Lajm.co

Detaje të panjohura nga vrasja e Esad Pashë Toptanit

I implikuar direkt në 10 vrasje. I akuzuar për 20 vjedhje, grabitje prone e abuzime të këtij lloji.Në tri raste kishte tradhtuar hapur Shqipërinë, duke dhuruar territore në këmbim të parave. Ishte vënë në shërbim të Italisë, Serbisë, Malit të Zi, Francës, Greqisë, në interes të pushtetit të vet dhe kundër Shqipërisë

Nga Roland Qafoku*

Vrasjen e Esad Pashë Toptanit nuk e mendonte vetëm Avni Rustemi. Atë të diel të 13 qershorit të vitit 1920, në vend të 2 plumbave nga pistoleta “Smith & Ëesson” Esad Pashë Toptani mund të kishte marrë edhe një tufë me lule si dhuratë për datëlindje.

Por fiks në ditën që pashai mbushte 57 vjeç, studenti nga Libohova e qëlloi për vdekje teksa po dilte nga hotel “Continental” në Paris, duke kryer kështu vrasjen më të bujshme të kohës, por edhe një nga më të bujshmet në historinë e Shqipërisë.

SKENA E VRASJES

Ishte ora 13.00. e 13 qershorit kur Esad Pashë Toptani doli nga hotel “Continental” në Paris.

Atë ditë mbushte 57 vjeç dhe kishte vendosur që datëlindjen ta festonte në “L’Escargot d’Or”, një nga lokalet më luksoze të Parisit në shoqërinë e dy personave: të së dashurës franceze, 22-vjeçares Eliz Dyfur, me të cilën bashkëjetonte prej dy vitesh, dhe të të nipit, Xhemil Bej Vlorës, që ndodhej në Paris.

Porositi te recepsionisti një makinë, e cila u parkua përpara hotelit; teksa Xhemili dhe Eliz u futën në makinë, Esadi po ecte disa metra prapa tyre.

Në këtë moment, krejt paparitur, studenti Avni Rustemi iu afrua Esadit nga prapa dhe, pa i thënë asnjë fjalë, e qëlloi me pistoletë dy herë. Herën e parë plumbi e kapi në pjesën ku qafa bashkohet me kurrizin, e ndërsa Esadi po rrëzohej, e qëlloi sërish përpara në anën e zemrës.

Esad Toptani vdiq në vend, kurse veprimi tjetër i atentatorit ishte hedhja e pistoletës mbi trupin e viktimës. Avni Rustemi nuk bëri ndonjë përpjekje për t’u larguar nga vendi i krimit.

Kjo u dha mundësi dy rojeve të sigurisë së hotelit dhe disa kalimtarëve të rastit ta kapnin duke ushtruar dhunë. Mbërritja e një polici që kaloi aty rastësisht u shoqërua me shtrëngimin e prangave në kyçet e duarve të tij.

EKZEKUTIMI

Avni Rustemi nuk e kishte takuar Esad Toptanin asnjë herë në jetën e tij. Por ama ato 5 herë që e kishte parë, e kishte fiksuar mirë.3 Të paktën, sipas dëshmisë së tij përpara komisarit francez Eugene Jublen, ai ndodhej rastësisht përpara derës së hotel “Continental”, kur befas doli prej andej gjenerali.

Në momentin kur e dalloi që ishte pikërisht ai, mendja i shkoi në dy gjëra: te revolveri që mbante në xhepin e djathtë të xhaketës dhe te krimet që kishte kryer Esadi.

Ja si e përshkruan vetë studenti 25-vjeçar Avni Rustemi momentin e vrasjes përpara trupit gjykues në gjykatën e Parisit:

“Esat Pasha ecte ngadalë e me fodullëk. Me të parë atë, gjithë historia e Shqipërisë m’u përshkua në mendjen time dhe më pushtoi një turbullim i madh. Kapa në xhep të djathtë revolverin e mbushur me 6 fishekë që e mbaja me vete dhe qëllova disa herë… Ai u rrëzua gati menjëherë dhe unë e hodha shpejt për tokë revolverin”.

Mustafa Kruja është një nga ata që jo vetëm e kanë njohur mirë Esad Pashë Toptanin, por edhe kanë shkruar për të. Babai i Mustafa Krujës ishte shërbëtor i Esad Pashë Toptanit dhe, për më tepër, ka qenë Esad Pashë Toptani ai që i ka paguar studimet e Mustafa Krujës.

Më mirë se Mustafa Kruja nuk mund të ketë njeri që ta ketë njohur atë. Mustafa Kruja e përshkruan kështu atentatin e Avni Rustemit kundër Esad Pashë Toptanit “I avitet Esatit me anë të sekretarit të tij Stavri s’dij kushit prej Kavaje, kinse për

një bursë studimi n’atë kryeqytet. Kështu nxuni banimin e viktimës së tij, (hotel “Ritz”, në mos gabofsha) dhe vojt e priti poshtë në holl e kur Esat pasha duel jashtë tue iu hudhë automobilit, e ndoq prapa e briti: ”Ndal, tradhtar i atdheut!”. Atëherë edhe qiti mbi të nuk dij sa herë revolverin a pistolën që kishte pas ble, nuk dij në Romë apo në Paris. Kto janë fakte që di mbi vrasë t’Esat pashë Toptanit”.

SI U ORGANIZUA VRASJA?

Ditët e Avni Rustemit përpara se të vriste Esad Pashë Toptanin janë të denja për një vrasës profesionist. Raportet e shërbimit sekret dhe policisë franceze grumbulluan të dhëna mbi shqiptarin dhe për 14 ditët e tij pariziane.

