të panjohur të trashëgimisë shqiptare, një monument që ruhet përtej këtij vendi dhe larg syrit të studiuesve shqiptarë apo vëmendjes së Akademisë së Shkencave të Shqipërisë…

Dhe me sa duket këtë vit, pas përpjekjeve për reformimin e Akademisë, trashëgimia e shqiptarëve të Ukrainës po merr vëmendjen e merituar. Aleksandër Novik u nderua pak ditë më parë në Tiranë me Çmimin Kombëtar të Akademisë së Shkencave për vitin 2017, për studimet e tij për shqiptarët e Ukrainës.

Për “Shqiptarja.com”, Aleksandër Novik ka rrëfyer se në Rusi ccështja e studimit të diasporës shqiptare është shumë e rëndësishme. Sipas Novik gjatë shekullit të 20-të në Rusi janë bërë zbulime dhe analiza shkencore me nivel të lartë për të folurën shqipe në vendbanimet e jugut të Ukrainës, në rajonet e Odesas she Zaporozhies, ku nisi edhe periudha e themelimit të kolonisë së parë të “Karakurtit” që i takon fillimit të shekullit të 19-të, më saktë vitit 1811.

Intervista

Zoti Novik, çfarë ju ka nxitur ju për të pasur një kontakt me shqiptarët e Ukrainës dhe të nisnit studimet për këtë minoritet etnik?

-Në jug të Ukrainës ka katër fshatra shqiptarë. Paraardhësit e shqiptarëve të sotëm të Ukrainës kanë ikur nga krahina e Korçës dhe zonat rreth saj afërsisht. Ne supozojmë se kanë ikur pesë shekuj më përpara. Ata kanë ikur në lindje të Bullgarisë. Në rajonin e Varnës në Bullgari shqiptarët kanë jetuar afërsisht tre shekuj, edhe në fillim të shekullit të 19-të ata kanë ikur në territoret e perandorisë ruse për shkak të luftrave ruso-turke.

Deri tani ata kanë ruajtur gjuhën e tyre amtare. Kuptohet që shqiptarët që janë atje flasin shqip, kuptohet në gjuhën arkaike. Ata flasin “klisha” dhe jo “kisha”, ata flasin “gluha” e jo “gjuha”, ashtu siç flasin edhe arbëreshët e Italisë.

Ju vetë jeni ukrainas, shqiptaro-ukrainas apo rus?

-Jo nuk jam shqiptar, nuk jam ukrainas, nuk jam rus. Në fakt kam prejardhje bjelloruse, jam bjellorus, por kam lindur në Rusi, në Magadan, në verilindje të Rusisë shumë afër nga Alaska nga Amerika e Japonia, por shkollën e mesme e kam mbaruar në Bjellorusi dhe pastaj kam vazhduar studimet e mia në Petërburg, në Universitetin shtetëror të San Peterburg dhe pas mbarimit të Universitetit kam mbaruar studimet pasunivesitare në muzeun Punskamera dhe punoj në këtë muze tani. Jam drejtor i Departamemetit të Studimeve Europiane, dhe vazhdoj të jap ligjërata në Universitetin e Shën Petërburgut.

Cili ka qenë shkaku që ju frymëzoheni nga tradita të harruara të popujve ose të vetë popujve të harruar?

-Është profesioni im. Kam mbaruar studimet pasunivesitare dhe për mua është interesanate dhe e rëndësishme që të zbulojë të studiojë ruajtjen dhe traditën e popujve ballkanikë.

Kur keni ardhur për herë të parë në Shqipëri?

-Në Shqipëri? Shumë interesante kjo. Për herë të parë unë isha në trojet shqiptare në Kosovë në vitin 1990, dhe pastaj pas dy vjetësh në vitin 1992 kam ardhur për herë të parë në Shqipëri.

E dinit mirë shqipen që në atë kohë?

-Normale, natyrisht që e dija sepse shqipen unë e kam studiuar në Universitetin e Shën Petërburgut.

Kur ratë në kontakt me gjuhën shqipe të folur, vutë re ndonjë diferencë me atë që kishit mësuar?

-Jo. Unë e kam mësuar gjuhën shqipe me pedagogë shumë të mirë në Universitetin e Petërburgut. Për shembull Gertruda Intrei ka jetuar këtu në Shqipëri në vitet ‘50 dhe pastaj vazhdonte të punonte në Universitetin e Petërburgut. Unë isha student i saj. Këtu në Shqipëri ka filluar studimet në fund të viteve ‘50 edhe Irina Horonina. Kur isha për herë të parë, jo vetëm në Shqipëri, por edhe në Kosovë unë kam komunikuar pa problem.