Nga dita e parë që mbërriti në Paris e deri momentin që vrau Esadin jeta e tij ndryshoi shumë. Kur mbërriti ishte i paveshur mirë, aq sa nuk e pranuan në hotel “Prens Alber”.

Por shpejt porositi rroba të reja në vlerën 375 franga, nga këto 100 franga i dha paradhënie. Paratë me vete i kishte lira italiane dhe më pas i konvertoi në franga. Shëtiste me taksi Parisin i shoqëruar nga francezi Ajhbar. Pa me kërshëri disa muze, por mendja e sytë i mbetën te kulla Ejfel. Pas disa ditësh kërkoi të stërvitej për qitje në një shkollë.

Madje, kërkoi të blejë edhe pistoletë. Nga 31 maji deri më 6 qershor harxhoi 1 mijë franga franceze, ndërsa nga 31 maji deri më 13 qershor ka bujtur në dy hotele. I pari, hotel “Tyilëri”, rruga “Hiasentë” dhe i dyti, hotel “Monmatrë” rruga 32, lagja “Monmatrë”.

Në të dy hotelet nuk fliste me askënd. Më 13 qershor duket sikur Avni Rustemi ndryshoi sjellje. I kërkoi kamarierit që t’i sillej shpejt ushqimi, sepse kishte një takim dhe në 12.30 u largua. Në orën 13.00 vrau Esad Pashë Toptanin.

ARSYET E VRASJES

Ishin shumë ata që besonin se Esad Pashë Toptani kishte dorë në të paktën 10 vrasje. Eqrem bej Vlora, djali i motrës së Esadit, në kujtimet e tij e çimenton natyrën kriminale, të dajës së vet.

“Ky njeri që në kuptimin e plotë të fjalës ecte mbi kufoma dhe nuk turpërohej sa here ia donte puna t’i lyente duart me gjak.”

Për ta kuptuar qartë përse Esad Pasha e kishte kaluar cakun, lexojmë këtë dialog jo me një njeri të llojit të tij, por me të kundërtin. Mehdi Frashëri, një njeri që nuk i bënte keq as një mize, në hollin e një hoteli në Paris, ka shkëmbyer këto fjalë me atë që do të ekzekutohej vetëm disa muaj më pas.

“Më erdhi një ditë (në Paris ) Esad Pasha në hotel dhe unë rrija në sallon. Ai erdhi, e mbasi më ngjatjetoi, ndënjti në karrige e menjëherë tha se kishte ardhur për Myfid beun, me qëllim që ta kuptoja unë se nuk dëshironte të më vizitonte… Më tej shtoi se “kur të vij në Durrës, qeverinë tuaj do ta var”. Unë i thashë se kjo punë nuk dihet, nëse ne të varim ty, apo ti ne”.7

Po a e ndiente vetë Esadi që mund ta vrisnin? A kishte frikë ai dhe nga kush ruhej? Në rrëfimin e saj në procesin gjyqësor, e dashura franceze e Esad Pashës, 21-vjeçarja Eliz Dyfur, ka lënë një kujtim vërtet interesant:

“….Më kishte folur disa herë mbi çështje të vendit të tij dhe shpresonte mjaft të merrte në dorë pushtetin së afërmi… Më kishte thënë se në Shqipëri kishte shumë armiq e se në Turqi ishin premtuar të holla për kokën e tij, por nuk dukej se kishte frikë që ta gjurmonin armiqtë e tij në Francë”.

Por vetëm vrasësi mund ta vizatojë më mirë me fjalë viktimën përpara se ta realizojë këtë.

Artikulimi i Avni Rustemit në sallën e gjyqit është impresionues.

“Pashë gjeneralin që po dilte me një qendrim kaq kryelartë, saqë më kapi emocioni duke m’u kujtuan mizoritë që kishte bërë ai në Shqipëri. Lexova mbi ballin e tij fatkeqësitë e Shqipërisë dhe u impresionova aq tepër, sa nuk dija ç’të bëja. Shtiva kundër tij për të gjitha këto arsye”.

Por një raport i policisë franceze lë të kuptojë se Avni Rustemi kishte kohë që e kishte planifikuar vrasjen. Sipas agjentëve të saj, Avniu mund të ketë takuar Mehmet Konicën, kryetar i delegacionit shqiptar në Konferencën e Paqes, përfaqësues i delegacionit të dërguar nga qeveria e Turhan Pashë Përmetit. Nëpërmjet Konicës, Avni Rustemi duhet të ketë marrë shumë informacion, mes tyre edhe faktin që Esad Pasha prezantohej si kryetar i një delegacioni paralel nga Shqipëria.

Këtë e konfirmojnë edhe dy takime të tjera të Avniut në Paris. Së pari ai takoi Gjergj Gogën, sekretar i Esad Pashë Toptanit në ekspozitën shqiptare në rrugën “La Boesi”10. Dhe takimi i dytë ka qenë me Pal Terkën, ministri i Jashtëm i qeverisë së pretenduar nga Esad Pasha.

Terka ka thënë në polici se bashkë me Esadin kishin ardhur për të marrë pjesë në Konferencën e Paqes në Paris, një informacion që duhet t’ia ketë thënë edhe Avniut. Këto të dhëna ishin vlerë e shtuar e qindra informacioneve të tjera që ai kishte grumbulluar rreth Esadit. Ato ishin si një kupë e mbushur që po derdhej dhe nga ky moment Avni Rustemi nuk kishte më dilema. Vendosi ta vrasë dhe ashtu bëri.

HETIMI DHE GJYKIMI

Autor i pafajshëm. Historia e jurisprudencës botërore nuk njeh një rast të dytë që të vërtetojë se dikush është edhe autor i një krimi, por edhe të shpallet i pafajshëm. Por duket se gjithçka është bazuar mbi mbrojtjen spektakolare që i ka bërë avokati. Mbrojtësi juridik i Avni Rustemit ishte Anatole De Monzie, që do të bëhej më vonë disa herë ministër i Francës.

Argumentet e tij në sallën e gjyqit me “paramendimin e një populli të tërë” janë unikale:

“A ishte krim politik? Jo, ishte një krim pasioni, sepse nuk ka gjë më të shenjtë se sa dashuria për atdheun”.

Gjykata e Parisit vendosi që autori Avni Rustemi të shpallej i pafajshëm dhe ai u lirua në sallën e gjyqit. Nëse hetimi zgjati 5 muaj e 16 ditë, procesi gjyqësor zgjati 24 orë. Ai nisi më 29 nëntor dhe në mbrëmjen e 30 nëntorit trupi gjykues me 12 anëtarë deklaroi pafajësinë e Avni Rustemit.

*Marrë nga libri “100 vrasjet më të bujshme në historinë e shtetit shqiptar 1912-2017”, pregatiti gazeta “TemA”)

Takimi Thaçi – Vuçiq: konstruktiv por pa rezultate

Në Bruksel u takuan presidentët e Kosovës dhe Serbisë, Hashim Thaçi dhe Aleksandar Vuçiq. Takimi i ndërmjetësuar nga Federica Mogherini ishte më i shkurtër se ç’ pritej dhe përfundoi pa asnjë marrëveshje

Presidenti i Kosovës Hashim Thaçi pohon se takimi i zhvilluar në Bruksel me homologun e tij serb Aleksandar Vuçiq u mbajt në një frymë konstruktive. Në takim është biseduar për hapat e deritanishëm në realizimin e marrëveshjeve dhe domosdoshmërinë e implementimit të tyre. Por në pyetjen e Deutsche Welles se cilat ishin rezultatet konkrete, Thaçi tha se rezultate konkrete nuk ka pasur. Ai tha se palët kanë rënë dakord që të vazhdojnë bisedimet dhe janë të përkushtuara t’i implementojnë marrëveshjet e arritura. “Pala kosovare do ta realizojë obligimin për krijimin e asociacionit të komunave me shumicë serbe, në bazë të Kushtetutës dhe ligjeve të Kosovës”, theksoi Thaçi. Sipas tij, në këtë takim është biseduar edhe për marrëveshjen për energjinë dhe marrëveshje të tjera. Takimi ka përfunduar pa ndonjë marrëveshje për vazhdimin e dialogut dhe nuk është përcaktuar ndonjë datë e takimit të ardhshëm.

Brüssel, Hashim Thaci, Federica Mogherini, Aleksandar Vucic (Europäische Kommission)
Në pyetjen e DW se kur pritet nënshkrimi i marrëveshjes përfundimtare për normalizimin e raporteve mes Kosovës dhe Serbisë, presidenti i Kosovës u përgjigj se ai pret që kjo marrëveshje të nënshkruhet deri në fund të këtij viti. Por në reagimet e para të qarqeve diplomatike në Bruksel u tha se shikuar nga takimi i zhvilluar këtë të premte në Bruksel (23.03.2018) nuk ka ndonjë shkas tepër shpresëdhënës që marrëveshja për normalizimin e raporteve në nivel të dy shteteve të nënshkruhet shpejt.

Vuçiqi iku nga gazetarët

Presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiq nuk doli fare para gazetarëve të mbledhur para selisë së shefes së diplomacisë evropiane Mogherini. Ai zgjodhi televizionin serb Pink për të shpjeguar qëndrimet e tij, përmes një interviste të gjatë. Ndërkohë që i injoroi totalisht gazetarët që pritën disa orë para vendit ku mbahej takimi. Nga burimet mësojmë se Vuçiq ka qenë tërë kohën i nervozuar gjatë takimit. Ai kishte ardhur në takim i mllefosur, pasi që kishte mësuar deklaratën e kryeministrit Ramush Haradinaj se ai “nuk ka mbërritur të lexojë fare propozimin për krijimin e asociacionit të komunave me shumicë serbe”.

Në intervistën për mediat serbe, Vuçiq fajësoi edhe bashkësinë ndërkombëtare për mosrealizimin e marrëveshjes për asociacionin e komunave me shumicë serbe. “Fajin e ka edhe Bashkimi Evropian, sepse ai është nënshkrues i marrëveshjes. Serbia i ka realizuar të gjitha pikat, nga 7-15 të marrëveshjes”, tha ai. Sipas presidentit serb “shqiptarët nuk e kanë ndërmend t’i plotësojnë obligimet e tyre”. “Për pesë vite nuk kanë mundur ta lexojnë asnjë faqe e gjysmë teksti”, tha ai, duke komentuar deklaratën e Haradinajt se “nuk ka arritur ta lexojë këtë marrëveshje”.

Kosovo Prishtina – Federika Mogherini und President Hashim Thaci (Kosovo Presidency)
Serbia megjithatë në rrugën evropiane

“I kam thënë sotne zonjës Mogherini se Serbia mbetet në rrugën evropiane. Ne do t’i bëjmë të gjitha që janë në mundësitë tona, por mos mendoni se Serbia do t’i rrënojë të gjitha interesat e veta nacinale dhe shtetërore, për të kënaqur disa qarqe në Evropë dhe botë”, theksoi Vuçiq.