Shqipëria ka jetuar në diktaturë dhe e izoluar, ju si albanolog a lejoheshit vinit në vendin tonë?

-Jo vendet tona ishin ndarë për shkak të politikës dhe para viteve ‘90 nuk mund të vija. Nuk ksistonin marrëdhëniet diplomatike, politike, tregtare e kulturore

Kur i takoni shqiptarët e Ukrainës, çfarë gjërash të veçanta keni zbuluar në karakterin e tyre dhe që u bënë përshtypje më shumë?

-Për mua është çudi që së pari shqiptarët e Ukrainës kanë ruajtur gjuhën e tyre amtare dhe vetëdijen pothuajse për pesë shekkuj, në një kohë që nuk kishin raporte me Gadishullin e Ballkanit për dy shekuj, kur u zhvendosën në Rusi dhe për mua kjo përbën një rast të veçantë dhe me shumë interes në shkencat që unë studioj. Ata kanë ruajtur gjuhën amtare dhe vetëdijen etnike.

Para tre vjetësh në një seminar të Kosovës ju shpallët se kishit zbuluar mbishkrime në një alafabet të veçantë të shqipes rreth 500-vjeçare dhe kjo më la shumë mbresë. “Shqiptarja.com” bëri një lajm që ngjalli interes të madh tek lexuesit. Ku bazohet ky studim juaji. Si zbuluan këto dokumente?

-Këto dokumente nuk u zbuluan në territorin e Ukrainës, por në territorin e Rusisë së sotme në brigjet e detit Azov në fshatin Margaritovo. Tre vitet e fundit unë shkova bashkë me studentët e kolegët e mi në jug të Rusisë, në brigjet e detit Azov, në rajonin e Ostovit. Në fund të sheklullit të 18-të në këtë vend ishin në themeluar disa fshatra, domethënë Margaritovo, Epirski, Albanski, domethënë fshati i Albanëve, i shqiptarëve. Para 20 vjetësh arkeologu rus Midriz Injuk ka zbuluar disa tulla me mbishkrime të sistemit të vjetër të shqipes.

I keni ju fotografitë me këto tulla?

-Po po kemi i kemi, dhe janë zbuluar rreth 200 tulla ku janë ruajtuar shenjat e sistemit të shkrimit të vjetër të shqiptarëve, ndërsa duke i mbledhur të gjitha zbulimet janë rreth 300 kopje të tilla. Themeluesi i fshatit Margaritovo është Margaret Bllazon, dhe për të ka pasur diskutime se është edhe me origjinë greke, por kjo ngatërrohet, sepse kanë ardhur në Rusi shqiptarë nga Shqipëria dhe shqiptarë të Greqisë, që i quanin “Arvanutë të Greqisë” dhe “Arvanutë”. Ky problem ende diskutohet. Margariti ishte njeri pasur dhe unë mendoj se ai do të bënte fare mirë ndërtime me tulla me shenja të shkronjave greke, po të ishte grek, dhe s’kishte arsye t’i bënte në një gjuhë që s’ishte e askujt aty në Rusi. Aty para disa vjetësh arkeologu rus, Dmitry Zenyuk, ka zbuluar një sistem të shkrimit shqiptar. Themeluesi i fshatit Margariti mendohet se ishte shqiptar nga Kreta dhe ai ka marrë shumë tokë nga qeveria ruse për shërbimin e tij në ushtri dhe kishte afërsht 200 kilometra tokë. Kështu ai ka organizuar një ndërmarrje të tillë që ta rrethonte një pjesë të madhe me tulla dhe në çdo tullë të kishte një shenjë, shkronjë shqipe. Në korrik do shkojmë përsëri në atë zonë dhe ndoshta do të zbulojmë artefakte të reja. Në zonën e Detit Azov nuk flitet më në gjuhën shqipe, por popullata ka mbajtur kujtime për arnautët të cilët janë themeluesit e këtij fshati dhe vendbanimet përreth.

Kur u bë lajmi për alfabetin e rrallë të zbuluar në letër, kureshtje të madhe pati edhe i ndjeri Robert Elsie, që më pyeti për burimin e lajmit, pasi ju supozonit se mund të bëhej fjalë për Alfabetin 400-vjeccar të Elbasanit. Keni biseduar për këtë ju me Elsie?