Raundi i djeshëm i dialogut filloi me takimet e ndara të shefes së diplomacisë evropiane Federica Mogherini me presidentin e Serbisë Vuçiq dhe ate të Kosovës Thaçi. Takimet e ndara kanë zgjatur më shumë se darka e përbashkët, që siç mësojmë, nuk ka kaluar në ndonjë atmosferë tepër të këndshme. Më parë, zëdhënësja e shefes së diplomacisë evropiane, Maja Kocijançiq tha se BE shpreson se palët do të arrijnë rezultate konkrete, të cilat do të prezantohen pas takimit.

“Ajo që duam ne është normalizimi i plotë i raporteve, siç është thënë edhe në strategjinë e BE për Ballkanin Perëndimor”, theksoi Kocijançiq, duke shtuar se përparimi në raportet mes Prishtinës dhe Beogradit është në interesin e të dy palëve. Shikuar nga ky takim, rruga e këtyre dy shteteve drejt anëtarësimit në BE do të jetë e gjatë dhe pa fund të parashikueshëm./DW

Shqiptarët para një shekulli në opinionin publik amerikan

Mjetet e informimit publik amerikan, në vitet e pas Luftës së Parë Botërore (1914-1918), sidomos në kohën e mbajtjes së Konferencës së Paqes në Versajë (1919), informonin edhe mbi shqiptarët dhe problemin e pazgjidhur të tyre

Natyrisht, shkrimet dhe lajmet mbi shqiptarët nuk kishin peshën dhe rëndësinë, aq sa për të mobilizuar shtresën politikëbërëse amerikane në qëndrimin për një shtet shqiptar me kufij që do të përfshinin pjesën më të madhe të popullit shqiptar, shkruan sot Memli Sh. Krasniqi në Koha Ditore.

Në rrethana ndërkombëtare të pavolitshme për shqiptarët, kur Serbia dhe Greqia kishin përkrahjen e parezervë të Francës dhe të Britanisë së Madhe, dhe kur “Miti për Kosovën (1389)” ishte pranuar nga opinioni publik perëndimor si një “tragjedi serbe”, ishte një fatmirësi për shqiptarët ngadhënjimi i Revolucionit Bolshevik në Rusi (1917), të cilët duke qenë në konfrontim me botën perëndimore-kapitaliste, publikuan marrëveshjet sekrete ndërmjet aleatëve të Antantës, si dhe të 14 pikave të presidentit të ShBA-së, W. Wilsonit.

Sqarimi i pronarit të ‘Euro Idës’ për mishin e pulës me afat të skaduar

Në një aksion të Prokurorisë Themelore të Prizrenit të cilin e udhëheq kryeprokurori i saj Admir Shala, hetuesit e Policisë dhe Inspektorët e AVUK-ut kanë bastisur dy lokacione të dyshuara që lidhen me skandalin e mishit 12 vjeçar nga Belgjika

Siç transmetoi “Drejtësia në Kosovë”, në dy lokacionet e dyshuara janë vërejtur parregullsi serioze duke u nisur nga minjtë e ngordhur në depot ku ruhet mishi dhe materialet tjera që përdoren për përpunimin e tij.

Njëri nga pronarët ku policia kreu bastisje, Anton Jupa e ka pranuar se në depot e kompanisë së tij policia dhe Inspektorët e AVUK-ut kanë gjetur dy paleta mish të pulës me afat të skaduar.

Sipas tij, ai mish ka qenë destinuar për përpunimin dhe prodhimin e sallamit. Ai e bën fajtore Agjencinë e Ushqimit dhe Veterinës për skadimin e afatit të këtij mishi.

“Afati i ka skaduar në frigon tonë, sepse malli ka qenë i bllokuar për shkak të analizave. Analizat nuk kanë ardhë në kohë dhe ato zakonisht vonohen një javë, deri në një muaj, por kësaj radhe janë vonuar më shumë. I kam thirrur inspektorët dy apo tre herë dhe nuk kanë ardhur. Dhe nuk e kam paramenduar që u kanë me afat të shkurtër. E dimë që ka tre muaj, mirëpo nuk e kemi ditur që afati i ka skaduar”, ka treguar Anton Jupa.

Ai tregoi edhe pse do të përdorej mishi i pulës.

“Ai produkt përdoret për virshlle të pulës, për parëze të pulës. Dhe e përdorim edhe për suxhuk në masën 30 për qind në suxhuk industrial, jo në atë shtëpiak”, ka rrëfyer Jupa.
Deklaratën e Jupës për mishin e pulës që i kaloi afati mund ta ndiqni në vijim.

Limaj thërret për konsensus nacional për temat në interes të vendit

Kryetari i Nismës Socialdemokrate, njëherësh zëvendëskryeministër në qeverinë e Kosovës, Fatmir Limaj ka bërë thirrje që të ruhet konsensusi i fundit i arritur mes partive politike në Kosovë për cështjen e demarkacionit

Limaj në profilin e tij në ‘Facebook’, ka shkruar se kalimi i demarkacionit është dëshmia më e mirë se më një dialog konstruktiv dhe intensiv në temat nacionale mund të arrihet të krijohet konsensus.

Sipas numrit dy të qeverisë së Kosovës, gjithmonë është në përgjegjësi të shumicës që për tema nacionale në vendime ta përfshije edhe opozitën.

“Sa herë është provuar që temat nacionale të personalizohen, kanë krijuar kriza, tensione, përçarje dhe vendimet kanë qenë të kontestuara dhe jo në interes të vendit”, ka shkruar ndër të tjera Limaj në llogarinë e tij në ‘Facebook’.

“Pas më shumë se tetë vjetësh kemi arritur ta kthejmë traditën e mirë që për tema nacionale të ndërtojmë konsensus sa më të gjerë. Kalimi i demarkacionit është dëshmia më e mirë se me një dialog konstruktiv dhe intensiv në temat nacionale mund të arrijmë të krijojmë konsensus. Gjithmonë është në përgjegjësi të shumicës për tema nacionale në vendime ta përfshijë edhe opozitën”, ka shtuar ai.,

“Prandaj le të na shërbejë ky moment që ta mbajmë dialogun, transparencën dhe komunikimin mes gjithë faktorëve politikë për temat nacionale dhe së bashku t’i ndërtojmë qëndrimet dhe të jemi të gatshëm të marrim vendime të rëndësishme për vendin”.

Specialja do të zbardhë vrasjet politike të periudhës 98-2000

“Enver Maloku, Xhemajl Mustafa, Shaban Manaj, Ukë Bytyçi, Tahir Zemaj, Smajl Hajdaraj, janë disa nga viktimat e terrorit politik në Kosovë. Është sulmuar disa herë edhe Presidenti historik i Kosovës, Ibrahim Rugova. Milosheviçi e mori peng Rugovën dhe nuk guxoi ta likuidonte, për shkak të frikës së ndëshkimit të komunitetit ndërkombëtar. Por, guxuan “trimat” shqiptarë të Kosovës që ta qëllojnë me bomba”, ka thënë profesori Enver Bytyqi

Përpos vrasjeve që janë bërë në luftë, në Kosovë kanë ndodhur edhe vrasje pas luftës, që kanë qenë vrasje politike. Në vitet e para të pasluftës janë vrarë një numër i madh i personaliteteve anëtarë të LDK-së dhe njerëz të afërt me Presidentin Rugova.

Këto vrasje vazhdojnë të mos zbardhen, ndonëse vitet kalojnë. E për zbulimin e këtyre vrasjeve, nga Lidhja Demokratike e Kosovës, thonë se nuk është bërë asgjë.

Gecaj: Shpresojmë të ndriçohen vrasjet e periudhës 98-2000

Zyrtari i kësaj partie, Bajram Gecaj, thotë se është e papranueshme që drejtësia e Kosovës të mos ndriçojë asnjë nga këto vrasje dhe për këtë edhe imponohet Specialja.

“Fatkeqësisht për vrasjet politike nuk është bërë thuaja asgjë nga cilado qeveri. Është vërtetë e papranueshme që drejtësia e Kosovës të mos jetë në gjendje të ndriçojë së paku një numër të tyre. Kjo edhe është arsyeja pse Kosovës i imponohet një Gjykate Speciale”, ka deklaruar ai për gazetën “Bota sot”.

Sa i përket shpresës që kjo gjykatë të zbardhë rastet, ai shpreson që të ndriçohen ato të periudhës 1998-2000.

“Gjykata Speciale merret vetëm me rastet në periudhën kohore 1998-2000. Të shpresojmë që së paku vrasjet politike në këtë periudhë do të ndriçohen”, është shprehur Bajram Gecaj.

Ndërsa, profesori Enver Bytyçi, thotë se po bëhen 19 vite që nuk dihen autorët që kanë kryer vrasjet politike, por që duhet të përgjigjen ata që kanë kryer akte të tilla.

“Në përfundim të luftës dhe pas luftës në Kosovë janë shënuar disa raste të vrasjeve politike kundër politikanëve dhe gazetarëve. Fatkeqësisht e kanë pësuar edhe disa dëshmitarë, e madje policë që kanë hetuar krimet e pasluftës. Emra të njohur të Lidhjes Demokratike, kanë qenë viktimë e atentateve politike. Po bëhen 19 vite dhe ende krimet e kryera nuk kanë autor. Opinioni publik në Kosovë e di se autorët janë në Prishtinë, por disa janë edhe në Beograd. Për ata në Beograd zor se do të ketë drejtësi. Ndërsa, për kriminelët shqiptarë, të cilët kanë marrë jetën e shqiptarëve thjesht për shkak të bindjeve politike ose të fjalës së lirë do të duhet të përgjigjen”, është shprehur ai për “Bota sot”.

Bytyqi: LDK heshti

Sipas Byytçit, heshtja nuk mund të zgjasë përgjithmonë dhe që pritjet janë tek Gjykata Speciale, por që ai thotë se nuk do të plotësojë pritjet.

“Deri tani shoqëria e Kosovës është ndeshur në një mur të madh heshtjeje. Megjithatë nuk besoj se kjo heshtje do të jetë e gjithmonshme. Shumë prej qytetarëve kanë shpresë tek Gjykata Speciale. Megjithatë nuk besoj se kjo gjykatë të plotësojë pritshmëritë e publikut”, vlerëson profesori.

Ai thotë se i ka bërë përshtypja heshtja e LDK-së në lidhje me zbardhjen e vrasjeve të veprimtarëve të saj.

“Ndërkohë më ka bërë përshtypje fakti pse Lidhja Demokratike e Kosovës e sulmuar politikisht dhe e dhunuar fizikisht ka heshtur për një kohë të gjatë! Ajo ka bashkë-qeverisur për një kohë të gjatë dhe nuk ka mundur të ndikojë për ndriçim qoftë edhe të një vrasjeje të tillë. Enver Maloku, Xhemajl Mustafa, Shaban Manaj, Ukë Bytyçi, Tahir Zemaj, Smajl Hajdaraj, janë disa nga viktimat e terrorit politik në Kosovë. Është sulmuar disa herë edhe Presidenti historik i Kosovës, Ibrahim Rugova. Milosheviçi e mori peng Rugovën dhe nuk guxoi ta likuidonte, për shkak të frikës së ndëshkimit të komunitetit ndërkombëtar. Por, guxuan “trimat” shqiptarë të Kosovës që ta qëllojnë me bomba”, shprehet ai më tej.