-Këto mbishkrime që janë ruajtur në këto tulla, unë mendoj se janë pjesë e sistemit të vjetër të shkrimit të shqipes. Në fakt nuk është Alafabeti i Elbasanit, sicc u mendua në fillim, por është një alfabet tjetër. Jemi duke vijuar studimet dhe në korrik ne do të shkojmë sërish në Margaritovo për ekspeditë me kolegët. Kemi biseduar edhe me Elsie. Ne mendojmë se është një alfabet tjetër edhe më i hershëm, me më shumë shkronja. Ideja për një alfabet më të hershëm ishte e Elsie. Kështu që do të vijojmë zbulimet tona.

Në këtë territor, ekspedita jonë e organizuar nga Universiteti Shtetëror i Shën Petersburg në vitin 2015 ka grumbulluar shumë materiale, tregime, etj. Në lidhje me praninë e shqiptarëve në shekujt e 18-të dhe 19-të. Kështu në fund të shekullit të 18-të, në rajonin e Azovit u themelua fshati Margaritovo, emri i të cilit është i lidhur ngushtë me Margaret Bllazon, zyrtar i lartë, me origjinë nga shqiptarët e mërguar aty.

Më lejoni ju bëj një pyetje jashtë profesionit, cili është opinioni juaj për vendimin e largimit të Ambasadave ruse nga vendet e Ballkanit dhe Europës?

-Opinioni im privat dhe personal është që është gabim. Për jetën njerëzve puna e diplomatëve është shumë e rëndësishme, dhe na duhet të kemi raporte të mira, marrëdhënie të mira, dhe diktati në këtë mënyrë ndikon keq mes marrëdhënieve mes popujve, mes vendeve të ndryshme. Na duhet të diskutojmë probleme nga më të ndryshmet.

Sa ka ndihmuar Ambasada Ruse gjatë pranisë së saj në Shqipëri për të thelluar studimet për shqiptarët e Ukrainës?

-Tek ne institucionet shkencore punojnë vetë dhe nuk kanë ndikim nga politikanët dhe nga qeveria. Unë për shembull mund të merrem me çdo popull në tërë botën, pa asnjë diktat nga Këshilli Shkencor. Jemi të lirë në zgjedhjen e studimeve tona. Jemi të lirë në veprimet tona.

…………………………………

Zbulimi i tullave

“Letrat” e dheut të harruar, ruhen shqip në tulla të lashta në Margaritovo

Sipas Aleksandër Novik në korrik të vitit 2015 në fshatin Margaritovo të rrethit Azov, në rajonin e Rostovit, ka shkuar për të punuar një ekspeditë etno-gjuhësore nga Univesiteti i Shën Petersburg-ut. Arsyeja e mbërritjes së tyre atje, ishte zbulimi i një monumenti të rrallë të trashëgimisë së lashtë shqiptare. Objektet e gjetura ishin rreth 200 tulla me mbishkrime të ngjashme me tre alfabetet e përdorura në Shqipëri rreth 400-500 vjet më parë, si ai i Elbasanit, i Vithkuqit dhe Alfabeti i Veso Beut, që kishin përkatësisht 53 shkronja, 31 shkronja dhe 22 shkronja.

Pas këtij zbulimi që bëri bujë në Moskë në vitin 2015, arkeologu Dmitry Zenyuk në një konferencë për mediat është shprehur se:

“Në fakt, ky është një zbulim që u bë për një kohë shumë të gjatë. Tulla e parë e ngjashme që kam gjetur ishte kur isha nxënës në klasën e tretë. Ndërsa në këtë moment nga zbulimet e bëra tulla të tilla njihen me rreth 300 kopje.

Në vitin 2007 kemi bërë një krahasim të letrave të shënuara në tulla me gjuhën e Elbasanit, ku gjatë kësaj kohe u përgatit një bazë teorike dhe u bënë tabelat krahasuese. Po kjo punë nuk ishte e mjaftueshem pa marrë mendinin e skstertëve shqiptarë.

Vetëm tani, për herë të parë, mund të deklarojmë zyrtarisht se në jug të Rusisë është hapur një monument që dokumentimin e shkrimit të vjetër të shqiptare.

Dhe është e mahnitshme! Në botë mbijetojnë disa disa shembuj të përdorimit të alfabetit të vdekur të shqipes në arkivat shtetërore në Tiranë, ku një nga ato është “Bibla e Anonimit të Elbasanit” dhe disa letra nga tregtarët dhe artizanët nga Elbasani të afërmit e tyre të mërguar.