Profesori Bytyçi, vlerëson se këto vrasjet nuk duhet heshtur, pasi i bën të dyshuar liderët e saj.

“Të gjitha këto raste nuk duhen heshtur, më së pari nga ana e Lidhjes Demokratike të Kosovës. Heshtja i bën liderët e saj të dyshuar. Ndërkohë, që si forcë politike e përgjegjshme dhe institucionale LDK duhet të kuptojë se themelet e shtetit të Kosovës nuk mund të ngrihen mbi gjakun e dëshmorëve të saj pa bërë drejtësi”, ka theksuar Enver Bytyçi për “Bota sot“.

Sa i përket shpresës që mund të ketë nga Gjykata Speciale, ai thotë se do të ishte sukses nëse ndriçohet një pjesë e këtyre vrasjeve.

“Ka pak shpresë në të dhënat dhe hetimin e Gjykatës Speciale, e cila ka si objekt të saj edhe zbulimin e këtyre vrasjeve dhe ndëshkimin e autorëve të tyre. Por e thashë, nuk besoj se do të plotësojë pritshmëritë e publikut. Megjithatë, edhe sikur një pjesë e këtyre vrasjeve të ndriçohet, do të ishte sukses domethënës”, ka deklaruar profesori Bytyçi.

Burjani: Specialja duhet të jetë e pavarur që të zbardhë rastet e tilla

Ndërsa, njohësi i çështjeve juridike, Blerim Burjani vlerëson se për çështje të tilla duhet të ketë kapacitet dhe guxim nga organet e drejtësisë.

“Këto çështje janë pyetje për organe të drejtësisë, politika mund t’i diskutojë, por jo të zgjidhë raste të tilla, andaj çështja e zbardhjes se ndodhive tragjike kërkon vendosmëri të organeve të rendit dhe kapacitet dhe guxim për të ushtruar detyrat e dhëna kushtetuese dhe ligjore”, është shprehur ai.

Sipas tij, Specialja duhet të jetë e pavarur që të zbardhë rastet e tilla, siç janë vrasjet politike.

“Shpesh në këtë temë është përmendur Gjykata Speciale, se kjo gjykatë do të merret me tema të tilla, pra duhet të ketë rend dhe ligj dhe jo gjyqësi të kapur si në Kosovë për të zbardhur raste të shumta, që kanë ndodhur para dhe pas luftës në Kosovë, kjo do të trajtojë edhe raste të tilla”, ka deklaruar Blerim Burjani për gazetën “Bota sot”.

LDK ende pa qëndrim zyrtar për hetimin e SHIK-ut

Deputeti i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Anton Çuni, ka thënë për “Bota sot” se qëndrimi i VV-së për komisionin hetimor nuk është diskutuar ende. “Ende nuk është diskutuar në organet e LDK-së për qëndrimin në lidhje me nismën e VV-së për të hetuar SHIK-un nga Komisioni Hetues Parlamentar” ka përfunduar Çuni

Krijimii një Komisioni Parlamentar për ta hetuar veprimtarinë e ish Shërbimit Informativ të Kosovës (SHIK), është nisma e re e Lëvizjes Vetëvendosje. Për ta realizuar nismën për hetimin e SHIK-ut, Vetëvendosje po kërkon edhembështetjen e deputetëve të Lidhjes Demokratike tëKosovës.

Vlen të theksohet se Lëvizja Vetëvendosje tentoi ta formonte këtë komision edhe në legjislaturën e katërt, mirëpo nëatë kohe kishte arritur ti mblidhte vetëm 27 nënshkrime, derisa në të pestën i ka mbledhur 38 nënshkrime.

Kësaj radhe, Vetëvendosje shpreson t`i mbledhë 40 nënshkrimet e nevojshme të deputetëve përnjë hetim gjithëpërfshirës të SHIK-ut.

Mirëpo, a do ta përkrahin nismën e VETEVENDOJSES,deputetët e LDK-së? Për gazetën “Bota sot”, kanë folur Deputetët e Lidhjes Demokratike të Kosovës, të cilët thonë se kjo çështje nuk është diskutuar brenda organeve të partisë.

Nuk është diskutuar ende

Deputeti i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Anton Çuni, ka thënë për “Bota sot” se qëndrimi i VV-së për komisionin hetimor nuk është diskutuar ende. “Ende nuk është diskutuar në organet e LDK-së për qëndrimin në lidhje me nismën e VV-së për të hetuar SHIK-un nga Komisioni Hetues Parlamentar” ka përfunduar Çuni.

Pothuajse të njëjtën përgjigje e tha edhe deputeti tjetër nga radhët e LDK-se Driton Selmanaj
Ai për “Bota sot” tha brenda grupi parlamentar të LDK-se nuk është diskutuar një temë e tillë dhe nuk është paraparë ndonjë formim apo diçka e tillë.