Prandaj gjetjet nga fshati Margaritovo janë me interes serioz shkencor!”. Këto kanë qenë deklaratat e arkeologut Dmitry Zenyuk, pas zbulimit të tullave me mbishkrime në gjuhën shqipe./Shqiptarja.com

Trump konfirmon takimin sekret Pompeo-Kim në Phenian

Presidenti i SHBA Donald Trump konfirmoi të mërkurën se drejtori i CIA-s, Mike Pompeo, ka patur një takim sekret në Phenian me udhëheqësin e Koresë së Veriut, Kim Jong Un

“Takimi shkoi shumë mirë dhe u krijua një marrëdhënie e mirë,” tha zoti Trump në Twitter. “Hollësitë e Samitit janë duke u përpunuar. Çnuklearizimi do të jetë një gjë e mirë për botën, por edhe për Korenë e Veriut!” shkruante ai.

Presidenti Trump tha dje se Shtetet e Bashkuara dhe Koreja e Veriut “kanë patur bisedime në nivelin më të lartë” por pa dhënë hollësi.

Gazeta Washington Post, e cila e njoftoi e para takimin mes zotit Pompeo dhe udhëheqësit të Koresë së Veriut, tha se shefi i CIA-s ishte në Phenian gjatë fundjavës së Pashkëve, pak pasi ishte emëruar për postin e Sekretarit të Shtetit.

Sekretarja e Shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Sarah Huckabee Sanders, tha se Presidenti Trump dhe udhëheqësi koreanoverior nuk kanë folur drejtpërdrejt me njëri-tjetrin.

Zoti Trump ka në plan të takohet me Kim Jong Unin në fillim të qershorit, me synimin që Koreja e Veriut t’i japë fund programit të saj të armëve bërthamore, që përbën një kërcënim në rritje për Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tyre në rajon.

Kompanitë serbe dominojnë panairin në Kosovë

Në Kosovë është hapur panairi i përgjithshëm ndërkombëtar “Prishtina 2018”, ku nga 174 kompani pjesëmarrëse më shumë se 50 për qind janë nga Serbia, e cila mbetet partneri kryesor në tregun e Kosovës

Produktet në këtë panair po prezantohen edhe nga kompanitë vendore si dhe nga vendet si: Austria, Turqia, Gjermania, Italia, Çekia, Italia, Kroacia, Shqipëria dhe Zvicra. Kompanitë nga Serbia, pjesëmarrëse në këtë panair, thonë se janë të pranishme në tregun e Kosovës ndër vite, derisa disa prej tyre synojnë tregun e Kosovës.

Në anën tjetër, kompanitë nga Kosova ankohen se me shumë vështirësi arrijnë të jenë pjesëmarrëse në panairet që organizohen në Serbi, andaj si rrjedhojë, thonë se janë shumë pak të pranishme në atë treg.

Sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës, brenda një viti, Serbia eksporton mallra në Kosovë në vlerë prej rreth 400 milionë euro, derisa eksportet e Kosovës në Serbi në vit nuk e kalojnë vlerën prej 40 milionë euro.

Teuta Kurshumlija, menaxhere e eksportit në kompaninë ‘Stone Castle’ në Rahovec, e cila merret me prodhimin e rrushit dhe pijeve alkoolike, thotë se kanë arritur të depërtojnë me produktet e tyre në shumë vende të botës, por me shumë vështirësi dhe në nivel shumë të ulët të eksportit në Serbi.

Ajo thotë se Serbia u vendosë barriera të shumta produkteve nga Kosova. “Në tregun e Serbisë një nga problemet kryesore që kemi pasur gjatë panairit të fundit kanë qenë formalitet, kemi pasur probleme deri sa ka arritur malli në panair. Panairi kishte filluar derisa ne nuk i kemi pasur produktet e vendosura, ka probleme burokratike, shumë herë na ndodh edhe kur dërgojmë mostrat kemi probleme me dërgesa. Shteti i Serbisë nuk i pranon mbishkrimet ku shkruan Republika e Kosovës, të gjitha këto janë çështje burokratike që pengojnë punën tonë”, thotë ajo.

Arben Ferizi menaxher i shitjes në kompaninë “Apetit” nga Vushtrria, e cila merret me përpunimin dhe prodhimin e produkteve të mishit thotë se janë prezent në tregun e Kosovës dhe arrijnë të ekspertojnë në Maqedoni dhe Shqipëri.

Ai thotë se janë të gatshëm të jenë të pranishëm edhe në tregun e Serbisë, por që për shkak të problemeve që mund t’u paraqiten në këtë treg, nuk kanë tentuar që jenë prezent.

“Për momentin nuk ka ndonjë plan afatshkurtër për hyrje ne tregun serb, është një treg i madh dhe për një kompani si ne është i rëndësishëm, por që produktet kosovare hapsin në vështirësi në këtë treg. Realisht nuk kemi tentuar që të gjejmë ndonjë distributor të mishit në Serbi”, thotë Ferizi.

Megjithatë, me një problem të tilla nuk përballen kompanitë nga Serbia që eksportojnë në tregun e Kosovës.

Mirko Asanoviq përfaqësues i kompanisë Aleva nga Serbia tregon se për shumë vite i plasojnë prodhimet e tyre në Kosovë dhe se tani janë duke hulumtuar kërkesat e tregut. Ai thotë se varësisht kërkesave i plotësojnë ato përmes prodhimeve të tyre.

“Mendoj që panairet janë një mundësi e mirë që ekonomistët të takohen. Pjesëmarrja e madhe e ekspozuesve nga Serbia në këtë rast e dëshmoi këtë. Do të thotë interes ka për bashkëpunim dhe mendoj që ekonomia është gjithmonë mbi të gjitha”, tha Asanoviq.

Përfaqësues të Odës Ekonomike të Kosovës dhe të Serbisë kërkojnë që bizneset t’u drejtohen odave dhe Bordit Rajonal në rast të problemeve që mund t’i kenë me eksportin e produkteve të tyre në Serbi.

Marko Cadez kryetar i Odës Ekonomike të Serbisë thotë për Radion Evropa e Lirë se në çdo panair të bujqësisë që organizojnë me Odën Ekonomike të Kosovës kanë bashkëpunim.

“Unë personalisht si kryetar i Odës Ekonomike të Serbisë, por edhe si kryetar i bordit tonë drejtues të Odës Rajonale për Ballkanin Perëndimor u bëj thirrje që kushdo që mendon se e ka ndonjë problem dhe nuk po mund të futet në treg ne jemi këtu që të ndihmojmë”, thotë Cadez.

Ai thotë se bizneset mund t’u drejtohen odave dhe Bordit Rajonal, ndonëse e pranon se ka edhe probleme që nuk mund të zgjidhen në këtë formë, ngase ato i takojnë politikës.

“Natyrisht disa probleme ne nuk mund t’i zgjidhin”, thekson ai, duke rikujtuar se shumë nga çështjet e tilla janë duke u trajtuar në kuadër të dialogut për normalizimin e raporteve Kosovë – Serbi. Por, përfaqësuesve ekonomik, sipas tij, u intereson që edhe ato probleme të zgjidhen sa më shpejtë.

Ai tregon se tani në panairin që organizohet në Novi Sad, javën tjetër, do të marrin pjesë 70 ndërmarrje nga Kosova.

Cadez thotë po ashtu se kohët e fundit ka vërejtur rritjen e eksportit të mallrave edhe nga Kosova në Serbi, marrë parasysh që Serbia dominon me prodhimet e saj në Kosovë.

“Për ne është me rëndësi që këta numra t’i balancojmë”, thekson Cadez, duke rikujtuar se një balancë i tillë tashmë është arritur me Shqipërinë.

Ndërkaq, kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës Safet Gërxhaliu tha për Radion Evropa e Lirë se bilanci tregtar me Serbinë nuk është i dëshiruara, por që partneriteti duhet të avancohet.

Megjithatë, sipas tij, deklaratat se bizneset kanë barriera dhe nuk mund të jenë prezent në panairet në Serbi nuk qëndron.

“Vetë fakti që e kemi këtë bashkëpunim të mirë ekonomik mes Odës Ekonomike të Kosovës dhe të Serbisë probleme të tilla nuk janë adresuar asnjëherë. Vlen të theksohet se në tre vitet e fundit kemi pasur mbi 3000 mijë takime ku bizneset vendore janë takuar me bizneset e rajonit në veçanti nga Serbia, vetë fakti që kemi qenë pjesëmarrës me ekipe deri ne 100 kompani në panairin e bujqësisë në Novi Sad dhe të ndërtimit në Beograd e flet demanton një deklaratë që ka barriera”, thotë Gërxhaliu.

Panairi i përgjithshëm ndërkombëtar “Prishtina 2018” do të zgjasë deri më 21 prill.