Kriminelet enden të lirë

Deputetja e Lidhjes Demokratike tëKosovës, Valentina Bunjaku Rexhepi nënjë prononcim për “Bota sot” ka thënë se LDK-ja nuk mund të formojë një komision të tille pa praninë e faktorin ndërkombëtar. “Vrasjet e pasluftësjanë plaga më e rëndë e LDK-së dhe vendit nëepokën e re. Dora e zezë me vrasjet e njerëzve dhe veprimtareve më tëçmuar i dha një goditje të rëndë vendit. LDK nuk e besoj që mundet pa faktorin ndërkombëtar të formoj një komision për hetimin e këtyrevrasjeve. Një komision i tille nuk ka mundur të kryeje një mision tëtillë derisa kriminelet enden të lire kudo, madjeurdhërdhënësit e tyre si duket gjenden edhe nëpër institucione tëvendit. Ne nuk mundemi tëparagjykojmëpërderisadrejtësiandërkombëtare nuk e merr nëdorën e saj dhe nëbashkëpunim me vendoret të kryej këtë mision tëshenjtë, si duket vendimtar për të ardhmen tonë dhe të vendit” ka përfunduar Rexhepi.

Iniciativë jo e duhur

Ndërsa, deputeti tjetër i LDK-së Ramiz Kelmendi ka thënë për “Bota sot” se Gjykata Speciale duhet të merret me vrasjet e pasluftës.

“Mendoj që kjo çështje ka hapësirë për diskutim dhe nuk është njëiniciativë e mirë dhe e saktë për arsye se, nëse dikush duhet të flasë për vrasjet politike atë duhet tëibëjë gjykata speciale, megjithatë në qoftë se partia merr një vendim të tillëka hapësire për diskutime se për çfarë qëllime do tëbëhej, mirëpo nuk mendojë qëështë njëiniciativë e duhur. Ndërsa,nëse partia bashkarisht vendos unë jam pro” ka përfunduar Kelmendi.

Nuk është diskutuar ende

Ndërkaq, Deputetja Besa Gaxherri nënjë prononcim për “Bota sot” ka thënë se ka tema më te rëndësishme se formimi i këtij komisioni. “Në radhë të parë ne nuk kemi informata zyrtare qëka iniciuar dikush themelim tëkëtijkomisioni hetimor për SHIK-un. Ne nuk e kemi diskutuar ende këtë çështje. Në situatën që jemi me këto tema më tërëndësishme, nuk mund të diskutohet për këtë, ndërsa në parti nuk është diskutuar ende rreth kësaj çështje” ka përfunduar Gaxherri.

Ndërsa nënkryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës Agim Veliu në një prononcim për “Bota sot” ka thënë se LDK-ja është kundër një komisioni të tillë.

“Në këto rrethana çfarë është kuvendi iRepublikës së Kosovës nuk besoj që mund të bëhet një hetim imirëfilltë, dhe qëndrimii Lidhjes Demokratike të Kosovës deri tash që nuk ka ndryshuar, është që ne nuk përkrahim nisma të tilla ku nuk jemi të sigurt për një hetim gjithëpërfshirës dhe të mirëfilltë, sepse në këtëmënyrë nëse veprohet me nguti kur nuk e kemi këtë siguri mund të bëhet vetme një shërbim i keq për veten e i mirë për ata që nuk duhet.Gjykata Speciale i ka tëspecifikuar çështjet për të cilatdo të merret, tash për tash ne si LDK jemi kundër një komisioni të tillë dhe qëndrimi jonëideritanishëm është që në këso rrethana qëështë kuvendi nuk mund të bëhet hetim irregullti SHIK-ut” ka përfunduar Veliu.

Kur numrat janë ndryshe, funksionin drejtësia ndryshe

Ndërsa deputetja Lirije Kajtazi ka thënë se kur vetëdijesohen njerëzit, formohet komisioni për SHIK-un, përcjell “Bota sot. “Jo, LDK nuk e përkrahë këtë nismë, me këtë strukturë- argat të këtij formacioni dhe me këtë disfavor numrash, ndodhë veç shpërlajmë e SHIK-ut. Kur numrat janë ndryshe dhe vetëdijesohennjerëzit, flasim ndryshe dhe drejtësia funksionon ndryshe” ka përfunduar Kajtazi.

Shërbimi Informativ i Kosovës kishte nisur të funksiononte në kuadër të Qeverisë së Përkohshme të Kosovës deri në janar të vitit 2000. Atë vit dhe më 2001, ishin bërë biseda për legalizimin e SHIK-ut n ,ku kjo organizatë udhëhiqej nga krye parlamentari i tanishëm Kadri Veseli.

24 marsi, dita që ndryshoi historinë e Kosovës

Nga Harry Bajraktari

E mërkurja e 24 Marsit të vitit 1999, para 19 vjetësh, ndryshoi tërësisht historinë e Kosovës. Në këtë ditë, fillo fushata e bombardimeve të NATO-s mbi pozicionet e ushtrisë dhe policisë serbe.

Në orën 8:00 të mbrëmjes, ishte caktuar afati i fundit për Beogradin që ta pranonte marrëveshjen e Rambujesë, përndryshe do të bombardohej. Këtë ditë Kosova, dhe të gjithë shqiptarët jashtë saj dhe ne në SHBA me padurim e prisnin skadimin e afatit të kësaj ore dhe pritnim ramjen e bombave të para kundër Serbisë nga Aleanca Veriatlantike (NATO). Diplomati i fundit për ta bindur kasapin e Ballkanit në Beograd, ishte Holbrooke, por për fat të mirë të Kosovës, regjimi i tërbuar i Millosheviqit, nuk hoqi dorë nga qëndrimi i tij hegjemonist, duke refuzuar nënshkrimin e marrëveshjes së njohur të Rambujesë. Dhe, më në fund, e gjeti atë që e kërkonte.

SHBA dhe Mbretëria Britanike tashmë ishin bindur se fjalët dhe kërcënimemet tek ai nuk mund të kryenin punë. Shqiptarët e Kosovës mbi 100 vjet luftuan dhe u bënë sakrificë e lirisë, brez pas brezi. 24 Marsi i vitit 1999 erdhi pas shumë masakrave që bënë forcat serbe mbi popullatën civile shqiptare dhe pas një lufte të pakompromis të UÇK-së kundër këtyre forcave. Dhe 24 Marsi hyri në historinë tonë kombëtare, si ngjarje e madhe që rrëzoi epokën e barbarisë serbe dhe hapi epokën e lirisë për shqiptarët e Kosovës. Ky qe bombardimi i parë i NATO-s pas Luftës së Dytë Botërore ndaj një shteti terrorist, siç ishte Serbia.

Isha i bindur se rënia e bombave të para, do të ndryshonin rrënjësisht historinë e Kosovës. Dhe, kjo ndodhi, për fatin tonë të mire. Kosova sot është shtet demokratik dhe i pavarur, i njohur nga 115 vende të botës. Në këtë përvjetor të 19-të, dëshiroj t;i theksoj fjalët që i tha Presidenti i SHBA, Bill Clinton nga zyra e tij Oval për Kosovën, se “Mbyllja e kësaj tragjedie, gjithsesi, është imperativ moral. Nuk do të lejojmë të përsëritet më një Bosnje e dytë”. Për shkak se Ballkani ka qenë zonë luftrash e konfliktesh, mundësia e ndonjë konflikti tjetër ende nuk është hequr. Nëse e shikojmë Kosovën në këtë prizmë, ajo ka obligim kushtetues që sa më shpejt dhe sa më parë ta formojë ushtrinë e vet dhe në këtë mënyrë t’ i dalë zot territorit të saj. Ushtria është e drejtë ndërkombëtare e secilit shtet, e Kosova s’mund të jetë përjashtim.

Hapin tjetër Kosova do të duhej të bëjë në anëtarësimin e saj në NATO, bashkë me Maqedoninë në krijim të një zonë të sigurt në rajon, duke pasur parasysh se Shqipëria dhe Mali i Zi janë anëtare të kësaj Aleances Veri-Atlantike. Kosovës i uroj shumë sukses në zhvillimin e proceseve demokratike, në zhvillimin ekonomik, në sundimin e ligjit dhe në afirmimin e saj në bashkësinë ndërkombëtare. Të gjithë së bashku ta ndjemë peshën e shtetit tonë.

19 vjet nga fillimi i sulmeve të NATO-s ndaj caqeve serbe

Sot mbushen 19 vite nga fillimi i sulmeve ajrore të NATO-s kundër caqeve ushtarake e policore të Serbisë dhe Malit të Zi

Sulmet kishin filluar në orën 19:45, kur aeroplanët e NATO-s lëshuan bombat e para kundër pozicioneve strategjike të ushtrisë së ish Jugosllavisë, siç quheshin dy republikat e ish federatës jugosllave, Serbia dhe Mali i Zi.

Urdhrin për fillimin e fushatës bombarduese e kishte dhënë Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Bill Clinton. Ai atë natë mbajti para popullit amerikan fjalimin historik, duke lajmëruar se i kishte urdhëruar Aleancën Atlantike të fillonte operacionin ushtarak, si mundësi e vetme e përfundimit të luftimeve në Kosovë.

“Ne dhe Aleanca e NATO-s kemi bërë të gjitha përpjekjet, me qëllim që të arrinim një zgjidhje paqësore të konfliktit në Kosovë. Por presidenti Millosheviç, i cili në të kaluarën e afërt shkaktoi luftëra të tmerrshme në Kroaci e në Bosnjë, ka vendosur në favor të agresionit në vend se të paqes”, kishte thënë Presidenti Clinton.

Sulmet ajrore kundër forcave serbe e malazeze vazhduan deri më 9 qershor, kur u arrit Marrëveshja e Kumanovës, e cila ndryshe njihet edhe si kapitullimi i kriminelit Millosheviç dhe më 11 qershor forcat e armikut fillojnë ta lëshojnë territorin e Kosovës.

Kjo është ndërhyrja e parë ushtarake e NATO-s që nga formimi i saj, e cila njihet edhe si ndërhyrja historike.

Mogherini kërkon urgjentisht themelimin e Asociacionit dhe hapjen e urës mbi Ibër

Përfaqësuesja e Lartë e BE-së, Federica Mogherini ka përfunduar takimin në Bruksel me presidentin e Kosovës Hashim Thaçi dhe presidentin e Serbisë, Aleksandar Vuçiq, takim ky që zgjati më shumë se një orë

Në takim, është diskutuar në kuadër të fazës së re të dialogut të ndërmjetësuar nga BE-ja mes Beogradit dhe Prishtinës, dhe për përgatitjet për një marrëveshje gjithëpërfshirëse për normalizimin e marrëdhënieve mes këtyre dy vendeve, transmeton Koha.net.

“Përfaqësuesja e Lartë theksoi rëndësinë që BE-ja i jep zbatimit të plotë të të gjitha marrëveshjeve të arritura dhe theksoi në veçanti nevojën urgjente për të filluar me themelimin e Asociacionit / Komunitetit të komunave me shumicë serbe, Marrëveshjen e Energjisë, si dhe të përfundojnë punimet për hapjen e Urës mbi Ibër”, thuhet në njoftimin për media.

Në njoftim bëhet me dije po ashtu se Përfaqësuesja e Lartë “përshëndeti angazhimin e vazhdueshëm të të dy presidentëve për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë dhe kujton se përparimi i të dy vendeve në agjendat e tyre të integrimit në BE është i lidhur fort me progresin në dialog.”